快樂巴利palinanda.cc

雙論·行雙論 Yamakapāḷi (dutiyo bhāgo) 6. Saṅkhārayamakaṃ 1. Paṇṇattivāro (Ka) uddeso

本經目錄遍知分。行雙論終。

1已對照

雙論(第二冊)

六、行雙論

一、施設分

(甲)總說

一、有三種行——身行、語行、心行。入出息是身行,尋與伺是語行,想與受是心行。除了尋與伺,一切與心相應的法都是心行。

1Tayo saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāroti. Assāsapassāsā kāyasaṅkhāro, vitakkavicārā vacīsaṅkhāro, saññā ca vedanā ca cittasaṅkhāro. Ṭhapetvā vitakkavicāre sabbepi cittasampayuttakā dhammā cittasaṅkhāro.
2已對照

一、句清淨分

(甲)順

二、(甲)身是身行嗎?

(乙)身行是身嗎?

(甲)語是語行嗎?

(乙)語行是語嗎?

(甲)心是心行嗎?

(乙)心行是心嗎?

(乙)逆

2(Ka) kāyo kāyasaṅkhāro? (Kha) kāyasaṅkhāro kāyo? (Ka) vacī vacīsaṅkhāro? (Kha) vacīsaṅkhāro vacī? (Ka) cittaṃ cittasaṅkhāro? (Kha) cittasaṅkhāro cittaṃ? (Kha) paccanīkaṃ
3已對照

三、(甲)非身是非身行嗎?

(乙)非身行是非身嗎?

(甲)非語是非語行嗎?

(乙)非語行是非語嗎?

(甲)非心是非心行嗎?

(乙)非心行是非心嗎?

3(Ka) na kāyo na kāyasaṅkhāro? (Kha) na kāyasaṅkhāro na kāyo? (Ka) na vacī na vacīsaṅkhāro? (Kha) na vacīsaṅkhāro na vacī? (Ka) na cittaṃ na cittasaṅkhāro? (Kha) na cittasaṅkhāro na cittaṃ?
4已對照

二、句清淨根輪分

(甲)順

四、(甲)身是身行嗎?

(乙)行是語行嗎?

(甲)身是身行嗎?

(乙)行是心行嗎?

(甲)語是語行嗎?

(乙)行是身行嗎?

(甲)語是語行嗎?

(乙)行是心行嗎?

(甲)心是心行嗎?

(乙)行是身行嗎?

(甲)心是心行嗎?

(乙)行是語行嗎?

(乙)逆

4(Ka) kāyo kāyasaṅkhāro? (Kha) saṅkhārā vacīsaṅkhāro? (Ka) kāyo kāyasaṅkhāro? (Kha) saṅkhārā cittasaṅkhāro? (Ka) vacī vacīsaṅkhāro? (Kha) saṅkhārā kāyasaṅkhāro? (Ka) vacī vacīsaṅkhāro? (Kha) saṅkhārā cittasaṅkhāro? (Ka) cittaṃ cittasaṅkhāro? (Kha) saṅkhārā kāyasaṅkhāro? (Ka) cittaṃ cittasaṅkhāro? (Kha) saṅkhārā vacīsaṅkhāro? (Kha) paccanīkaṃ
5已對照

五、(甲)非身是非身行嗎?

(乙)非行是非語行嗎?

(甲)非身是非身行嗎?

(乙)非行是非心行嗎?

(甲)非語是非語行嗎?

(乙)非行是非身行嗎?

(甲)非語是非語行嗎?

(乙)非行是非心行嗎?

(甲)非心是非心行嗎?

(乙)非行是非身行嗎?

(甲)非心是非心行嗎?

(乙)非行是非語行嗎?

5(Ka) na kāyo na kāyasaṅkhāro? (Kha) na saṅkhārā na vacīsaṅkhāro? (Ka) na kāyo na kāyasaṅkhāro? (Kha) na saṅkhārā na cittasaṅkhāro? (Ka) na vacī na vacīsaṅkhāro? (Kha) na saṅkhārā na kāyasaṅkhāro? (Ka) na vacī na vacīsaṅkhāro? (Kha) na saṅkhārā na cittasaṅkhāro? (Ka) na cittaṃ na cittasaṅkhāro? (Kha) na saṅkhārā na kāyasaṅkhāro? (Ka) na cittaṃ na cittasaṅkhāro? (Kha) na saṅkhārā na vacīsaṅkhāro?
6已對照

三、純行分

(甲)順

六、(甲)身行是語行嗎?

(乙)語行是身行嗎?

(甲)身行是心行嗎?

(乙)心行是身行嗎?

(甲)語行是心行嗎?

(乙)心行是語行嗎?

6(Ka) kāyasaṅkhāro vacīsaṅkhāro? (Kha) vacīsaṅkhāro kāyasaṅkhāro? (Ka) kāyasaṅkhāro cittasaṅkhāro? (Kha) cittasaṅkhāro kāyasaṅkhāro? (Ka) vacīsaṅkhāro cittasaṅkhāro? (Kha) cittasaṅkhāro vacīsaṅkhāro?
7已對照

(乙)逆

七、(甲)非身行是非語行嗎?

(乙)非語行是非身行嗎?

(甲)非身行是非心行嗎?

(乙)非心行是非身行嗎?

(甲)非語行是非心行嗎?

(乙)非心行是非語行嗎?

7(Ka) na kāyasaṅkhāro na vacīsaṅkhāro? (Kha) na vacīsaṅkhāro na kāyasaṅkhāro? (Ka) na kāyasaṅkhāro na cittasaṅkhāro? (Kha) na cittasaṅkhāro na kāyasaṅkhāro? (Ka) na vacīsaṅkhāro na cittasaṅkhāro? (Kha) na cittasaṅkhāro na vacīsaṅkhāro?
8已對照

施設總說分。

施設分。

(乙)解說

一、句清淨分

(甲)順

八、(甲)身是身行嗎?不是。

(乙)身行是身嗎?不是。

(甲)語是語行嗎?不是。

(乙)語行是語嗎?不是。

(甲)心是心行嗎?不是。

(乙)心行是心嗎?不是。

8(Ka) kāyo kāyasaṅkhāroti? No. (Kha) kāyasaṅkhāro kāyoti? No. (Ka) vacī vacīsaṅkhāroti? No. (Kha) vacīsaṅkhāro vacīti? No. (Ka) cittaṃ cittasaṅkhāroti? No. (Kha) cittasaṅkhāro cittanti? No.
9已對照

(乙)逆

九、(甲)非身是非身行嗎?

身行不是身,是身行。除了身與身行,其餘的既不是身,也不是身行。

(乙)非身行是非身嗎?

身不是身行,是身。除了身與身行,其餘的既不是身,也不是身行。

(甲)非語是非語行嗎?

語行不是語,是語行。除了語與語行,其餘的既不是語,也不是語行。

(乙)非語行是非語嗎?

語不是語行,是語。除了語與語行,其餘的既不是語,也不是語行。

(甲)非心是非心行嗎?

心行不是心,是心行。除了心與心行,其餘的既不是心,也不是心行。

(乙)非心行是非心嗎?

心不是心行,是心。除了心與心行,其餘的既不是心,也不是心行。

9(Ka) na kāyo na kāyasaṅkhāroti? Kāyasaṅkhāro na kāyo, kāyasaṅkhāro. Kāyañca kāyasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva kāyo na ca kāyasaṅkhāro. (Kha) na kāyasaṅkhāro na kāyoti? Kāyo na kāyasaṅkhāro, kāyo. Kāyañca kāyasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva kāyo na ca kāyasaṅkhāro. (Ka) na vacī na vacīsaṅkhāroti? Vacīsaṅkhāro na vacī, vacīsaṅkhāro. Vaciñca vacīsaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva vacī na ca vacīsaṅkhāro. (Kha) na vacīsaṅkhāro na vacīti? Vacī na vacīsaṅkhāro, vacī. Vaciñca vacīsaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva vacī na ca vacīsaṅkhāro. (Ka) na cittaṃ na cittasaṅkhāroti? Cittasaṅkhāro na cittaṃ, cittasaṅkhāro. Cittañca cittasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva cittaṃ na ca cittasaṅkhāro. (Kha) na cittasaṅkhāro na cittanti? Cittaṃ na cittasaṅkhāro, cittaṃ. Cittañca cittasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva cittaṃ na ca cittasaṅkhāro.
10已對照

二、句清淨根輪分

(甲)順

十、(甲)身是身行嗎?不是。

(乙)行是語行嗎?

語行既是行,也是語行。其餘的行不是語行。

(甲)身是身行嗎?不是。

(乙)行是心行嗎?

心行既是行,也是心行。其餘的行不是心行。

10(Ka) kāyo kāyasaṅkhāroti? No. (Kha) saṅkhārā vacīsaṅkhāroti? Vacīsaṅkhāro saṅkhāro ceva vacīsaṅkhāro ca. Avasesā saṅkhārā [avasesā saṅkhārā saṅkhārā (sī. syā. kaṃ.)] na vacīsaṅkhāro. (Ka) kāyo kāyasaṅkhāroti? No. (Kha) saṅkhārā cittasaṅkhāroti? Cittasaṅkhāro saṅkhāro ceva cittasaṅkhāro ca. Avasesā saṅkhārā na cittasaṅkhāro.
11已對照

十一、(甲)語是語行嗎?不是。

(乙)行是身行嗎?

身行既是行,也是身行。其餘的行不是身行。

(甲)語是語行嗎?不是。

(乙)行是心行嗎?

心行既是行,也是心行。其餘的行不是心行。

11(Ka) vacī vacīsaṅkhāroti? No. (Kha) saṅkhārā kāyasaṅkhāroti? Kāyasaṅkhāro saṅkhāro ceva kāyasaṅkhāro ca. Avasesā saṅkhārā na kāyasaṅkhāro. (Ka) vacī vacīsaṅkhāroti? No. (Kha) saṅkhārā cittasaṅkhāroti? Cittasaṅkhāro saṅkhāro ceva cittasaṅkhāro ca. Avasesā saṅkhārā na cittasaṅkhāro.
12已對照

十二、(甲)心是心行嗎?不是。

(乙)行是身行嗎?

身行既是行,也是身行。其餘的行不是身行。

(甲)心是心行嗎?不是。

(乙)行是語行嗎?

語行既是行,也是語行。其餘的行不是語行。

12(Ka) cittaṃ cittasaṅkhāroti? No. (Kha) saṅkhārā kāyasaṅkhāroti? Kāyasaṅkhāro saṅkhāro ceva kāyasaṅkhāro ca. Avasesā saṅkhārā na kāyasaṅkhāro. (Ka) cittaṃ cittasaṅkhāroti? No. (Kha) saṅkhārā vacīsaṅkhāroti? Vacīsaṅkhāro saṅkhāro ceva vacīsaṅkhāro ca. Avasesā saṅkhārā na vacīsaṅkhāro.
13已對照

(乙)逆

十三、(甲)非身是非身行嗎?

身行不是身,是身行。除了身與身行,其餘的既不是身,也不是身行。

(乙)非行是非語行嗎?是的。

(甲)非身是非身行嗎?

身行不是身,是身行。除了身與身行,其餘的既不是身,也不是身行。

(乙)非行是非心行嗎?是的。

13(Ka) na kāyo na kāyasaṅkhāroti? Kāyasaṅkhāro na kāyo, kāyasaṅkhāro. Kāyañca kāyasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva kāyo na ca kāyasaṅkhāro. (Kha) na saṅkhārā na vacīsaṅkhāroti? Āmantā. (Ka) na kāyo na kāyasaṅkhāroti? Kāyasaṅkhāro na kāyo, kāyasaṅkhāro. Kāyañca kāyasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva kāyo na ca kāyasaṅkhāro. (Kha) na saṅkhārā na cittasaṅkhāroti? Āmantā.
14已對照

十四、(甲)非語是非語行嗎?

語行不是語,是語行。除了語與語行,其餘的既不是語,也不是語行。

(乙)非行是非身行嗎?是的。

(甲)非語是非語行嗎?

語行不是語,是語行。除了語與語行,其餘的既不是語,也不是語行。

(乙)非行是非心行嗎?是的。

14(Ka) na vacī na vacīsaṅkhāroti? Vacīsaṅkhāro na vacī, vacīsaṅkhāro. Vaciñca vacīsaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva vacī na ca vacīsaṅkhāro. (Kha) na saṅkhārā na kāyasaṅkhāroti? Āmantā. (Ka) na vacī na vacīsaṅkhāroti? Vacīsaṅkhāro na vacī, vacīsaṅkhāro. Vaciñca vacīsaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva vacī na ca vacīsaṅkhāro. (Kha) na saṅkhārā na cittasaṅkhāroti? Āmantā.
15已對照

十五、(甲)非心是非心行嗎?

心行不是心,是心行。除了心與心行,其餘的既不是心,也不是心行。

(乙)非行是非身行嗎?是的。

(甲)非心是非心行嗎?

心行不是心,是心行。除了心與心行,其餘的既不是心,也不是心行。

(乙)非行是非語行嗎?是的。

15(Ka) na cittaṃ na cittasaṅkhāroti? Cittasaṅkhāro na cittaṃ, cittasaṅkhāro. Cittañca cittasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva cittaṃ na ca cittasaṅkhāro. (Kha) na saṅkhārā na kāyasaṅkhāroti? Āmantā. (Ka) na cittaṃ na cittasaṅkhāroti? Cittasaṅkhāro na cittaṃ, cittasaṅkhāro. Cittañca cittasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva cittaṃ na ca cittasaṅkhāro. (Kha) na saṅkhārā na vacīsaṅkhāroti? Āmantā.
16已對照

三、純行分

(甲)順

十六、(甲)身行是語行嗎?不是。

(乙)語行是身行嗎?不是。

(甲)身行是心行嗎?不是。

(乙)心行是身行嗎?不是。

(甲)語行是心行嗎?不是。

(乙)心行是語行嗎?不是。

16(Ka) kāyasaṅkhāro vacīsaṅkhāroti? No. (Kha) vacīsaṅkhāro kāyasaṅkhāroti? No. (Ka) kāyasaṅkhāro cittasaṅkhāroti? No. (Kha) cittasaṅkhāro kāyasaṅkhāroti? No. (Ka) vacīsaṅkhāro cittasaṅkhāroti? No. (Kha) cittasaṅkhāro vacīsaṅkhāroti? No.
17已對照

(乙)逆

十七、(甲)非身行是非語行嗎?

語行不是身行,是語行。除了身行與語行,其餘的既不是身行,也不是語行。

(乙)非語行是非身行嗎?

身行不是語行,是身行。除了語行與身行,其餘的既不是語行,也不是身行。

(甲)非身行是非心行嗎?

心行不是身行,是心行。除了身行與心行,其餘的既不是身行,也不是心行。

(乙)非心行是非身行嗎?

身行不是心行,是身行。除了心行與身行,其餘的既不是心行,也不是身行。

17(Ka) na kāyasaṅkhāro na vacīsaṅkhāroti? Vacīsaṅkhāro na kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro. Kāyasaṅkhārañca vacīsaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva kāyasaṅkhāro na ca vacīsaṅkhāro. (Kha) na vacīsaṅkhāro na kāyasaṅkhāroti? Kāyasaṅkhāro na vacīsaṅkhāro, kāyasaṅkhāro. Vacīsaṅkhārañca kāyasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva vacīsaṅkhāro na ca kāyasaṅkhāro. (Ka) na kāyasaṅkhāro na cittasaṅkhāroti? Cittasaṅkhāro na kāyasaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Kāyasaṅkhārañca cittasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva kāyasaṅkhāro na ca cittasaṅkhāro. (Kha) na cittasaṅkhāro na kāyasaṅkhāroti? Kāyasaṅkhāro na cittasaṅkhāro, kāyasaṅkhāro. Cittasaṅkhārañca kāyasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva cittasaṅkhāro na ca kāyasaṅkhāro.
18已對照

十八、(甲)非語行是非心行嗎?

心行不是語行,是心行。除了語行與心行,其餘的既不是語行,也不是心行。

(乙)非心行是非語行嗎?

語行不是心行,是語行。除了心行與語行,其餘的既不是心行,也不是語行。

18(Ka) na vacīsaṅkhāro na cittasaṅkhāroti? Cittasaṅkhāro na vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Vacīsaṅkhārañca cittasaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva vacīsaṅkhāro na ca cittasaṅkhāro. (Kha) na cittasaṅkhāro na vacīsaṅkhāroti? Vacīsaṅkhāro na cittasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro. Cittasaṅkhārañca vacīsaṅkhārañca ṭhapetvā avasesā na ceva cittasaṅkhāro na ca vacīsaṅkhāro.
19已對照

施設解說分。

二、轉起分 一、生分

(一)現在分

(甲)順·人

十九、(甲)凡誰的身行生起,他的語行生起嗎?

在離尋伺的入出息的生剎那,他們的身行生起,而他們的語行不生起。入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,他們的身行生起,語行也生起。

(乙)或者,凡誰的語行生起,他的身行生起嗎?

在離入出息的尋伺的生剎那,他們的語行生起,而他們的身行不生起。入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,他們的語行生起,身行也生起。

(甲)凡誰的身行生起,他的心行生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行生起,他的身行生起嗎?

在離入出息的心的生剎那,他們的心行生起,而他們的身行不生起。在入出息的生剎那,他們的心行生起,身行也生起。

19(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Vinā vitakkavicārehi assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro ca uppajjati vacīsaṅkhāro ca uppajjati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro uppajjati tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Vinā assāsapassāsehi vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca uppajjati kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro uppajjatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjati tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca uppajjati kāyasaṅkhāro ca uppajjati.
20已對照

二十、(甲)凡誰的語行生起,他的心行生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行生起,他的語行生起嗎?

在離尋伺的心的生剎那,他們的心行生起,而他們的語行不生起。在尋伺的生剎那,他們的心行生起,語行也生起。

20(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro uppajjatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjati tassa vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjati. Vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca uppajjati vacīsaṅkhāro ca uppajjati.
21已對照

(乙)順·處所

二十一、(甲)凡身行生起之處,語行在那裡生起嗎?

在第二禪、第三禪中,身行在那裡生起,而語行不在那裡生起。在初禪、欲界中,身行在那裡生起,語行也在那裡生起。

(乙)或者,凡語行生起之處,身行在那裡生起嗎?

在色界、無色界中,語行在那裡生起,而身行不在那裡生起。在初禪、欲界中,語行在那裡生起,身行也在那裡生起。

(甲)凡身行生起之處,心行在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡心行生起之處,身行在那裡生起嗎?

在第四禪、色界、無色界中,心行在那裡生起,而身行不在那裡生起。在初禪、第二禪、第三禪、欲界中,心行在那裡生起,身行也在那裡生起。

21(Ka) yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tattha vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Dutiyajjhāne tatiyajjhāne tattha kāyasaṅkhāro uppajjati, no ca tattha vacīsaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhāne kāmāvacare tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjati vacīsaṅkhāro ca uppajjati. (Kha) yattha vā pana vacīsaṅkhāro uppajjati tattha kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Rūpāvacare arūpāvacare tattha vacīsaṅkhāro uppajjati, no ca tattha kāyasaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhāne kāmāvacare tattha vacīsaṅkhāro ca uppajjati kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Ka) yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tattha cittasaṅkhāro uppajjatīti? Āmantā. (Kha) yattha vā pana cittasaṅkhāro uppajjati tattha kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Catutthajjhāne rūpāvacare arūpāvacare tattha cittasaṅkhāro uppajjati, no ca tattha kāyasaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhāne dutiyajjhāne tatiyajjhāne kāmāvacare tattha cittasaṅkhāro ca uppajjati kāyasaṅkhāro ca uppajjati.
22已對照

二十二、(甲)凡語行生起之處,心行在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡心行生起之處,語行在那裡生起嗎?

在第二禪、第三禪、第四禪中,心行在那裡生起,而語行不在那裡生起。在初禪、欲界、色界、無色界中,心行在那裡生起,語行也在那裡生起。

22(Ka) yattha vacīsaṅkhāro uppajjati tattha cittasaṅkhāro uppajjatīti? Āmantā. (Kha) yattha vā pana cittasaṅkhāro uppajjati tattha vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Dutiyajjhāne tatiyajjhāne catutthajjhāne tattha cittasaṅkhāro uppajjati, no ca tattha vacīsaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhāne kāmāvacare rūpāvacare arūpāvacare tattha cittasaṅkhāro ca uppajjati vacīsaṅkhāro ca uppajjati.
23已對照

(丙)順·人與處所

二十三、凡誰的身行在何處生起……乃至……。

(人[分]、人與處所[分]也相同。)

23Yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjati…pe…. (Yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ.)
24已對照

(丁)逆·人

二十四、(甲)凡誰的身行不生起,他的語行不生起嗎?

在離入出息的尋伺的生剎那,他們的身行不生起,而他們的語行並非不生起。在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的無尋無伺心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不生起,語行也不生起。

(乙)或者,凡誰的語行不生起,他的身行不生起嗎?

在離尋伺的入出息的生剎那,他們的語行不生起,而他們的身行並非不生起。在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的無尋無伺心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不生起,身行也不生起。

(甲)凡誰的身行不生起,他的心行不生起嗎?

在離入出息的心的生剎那,他們的身行不生起,而他們的心行並非不生起。在一切[眾生]心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不生起,心行也不生起。

(乙)或者,凡誰的心行不生起,他的身行不生起嗎?是的。

24(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Vinā assāsapassāsehi vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi avitakkaavicāracittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca nuppajjati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Vinā vitakkavicārehi assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi avitakkaavicāracittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nuppajjati kāyasaṅkhāro ca nuppajjati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro nuppajjatīti? Vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nuppajjati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā.
25已對照

二十五、(甲)凡誰的語行不生起,他的心行不生起嗎?

在離尋伺的心的生剎那,他們的語行不生起,而他們的心行並非不生起。在一切[眾生]心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不生起,心行也不生起。

(乙)或者,凡誰的心行不生起,他的語行不生起嗎?是的。

25(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro nuppajjatīti? Vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nuppajjati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā.
26已對照

(戊)逆·處所

二十六、(甲)凡身行不生起之處,語行不在那裡生起嗎?

在色界、無色界中,身行不在那裡生起,而語行並非不在那裡生起。在第四禪、無想眾生[界]中,身行不在那裡生起,語行也不在那裡生起。

(乙)或者,凡語行不生起之處,身行不在那裡生起嗎?

在第二禪、第三禪中,語行不在那裡生起,而身行並非不在那裡生起。在第四禪、無想眾生[界]中,語行不在那裡生起,身行也不在那裡生起。

(甲)凡身行不生起之處,心行不在那裡生起嗎?

在第四禪、色界、無色界中,身行不在那裡生起,而心行並非不在那裡生起。在無想眾生[界]中,身行不在那裡生起,心行也不在那裡生起。

(乙)或者,凡……乃至……嗎?是的。

26(Ka) yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tattha vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Rūpāvacare arūpāvacare tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati. Catutthajjhāne asaññasatte tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca nuppajjati. (Kha) yattha vā pana vacīsaṅkhāro nuppajjati tattha kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Dutiyajjhāne tatiyajjhāne tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati. Catutthajjhāne asaññasatte tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjati kāyasaṅkhāro ca nuppajjati. (Ka) yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tattha cittasaṅkhāro nuppajjatīti? Catutthajjhāne rūpāvacare arūpāvacare tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tattha cittasaṅkhāro nuppajjati. Asaññasatte tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjati. (Kha) yattha vā pana…pe…? Āmantā.
27已對照

二十七、(甲)凡語行不生起之處,心行不在那裡生起嗎?

在第二禪、第三禪、第四禪中,語行不在那裡生起,而心行並非不在那裡生起。在無想眾生[界]中,語行不在那裡生起,心行也不在那裡生起。

(乙)或者,凡……乃至……嗎?是的。

27(Ka) yattha vacīsaṅkhāro nuppajjati tattha cittasaṅkhāro nuppajjatīti? Dutiyajjhāne tatiyajjhāne catutthajjhāne tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tattha cittasaṅkhāro nuppajjati. Asaññasatte tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjati. (Kha) yattha vā pana…pe…? Āmantā.
28已對照

(己)逆·人與處所

二十八、(甲)凡誰的身行在何處不生起,他的語行不在那裡生起嗎?

在離入出息的尋伺的生剎那,他們的身行不在那裡生起,而他們的語行並非不在那裡生起。在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的無尋無伺心的生剎那,無想眾生,他們的身行不在那裡生起,語行也不在那裡生起。

(乙)或者,凡誰在何處……乃至……嗎?是的。

(人[分]、人與處所[分]也應同樣詳說;在人與處所[分]中,“入滅盡定者”不可得。)

28(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Vinā assāsapassāsehi vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi avitakkaavicāracittassa uppādakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca nuppajjati. (Kha) yassa vā pana yattha…pe…? Āmantā. (Yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ vitthāretabbaṃ, yassayatthake nirodhasamāpannānanti na labbhati.)
29已對照

(二)過去分

(甲)順·人

二十九、(甲)凡誰的身行曾生起,他的語行曾生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

(甲)凡誰的身行曾生起,他的心行曾生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

29(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa vacīsaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa cittasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
30已對照

三十、(甲)凡誰的語行曾生起,他的心行曾生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

30(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjittha tassa cittasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
31已對照

(乙)順·處所

三十一、凡身行曾生起之處……乃至……

(處所[分]也於一切處完全相同。)

31Yattha kāyasaṅkhāro uppajjittha…pe… (Yatthakampi sabbattha ekasadisaṃ).
32已對照

(丙)順·人與處所

三十二、(甲)凡誰的身行在何處曾生起,他的語行曾在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,他們的身行曾在那裡生起,而他們的語行不曾在那裡生起。入初禪者、欲界者,他們的身行曾在那裡生起,語行也曾在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處曾生起,他的身行曾在那裡生起嗎?

色界者、無色界者,他們的語行曾在那裡生起,而他們的身行不曾在那裡生起。入初禪者、欲界者,他們的語行曾在那裡生起,身行也曾在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處曾生起,他的心行曾在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處曾生起,他的身行曾在那裡生起嗎?

入第四禪者、色界者、無色界者,他們的心行曾在那裡生起,而他們的身行不曾在那裡生起。入初禪、第二禪、第三禪者、欲界者,他們的心行曾在那裡生起,身行也曾在那裡生起。

32(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjitthāti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjittha. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjittha vacīsaṅkhāro ca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro uppajjittha tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjitthāti? Rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjittha. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca uppajjittha kāyasaṅkhāro ca uppajjittha. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjittha tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjitthāti? Catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjittha. Paṭhamajjhānaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjittha kāyasaṅkhāro ca uppajjittha.
33已對照

三十三、(甲)凡誰的語行在何處曾生起,他的心行曾在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處曾生起,他的語行曾在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪、第四禪者,淨居天者在第二心轉起時,他們的心行曾在那裡生起,而他們的語行不曾在那裡生起。入初禪者、欲界者、其餘色界者、無色界者,他們的心行曾在那裡生起,語行也曾在那裡生起。

33(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro uppajjittha tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjittha tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjitthāti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjittha. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ itaresaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjittha vacīsaṅkhāro ca uppajjittha.
34已對照

(丁)逆·人

三十四、(甲)凡誰的身行不曾生起,他的語行不曾生起嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的語行不曾生起,他的身行不曾生起嗎?沒有。

(甲)凡誰的身行不曾生起,他的心行不曾生起嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?沒有。

34(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjittha tassa vacīsaṅkhāro nuppajjitthāti? Natthi. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa kāyasaṅkhāro nuppajjitthāti? Natthi. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjittha tassa cittasaṅkhāro nuppajjitthāti? Natthi. (Kha) yassa vā pana…pe…? Natthi.
35已對照

三十五、(甲)凡誰的語行不曾生起,他的心行不曾生起嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?沒有。

35(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa cittasaṅkhāro nuppajjitthāti? Natthi. (Kha) yassa vā pana…pe…? Natthi.
36已對照

(戊)逆·處所

三十六、凡身行不曾生起之處……乃至……。

36Yattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha…pe….
37已對照

(己)逆·人與處所

三十七、(甲)凡誰的身行在何處不曾生起,他的語行不曾在那裡生起嗎?

色界者、無色界者,他們的身行不曾在那裡生起,而他們的語行並非不曾在那裡生起。入第四禪者,淨居天者在第二心轉起時,無想眾生,他們的身行不曾在那裡生起,語行也不曾在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不曾生起,他的身行不曾在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,他們的語行不曾在那裡生起,而他們的身行並非不曾在那裡生起。入第四禪者,淨居天者在第二心轉起時,無想眾生,他們的語行不曾在那裡生起,身行也不曾在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處不曾生起,他的心行不曾在那裡生起嗎?

入第四禪者、色界者、無色界者,他們的身行不曾在那裡生起,而他們的心行並非不曾在那裡生起。投生淨居天時、無想眾生,他們的身行不曾在那裡生起,心行也不曾在那裡生起。

(乙)或者,凡誰在何處……乃至……嗎?是的。

37(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjitthāti? Rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha. Catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjittha vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjitthāti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha. Catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha kāyasaṅkhāro ca nuppajjittha. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjitthāti? Catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjittha. Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjittha cittasaṅkhāro ca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha…pe…? Āmantā.
38已對照

三十八、(甲)凡誰的語行在何處不曾生起,他的心行不曾在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪、第四禪者,淨居天者在第二心轉起時,他們的語行不曾在那裡生起,而他們的心行並非不曾在那裡生起。投生淨居天時、無想眾生,他們的語行不曾在那裡生起,心行也不曾在那裡生起。

(乙)或者,凡誰在何處……乃至……嗎?是的。

38(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjitthāti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjittha. Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha cittasaṅkhāro ca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha…pe…? Āmantā.
39已對照

(三)未來分

(甲)順·人

三十九、(甲)凡誰的身行將生起,他的語行將生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行將生起,他的身行將生起嗎?

在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的語行將生起,而他們的身行不將生起。其餘者,他們的語行將生起,身行也將生起。

(甲)凡誰的身行將生起,他的心行將生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將生起,他的身行將生起嗎?

在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的心行將生起,而他們的身行不將生起。其餘者,他們的心行將生起,身行也將生起。

39(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjissati tassa vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjissati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjissati tassa cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjissati.
40已對照

四十、(甲)凡誰的語行將生起,他的心行將生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將生起,他的語行將生起嗎?

在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的心行將生起,而他們的語行不將生起。其餘者,他們的心行將生起,語行也將生起。

40(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjissati tassa vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca uppajjissati vacīsaṅkhāro ca uppajjissati.
41已對照

(乙)順·處所

四十一、凡身行將生起之處……乃至……。

41Yattha kāyasaṅkhāro uppajjissati…pe….
42已對照

(丙)順·人與處所

四十二、(甲)凡誰的身行在何處將生起,他的語行將在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,他們的身行將在那裡生起,而他們的語行不將在那裡生起。入初禪者、欲界者,他們的身行將在那裡生起,語行也將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處將生起,他的身行將在那裡生起嗎?

在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界者、無色界者,他們的語行將在那裡生起,而他們的身行不將在那裡生起。入初禪者、其餘欲界者,他們的語行將在那裡生起,身行也將在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處將生起,他的心行將在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將生起,他的身行將在那裡生起嗎?

在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、色界者、無色界者,他們的心行將在那裡生起,而他們的身行不將在那裡生起。入初禪、第二禪、第三禪者、其餘欲界者,他們的心行將在那裡生起,身行也將在那裡生起。

42(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjissati vacīsaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjissati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjissati.
43已對照

四十三、(甲)凡誰的語行在何處將生起,他的心行將在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將生起,他的語行將在那裡生起嗎?

在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第二禪、第三禪、第四禪者,他們的心行將在那裡生起,而他們的語行不將在那裡生起。入初禪者、欲界者、其餘色界者、無色界者,他們的心行將在那裡生起,語行也將在那裡生起。

43(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ itaresaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjissati vacīsaṅkhāro ca uppajjissati.
44已對照

(丁)逆·人

四十四、(甲)凡誰的身行不將生起,他的語行不將生起嗎?

在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的身行不將生起,而他們的語行並非不將生起。具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的身行不將生起,語行也不將生起。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

(甲)凡誰的身行不將生起,他的心行不將生起嗎?

在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的身行不將生起,而他們的心行並非不將生起。具足最後心者,他們的身行不將生起,心行也不將生起。

(乙)或者,凡誰的心行……乃至……嗎?是的。

44(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjissati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjissati tassa cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro…pe…? Āmantā.
45已對照

四十五、(甲)凡誰的語行不將生起,他的心行不將生起嗎?

在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的語行不將生起,而他們的心行並非不將生起。具足最後心者,他們的語行不將生起,心行也不將生起。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

45(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
46已對照

(戊)逆·處所

四十六、凡身行不將生起之處……乃至……。

46Yattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati…pe….
47已對照

(己)逆·人與處所

四十七、(甲)凡誰的身行在何處不將生起,他的語行不將在那裡生起嗎?

在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界者、無色界者,他們的身行不將在那裡生起,而他們的語行並非不將在那裡生起。具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的身行不將在那裡生起,語行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不將生起,他的身行不將在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,他們的語行不將在那裡生起,而他們的身行並非不將在那裡生起。具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的語行不將在那裡生起,身行也不將在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處不將生起,他的心行不將在那裡生起嗎?

在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、色界者、無色界者,他們的身行不將在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡生起。具足最後心者、無想眾生,他們的身行不將在那裡生起,心行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰在何處……乃至……嗎?是的。

47(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha…pe…? Āmantā.
48已對照

四十八、(甲)凡誰的語行在何處不將生起,他的心行不將在那裡生起嗎?

在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第二禪、第三禪、第四禪者,他們的語行不將在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡生起。具足最後心者、無想眾生,他們的語行不將在那裡生起,心行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰在何處……乃至……嗎?是的。

48(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha…pe…? Āmantā.
49已對照

(四)現在過去分

(甲)順·人

四十九、(甲)凡誰的身行生起,他的語行曾生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行曾生起,他的身行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行曾生起,而他們的身行不生起。在入出息的生剎那,他們的語行曾生起,身行也生起。

(甲)凡誰的身行生起,他的心行曾生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行曾生起,他的身行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行曾生起,而他們的身行不生起。在入出息的生剎那,他們的心行曾生起,身行也生起。

49(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa vacīsaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro uppajjittha tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca uppajjittha kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjittha tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca uppajjittha kāyasaṅkhāro ca uppajjati.
50已對照

五十、(甲)凡誰的語行生起,他的心行曾生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行曾生起,他的語行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行曾生起,而他們的語行不生起。在尋伺的生剎那,他們的心行曾生起,語行也生起。

50(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjittha tassa vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjati. Vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca uppajjittha vacīsaṅkhāro ca uppajjati.
51已對照

(乙)順·處所

五十一、凡身行生起之處……乃至……。

51Yattha kāyasaṅkhāro uppajjati…pe….
52已對照

(丙)順·人與處所

五十二、(甲)凡誰的身行在何處生起,他的語行曾在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,他們的身行在那裡生起,而他們的語行不曾在那裡生起。入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,他們的身行在那裡生起,語行也曾在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處曾生起,他的身行在那裡生起嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,色界者、無色界者,他們的語行曾在那裡生起,而他們的身行不在那裡生起。入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,他們的語行曾在那裡生起,身行也在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處生起,他的心行曾在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處曾生起,他的身行在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,他們的心行曾在那裡生起,而他們的身行不在那裡生起。在入出息的生剎那,他們的心行曾在那裡生起,身行也在那裡生起。

52(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjitthāti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjittha. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjati vacīsaṅkhāro ca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro uppajjittha tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca uppajjittha kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjittha tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjittha kāyasaṅkhāro ca uppajjati.
53已對照

五十三、(甲)凡誰的語行在何處生起,他的心行曾在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處曾生起,他的語行在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,他們的心行曾在那裡生起,而他們的語行不在那裡生起。在尋伺的生剎那,他們的心行曾在那裡生起,語行也在那裡生起。

53(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro uppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjittha tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjati. Vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjittha vacīsaṅkhāro ca uppajjati.
54已對照

(丁)逆·人

五十四、(甲)凡誰的身行不生起,他的語行不曾生起嗎?曾生起。

(乙)或者,凡誰的語行不曾生起,他的身行不生起嗎?沒有。

(甲)凡誰的身行不生起,他的心行不曾生起嗎?曾生起。

(乙)或者,凡誰的心行不曾生起,他的身行不生起嗎?沒有。

54(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjitthāti? Uppajjittha. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Natthi. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro nuppajjitthāti? Uppajjittha. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nuppajjittha tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Natthi.
55已對照

五十五、(甲)凡誰的語行不生起,他的心行不曾生起嗎?曾生起。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?沒有。

55(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro nuppajjitthāti? Uppajjittha. (Kha) yassa vā pana…pe…? Natthi.
56已對照

(戊)逆·處所

五十六、凡身行不生起之處……乃至……。

56Yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati…pe….
57已對照

(己)逆·人與處所

五十七、(甲)凡誰的身行在何處不生起,他的語行不曾在那裡生起嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,色界者、無色界者,他們的身行不在那裡生起,而他們的語行並非不曾在那裡生起。入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,入第四禪者,淨居天者在第二心轉起時,無想眾生,他們的身行不在那裡生起,語行也不曾在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不曾生起,他的身行不在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,他們的語行不曾在那裡生起,而他們的身行並非不在那裡生起。入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,入第四禪者,淨居天者在第二心轉起時,無想眾生,他們的語行不曾在那裡生起,身行也不在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處不生起,他的心行不曾在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,他們的身行不在那裡生起,而他們的心行並非不曾在那裡生起。投生淨居天時、無想眾生,他們的身行不在那裡生起,心行也不曾在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不曾生起,他的身行不在那裡生起嗎?是的。

57(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjitthāti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha. Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati. Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjitthāti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjittha. Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā.
58已對照

五十八、(甲)凡誰的語行在何處不生起,他的心行不曾在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,他們的語行不在那裡生起,而他們的心行並非不曾在那裡生起。投生淨居天時、無想眾生,他們的語行不在那裡生起,心行也不曾在那裡生起。

(乙)或者,凡誰在何處……乃至……嗎?是的。

58(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjitthāti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjittha. Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha…pe…? Āmantā.
59已對照

(五)現在未來分

(甲)順·人

五十九、(甲)凡誰的身行生起,他的語行將生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行將生起,他的身行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行將生起,而他們的身行不生起。在入出息的生剎那,他們的語行將生起,身行也生起。

(甲)凡誰的身行生起,他的心行將生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將生起,他的身行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行將生起,而他們的身行不生起。在入出息的生剎那,他們的心行將生起,身行也生起。

59(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjati.
60已對照

六十、(甲)凡誰的語行生起,他的心行將生起嗎?

在有尋有伺最後心的生剎那,他們的語行生起,而他們的心行不將生起。其餘者在尋伺的生剎那,他們的語行生起,心行也將生起。

(乙)或者,凡誰的心行將生起,他的語行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行將生起,而他們的語行不生起。在尋伺的生剎那,他們的心行將生起,語行也生起。

60(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca uppajjati cittasaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro uppajjissati tassa vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjati. Vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca uppajjissati vacīsaṅkhāro ca uppajjati.
61已對照

(乙)順·處所

六十一、凡身行生起之處……乃至……。

61Yattha kāyasaṅkhāro uppajjati…pe….
62已對照

(丙)順·人與處所

六十二、(甲)凡誰的身行在何處生起,他的語行將在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,他們的身行在那裡生起,而他們的語行不將在那裡生起。入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,他們的身行在那裡生起,語行也將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處將生起,他的身行在那裡生起嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,色界者、無色界者,他們的語行將在那裡生起,而他們的身行不在那裡生起。入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,他們的語行將在那裡生起,身行也在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處生起,他的心行將在那裡生起嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將生起,他的身行在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,他們的心行將在那裡生起,而他們的身行不在那裡生起。在入出息的生剎那,他們的心行將在那裡生起,身行也在那裡生起。

62(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjati vacīsaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjati.
63已對照

六十三、(甲)凡誰的語行在何處生起,他的心行將在那裡生起嗎?

在有尋有伺最後心的生剎那,他們的語行在那裡生起,而他們的心行不將在那裡生起。其餘者在尋伺的生剎那,他們的語行在那裡生起,心行也將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將生起,他的語行在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,他們的心行將在那裡生起,而他們的語行不在那裡生起。在尋伺的生剎那,他們的心行將在那裡生起,語行也在那裡生起。

63(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro uppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca uppajjati cittasaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjati. Vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjissati vacīsaṅkhāro ca uppajjati.
64已對照

(丁)逆·人

六十四、(甲)凡誰的身行不生起,他的語行不將生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不生起,而他們的語行並非不將生起。具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的身行不生起,語行也不將生起。

(乙)或者,凡誰的語行不將生起,他的身行不生起嗎?是的。

(甲)凡誰的身行不生起,他的心行不將生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不生起,而他們的心行並非不將生起。具足最後心者,他們的身行不生起,心行也不將生起。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

64(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
65已對照

六十五、(甲)凡誰的語行不生起,他的心行不將生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不生起,而他們的心行並非不將生起。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,他們的語行不生起,心行也不將生起。

(乙)或者,凡誰的心行不將生起,他的語行不生起嗎?

在有尋有伺最後心的生剎那,他們的心行不將生起,而他們的語行並非不生起。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,他們的心行不將生起,語行也不生起。

65(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nuppajjissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nuppajjissati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca nuppajjissati vacīsaṅkhāro ca nuppajjati.
4已對照

(戊)逆·處所

44 (Ṅa) paccanīkaokāso
66已對照

六十六、凡身行不生起之處……乃至……。

66Yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati…pe….
67已對照

(己)逆·人與處所

六十七、(甲)凡誰的身行在何處不生起,他的語行不將在那裡生起嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,色界者、無色界者,他們的身行不在那裡生起,而他們的語行並非不將在那裡生起。具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,入第四禪者、無想眾生,他們的身行不在那裡生起,語行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不將生起,他的身行不在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,他們的語行不將在那裡生起,而他們的身行並非不在那裡生起。具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,入第四禪者、無想眾生,他們的語行不將在那裡生起,身行也不在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處不生起,他的心行不將在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,他們的身行不在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡生起。具足最後心者、無想眾生,他們的身行不在那裡生起,心行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將生起,他的身行不在那裡生起嗎?是的。

67(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissatīti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati kāyasaṅkhāro ca nuppajjati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā.
68已對照

六十八、(甲)凡誰的語行在何處不生起,他的心行不將在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,他們的語行不在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡生起。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者、無想眾生,他們的語行不在那裡生起,心行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將生起,他的語行不在那裡生起嗎?

在有尋有伺最後心的生剎那,他們的心行不將在那裡生起,而他們的語行並非不在那裡生起。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者、無想眾生,他們的心行不將在那裡生起,語行也不在那裡生起。

68(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nuppajjissati vacīsaṅkhāro ca nuppajjati.
69已對照

(六)過去未來分

(甲)順·人

六十九、(甲)凡誰的身行曾生起,他的語行將生起嗎?

具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的身行曾生起,而他們的語行不將生起。其餘者,他們的身行曾生起,語行也將生起。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

(甲)凡誰的身行曾生起,他的心行將生起嗎?

具足最後心者,他們的身行曾生起,而他們的心行不將生起。其餘者,他們的身行曾生起,心行也將生起。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

69(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca uppajjittha vacīsaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca uppajjittha cittasaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…. Āmantā.
70已對照

七十、(甲)凡誰的語行曾生起,他的心行將生起嗎?

具足最後心者,他們的語行曾生起,而他們的心行不將生起。其餘者,他們的語行曾生起,心行也將生起。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

70(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjittha tassa cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca uppajjittha cittasaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
71已對照

(乙)順·處所

七十一、凡身行曾生起之處……乃至……。

71Yattha kāyasaṅkhāro uppajjittha…pe….
72已對照

(丙)順·人與處所

七十二、(甲)凡誰的身行在何處曾生起,他的語行將在那裡生起嗎?

欲界中的具足最後心者、入第二禪、第三禪者,他們的身行曾在那裡生起,而他們的語行不將在那裡生起。入初禪者、其餘欲界者,他們的身行曾在那裡生起,語行也將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處將生起,他的身行曾在那裡生起嗎?

色界者、無色界者,他們的語行將在那裡生起,而他們的身行不曾在那裡生起。入初禪者、欲界者,他們的語行將在那裡生起,身行也曾在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處曾生起,他的心行將在那裡生起嗎?

欲界中的具足最後心者,他們的身行曾在那裡生起,而他們的心行不將在那裡生起。入初禪、第二禪、第三禪者、其餘欲界者,他們的身行曾在那裡生起,心行也將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將生起,他的身行曾在那裡生起嗎?

入第四禪者、色界者、無色界者,他們的心行將在那裡生起,而他們的身行不曾在那裡生起。入初禪、第二禪、第三禪者、欲界者,他們的心行將在那裡生起,身行也曾在那裡生起。

72(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Kāmāvacare pacchimacittasamaṅgīnaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjittha vacīsaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjitthāti? Rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjittha. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjittha. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Kāmāvacare pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjittha cittasaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjitthāti? Catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjittha. Paṭhamajjhānaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjissati kāyasaṅkhāro ca uppajjittha.
73已對照

七十三、(甲)凡誰的語行在何處曾生起,他的心行將在那裡生起嗎?

有尋有伺地中的具足最後心者,他們的語行曾在那裡生起,而他們的心行不將在那裡生起。其餘者在有尋有伺地中,他們的語行曾在那裡生起,心行也將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將生起,他的語行曾在那裡生起嗎?

在無尋無伺地中,他們的心行將在那裡生起,而他們的語行不曾在那裡生起。在有尋有伺地中,他們的心行將在那裡生起,語行也曾在那裡生起。

73(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro uppajjittha tassa tattha cittasaṅkhāro uppajjissatīti? Savitakkasavicārabhūmiyaṃ pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ savitakkasavicārabhūmiyaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca uppajjittha cittasaṅkhāro ca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjitthāti? Avitakkaavicārabhūmiyaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjittha. Savitakkasavicārabhūmiyaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca uppajjissati vacīsaṅkhāro ca uppajjittha.
74已對照

(丁)逆·人

七十四、(甲)凡誰的身行不曾生起,他的語行不將生起嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的語行不將生起,他的身行不曾生起嗎?曾生起。

(甲)凡誰的身行不曾生起,他的心行不將生起嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的心行不將生起,他的身行不曾生起嗎?曾生起。

74(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjittha tassa vacīsaṅkhāro nuppajjissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjitthāti? Uppajjittha. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjittha tassa cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nuppajjissati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjitthāti? Uppajjittha.
75已對照

七十五、(甲)凡誰的語行不曾生起,他的心行不將生起嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的心行不將生起,他的語行不曾生起嗎?曾生起。

75(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nuppajjissati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjitthāti? Uppajjittha.
76已對照

(戊)逆·處所

七十六、凡身行不曾生起之處……乃至……。

76Yattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha…pe….
77已對照

(己)逆·人與處所

七十七、(甲)凡誰的身行在何處不曾生起,他的語行不將在那裡生起嗎?

色界者、無色界者,他們的身行不曾在那裡生起,而他們的語行並非不將在那裡生起。色界、無色界中的具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的身行不曾在那裡生起,語行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不將生起,他的身行不曾在那裡生起嗎?

欲界中的具足最後心者、入第二禪、第三禪者,他們的語行不將在那裡生起,而他們的身行並非不曾在那裡生起。色界、無色界中的具足最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的語行不將在那裡生起,身行也不曾在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處不曾生起,他的心行不將在那裡生起嗎?

入第四禪者、色界者、無色界者,他們的身行不曾在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡生起。色界、無色界中的具足最後心者、無想眾生,他們的身行不曾在那裡生起,心行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將生起,他的身行不曾在那裡生起嗎?

欲界中的具足最後心者,他們的心行不將在那裡生起,而他們的身行並非不曾在那裡生起。色界、無色界中的具足最後心者、無想眾生,他們的心行不將在那裡生起,身行也不曾在那裡生起。

77(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissatīti? Rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati. Rūpāvacare arūpāvacare pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjittha vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjitthāti? Kāmāvacare pacchimacittasamaṅgīnaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha. Rūpāvacare arūpāvacare pacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati kāyasaṅkhāro ca nuppajjittha. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati. Rūpāvacare arūpāvacare pacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjittha cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjitthāti? Kāmāvacare pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjittha. Rūpāvacare arūpāvacare pacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nuppajjissati kāyasaṅkhāro ca nuppajjittha.
78已對照

七十八、(甲)凡誰的語行在何處不曾生起,他的心行不將在那裡生起嗎?

在無尋無伺地中,他們的語行不曾在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡生起。無尋無伺地中的具足最後心者、無想眾生,他們的語行不曾在那裡生起,心行也不將在那裡生起。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將生起,他的語行不曾在那裡生起嗎?

有尋有伺地中的具足最後心者,他們的心行不將在那裡生起,而他們的語行並非不曾在那裡生起。無尋無伺地中的具足最後心者、無想眾生,他們的心行不將在那裡生起,語行也不曾在那裡生起。

78(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha tassa tattha cittasaṅkhāro nuppajjissatīti? Avitakkaavicārabhūmiyaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati. Avitakkaavicārabhūmiyaṃ pacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha cittasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjitthāti? Savitakkasavicārabhūmiyaṃ pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjittha. Avitakkaavicārabhūmiyaṃ pacchimacittasamaṅgīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nuppajjissati vacīsaṅkhāro ca nuppajjittha.
79已對照

生分。

二、滅分

(一)現在分

(甲)順·人

七十九、(甲)凡誰的身行滅,他的語行滅嗎?

在離尋伺的入出息的壞滅剎那,他們的身行滅,而他們的語行不滅。入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,他們的身行滅,語行也滅。

(乙)或者,凡誰的語行滅,他的身行滅嗎?

在離入出息的尋伺的壞滅剎那,他們的語行滅,而他們的身行不滅。入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,他們的語行滅,身行也滅。

(甲)凡誰的身行滅,他的心行滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行滅,他的身行滅嗎?

在離入出息的心的壞滅剎那,他們的心行滅,而他們的身行不滅。在入出息的壞滅剎那,他們的心行滅,身行也滅。

79(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhatīti? Vinā vitakkavicārehi assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nirujjhati vacīsaṅkhāro ca nirujjhati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhati tassa kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Vinā assāsapassāsehi vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhati kāyasaṅkhāro ca nirujjhati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa cittasaṅkhāro nirujjhatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhati tassa kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhati. Assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhati kāyasaṅkhāro ca nirujjhati.
80已對照

八十、(甲)凡誰的語行滅,他的心行滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行滅,他的語行滅嗎?

在離尋伺的心的壞滅剎那,他們的心行滅,而他們的語行不滅。在尋伺的壞滅剎那,他們的心行滅,語行也滅。

80(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nirujjhati tassa cittasaṅkhāro nirujjhatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhatīti? Vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhati. Vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhati vacīsaṅkhāro ca nirujjhati.
81已對照

(乙)順·處所

八十一、凡身行滅之處,語行在那裡滅嗎?……乃至……。

81Yattha kāyasaṅkhāro nirujjhati tattha vacīsaṅkhāro nirujjhatīti?…Pe….
82已對照

(丙)順·人與處所

八十二、凡誰的身行在何處滅,他的語行在那裡滅嗎?……乃至……。(人[分]、人與處所[分]也相同。)

82Yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhatīti?…Pe…. (Yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ.)
83已對照

(丁)逆·人

八十三、(甲)凡誰的身行不滅,他的語行不滅嗎?

在離入出息的尋伺的壞滅剎那,他們的身行不滅,而他們的語行並非不滅。在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的無尋無伺心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不滅,語行也不滅。

(乙)或者,凡誰的語行不滅,他的身行不滅嗎?

在離尋伺的入出息的壞滅剎那,他們的語行不滅,而他們的身行並非不滅。在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的無尋無伺心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不滅,身行也不滅。

(甲)凡誰的身行不滅,他的心行不滅嗎?

在離入出息的心的壞滅剎那,他們的身行不滅,而他們的心行並非不滅。在一切[眾生]心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不滅,心行也不滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

83(Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhatīti? Vinā assāsapassāsehi vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhati. Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi avitakkaavicāracittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro na nirujjhati tassa kāyasaṅkhāro na nirujjhatīti? Vinā vitakkavicārehi assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro na nirujjhati. Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi avitakkaavicāracittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhatīti? Vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhati. Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati cittasaṅkhāro ca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
84已對照

八十四、(甲)凡誰的語行不滅,他的心行不滅嗎?

在離尋伺的心的壞滅剎那,他們的語行不滅,而他們的心行並非不滅。在一切[眾生]心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不滅,心行也不滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

84(Ka) yassa vacīsaṅkhāro na nirujjhati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhatīti? Vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhati. Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati cittasaṅkhāro ca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
85已對照

(戊)逆·處所

八十五、凡身行不滅之處……乃至……。

85Yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati…pe….
86已對照

(己)逆·人與處所

八十六、凡誰的身行在何處不滅,他的語行不在那裡滅嗎?

在離入出息的尋伺的壞滅剎那,他們的身行不在那裡滅,而他們的語行並非不在那裡滅。在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的無尋無伺心的壞滅剎那,無想眾生,他們的身行不在那裡滅,語行也不在那裡滅。

或者,凡誰的語行在何處不滅……乃至……。

(人[分]、人與處所[分]也應同樣詳說;在人與處所[分]中不應作“入滅盡定者”。)

86Yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhatīti? Vinā assāsapassāsehi vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhati. Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi avitakkaavicāracittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati. Yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhati…pe…. (Yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ vitthāretabbaṃ, yassayatthake nirodhasamāpannānanti na kātabbaṃ.)
87已對照

(二)過去分

(甲)順·人

八十七、(甲)凡誰的身行曾滅,他的語行曾滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

(正如在生分中,過去的問——人[分]、人與處所[分]、順、逆——都已分別,在滅分中也應同樣分別,沒有差別。)

87(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhittha tassa vacīsaṅkhāro nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Yathā uppādavāre atītā pucchā yassakampi yassayatthakampi anulomampi paccanīkampi vibhattaṃ evaṃ nirodhavārepi vibhajitabbaṃ, natthi nānākaraṇaṃ.)
88已對照

(三)未來分

(甲)順·人

八十八、(甲)凡誰的身行將滅,他的語行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行將滅,他的身行將滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的語行將滅,而他們的身行不將滅。其餘者,他們的語行將滅,身行也將滅。

(甲)凡誰的身行將滅,他的心行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的身行將滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的心行將滅,而他們的身行不將滅。其餘者,他們的心行將滅,身行也將滅。

88(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhissati tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhissati.
89已對照

八十九、(甲)凡誰的語行將滅,他的心行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的語行將滅嗎?

在無尋無伺最後心的生剎那,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的心行將滅,而他們的語行不將滅。其餘者,他們的心行將滅,語行也將滅。

89(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Avitakkaavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati.
90已對照

(乙)順·處所

九十、凡身行將滅之處……乃至……。

90Yattha kāyasaṅkhāro nirujjhissati…pe….
91已對照

(丙)順·人與處所

九十一、(甲)凡誰的身行在何處將滅,他的語行將在那裡滅嗎?

入第二禪、第三禪者,他們的身行將在那裡滅,而他們的語行不將在那裡滅。入初禪者、欲界者,他們的身行將在那裡滅,語行也將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處將滅,他的身行將在那裡滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界者、無色界者,他們的語行將在那裡滅,而他們的身行不將在那裡滅。入初禪者、其餘欲界者,他們的語行將在那裡滅,身行也將在那裡滅。

(甲)凡誰的身行在何處將滅,他的心行將在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的身行將在那裡滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、色界者、無色界者,他們的心行將在那裡滅,而他們的身行不將在那裡滅。入初禪、第二禪、第三禪者、其餘欲界者,他們的心行將在那裡滅,身行也將在那裡滅。

91(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhissati.
92已對照

九十二、(甲)凡誰的語行在何處將滅,他的心行將在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的語行將在那裡滅嗎?

在無尋無伺最後心的生剎那,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第二禪、第三禪、第四禪者,他們的心行將在那裡滅,而他們的語行不將在那裡滅。入初禪者、欲界者、其餘色界者、無色界者,他們的心行將在那裡滅,語行也將在那裡滅。

92(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Avitakkaavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ itaresaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati.
93已對照

(丁)逆·人

九十三、(甲)凡誰的身行不將滅,他的語行不將滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的身行不將滅,而他們的語行並非不將滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],他們的身行不將滅,語行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

(甲)凡誰的身行不將滅,他的心行不將滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的身行不將滅,而他們的心行並非不將滅。在最後心的壞滅剎那,他們的身行不將滅,心行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

93(Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro ca na nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhissati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro ca na nirujjhissati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
94已對照

九十四、(甲)凡誰的語行不將滅,他的心行不將滅嗎?

在無尋無伺最後心的生剎那,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的語行不將滅,而他們的心行並非不將滅。在最後心的壞滅剎那,他們的語行不將滅,心行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

94(Ka) yassa vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Avitakkaavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
95已對照

(戊)逆·處所

九十五、凡身行不將滅之處……乃至……。

95Yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhissati…pe….
96已對照

(己)逆·人與處所

九十六、(甲)凡誰的身行在何處不將滅,他的語行不將在那裡滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界者、無色界者,他們的身行不將在那裡滅,而他們的語行並非不將在那裡滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的身行不將在那裡滅,語行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不將滅,他的身行不將在那裡滅嗎?

入第二禪、第三禪者,他們的語行不將在那裡滅,而他們的身行並非不將在那裡滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的語行不將在那裡滅,身行也不將在那裡滅。

(甲)凡誰的身行在何處不將滅,他的心行不將在那裡滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、色界者、無色界者,他們的身行不將在那裡滅,而他們的心行並非不將在那裡滅。在最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的身行不將在那裡滅,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將滅,他的身行不將在那裡滅嗎?是的。

96(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhissati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Āmantā.
97已對照

九十七、(甲)凡誰的語行在何處不將滅,他的心行不將在那裡滅嗎?

在無尋無伺最後心的生剎那,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第二禪、第三禪、第四禪者,他們的語行不將在那裡滅,而他們的心行並非不將在那裡滅。在最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的語行不將在那裡滅,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將滅,他的語行不將在那裡滅嗎?是的。

97(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Avitakkaavicārapacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Āmantā.
98已對照

(四)現在過去分

(甲)順·人

九十八、(甲)凡誰的身行滅,他的語行曾滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行曾滅,他的身行滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行曾滅,而他們的身行不滅。在入出息的壞滅剎那,他們的語行曾滅,身行也滅。

(甲)凡誰的身行滅,他的心行曾滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行曾滅,他的身行滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行曾滅,而他們的身行不滅。在入出息的壞滅剎那,他們的心行曾滅,身行也滅。

98(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhittha tassa kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhati. Assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhittha kāyasaṅkhāro ca nirujjhati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa cittasaṅkhāro nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhittha tassa kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhati. Assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhittha kāyasaṅkhāro ca nirujjhati.
99已對照

九十九、(甲)凡誰的語行滅,他的心行曾滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行曾滅,他的語行滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行曾滅,而他們的語行不滅。在尋伺的壞滅剎那,他們的心行曾滅,語行也滅。

99(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nirujjhati tassa cittasaṅkhāro nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhittha tassa vacīsaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhati. Vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhittha vacīsaṅkhāro ca nirujjhati.
100已對照

(乙)順·處所

一百、凡身行滅之處……乃至……。

100Yattha kāyasaṅkhāro nirujjhati…pe….
101已對照

(丙)順·人與處所

一百零一、(甲)凡誰的身行在何處滅,他的語行曾在那裡滅嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,他們的身行在那裡滅,而他們的語行不曾在那裡滅。入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,他們的身行在那裡滅,語行也曾在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處曾滅,他的身行在那裡滅嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,在那同一些人離入出息的心的壞滅剎那,色界者、無色界者,他們的語行曾在那裡滅,而他們的身行不在那裡滅。入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,他們的語行曾在那裡滅,身行也在那裡滅。

(甲)凡誰的身行在何處滅,他的心行曾在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處曾滅,他的身行在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,他們的心行曾在那裡滅,而他們的身行不在那裡滅。在入出息的壞滅剎那,他們的心行曾在那裡滅,身行也在那裡滅。

101(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhitthāti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhittha. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nirujjhati vacīsaṅkhāro ca nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nirujjhittha tassa tattha kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nirujjhittha kāyasaṅkhāro ca nirujjhati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhittha tassa tattha kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhati. Assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhittha kāyasaṅkhāro ca nirujjhati.
102已對照

一百零二、(甲)凡誰的語行在何處滅,他的心行曾在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處曾滅,他的語行在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,他們的心行曾在那裡滅,而他們的語行不在那裡滅。在尋伺的壞滅剎那,他們的心行曾在那裡滅,語行也在那裡滅。

102(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nirujjhati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhittha tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhati. Vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhittha vacīsaṅkhāro ca nirujjhati.
103已對照

(丁)逆·人

一百零三、(甲)凡誰的身行不滅,他的語行不曾滅嗎?曾滅。

(乙)或者,凡誰的語行不曾滅,他的身行不滅嗎?沒有。

(甲)凡誰的身行不滅,他的心行不曾滅嗎?曾滅。

(乙)或者,凡誰的心行不曾滅,他的身行不滅嗎?沒有。

103(Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhitthāti? Nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro na nirujjhittha tassa kāyasaṅkhāro na nirujjhatīti? Natthi. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhitthāti? Nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhittha tassa kāyasaṅkhāro na nirujjhatīti? Natthi.
104已對照

一百零四、(甲)凡誰的語行不滅,他的心行不曾滅嗎?曾滅。

(乙)或者,凡誰的心行不曾滅,他的語行不滅嗎?沒有。

104(Ka) yassa vacīsaṅkhāro na nirujjhati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhitthāti? Nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhittha tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhatīti? Natthi.
105已對照

(戊)逆·處所

一百零五、凡身行不滅之處……乃至……。

105Yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati…pe….
106已對照

(己)逆·人與處所

一百零六、(甲)凡誰的身行在何處不滅,他的語行不曾在那裡滅嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,在那同一些人離入出息的心的壞滅剎那,色界者、無色界者,他們的身行不在那裡滅,而他們的語行並非不曾在那裡滅。入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,在那同一些人離入出息的心的壞滅剎那,入第四禪者,淨居天者在第二心轉起時,無想眾生,他們的身行不在那裡滅,語行也不曾在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不曾滅,他的身行不在那裡滅嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,他們的語行不曾在那裡滅,而他們的身行並非不在那裡滅。入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,在那同一些人離入出息的心的壞滅剎那,入第四禪者,淨居天者在第二心轉起時,無想眾生,他們的語行不曾在那裡滅,身行也不在那裡滅。

(甲)凡誰的身行在何處不滅,他的心行不曾在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,他們的身行不在那裡滅,而他們的心行並非不曾在那裡滅。投生淨居天時、無想眾生,他們的身行不在那裡滅,心行也不曾在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不曾滅,他的身行不在那裡滅嗎?是的。

106(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhitthāti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhittha. Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhittha tassa tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati. Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhittha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhitthāti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhittha. Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati cittasaṅkhāro ca na nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhittha tassa tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhatīti? Āmantā.
107已對照

一百零七、(甲)凡誰的語行在何處不滅,他的心行不曾在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,他們的語行不在那裡滅,而他們的心行並非不曾在那裡滅。投生淨居天時、無想眾生,他們的語行不在那裡滅,心行也不曾在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不曾滅,他的語行不在那裡滅嗎?是的。

107(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhitthāti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhittha. Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati cittasaṅkhāro ca na nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhittha tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhatīti? Āmantā.
108已對照

(五)現在未來分

(甲)順·人

一百零八、(甲)凡誰的身行滅,他的語行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行將滅,他的身行滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行將滅,而他們的身行不滅。在入出息的壞滅剎那,他們的語行將滅,身行也滅。

(甲)凡誰的身行滅,他的心行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的身行滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行將滅,而他們的身行不滅。在入出息的壞滅剎那,他們的心行將滅,身行也滅。

108(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhati. Assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhati. Assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhati.
109已對照

一百零九、(甲)凡誰的語行滅,他的心行將滅嗎?

在有尋有伺最後心的壞滅剎那,他們的語行滅,而他們的心行不將滅。其餘者在尋伺的壞滅剎那,他們的語行滅,心行也將滅。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的語行滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行將滅,而他們的語行不滅。在尋伺的壞滅剎那,他們的心行將滅,語行也滅。

109(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nirujjhati tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhati cittasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhati. Vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca nirujjhati.
110已對照

(乙)順·處所

一百一十、凡身行滅之處……乃至……。

110Yattha kāyasaṅkhāro nirujjhati…pe….
111已對照

(丙)順·人與處所

一百一十一、(甲)凡誰的身行在何處滅,他的語行將在那裡滅嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,他們的身行在那裡滅,而他們的語行不將在那裡滅。入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,他們的身行在那裡滅,語行也將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處將滅,他的身行在那裡滅嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,在那同一些人離入出息的心的壞滅剎那,色界者、無色界者,他們的語行將在那裡滅,而他們的身行不在那裡滅。入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,他們的語行將在那裡滅,身行也在那裡滅。

(甲)凡誰的身行在何處滅,他的心行將在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的身行在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,他們的心行將在那裡滅,而他們的身行不在那裡滅。在入出息的壞滅剎那,他們的心行將在那裡滅,身行也在那裡滅。

111(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nirujjhati vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhati. Assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhati.
112已對照

一百一十二、(甲)凡誰的語行在何處滅,他的心行將在那裡滅嗎?

在有尋有伺最後心的壞滅剎那,他們的語行在那裡滅,而他們的心行不將在那裡滅。其餘者在尋伺的壞滅剎那,他們的語行在那裡滅,心行也將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的語行在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,他們的心行將在那裡滅,而他們的語行不在那裡滅。在尋伺的壞滅剎那,他們的心行將在那裡滅,語行也在那裡滅。

112(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nirujjhati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nirujjhati cittasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhati. Vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca nirujjhati.
113已對照

(丁)逆·人

一百一十三、(甲)凡誰的身行不滅,他的語行不將滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不滅,而他們的語行並非不將滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],他們的身行不滅,語行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的語行不將滅,他的身行不滅嗎?是的。

(甲)凡誰的身行不滅,他的心行不將滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不滅,而他們的心行並非不將滅。在最後心的壞滅剎那,他們的身行不滅,心行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

113(Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro na nirujjhatīti? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
114已對照

一百一十四、(甲)凡誰的語行不滅,他的心行不將滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不滅,而他們的心行並非不將滅。在無尋無伺最後心的壞滅剎那,他們的語行不滅,心行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的心行不將滅,他的語行不滅嗎?

在有尋有伺最後心的壞滅剎那,他們的心行不將滅,而他們的語行並非不滅。在無尋無伺最後心的壞滅剎那,他們的心行不將滅,語行也不滅。

114(Ka) yassa vacīsaṅkhāro na nirujjhati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Avitakkaavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhati. Avitakkaavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati.
115已對照

(戊)逆·處所

一百一十五、凡身行不滅之處……乃至……。

115Yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati…pe….
116已對照

(己)逆·人與處所

一百一十六、(甲)凡誰的身行在何處不滅,他的語行不將在那裡滅嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,在那同一些人離入出息的心的壞滅剎那,色界者、無色界者,他們的身行不在那裡滅,而他們的語行並非不將在那裡滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,在那同一些人離入出息的心的壞滅剎那,入第四禪者、無想眾生,他們的身行不在那裡滅,語行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不將滅,他的身行不在那裡滅嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,他們的語行不將在那裡滅,而他們的身行並非不在那裡滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,在那同一些人離入出息的心的壞滅剎那,入第四禪者、無想眾生,他們的語行不將在那裡滅,身行也不在那裡滅。

(甲)凡誰的身行在何處不滅,他的心行不將在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離入出息的心的壞滅剎那,他們的身行不在那裡滅,而他們的心行並非不將在那裡滅。在最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的身行不在那裡滅,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

116(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
117已對照

一百一十七、(甲)凡誰的語行在何處不滅,他的心行不將在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,他們的語行不在那裡滅,而他們的心行並非不將在那裡滅。在無尋無伺最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的語行不在那裡滅,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將滅,他的語行不在那裡滅嗎?

在有尋有伺最後心的壞滅剎那,他們的心行不將在那裡滅,而他們的語行並非不在那裡滅。在無尋無伺最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的心行不將在那裡滅,語行也不在那裡滅。

117(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Avitakkaavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhati. Avitakkaavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati.
118已對照

(六)過去未來分

(甲)順·人

一百一十八、(甲)凡誰的身行曾滅,他的語行將滅嗎?

在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],他們的身行曾滅,而他們的語行不將滅。其餘者,他們的身行曾滅,語行也將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

(甲)凡誰的身行曾滅,他的心行將滅嗎?

在最後心的壞滅剎那,他們的身行曾滅,而他們的心行不將滅。其餘者,他們的身行曾滅,心行也將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

118(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhittha tassa vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nirujjhittha vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nirujjhittha tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nirujjhittha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
119已對照

一百一十九、(甲)凡誰的語行曾滅,他的心行將滅嗎?

在最後心的壞滅剎那,他們的語行曾滅,而他們的心行不將滅。其餘者,他們的語行曾滅,心行也將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

119(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nirujjhittha tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhittha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
120已對照

(乙)順·處所

一百二十、凡身行曾滅之處……乃至……。

120Yattha kāyasaṅkhāro nirujjhittha…pe….
121已對照

(丙)順·人與處所

一百二十一、(甲)凡誰的身行在何處曾滅,他的語行將在那裡滅嗎?

在欲界中最後心的壞滅剎那,入第二禪、第三禪者,他們的身行曾在那裡滅,而他們的語行不將在那裡滅。入初禪者、其餘欲界者,他們的身行曾在那裡滅,語行也將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處將滅,他的身行曾在那裡滅嗎?

色界者、無色界者,他們的語行將在那裡滅,而他們的身行不曾在那裡滅。入初禪者、欲界者,他們的語行將在那裡滅,身行也曾在那裡滅。

(甲)凡誰的身行在何處曾滅,他的心行將在那裡滅嗎?

在欲界中最後心的壞滅剎那,他們的身行曾在那裡滅,而他們的心行不將在那裡滅。入初禪、第二禪、第三禪者、其餘欲界者,他們的身行曾在那裡滅,心行也將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的身行曾在那裡滅嗎?

入第四禪者、色界者、無色界者,他們的心行將在那裡滅,而他們的身行不曾在那裡滅。入初禪、第二禪、第三禪者、欲界者,他們的心行將在那裡滅,身行也曾在那裡滅。

121(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhittha tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Kāmāvacare pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhittha vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nirujjhitthāti? Rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhittha. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhittha. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nirujjhittha tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Kāmāvacare pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nirujjhittha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nirujjhitthāti? Catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nirujjhittha. Paṭhamajjhānaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nirujjhittha.
122已對照

一百二十二、(甲)凡誰的語行在何處曾滅,他的心行將在那裡滅嗎?

在有尋有伺地中最後心的壞滅剎那,他們的語行曾在那裡滅,而他們的心行不將在那裡滅。其餘者在有尋有伺地中,他們的語行曾在那裡滅,心行也將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的語行曾在那裡滅嗎?

在無尋無伺地中,他們的心行將在那裡滅,而他們的語行不曾在那裡滅。在有尋有伺地中,他們的心行將在那裡滅,語行也曾在那裡滅。

122(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nirujjhittha tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Savitakkasavicārabhūmiyaṃ pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ savitakkasavicārabhūmiyaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nirujjhittha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhitthāti? Avitakkaavicārabhūmiyaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhittha. Savitakkasavicārabhūmiyaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca nirujjhittha.
123已對照

(丁)逆·人

一百二十三、(甲)凡誰的身行不曾滅,他的語行不將滅嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的語行不將滅,他的身行不曾滅嗎?曾滅。

(甲)凡誰的身行不曾滅,他的心行不將滅嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的心行不將滅,他的身行不曾滅嗎?曾滅。

123(Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhittha tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro na nirujjhitthāti? Nirujjhittha. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro na nirujjhittha tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro na nirujjhitthāti? Nirujjhittha.
124已對照

一百二十四、(甲)凡誰的語行不曾滅,他的心行不將滅嗎?沒有。

(乙)或者,凡誰的心行不將滅,他的語行不曾滅嗎?曾滅。

124(Ka) yassa vacīsaṅkhāro na nirujjhittha tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhitthāti? Nirujjhittha.
125已對照

(戊)逆·處所

一百二十五、凡身行不曾滅之處……乃至……。

125Yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhittha…pe….
126已對照

(己)逆·人與處所

一百二十六、(甲)凡誰的身行在何處不曾滅,他的語行不將在那裡滅嗎?

色界者、無色界者,他們的身行不曾在那裡滅,而他們的語行並非不將在那裡滅。在色界、無色界中有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的身行不曾在那裡滅,語行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不將滅,他的身行不曾在那裡滅嗎?

在欲界中最後心的壞滅剎那,入第二禪、第三禪者,他們的語行不將在那裡滅,而他們的身行並非不曾在那裡滅。在色界、無色界中有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的語行不將在那裡滅,身行也不曾在那裡滅。

(甲)凡誰的身行在何處不曾滅,他的心行不將在那裡滅嗎?

入第四禪者、色界者、無色界者,他們的身行不曾在那裡滅,而他們的心行並非不將在那裡滅。在色界、無色界中最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的身行不曾在那裡滅,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將滅,他的身行不曾在那裡滅嗎?

在欲界中最後心的壞滅剎那,他們的心行不將在那裡滅,而他們的身行並非不曾在那裡滅。在色界、無色界中最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的心行不將在那裡滅,身行也不曾在那裡滅。

126(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhittha tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Rūpāvacare arūpāvacare savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhittha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhitthāti? Kāmāvacare pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhittha. Rūpāvacare arūpāvacare savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca na nirujjhittha. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro na nirujjhittha tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Rūpāvacare arūpāvacare pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca na nirujjhittha cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhitthāti? Kāmāvacare pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro na nirujjhittha. Rūpāvacare arūpāvacare pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca na nirujjhittha.
127已對照

一百二十七、(甲)凡誰的語行在何處不曾滅,他的心行不將在那裡滅嗎?

在無尋無伺地中,他們的語行不曾在那裡滅,而他們的心行並非不將在那裡滅。在無尋無伺地中最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的語行不曾在那裡滅,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將滅,他的語行不曾在那裡滅嗎?

在有尋有伺地中最後心的壞滅剎那,他們的心行不將在那裡滅,而他們的語行並非不曾在那裡滅。在無尋無伺地中最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的心行不將在那裡滅,語行也不曾在那裡滅。

127(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhittha tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Avitakkaavicārabhūmiyaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Avitakkaavicārabhūmiyaṃ pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhittha cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhitthāti? Savitakkasavicārabhūmiyaṃ pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhittha. Avitakkaavicārabhūmiyaṃ pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhittha.
128已對照

滅分。

二、轉起 三、生滅分

(一)現在分

(甲)順·人

一百二十八、(甲)凡誰的身行生起,他的語行滅嗎?不是。

(乙)或者,凡誰的語行滅,他的身行生起嗎?不是。

(甲)凡誰的身行生起,他的心行滅嗎?不是。

(乙)或者,凡誰的心行滅,他的身行生起嗎?不是。

128(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhatīti? No. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhati tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? No. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro nirujjhatīti? No. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhati tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? No.
129已對照

一百二十九、(甲)凡誰的語行生起,他的心行滅嗎?不是。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?不是。

129(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro nirujjhatīti? No. (Kha) yassa vā pana…pe…? No.
130已對照

(乙)順·處所

一百三十、凡身行生起之處,語行在那裡滅嗎?

在第二禪、第三禪中,在那裡……乃至……(與其餘的處所[分]相同)。

130Yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tattha vacīsaṅkhāro nirujjhatīti? Dutiyajjhāne tatiyajjhāne tattha…pe… (itaresaṃ yatthakānaṃ sadisaṃ).
131已對照

(丙)順·人與處所

一百三十一、凡誰的身行在何處生起……乃至……(人[分]、人與處所[分]也相同)。

131Yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjati…pe… (yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ).
132已對照

(丁)逆·人

一百三十二、(甲)凡誰的身行不生起,他的語行不滅嗎?

在尋伺的壞滅剎那,他們的身行不生起,而他們的語行並非不滅。在離入出息的心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不生起,語行也不滅。

(乙)或者,凡誰的語行不滅,他的身行不生起嗎?

在入出息的生剎那,他們的語行不滅,而他們的身行並非不生起。在離入出息的心的生剎那,在離尋伺的心的壞滅剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不滅,身行也不生起。

(甲)凡誰的身行不生起,他的心行[不]滅嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,他們的身行不生起,而他們的心行並非不滅。在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不生起,心行也不滅。

(乙)或者,凡誰的心行不滅,他的身行不生起嗎?

在入出息的生剎那,他們的心行不滅,而他們的身行並非不生起。在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行不滅,身行也不生起。

132(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhatīti? Vitakkavicārānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhati. Vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro na nirujjhati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati. Vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca na nirujjhati kāyasaṅkhāro ca nuppajjati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhati. Vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati. Vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca na nirujjhati kāyasaṅkhāro ca nuppajjati.
133已對照

一百三十三、(甲)凡誰的語行不生起,他的心行不滅嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,他們的語行不生起,而他們的心行並非不滅。在離尋伺的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不生起,心行也不滅。

(乙)或者,凡誰的心行不滅,他的語行不生起嗎?

在尋伺的生剎那,他們的心行不滅,而他們的語行並非不生起。在離尋伺的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行不滅,語行也不生起。

133(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhati. Vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjati. Vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca na nirujjhati vacīsaṅkhāro ca nuppajjati.
134已對照

(戊)逆·處所

一百三十四、凡身行不生起之處……乃至……。

134Yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati…pe….
135已對照

(己)逆·人與處所

一百三十五、凡誰的身行在何處不生起……乃至……。

(人[分]、人與處所[分]也相同;在人與處所[分]中,“入滅盡定者”不可得。)

135Yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati…pe…. (Yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ, yassayatthake nirodhasamāpannānanti na labbhati).
136已對照

(二)過去分

(甲)順·人

一百三十六、凡誰的身行曾生起,他的語行曾滅嗎?是的。

(過去的問,在生分、滅分、生滅分中也都應同樣詳說。)

136Yassa kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa vacīsaṅkhāro nirujjhitthāti? Āmantā. (Atītā pucchā uppādavārepi nirodhavārepi uppādanirodhavārepi sadisaṃ vitthāretabbā).
137已對照

(三)未來分

(甲)順·人

一百三十七、(甲)凡誰的身行將生起,他的語行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行將滅,他的身行將生起嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的語行將滅,而他們的身行不將生起。其餘者,他們的語行將滅,身行也將生起。

(甲)凡誰的身行將生起,他的心行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的身行將生起嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的心行將滅,而他們的身行不將生起。其餘者,他們的心行將滅,身行也將生起。

137(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjissati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca uppajjissati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjissati tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca uppajjissati.
138已對照

一百三十八、(甲)凡誰的語行將生起,他的心行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的語行將生起嗎?

在最後心的生剎那,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的心行將滅,而他們的語行不將生起。其餘者,他們的心行將滅,語行也將生起。

138(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca uppajjissati.
139已對照

(乙)順·處所

一百三十九、凡身行將生起之處……乃至……。

139Yattha kāyasaṅkhāro uppajjissati…pe….
140已對照

(丙)順·人與處所

一百四十、(甲)凡誰的身行在何處將生起,他的語行將在那裡滅嗎?

入第二禪、第三禪者,他們的身行將在那裡生起,而他們的語行不將在那裡滅。入初禪者、欲界者,他們的身行將在那裡生起,語行也將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處將滅,他的身行將在那裡生起嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界者、無色界者,他們的語行將在那裡滅,而他們的身行不將在那裡生起。入初禪者、其餘欲界者,他們的語行將在那裡滅,身行也將在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處將生起,他的心行將在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的身行將在那裡生起嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、色界者、無色界者,他們的心行將在那裡滅,而他們的身行不將在那裡生起。入初禪、第二禪、第三禪者、其餘欲界者,他們的心行將在那裡滅,身行也將在那裡生起。

140(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjissati vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca uppajjissati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjissati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ itaresaṃ kāmāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca uppajjissati.
141已對照

一百四十一、(甲)凡誰的語行在何處將生起,他的心行將在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的語行將在那裡生起嗎?

在最後心的生剎那,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第二禪、第三禪、第四禪者,他們的心行將在那裡滅,而他們的語行不將在那裡生起。入初禪者、欲界者、其餘色界者、無色界者,他們的心行將在那裡滅,語行也將在那裡生起。

141(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro uppajjissati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjissatīti? Pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ itaresaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca uppajjissati.
142已對照

(丁)逆·人

一百四十二、(甲)凡誰的身行不將生起,他的語行不將滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的身行不將生起,而他們的語行並非不將滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],他們的身行不將生起,語行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

(甲)凡誰的身行不將生起,他的心行不將滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界、無色界中的最後有者,以及那些投生色界、無色界之後將般涅槃的人,於他們死沒時,他們的身行不將生起,而他們的心行並非不將滅。在最後心的壞滅剎那,他們的身行不將生起,心行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

142(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjissati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjissati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacare arūpāvacare pacchimabhavikānaṃ ye ca rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ upapajjitvā parinibbāyissanti tesaṃ cavantānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
143已對照

一百四十三、(甲)凡誰的語行不將生起,他的心行不將滅嗎?

在最後心的生剎那,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],他們的語行不將生起,而他們的心行並非不將滅。在最後心的壞滅剎那,他們的語行不將生起,心行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的……乃至……嗎?是的。

143(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
144已對照

(戊)逆·處所

一百四十四、凡身行不將生起之處……乃至……。

144Yattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati…pe….
145已對照

(己)逆·人與處所

一百四十五、(甲)凡誰的身行在何處不將生起,他的語行不將在那裡滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],色界者、無色界者,他們的身行不將在那裡生起,而他們的語行並非不將在那裡滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的身行不將在那裡生起,語行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不將滅,他的身行不將在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,他們的語行不將在那裡滅,而他們的身行並非不將在那裡生起。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第四禪者、無想眾生,他們的語行不將在那裡滅,身行也不將在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處不將生起,他的心行不將在那裡滅嗎?

在欲界者最後心的生剎那,[以及]在其無間將有欲界者最後心生起的那心[的生剎那],入第四禪者、色界者、無色界者,他們的身行不將在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡滅。在最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的身行不將在那裡生起,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰在何處……乃至……嗎?是的。

145(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Kāmāvacarānaṃ pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā kāmāvacarānaṃ pacchimacittaṃ uppajjissati catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjissati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha…pe…? Āmantā.
146已對照

一百四十六、(甲)凡誰的語行在何處不將生起,他的心行不將在那裡滅嗎?

在最後心的生剎那,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的生剎那],入第二禪、第三禪、第四禪者,他們的語行不將在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡滅。在最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的語行不將在那裡生起,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰在何處……乃至……嗎?是的。

146(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Pacchimacittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjissati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha…pe…? Āmantā.
147已對照

(四)現在過去分

(甲)順·人

一百四十七、(甲)凡誰的身行生起,他的語行曾滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行曾滅,他的身行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行曾滅,而他們的身行不生起。在入出息的生剎那,他們的語行曾滅,身行也生起。

(正如在生分中,現在過去的問——順、逆——都已分別,在生滅分中,現在過去的問——順、逆——也應同樣分別。)

147(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhittha tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhittha, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhittha kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Yathā uppādavāre paccuppannātītā pucchā anulomampi paccanīkampi vibhattā evaṃ uppādavāranirodhavārepi paccuppannātītā pucchā anulomampi paccanīkampi vibhajitabbā.)
148已對照

(五)現在未來分

(甲)順·人

一百四十八、(甲)凡誰的身行生起,他的語行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的語行將滅,他的身行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行將滅,而他們的身行不生起。在入出息的生剎那,他們的語行將滅,身行也生起。

(甲)凡誰的身行生起,他的心行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的身行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行將滅,而他們的身行不生起。在入出息的生剎那,他們的心行將滅,身行也生起。

148(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca uppajjati.
149已對照

一百四十九、(甲)凡誰的語行生起,他的心行將滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的語行生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的心行將滅,而他們的語行不生起。在尋伺的生剎那,他們的心行將滅,語行也生起。

149(Ka) yassa vacīsaṅkhāro uppajjati tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro uppajjati. Vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca uppajjati.
150已對照

(乙)順·處所

一百五十、凡身行生起之處……乃至……。

150Yattha kāyasaṅkhāro uppajjati…pe….
151已對照

(丙)順·人與處所

一百五十一、(甲)凡誰的身行在何處生起,他的語行將在那裡滅嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,他們的身行在那裡生起,而他們的語行不將在那裡滅。入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,他們的身行在那裡生起,語行也將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處將滅,他的身行在那裡生起嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,色界者、無色界者,他們的語行將在那裡滅,而他們的身行不在那裡生起。入初禪者、欲界者,在入出息的生剎那,他們的語行將在那裡滅,身行也在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處生起,他的心行將在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的身行在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,他們的心行將在那裡滅,而他們的身行不在那裡生起。在入出息的生剎那,他們的心行將在那裡滅,身行也在那裡生起。

151(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca uppajjati vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati. Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca uppajjati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro uppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro uppajjati. Assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca uppajjati.
152已對照

一百五十二、(甲)凡誰的語行在何處生起,他的心行將在那裡滅嗎?是的。

(乙)或者,凡誰的心行在何處將滅,他的語行在那裡生起嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,他們的心行將在那裡滅,而他們的語行不在那裡生起。在尋伺的生剎那,他們的心行將在那裡滅,語行也在那裡生起。

152(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro uppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro uppajjatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro uppajjati. Vitakkavicārānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati vacīsaṅkhāro ca uppajjati.
153已對照

(丁)逆·人

一百五十三、(甲)凡誰的身行不生起,他的語行不將滅嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不生起,而他們的語行並非不將滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],他們的身行不生起,語行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的語行不將滅,他的身行不生起嗎?是的。

(甲)凡誰的身行不生起,他的心行不將滅嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的身行不生起,而他們的心行並非不將滅。在最後心的壞滅剎那,他們的身行不生起,心行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的心行不將滅,他的身行不生起嗎?是的。

153(Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā.
154已對照

一百五十四、(甲)凡誰的語行不生起,他的心行不將滅嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,入滅盡定者、無想眾生,他們的語行不生起,而他們的心行並非不將滅。在最後心的壞滅剎那,他們的語行不生起,心行也不將滅。

(乙)或者,凡誰的心行不將滅,他的語行不生起嗎?是的。

154(Ka) yassa vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ vacīsaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā.
155已對照

(戊)逆·處所

一百五十五、凡身行不生起之處……乃至……。

155Yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati…pe….
156已對照

(己)逆·人與處所

一百五十六、(甲)凡誰的身行在何處不生起,他的語行不將在那裡滅嗎?

入初禪者、欲界者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,色界者、無色界者,他們的身行不在那裡生起,而他們的語行並非不將在那裡滅。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,入第四禪者、無想眾生,他們的身行不在那裡生起,語行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的語行在何處不將滅,他的身行不在那裡生起嗎?

入第二禪、第三禪者,在入出息的生剎那,他們的語行不將在那裡滅,而他們的身行並非不在那裡生起。在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],入第二禪、第三禪者,在入出息的壞滅剎那,在那同一些人離入出息的心的生剎那,入第四禪者、無想眾生,他們的語行不將在那裡滅,身行也不在那裡生起。

(甲)凡誰的身行在何處不生起,他的心行不將在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離入出息的心的生剎那,他們的身行不在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡滅。在最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的身行不在那裡生起,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將滅,他的身行不在那裡生起嗎?是的。

156(Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissatīti? Paṭhamajjhānaṃ samāpannānaṃ kāmāvacarānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe rūpāvacarānaṃ arūpāvacarānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati. Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānaṃ samāpannānaṃ assāsapassāsānaṃ bhaṅgakkhaṇe tesaṃyeva vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe catutthajjhānaṃ samāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca na nirujjhissati kāyasaṅkhāro ca nuppajjati. (Ka) yassa yattha kāyasaṅkhāro nuppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā assāsapassāsehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha kāyasaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha kāyasaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā.
157已對照

一百五十七、(甲)凡誰的語行在何處不生起,他的心行不將在那裡滅嗎?

在一切[眾生]心的壞滅剎那,在離尋伺的心的生剎那,他們的語行不在那裡生起,而他們的心行並非不將在那裡滅。在最後心的壞滅剎那,無想眾生,他們的語行不在那裡生起,心行也不將在那裡滅。

(乙)或者,凡誰的心行在何處不將滅,他的語行不在那裡生起嗎?是的。

157(Ka) yassa yattha vacīsaṅkhāro nuppajjati tassa tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe vinā vitakkavicārehi cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro nuppajjati, no ca tesaṃ tattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha vacīsaṅkhāro ca nuppajjati cittasaṅkhāro ca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha cittasaṅkhāro na nirujjhissati tassa tattha vacīsaṅkhāro nuppajjatīti? Āmantā.
158已對照

(六)過去未來分

(甲)順·人

一百五十八、(甲)凡誰的身行曾生起,他的語行將滅嗎?

在有尋有伺最後心的壞滅剎那,具足無尋無伺最後心者,[以及]在其無間將有無尋無伺最後心生起的那心[的壞滅剎那],他們的身行曾生起,而他們的語行不將滅。其餘者,他們的身行曾生起,語行也將滅。

(乙)或者,凡誰的語行將滅,他的身行曾生起嗎?是的。

(甲)凡誰的身行曾生起,他的心行將滅嗎?

在最後心的壞滅剎那,他們的身行曾生起,而他們的心行不將滅。其餘者,他們的身行曾生起,心行也將滅。

(乙)或者,凡誰的心行將滅,他的身行曾生起嗎?是的。

(正如在滅分中,過去未來的問——順、逆——[都已分別],在生滅分中,過去未來的問——順、逆——也應同樣不迷惑地分別,與滅分相同,沒有差別。)

158(Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa vacīsaṅkhāro nirujjhissatīti? Savitakkasavicārapacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe avitakkaavicārapacchimacittasamaṅgīnaṃ yassa cittassa anantarā avitakkaavicāraṃ pacchimacittaṃ uppajjissati tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ vacīsaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca uppajjittha vacīsaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana vacīsaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Ka) yassa kāyasaṅkhāro uppajjittha tassa cittasaṅkhāro nirujjhissatīti? Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ kāyasaṅkhāro uppajjittha, no ca tesaṃ cittasaṅkhāro nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ kāyasaṅkhāro ca uppajjittha cittasaṅkhāro ca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana cittasaṅkhāro nirujjhissati tassa kāyasaṅkhāro uppajjitthāti? Āmantā. (Yathā nirodhavāre atītānāgatā pucchā anulomampi paccanīkampi evaṃ uppādanirodhavārepi atītānāgatā pucchā anulomampi paccanīkampi vibhajitabbaṃ asammohantena nirodhavārena sadisaṃ, natthi nānākaraṇaṃ.)
159已對照

生滅分。

三、遍知分

一至六、現在分等

一百五十九、(甲)凡遍知身行者,他遍知語行嗎?是的。

(乙)或者,凡遍知語行者,他遍知身行嗎?是的。

(正如在蘊雙論中已分別了遍知分,在行雙論中也應同樣分別遍知分。)

159(Ka) yo kāyasaṅkhāraṃ parijānāti so vacīsaṅkhāraṃ parijānātīti? Āmantā. (Kha) yo vā pana vacīsaṅkhāraṃ parijānāti so kāyasaṅkhāraṃ parijānātīti? Āmantā. (Yathā khandhayamake pariññāvāraṃ vibhattaṃ evaṃ saṅkhārayamakepi pariññāvāraṃ vibhajitabbaṃ.)
已對照

遍知分。

已對照

行雙論終。