快樂巴利palinanda.cc

分別論·道支分別 Maggaṅgavibhaṅgo 1. Suttantabhājanīyaṃ

本經目錄問分。道支分別終。

486已對照

十一、道支分別

一、經分別

四百八十六、八支聖道,即:正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定。

486Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
487已對照

四百八十七、此中什麼是正見?對苦的智、對苦集的智、對苦滅的智、對導至苦滅之道的智——這稱為“正見”。

此中什麼是正思惟?出離思惟、無瞋恚思惟、不害思惟——這稱為“正思惟”。

此中什麼是正語?離虛妄語、離離間語、離粗惡語、離雜穢語——這稱為“正語”。

此中什麼是正業?離殺生、離不與取、離欲邪行——這稱為“正業”。

此中什麼是正命?在此,聖弟子舍斷邪命,以正命營生——這稱為“正命”。

此中什麼是正精進?在此,比丘為令未生的惡不善法不生,生起欲,努力,發起精進,策勵心,精勤;為舍斷已生的惡不善法,生起欲,努力,發起精進,策勵心,精勤;為令未生的善法生起,生起欲,努力,發起精進,策勵心,精勤;為令已生的善法住立、不忘失、增多、廣大、由修習而圓滿,生起欲,努力,發起精進,策勵心,精勤——這稱為“正精進”。

此中什麼是正念?在此,比丘於身隨觀身而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂;於諸受隨觀受而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂;於心隨觀心而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂;於諸法隨觀法而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂——這稱為“正念”。

此中什麼是正定?在此,比丘已離諸欲,離諸不善法,有尋、有伺,離生喜、樂,成就並住於初禪;尋、伺寂止,內潔淨,心專一性,無尋、無伺,定生喜、樂,成就並住於第二禪;離喜,住於舍,具念與正知,以身受樂,正如聖者們所說的:“舍、具念、樂住。”成就並住於第三禪;舍斷樂與舍斷苦,先前的喜、憂已經滅沒,不苦不樂,舍念清淨,成就並住於第四禪——這稱為“正定”。

487Tattha katamā sammādiṭṭhi? Dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’. Tattha katamo sammāsaṅkappo? Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappo – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsaṅkappo’’. Tattha katamā sammāvācā? Musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvācā’’. Tattha katamo sammākammanto? Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī – ayaṃ vuccati ‘‘sammākammanto’’. Tattha katamo sammāājīvo? Idha ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvikaṃ kappeti – ayaṃ vuccati ‘‘sammāājīvo’’. Tattha katamo sammāvāyāmo? Idha bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvāyāmo’’. Tattha katamā sammāsati? Idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ, vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ, citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ, dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsati’’. Tattha katamo sammāsamādhi? Idha bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti ‘‘upekkhako satimā sukhavihārī’’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’.
488已對照

四百八十八、八支聖道,即:正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定。

488Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
489已對照

四百八十九、此中什麼是正見?在此,比丘修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正見,修習正思惟……乃至……修習正語……乃至……修習正業……乃至……修習正命……乃至……修習正精進……乃至……修習正念……乃至……修習依遠離、依離貪、依滅、成熟於舍遣的正定。

489Tattha katamā sammādiṭṭhi? Idha bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ, sammāsaṅkappaṃ bhāveti…pe… sammāvācaṃ bhāveti…pe… sammākammantaṃ bhāveti…pe… sammāājīvaṃ bhāveti…pe… sammāvāyāmaṃ bhāveti…pe… sammāsatiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ.
490已對照

經分別。

二、阿毗達摩分別

四百九十、具八支的道:正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定。

490Aṭṭhaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
491已對照

四百九十一、此中什麼是具八支的道?在此,比丘於某時修習能出離的、趣向損減的出世間禪,為舍斷諸見執、為證得第一地,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智,於那時有具八支的道:正見……乃至……正定。

491Tattha katamo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye aṭṭhaṅgiko maggo hoti – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
492已對照

四百九十二、此中什麼是正見?凡慧、了知……乃至……無痴、擇法、正見、擇法覺支、道支、道所攝——這稱為“正見”。

此中什麼是正思惟?凡思慮、尋、思惟、安止、極安止、心的引發、正思惟、道支、道所攝——這稱為“正思惟”。

此中什麼是正語?凡對四種語惡行的止離、離、遠離、戒離、不作、不為、不犯、不越界限、破橋、正語、道支、道所攝——這稱為“正語”。

此中什麼是正業?凡對三種身惡行的止離、離、遠離、戒離、不作、不為、不犯、不越界限、破橋、正業、道支、道所攝——這稱為“正業”。

此中什麼是正命?凡對邪命的止離、離、遠離、戒離、不作、不為、不犯、不越界限、破橋、正命、道支、道所攝——這稱為“正命”。

此中什麼是正精進?凡心的精進發勤……乃至……正精進、精進覺支、道支、道所攝——這稱為“正精進”。

此中什麼是正念?凡念、隨念……乃至……正念、念覺支、道支、道所攝——這稱為“正念”。

此中什麼是正定?凡心的住立……乃至……正定、定覺支、道支、道所攝——這稱為“正定”。這稱為“具八支的道”。其餘諸法與具八支的道相應。

492Tattha katamā sammādiṭṭhi? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’. Tattha katamo sammāsaṅkappo? Yo takko vitakko saṅkappo appanā byappanā cetaso abhiniropanā sammāsaṅkappo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsaṅkappo’’. Tattha katamā sammāvācā? Yā catūhi vacīduccaritehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammāvācā maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvācā’’. Tattha katamo sammākammanto? Yā tīhi kāyaduccaritehi ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammākammanto maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammākammanto’’. Tattha katamo sammāājīvo? Yā micchāājīvā ārati virati paṭivirati veramaṇī akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto sammāājīvo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāājīvo’’. Tattha katamo sammāvāyāmo? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvāyāmo’’. Tattha katamā sammāsati? Yā sati anussati…pe… sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsati’’. Tattha katamo sammāsamādhi? Yā cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’. Ayaṃ vuccati ‘‘aṭṭhaṅgiko maggo’’. Avasesā dhammā aṭṭhaṅgikena maggena sampayuttā.
493已對照

四百九十三、具五支的道:正見、正思惟、正精進、正念、正定。

493Pañcaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
494已對照

四百九十四、此中什麼是具五支的道?在此,比丘於某時修習能出離的、趣向損減的出世間禪,為舍斷諸見執、為證得第一地,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智,於那時有具五支的道:正見、正思惟、正精進、正念、正定。

494Tattha katamo pañcaṅgiko maggo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye pañcaṅgiko maggo hoti – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
495已對照

四百九十五、此中什麼是正見?凡慧、了知……乃至……無痴、擇法、正見、擇法覺支、道支、道所攝——這稱為“正見”。

此中什麼是正思惟?凡思慮、尋……乃至……正思惟、道支、道所攝——這稱為“正思惟”。

此中什麼是正精進?凡心的精進發勤……乃至……正精進、精進覺支、道支、道所攝——這稱為“正精進”。

此中什麼是正念?凡念、隨念……乃至……正念、念覺支、道支、道所攝——這稱為“正念”。

此中什麼是正定?凡心的住立……乃至……正定、定覺支、道支、道所攝——這稱為“正定”。這稱為“具五支的道”。其餘諸法與具五支的道相應。

495Tattha katamā sammādiṭṭhi? Yā paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’. Tattha katamo sammāsaṅkappo? Yo takko vitakko…pe… sammāsaṅkappo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsaṅkappo’’. Tattha katamo sammāvāyāmo? Yo cetasiko vīriyārambho…pe… sammāvāyāmo vīriyasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāvāyāmo’’. Tattha katamā sammāsati? Yā sati anussati…pe… sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsati’’. Tattha katamo sammāsamādhi? Yā cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’. Ayaṃ vuccati ‘‘pañcaṅgiko maggo’’. Avasesā dhammā pañcaṅgikena maggena sampayuttā.
496已對照

四百九十六、具五支的道:正見、正思惟、正精進、正念、正定。

496Pañcaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
497已對照

四百九十七、此中什麼是正見?在此,比丘於某時修習能出離的、趣向損減的出世間禪,為舍斷諸見執、為證得第一地,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智,凡於那時的慧、了知……乃至……無痴、擇法、正見、擇法覺支、道支、道所攝——這稱為“正見”。其餘諸法與正見相應……乃至……其餘諸法與正思惟相應……乃至……其餘諸法與正精進相應……乃至……其餘諸法與正念相應。

此中什麼是正定?在此,比丘於某時修習能出離的、趣向損減的出世間禪,為舍斷諸見執、為證得第一地,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智,凡於那時心的住立……乃至……正定、定覺支、道支、道所攝——這稱為“正定”。其餘諸法與正定相應。

497Tattha katamā sammādiṭṭhi? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’. Avasesā dhammā sammādiṭṭhiyā sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāsaṅkappena sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāvāyāmena sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāsatiyā sampayuttā. Tattha katamo sammāsamādhi? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti…pe… sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’. Avasesā dhammā sammāsamādhinā sampayuttā.
498已對照

四百九十八、具八支的道:正見……乃至……正定。

498Aṭṭhaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
499已對照

四百九十九、此中什麼是具八支的道?在此,比丘於某時修習能出離的、趣向損減的出世間禪,為舍斷諸見執、為證得第一地,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智,於那時有觸……乃至……有不散亂。這些法是善的。由於那同一出世間善禪已作、已修習,作為異熟,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智、空,於那時有具八支的道:正見……乃至……正定。這稱為“具八支的道”。其餘諸法與具八支的道相應。

499Tattha katamo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye aṭṭhaṅgiko maggo hoti – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati ‘‘aṭṭhaṅgiko maggo’’. Avasesā dhammā aṭṭhaṅgikena maggena sampayuttā.
500已對照

五百、具五支的道:正見、正思惟、正精進、正念、正定。

500Pañcaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
501已對照

五百零一、此中什麼是具五支的道?在此,比丘於某時修習能出離的、趣向損減的出世間禪,為舍斷諸見執、為證得第一地,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智,於那時有觸……乃至……有不散亂。這些法是善的。由於那同一出世間善禪已作、已修習,作為異熟,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智、空,於那時有具五支的道:正見、正思惟、正精進、正念、正定。這稱為“具五支的道”。其餘諸法與具五支的道相應。

501Tattha katamo pañcaṅgiko maggo? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, tasmiṃ samaye pañcaṅgiko maggo hoti – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi. Ayaṃ vuccati ‘‘pañcaṅgiko maggo’’. Avasesā dhammā pañcaṅgikena maggena sampayuttā.
502已對照

五百零二、具五支的道:正見、正思惟、正精進、正念、正定。

502Pañcaṅgiko maggo – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
503已對照

五百零三、此中什麼是正見?在此,比丘於某時修習能出離的、趣向損減的出世間禪,為舍斷諸見執、為證得第一地,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智,於那時有觸……乃至……有不散亂。這些法是善的。由於那同一出世間善禪已作、已修習,作為異熟,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智、空,凡於那時的慧、了知……乃至……無痴、擇法、正見、擇法覺支、道支、道所攝——這稱為“正見”。其餘諸法與正見相應……乃至……其餘諸法與正思惟相應……乃至……其餘諸法與正精進相應……乃至……其餘諸法與正念相應。

此中什麼是正定?在此,比丘於某時修習能出離的、趣向損減的出世間禪,為舍斷諸見執、為證得第一地,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智,於那時有觸……乃至……有不散亂。這些法是善的。由於那同一出世間善禪已作、已修習,作為異熟,已離諸欲……乃至……成就並住於初禪——苦行道遲證智、空,凡於那時心的住立、安住、堅住、不散逸、不散亂、意不散逸之性、止、定根、定力、正定、定覺支、道支、道所攝——這稱為“正定”。其餘諸法與正定相應。

503Tattha katamā sammādiṭṭhi? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, yā tasmiṃ samaye paññā pajānanā…pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammādiṭṭhi’’. Avasesā dhammā sammādiṭṭhiyā sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāsaṅkappena sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāvāyāmena sampayuttā…pe… avasesā dhammā sammāsatiyā sampayuttā. Tattha katamo sammāsamādhi? Idha bhikkhu yasmiṃ samaye lokuttaraṃ jhānaṃ bhāveti niyyānikaṃ apacayagāmiṃ diṭṭhigatānaṃ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ, tasmiṃ samaye phasso hoti…pe… avikkhepo hoti. Ime dhammā kusalā. Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṃ vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṃ dandhābhiññaṃ suññataṃ, yā tasmiṃ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṃ samādhibalaṃ sammāsamādhi samādhisambojjhaṅgo maggaṅgaṃ maggapariyāpannaṃ – ayaṃ vuccati ‘‘sammāsamādhi’’. Avasesā dhammā sammāsamādhinā sampayuttā.
504已對照

阿毗達摩分別。

三、問分

五百零四、八支聖道,即:正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定。

504Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
505已對照

五百零五、八道支中,有幾種是善、幾種是不善、幾種是無記……乃至……幾種是有諍、幾種是無諍?

505Aṭṭhannaṃ maggaṅgānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… kati saraṇā, kati araṇā?
506已對照

一、三法

五百零六、或善、或無記。正思惟與樂受相應;七道支或與樂受相應、或與不苦不樂受相應。或異熟、或異熟法法。是非執受非順取的。是非雜染非順雜染的。正思惟是無尋唯伺的;七道支或有尋有伺、或無尋唯伺、或無尋無伺。正思惟與喜俱行,與樂俱行,不與舍俱行;七道支或與喜俱行、或與樂俱行、或與舍俱行。既非應以見、亦非應以修舍斷。是無應以見、亦無應以修舍斷之因的。或趣向損減、或非趣向積集非趣向損減。或有學、或無學。是無量的。是無量所緣的。是殊勝的。或正性決定、或不決定。不以道為所緣,或以道為因、或以道為增上;或不應說是“以道為因的”,也不應說是“以道為增上的”。或已生、或未生、或將生。或過去、或未來、或現在。不應說是“過去所緣的”,也不應說是“未來所緣的”,也不應說是“現在所緣的”。或內、或外、或內外。是外所緣的。是無見無對的。

506Siyā kusalā, siyā abyākatā. Sammāsaṅkappo sukhāya vedanāya sampayutto; satta maggaṅgā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā. Anupādinnaanupādāniyā. Asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā. Sammāsaṅkappo avitakkavicāramatto; satta maggaṅgā siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā. Sammāsaṅkappo pītisahagato, sukhasahagato, na upekkhāsahagato; satta maggaṅgā siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā. Siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino. Siyā sekkhā, siyā asekkhā. Appamāṇā. Appamāṇārammaṇā. Paṇītā. Siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā. Na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino; siyā na vattabbā maggahetukātipi, maggādhipatinotipi. Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino. Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi, paccuppannārammaṇātipi. Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā. Bahiddhārammaṇā. Anidassanaappaṭighā.
507已對照

二、二法

五百零七、正見是因,七道支非因。是有因的。與因相應。正見既是因、又是有因,七道支不應說是“既是因、又是有因的”,[而]是有因而非因。正見既是因、又與因相應,七道支不應說是“既是因、又與因相應的”,[而]與因相應而非因。七道支是非因而有因的,正見不應說是“非因而有因的”,也不應說是“非因而無因的”。

是有緣的。是有為的。是無見的。是無對的。是非色的。是出世間的。為某[識]所識知,不為某[識]所識知。

非漏。是無漏的。與漏不相應。不應說是“既是漏、又是有漏的”,也不應說是“是有漏而非漏的”。不應說是“既是漏、又與漏相應的”,也不應說是“與漏相應而非漏的”。是與漏不相應而無漏的。

非結……乃至……非系……乃至……非暴流……乃至……非軛……乃至……非蓋……乃至……非執取……乃至……是有所緣的。非心。是心所的。與心相應。與心相雜。以心為等起。與心俱有。隨心轉。與心相雜而以心為等起。與心相雜、以心為等起、與心俱有。與心相雜、以心為等起、隨心轉。是外的。是非所造的。是非執受的。

非取……乃至……非煩惱……乃至……不應以見舍斷。不應以修舍斷。是無應以見舍斷之因的。是無應以修舍斷之因的。正思惟是無尋的,七道支或有尋、或無尋。正思惟是有伺的,七道支或有伺、或無伺。正思惟是有喜的,七道支或有喜、或無喜。正思惟與喜俱行,七道支或與喜俱行、或不與喜俱行。正思惟與樂俱行,七道支或與樂俱行、或不與樂俱行。正思惟不與舍俱行,七道支或與舍俱行、或不與舍俱行。是非欲界的。是非色界的。是非無色界的。是不繫屬的。或導向出離、或不導向出離。或決定、或不決定。是無上的。是無諍的。

507Sammādiṭṭhi hetu, satta maggaṅgā na hetū. Sahetukā. Hetusampayuttā. Sammādiṭṭhi hetu ceva sahetukā ca, satta maggaṅgā na vattabbā hetū ceva sahetukā cāti, sahetukā ceva na ca hetū. Sammādiṭṭhi hetu ceva hetusampayuttā ca, satta maggaṅgā na vattabbā hetū ceva hetusampayuttā cāti, hetusampayuttā ceva na ca hetū. Satta maggaṅgā na hetū sahetukā, sammādiṭṭhi na vattabbā na hetu sahetukātipi, na hetu ahetukātipi. Sappaccayā. Saṅkhatā. Anidassanā. Appaṭighā. Arūpā. Lokuttarā. Kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā. No āsavā. Anāsavā. Āsavavippayuttā. Na vattabbā āsavā ceva sāsavā cātipi, sāsavā ceva no ca āsavātipi. Na vattabbā āsavā ceva āsavasampayuttā cātipi, āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi. Āsavavippayuttā. Anāsavā. No saṃyojanā…pe… no ganthā…pe… no oghā…pe… no yogā…pe… no nīvaraṇā…pe… no parāmāsā…pe… sārammaṇā. No cittā. Cetasikā. Cittasampayuttā. Cittasaṃsaṭṭhā. Cittasamuṭṭhānā. Cittasahabhuno. Cittānuparivattino. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino. Bāhirā. No upādā. Anupādinnā. No upādānā…pe… no kilesā…pe… na dassanena pahātabbā. Na bhāvanāya pahātabbā. Na dassanena pahātabbahetukā. Na bhāvanāya pahātabbahetukā. Sammāsaṅkappo avitakko, satta maggaṅgā siyā savitakkā, siyā avitakkā. Sammāsaṅkappo savicāro, satta maggaṅgā siyā savicārā, siyā avicārā. Sammāsaṅkappo sappītiko, satta maggaṅgā siyā sappītikā, siyā appītikā. Sammāsaṅkappo pītisahagato, satta maggaṅgā siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā. Sammāsaṅkappo sukhasahagato, satta maggaṅgā siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā. Sammāsaṅkappo na upekkhāsahagato, satta maggaṅgā siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā. Na kāmāvacarā. Na rūpāvacarā. Na arūpāvacarā. Apariyāpannā. Siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā. Siyā niyatā, siyā aniyatā. Anuttarā. Araṇāti.
已對照

問分。

已對照

道支分別終。