快樂巴利palinanda.cc

論事·第九品 Navamavaggo (84) 1. Ānisaṃsadassāvīkathā

547已對照

九、第九品

(八十四)一、見功德者論

五百四十七、見功德者有諸結的舍斷嗎?是的。不是作意諸行為無常者的諸結被舍斷嗎?是的。若作意諸行為無常者的諸結被舍斷,那麼,喂,也就不應當這樣說:“見功德者有諸結的舍斷。”

不是作意諸行為苦……乃至……為病……為癰……為箭……為苦患……為病惱……為他……為破壞……為災禍……為禍患……為怖畏……為災難……為動搖……為易壞……為不恆……為無救護……為無避難所……為無歸依……為非歸依處……為空虛……為虛妄……為空……為無我……為過患……乃至……為變易之法者的諸結被舍斷嗎?是的。若作意諸行為變易之法者的諸結被舍斷,那麼,喂,也就不應當這樣說:“見功德者有諸結的舍斷。”

[他]既作意諸行為無常,又於涅槃是見功德者嗎?不應這樣說……乃至……[他]既作意諸行為無常,又於涅槃是見功德者嗎?是的。有兩觸……乃至……兩心的合集嗎?不應這樣說……乃至……[他]既作意諸行為苦……乃至……為變易之法,又於涅槃是見功德者嗎?不應這樣說……乃至……[他]既作意諸行為變易之法,又於涅槃是見功德者嗎?是的。有兩觸……乃至……兩心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

547Ānisaṃsadassāvissa saṃyojanānaṃ pahānanti? Āmantā. Nanu saṅkhāre aniccato manasikaroto saṃyojanā pahīyantīti? Āmantā. Hañci saṅkhāre aniccato manasikaroto saṃyojanā pahīyanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘ānisaṃsadassāvissa saṃyojanānaṃ pahāna’’nti. Nanu saṅkhāre dukkhato…pe… rogato… gaṇḍato… sallato… aghato… ābādhato… parato… palokato… ītito… upaddavato… bhayato… upasaggato… calato… pabhaṅguto… addhuvato… atāṇato… aleṇato… asaraṇato… asaraṇībhūtato… rittato… tucchato… suññato… anattato… ādīnavato…pe… vipariṇāmadhammato manasikaroto saṃyojanā pahīyantīti? Āmantā. Hañci saṅkhāre vipariṇāmadhammato manasikaroto saṃyojanā pahīyanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘ānisaṃsadassāvissa saṃyojanānaṃ pahāna’’nti. Saṅkhāre ca aniccato manasi karoti nibbāne ca ānisaṃsadassāvī hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhāre ca aniccato manasi karoti nibbāne ca ānisaṃsadassāvī hotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhāre ca dukkhato…pe… vipariṇāmadhammato manasi karoti nibbāne ca ānisaṃsadassāvī hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhāre ca vipariṇāmadhammato manasi karoti nibbāne ca ānisaṃsadassāvī hotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
548已對照

五百四十八、不應說“見功德者有諸結的舍斷”嗎?是的。世尊不是說過嗎:“諸比丘,在此,比丘於涅槃住於隨觀樂,有樂想,覺知樂,恆常、相續、不間斷,以心勝解,以慧深入。”確有[這]經嗎?是的。那麼,見功德者有諸結的舍斷。

548Na vattabbaṃ – ‘‘ānisaṃsadassāvissa saṃyojanānaṃ pahāna’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idha, bhikkhave, bhikkhu nibbāne sukhānupassī viharati sukhasaññī sukhapaṭisaṃvedī, satataṃ samitaṃ abbokiṇṇaṃ cetasā adhimuccamāno paññāya pariyogāhamāno’’ti [a. ni. 7.19]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi ānisaṃsadassāvissa saṃyojanānaṃ pahānanti.
549已對照

見功德者論終。

九、第九品

(八十五)二、以不死為所緣論

五百四十九、結以不死為所緣嗎?是的。不死是順結的、順系的、順暴流的、順軛的、順蓋的、所執取的、順取的、順雜染的嗎?不應這樣說……乃至……不是不死是不順結的、不順系的……乃至……不順雜染的嗎?是的。若不死是不順結的……乃至……不順雜染的,那麼,喂,也就不應當這樣說:“結以不死為所緣。”

緣於不死而貪生起嗎?是的。不死是成為貪之處所的、能引生貪染的、令人愛樂的、令人陶醉的、能繫縛的、令人迷醉的嗎?不應這樣說……乃至……不是不死是不成為貪之處所的、不能引生貪染的、不令人愛樂的、不令人陶醉的、不能繫縛的、不令人迷醉的嗎?是的。若不死是不成為貪之處所的、不能引生貪染的、不令人愛樂的、不令人陶醉的、不能繫縛的、不令人迷醉的,那麼,喂,也就不應當這樣說:“緣於不死而貪生起。”

緣於不死而瞋生起嗎?是的。不死是成為瞋之處所的、成為忿怒之處所的、成為瞋恚之處所的嗎?不應這樣說……乃至……不是不死是不成為瞋之處所的、不成為忿怒之處所的、不成為瞋恚之處所的嗎?是的。若不死是不成為瞋之處所的、不成為忿怒之處所的、不成為瞋恚之處所的,那麼,喂,也就不應當這樣說:“緣於不死而瞋生起。”

緣於不死而痴生起嗎?是的。不死是成為痴之處所的、不生智的、不生眼的、滅慧的、屬惱害之分的、不趣向涅槃的嗎?不應這樣說……乃至……不是不死是不成為痴之處所的、並非不生智的、並非不生眼的、增慧的、不屬惱害之分的、趣向涅槃的嗎?是的。若不死是不成為痴之處所的、並非不生智的……乃至……趣向涅槃的,那麼,喂,也就不應當這樣說:“緣於不死而痴生起。”

549Amatārammaṇaṃ saṃyojananti? Āmantā. Amataṃ saṃyojaniyaṃ ganthaniyaṃ oghaniyaṃ yoganiyaṃ nīvaraṇiyaṃ parāmaṭṭhaṃ upādāniyaṃ saṃkilesiyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu amataṃ asaṃyojaniyaṃ aganthaniyaṃ…pe… asaṃkilesiyanti? Āmantā. Hañci amataṃ asaṃyojaniyaṃ…pe… asaṃkilesiyaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘amatārammaṇaṃ saṃyojana’’nti. Amataṃ ārabbha rāgo uppajjatīti? Āmantā. Amataṃ rāgaṭṭhāniyaṃ rajaniyaṃ kamaniyaṃ madaniyaṃ bandhaniyaṃ mucchaniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu amataṃ na rāgaṭṭhāniyaṃ na rajaniyaṃ na kamaniyaṃ na madaniyaṃ na bandhaniyaṃ na mucchaniyanti? Āmantā. Hañci amataṃ na rāgaṭṭhāniyaṃ na rajaniyaṃ na kamaniyaṃ na madaniyaṃ na bandhaniyaṃ na mucchaniyaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘amataṃ ārabbha rāgo uppajjatī’’ti. Amataṃ ārabbha doso uppajjatīti? Āmantā. Amataṃ dosaṭṭhāniyaṃ kopaṭṭhāniyaṃ paṭighaṭṭhāniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu amataṃ na dosaṭṭhāniyaṃ na kopaṭṭhāniyaṃ na paṭighaṭṭhāniyanti? Āmantā. Hañci amataṃ na dosaṭṭhāniyaṃ na kopaṭṭhāniyaṃ na paṭighaṭṭhāniyaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘amataṃ ārabbha doso uppajjatī’’ti. Amataṃ ārabbha moho uppajjatīti? Āmantā. Amataṃ mohaṭṭhāniyaṃ aññāṇakaraṇaṃ acakkhukaraṇaṃ paññānirodhiyaṃ vighātapakkhiyaṃ anibbānasaṃvattaniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu amataṃ na mohaṭṭhāniyaṃ na aññāṇakaraṇaṃ na acakkhukaraṇaṃ paññābuddhiyaṃ avighātapakkhiyaṃ nibbānasaṃvattaniyanti? Āmantā. Hañci amataṃ na mohaṭṭhāniyaṃ na aññāṇakaraṇaṃ…pe… nibbānasaṃvattaniyaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘amataṃ ārabbha moho uppajjatī’’ti.
550已對照

五百五十、緣於色而諸結生起,色是順結的、順系的……乃至……順雜染的嗎?是的。緣於不死而諸結生起,不死是順結的……乃至……順雜染的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於色而貪生起,色是成為貪之處所的、能引生貪染的、令人愛樂的、令人陶醉的、能繫縛的、令人迷醉的嗎?是的。緣於不死而貪生起,不死是成為貪之處所的……乃至……令人迷醉的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於色而瞋生起,色是成為瞋之處所的、成為忿怒之處所的、成為瞋恚之處所的嗎?是的。緣於不死而瞋生起,不死是成為瞋之處所的、成為忿怒之處所的、成為瞋恚之處所的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於色而痴生起,色是成為痴之處所的、不生智的……乃至……不趣向涅槃的嗎?是的。緣於不死而痴生起,不死是成為痴之處所的、不生智的……乃至……不趣向涅槃的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於不死而諸結生起,不死是不順結的、不順系的、不順暴流的、不順軛的、不順蓋的、非所執取的、不順取的、不順雜染的嗎?是的。緣於色而諸結生起,色是不順結的、不順系的……乃至……不順雜染的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於不死而貪生起,不死是不成為貪之處所的、不能引生貪染的、不令人愛樂的、不令人陶醉的、不能繫縛的、不令人迷醉的嗎?是的。緣於色而貪生起,色是不成為貪之處所的……乃至……不令人迷醉的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於不死而瞋生起,不死是不成為瞋之處所的、不成為忿怒之處所的、不成為瞋恚之處所的嗎?是的。緣於色而瞋生起,色是不成為瞋之處所的、不成為忿怒之處所的、不成為瞋恚之處所的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於不死而痴生起,不死是不成為痴之處所的、並非不生智的……乃至……趣向涅槃的嗎?是的。緣於色而痴生起,色是不成為痴之處所的、並非不生智的……乃至……趣向涅槃的嗎?不應這樣說……乃至……

550Rūpaṃ ārabbha saṃyojanā uppajjanti, rūpaṃ saṃyojaniyaṃ ganthaniyaṃ…pe… saṃkilesiyanti? Āmantā. Amataṃ ārabbha saṃyojanā uppajjanti, amataṃ saṃyojaniyaṃ…pe… saṃkilesiyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ ārabbha rāgo uppajjati, rūpaṃ rāgaṭṭhāniyaṃ rajaniyaṃ kamaniyaṃ madaniyaṃ bandhaniyaṃ mucchaniyanti? Āmantā. Amataṃ ārabbha rāgo uppajjati, amataṃ rāgaṭṭhāniyaṃ…pe… mucchaniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ ārabbha doso uppajjati, rūpaṃ dosaṭṭhāniyaṃ kopaṭṭhāniyaṃ paṭighaṭṭhāniyanti? Āmantā. Amataṃ ārabbha doso uppajjati, amataṃ dosaṭṭhāniyaṃ kopaṭṭhāniyaṃ paṭighaṭṭhāniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ ārabbha moho uppajjati, rūpaṃ mohaṭṭhāniyaṃ aññāṇakaraṇaṃ…pe… anibbānasaṃvattaniyanti? Āmantā. Amataṃ ārabbha moho uppajjati, amataṃ mohaṭṭhāniyaṃ aññāṇakaraṇaṃ…pe… anibbānasaṃvattaniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Amataṃ ārabbha saṃyojanā uppajjanti, amataṃ asaṃyojaniyaṃ aganthaniyaṃ anoghaniyaṃ ayoganiyaṃ anīvaraṇiyaṃ aparāmaṭṭhaṃ anupādāniyaṃ asaṃkilesiyanti? Āmantā. Rūpaṃ ārabbha saṃyojanā uppajjanti, rūpaṃ asaṃyojaniyaṃ aganthaniyaṃ…pe… asaṃkilesiyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Amataṃ ārabbha rāgo uppajjati, amataṃ na rāgaṭṭhāniyaṃ na rajaniyaṃ na kamaniyaṃ na madaniyaṃ na bandhaniyaṃ na mucchaniyanti? Āmantā. Rūpaṃ ārabbha rāgo uppajjati, rūpaṃ na rāgaṭṭhāniyaṃ…pe… na mucchaniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Amataṃ ārabbha doso uppajjati, amataṃ na dosaṭṭhāniyaṃ na kopaṭṭhāniyaṃ na paṭighaṭṭhāniyanti? Āmantā. Rūpaṃ ārabbha doso uppajjati, rūpaṃ na dosaṭṭhāniyaṃ na kopaṭṭhāniyaṃ na paṭighaṭṭhāniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Amataṃ ārabbha moho uppajjati, amataṃ na mohaṭṭhāniyaṃ na aññāṇakaraṇaṃ…pe… nibbānasaṃvattaniyanti? Āmantā. Rūpaṃ ārabbha moho uppajjati, rūpaṃ na mohaṭṭhāniyaṃ na aññāṇakaraṇaṃ…pe… nibbānasaṃvattaniyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
551已對照

五百五十一、不應說“結以不死為所緣”嗎?是的。世尊不是說過嗎:“他想涅槃為涅槃;想涅槃為涅槃之後,他計執涅槃,於涅槃中計執,從涅槃計執,計執‘涅槃是我的’,他歡喜涅槃。”確有[這]經嗎?是的。那麼,結以不死為所緣。

551Na vattabbaṃ – ‘‘amatārammaṇaṃ saṃyojana’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘nibbānaṃ nibbānato sañjānāti, nibbānaṃ nibbānato sañjānitvā nibbānaṃ maññati, nibbānasmiṃ maññati, nibbānato maññati, nibbānaṃ meti maññati, nibbānaṃ abhinandatī’’ti [ma. ni. 1.6]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi amatārammaṇaṃ saṃyojananti.
552已對照

以不死為所緣論終。

九、第九品

(八十六)三、色有所緣論

五百五十二、色是有所緣的嗎?是的。它有轉向、關注、攝持、作意、思、希求、願求嗎?不應這樣說……乃至……不是它沒有轉向、關注……乃至……願求嗎?是的。若它沒有轉向、關注……乃至……願求,那麼,喂,也就不應當這樣說:“色是有所緣的。”

觸是有所緣的,它有轉向、關注……乃至……願求嗎?是的。色是有所緣的,它有轉向、關注……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

受……乃至……想、思、心、信、精進、念、定、慧、貪、瞋、痴、慢、見、疑、昏沉、掉舉、無慚……乃至……無愧是有所緣的,它有轉向、關注……乃至……願求嗎?是的。色是有所緣的,它有轉向、關注……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

色是有所緣的,它沒有轉向、關注……乃至……願求嗎?是的。觸是有所緣的,它沒有轉向、關注……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

色是有所緣的,它沒有轉向、關注……乃至……願求嗎?是的。受……乃至……無愧是有所緣的,它沒有轉向、關注……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

552Rūpaṃ sārammaṇanti? Āmantā. Atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ sārammaṇa’’nti. Phasso sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Vedanā…pe… saññā cetanā cittaṃ saddhā vīriyaṃ sati samādhi paññā rāgo doso moho māno diṭṭhi vicikicchā thinaṃ uddhaccaṃ ahirikaṃ…pe… anottappaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ sārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Āmantā. Phasso sārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ sārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Āmantā. Vedanā…pe… anottappaṃ sārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
553已對照

五百五十三、不應說“色是有所緣的”嗎?是的。不是色是有緣的嗎?是的。若色是有緣的,那麼,喂,就應當這樣說:“色是有所緣的。”

553Na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ sārammaṇa’’nti? Āmantā. Nanu rūpaṃ sappaccayanti? Āmantā. Hañci rūpaṃ sappaccayaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ sārammaṇa’’nti.
554已對照

色有所緣論終。

九、第九品

(八十七)四、隨眠無所緣論

五百五十四、諸隨眠是無所緣的嗎?是的。[諸隨眠是]色、涅槃、眼處……乃至……觸處嗎?不應這樣說……乃至……

欲貪隨眠是無所緣的嗎?是的。欲貪、欲貪纏、欲貪結、欲暴流、欲軛、欲欲蓋是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……欲貪、欲貪纏、欲貪結、欲暴流、欲軛、欲欲蓋是有所緣的嗎?是的。欲貪隨眠是有所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

欲貪隨眠是無所緣的嗎?是的。系屬哪一蘊?系屬行蘊。行蘊是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……行蘊是無所緣的嗎?是的。受蘊、想蘊、識蘊是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

欲貪隨眠系屬行蘊,是無所緣的嗎?是的。欲貪系屬行蘊,是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……欲貪系屬行蘊,是有所緣的嗎?是的。欲貪隨眠系屬行蘊,是有所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

欲貪隨眠系屬行蘊,是無所緣的;欲貪系屬行蘊,是有所緣的嗎?是的。行蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……行蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?是的。受蘊、想蘊、識蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

554Anusayā anārammaṇāti? Āmantā. Rūpaṃ nibbānaṃ cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāmarāgānusayo anārammaṇoti? Āmantā. Kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ kāmarāgasaṃyojanaṃ kāmogho kāmayogo kāmacchandanīvaraṇaṃ anārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmarāgo kāmarāgapariyuṭṭhānaṃ kāmarāgasaṃyojanaṃ kāmogho kāmayogo kāmacchandanīvaraṇaṃ sārammaṇanti? Āmantā. Kāmarāgānusayo sārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāmarāgānusayo anārammaṇoti? Āmantā. Katamakkhandhapariyāpannoti? Saṅkhārakkhandhapariyāpannoti. Saṅkhārakkhandho anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhārakkhandho anārammaṇoti? Āmantā. Vedanākkhandho saññākkhandho viññāṇakkhandho anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāmarāgānusayo saṅkhārakkhandhapariyāpanno anārammaṇoti? Āmantā. Kāmarāgo saṅkhārakkhandhapariyāpanno anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmarāgo saṅkhārakkhandhapariyāpanno sārammaṇoti? Āmantā. Kāmarāgānusayo saṅkhārakkhandhapariyāpanno sārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāmarāgānusayo saṅkhārakkhandhapariyāpanno anārammaṇo, kāmarāgo saṅkhārakkhandhapariyāpanno sārammaṇoti? Āmantā. Saṅkhārakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhārakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Āmantā. Vedanākkhandho saññākkhandho viññāṇakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
555已對照

五百五十五、瞋恚隨眠、慢隨眠、見隨眠、疑隨眠、有貪隨眠、無明隨眠是無所緣的嗎?是的。無明、無明暴流、無明軛、無明隨眠、無明纏、無明結、無明蓋是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……無明、無明暴流……乃至……無明蓋是有所緣的嗎?是的。無明隨眠是有所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

無明隨眠是無所緣的嗎?是的。系屬哪一蘊?系屬行蘊。行蘊是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……行蘊是無所緣的嗎?是的。受蘊、想蘊、識蘊是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

無明隨眠系屬行蘊,是無所緣的嗎?是的。無明系屬行蘊,是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……無明系屬行蘊,是有所緣的嗎?是的。無明隨眠系屬行蘊,是有所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

無明隨眠系屬行蘊,是無所緣的;無明系屬行蘊,是有所緣的嗎?是的。行蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……行蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?是的。受蘊、想蘊、識蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

555Paṭighānusayo mānānusayo diṭṭhānusayo vicikicchānusayo bhavarāgānusayo avijjānusayo anārammaṇoti? Āmantā. Avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjāsaṃyojanaṃ avijjānīvaraṇaṃ anārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… avijjā avijjogho…pe… avijjānīvaraṇaṃ sārammaṇanti? Āmantā. Avijjānusayo sārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Avijjānusayo anārammaṇoti? Āmantā. Katamakkhandhapariyāpannoti? Saṅkhārakkhandhapariyāpannoti. Saṅkhārakkhandho anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhārakkhandho anārammaṇoti? Āmantā. Vedanākkhandho saññākkhandho viññāṇakkhandho anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Avijjānusayo saṅkhārakkhandhapariyāpanno anārammaṇoti? Āmantā. Avijjā saṅkhārakkhandhapariyāpannā anārammaṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… avijjā saṅkhārakkhandhapariyāpannā sārammaṇāti? Āmantā. Avijjānusayo saṅkhārakkhandhapariyāpanno sārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Avijjānusayo saṅkhārakkhandhapariyāpanno anārammaṇo, avijjā saṅkhārakkhandhapariyāpannā sārammaṇāti? Āmantā. Saṅkhārakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhārakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Āmantā. Vedanākkhandho saññākkhandho viññāṇakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
556已對照

五百五十六、不應說“諸隨眠是無所緣的”嗎?是的。凡夫在善、無記心轉起時,應稱為“有隨眠者”嗎?是的。那些隨眠有所緣嗎?不應這樣說……乃至……那麼,諸隨眠是無所緣的。凡夫在善、無記心轉起時,應稱為“有貪者”嗎?是的。那貪有所緣嗎?不應這樣說……乃至……那麼,貪是無所緣的。

556Na vattabbaṃ – ‘‘anusayā anārammaṇā’’ti? Āmantā. Puthujjano kusalābyākate citte vattamāne sānusayoti vattabboti? Āmantā. Atthi tesaṃ anusayānaṃ ārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi anusayā anārammaṇāti. Puthujjano kusalābyākate citte vattamāne sarāgoti vattabboti? Āmantā. Atthi tassa rāgassa ārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Tena hi rāgo anārammaṇoti.
557已對照

隨眠無所緣論終。

九、第九品

(八十八)五、智無所緣論

五百五十七、智是無所緣的嗎?是的。[智是]色、涅槃、眼處……乃至……觸處嗎?不應這樣說……乃至……智是無所緣的嗎?是的。慧、慧根、慧力、正見、擇法覺支是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……慧、慧根、慧力、正見、擇法覺支是有所緣的嗎?是的。智是有所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

智是無所緣的嗎?是的。系屬哪一蘊?系屬行蘊。行蘊是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……行蘊是無所緣的嗎?是的。受蘊、想蘊、識蘊是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……智系屬行蘊,是無所緣的嗎?是的。慧系屬行蘊,是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……慧系屬行蘊,是有所緣的嗎?是的。智系屬行蘊,是有所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

智系屬行蘊,是無所緣的;慧系屬行蘊,是有所緣的嗎?是的。行蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……行蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?是的。受蘊、想蘊、識蘊一部分是有所緣的,一部分是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

557Ñāṇaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Rūpaṃ nibbānaṃ cakkhāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ñāṇaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paññā paññindriyaṃ paññābalaṃ sammādiṭṭhi dhammavicayasambojjhaṅgo sārammaṇoti? Āmantā. Ñāṇaṃ sārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Ñāṇaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Katamakkhandhapariyāpannanti? Saṅkhārakkhandhapariyāpannanti. Saṅkhārakkhandho anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhārakkhandho anārammaṇoti? Āmantā. Vedanākkhandho saññākkhandho viññāṇakkhandho anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ñāṇaṃ saṅkhārakkhandhapariyāpannaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Paññā saṅkhārakkhandhapariyāpannā anārammaṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paññā saṅkhārakkhandhapariyāpannā sārammaṇāti? Āmantā. Ñāṇaṃ saṅkhārakkhandhapariyāpannaṃ sārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Ñāṇaṃ saṅkhārakkhandhapariyāpannaṃ anārammaṇaṃ, paññā saṅkhārakkhandhapariyāpannā sārammaṇāti? Āmantā. Saṅkhārakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… saṅkhārakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Āmantā. Vedanākkhandho saññākkhandho viññāṇakkhandho ekadeso sārammaṇo ekadeso anārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
558已對照

五百五十八、不應說“智是無所緣的”嗎?是的。具眼識的阿羅漢應稱為“有智者”嗎?是的。那智有所緣嗎?不應這樣說……乃至……那麼,智是無所緣的。具眼識的阿羅漢應稱為“具慧者”嗎?是的。那慧有所緣嗎?不應這樣說……乃至……那麼,慧是無所緣的。

558Na vattabbaṃ – ‘‘ñāṇaṃ anārammaṇa’’nti? Āmantā. Arahā cakkhuviññāṇasamaṅgī ñāṇīti vattabboti? Āmantā. Atthi tassa ñāṇassa ārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena hi ñāṇaṃ anārammaṇanti. Arahā cakkhuviññāṇasamaṅgī paññavāti vattabboti? Āmantā. Atthi tāya paññāya ārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Tena hi paññā anārammaṇāti.
559已對照

智無所緣論終。

九、第九品

(八十九)六、以過去未來為所緣論

五百五十九、以過去為所緣的心是無所緣的嗎?是的。不是以過去為所緣嗎?是的。若以過去為所緣,那麼,喂,也就不應當這樣說:“以過去為所緣的心是無所緣的。”“以過去為所緣的心是無所緣的”是錯誤的。或者,若是無所緣的,那麼,喂,也就不應當這樣說:“以過去為所緣。”“無所緣的[心]以過去為所緣”是錯誤的。

以過去為所緣的心是無所緣的嗎?是的。不是緣於過去而有轉向……乃至……願求嗎?是的。若緣於過去而有轉向……乃至……願求,那麼,喂,也就不應當這樣說:“以過去為所緣的心是無所緣的。”

559Atītārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Nanu atītārammaṇanti? Āmantā. Hañci atītārammaṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇa’’nti. Atītārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti micchā. Hañci vā pana anārammaṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītārammaṇa’’nti. Anārammaṇaṃ atītārammaṇanti micchā. Atītārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Nanu atītaṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci atītaṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇa’’nti.
560已對照

五百六十、以未來為所緣的心是無所緣的嗎?是的。不是以未來為所緣嗎?是的。若以未來為所緣,那麼,喂,也就不應當這樣說:“以未來為所緣的心是無所緣的。”“以未來為所緣的心是無所緣的”是錯誤的。或者,若是無所緣的,那麼,喂,也就不應當這樣說:“以未來為所緣。”“無所緣的[心]以未來為所緣”是錯誤的。

以未來為所緣的心是無所緣的嗎?是的。不是緣於未來而有轉向……乃至……願求嗎?是的。若緣於未來而有轉向……乃至……願求,那麼,喂,也就不應當這樣說:“以未來為所緣的心是無所緣的。”

緣於現在而有轉向……乃至……願求,以現在為所緣的心是有所緣的嗎?是的。緣於過去而有轉向……乃至……願求,以過去為所緣的心是有所緣的嗎?不應這樣說……乃至……緣於現在而有轉向……乃至……願求,以現在為所緣的心是有所緣的嗎?是的。緣於未來而有轉向……乃至……願求,以未來為所緣的心是有所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於過去而有轉向……乃至……願求,以過去為所緣的心是無所緣的嗎?是的。緣於現在而有轉向……乃至……願求,以現在為所緣的心是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

緣於未來而有轉向……乃至……願求,以未來為所緣的心是無所緣的嗎?是的。緣於現在而有轉向……乃至……願求,以現在為所緣的心是無所緣的嗎?不應這樣說……乃至……

560Anāgatārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Nanu anāgatārammaṇanti? Āmantā. Hañci anāgatārammaṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘anāgatārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇa’’nti. Anāgatārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti micchā. Hañci vā pana anārammaṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘anāgatārammaṇa’’nti. Anārammaṇaṃ anāgatārammaṇanti micchā. Anāgatārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Nanu anāgataṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci anāgataṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘anāgatārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇa’’nti. Paccuppannaṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, paccuppannārammaṇaṃ cittaṃ sārammaṇanti? Āmantā. Atītaṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, atītārammaṇaṃ cittaṃ sārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, paccuppannārammaṇaṃ cittaṃ sārammaṇanti? Āmantā. Anāgataṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, anāgatārammaṇaṃ cittaṃ sārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atītaṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, atītārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Paccuppannaṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, paccuppannārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Anāgataṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, anāgatārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti? Āmantā. Paccuppannaṃ ārabbha atthi āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, paccuppannārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
561已對照

五百六十一、不應說“以過去未來為所緣的心是無所緣的”嗎?是的。不是過去未來沒有嗎?是的。若過去未來沒有,那麼,喂,就應當這樣說:“以過去未來為所緣的心是無所緣的。”……乃至……

561Na vattabbaṃ – ‘‘atītānāgatārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇa’’nti? Āmantā. Nanu atītānāgataṃ natthīti? Āmantā. Hañci atītānāgataṃ natthi, tena vata re vattabbe – ‘‘atītānāgatārammaṇaṃ cittaṃ anārammaṇa’’nti…pe….
562已對照

以過去未來為所緣論終。

九、第九品

(九十)七、為尋所隨逐論

五百六十二、一切心為尋所隨逐嗎?是的。一切心為伺所隨逐、為喜所隨逐、為樂所隨逐、為苦所隨逐、為喜悅所隨逐、為憂所隨逐、為舍所隨逐、為信所隨逐、為精進所隨逐、為念所隨逐、為定所隨逐、為慧所隨逐、為貪所隨逐、為瞋所隨逐……乃至……為無愧所隨逐嗎?不應這樣說……乃至……

一切心為尋所隨逐嗎?是的。不是有無尋唯伺定嗎?是的。若有無尋唯伺定,那麼,喂,也就不應當這樣說:“一切心為尋所隨逐。”

一切心為尋所隨逐嗎?是的。不是有無尋無伺定嗎?是的。若有無尋無伺定,那麼,喂,也就不應當這樣說:“一切心為尋所隨逐。”一切心為尋所隨逐嗎?是的。世尊不是說過三種定——有尋有伺定、無尋唯伺定、無尋無伺定嗎?是的。若世尊說過三種定——有尋有伺定、無尋唯伺定、無尋無伺定,那麼,喂,也就不應當這樣說:“一切心為尋所隨逐。”

562Sabbaṃ cittaṃ vitakkānupatitanti? Āmantā. Sabbaṃ cittaṃ vicārānupatitaṃ pītānupatitaṃ sukhānupatitaṃ dukkhānupatitaṃ somanassānupatitaṃ domanassānupatitaṃ upekkhānupatitaṃ saddhānupatitaṃ vīriyānupatitaṃ satānupatitaṃ samādhānupatitaṃ paññānupatitaṃ rāgānupatitaṃ dosānupatitaṃ…pe… anottappānupatitanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sabbaṃ cittaṃ vitakkānupatitanti? Āmantā. Nanu atthi avitakko vicāramatto samādhīti? Āmantā. Hañci atthi avitakko vicāramatto samādhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbaṃ cittaṃ vitakkānupatita’’nti. Sabbaṃ cittaṃ vitakkānupatitanti? Āmantā. Nanu atthi avitakko avicāro samādhīti? Āmantā. Hañci atthi avitakko avicāro samādhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbaṃ cittaṃ vitakkānupatita’’nti. Sabbaṃ cittaṃ vitakkānupatitanti? Āmantā. Nanu tayo samādhī vuttā bhagavatā – savitakko savicāro samādhi, avitakko vicāramatto samādhi, avitakko avicāro samādhīti [dī. ni. 3.305, 353]? Āmantā. Hañci tayo samādhī vuttā bhagavatā – savitakko savicāro samādhi, avitakko vicāramatto samādhi, avitakko avicāro samādhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbaṃ cittaṃ vitakkānupatita’’nti.
563已對照

為尋所隨逐論終。

九、第九品

(九十一)八、尋之擴散為聲論

五百六十三、完全尋、伺者的尋之擴散是聲嗎?是的。完全觸者的觸之擴散是聲,完全感受者的受之擴散是聲,完全想知者的想之擴散是聲,完全思者的思之擴散是聲,完全思考者的心之擴散是聲,完全憶念者的念之擴散是聲,完全了知者的慧之擴散是聲嗎?不應這樣說……乃至……

完全尋、伺者的尋之擴散是聲嗎?是的。尋之擴散的聲是耳所識的、撞擊於耳、進入耳的領域嗎?不應這樣說……乃至……不是尋之擴散的聲並非耳所識的、不撞擊於耳、不進入耳的領域嗎?是的。若尋之擴散的聲並非耳所識的、不撞擊於耳、不進入耳的領域,那麼,喂,也就不應當這樣說:“完全尋、伺者的尋之擴散是聲。”

563Sabbaso vitakkayato vicārayato vitakkavipphāro saddoti? Āmantā. Sabbaso phusayato phassavipphāro saddo, sabbaso vedayato vedanāvipphāro saddo, sabbaso sañjānato saññāvipphāro saddo, sabbaso cetayato cetanāvipphāro saddo, sabbaso cintayato cittavipphāro saddo, sabbaso sarato sativipphāro saddo, sabbaso pajānato paññāvipphāro saddoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sabbaso vitakkayato vicārayato vitakkavipphāro saddoti? Āmantā. Vitakkavipphāro saddo sotaviññeyyo sotasmiṃ paṭihaññati sotassa āpāthaṃ āgacchatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu vitakkavipphāro saddo na sotaviññeyyo na sotasmiṃ paṭihaññati na sotassa āpāthaṃ āgacchatīti? Āmantā. Hañci vitakkavipphāro saddo na sotaviññeyyo na sotasmiṃ paṭihaññati na sotassa āpāthaṃ āgacchati, no ca vata re vattabbe – ‘‘sabbaso vitakkayato vicārayato vitakkavipphāro saddo’’ti.
564已對照

尋之擴散為聲論終。

九、第九品

(九十二)九、語不隨心論

五百六十四、語不隨心嗎?是的。[是]無觸者的語、無受者的語、無想者的語、無思者的語、無心者的語嗎?不應這樣說……乃至……不是有觸者的語、有受者的語、有想者的語、有思者的語、有心者的語嗎?是的。若[是]有觸者的語……乃至……有心者的語,那麼,喂,也就不應當這樣說:“語不隨心。”

語不隨心嗎?是的。[是]不轉向者的語……乃至……無關注者的語……乃至……不願求者的語嗎?不應這樣說……乃至……不是轉向者的語、關注者的語……乃至……願求者的語嗎?是的。若[是]轉向者的語、關注者的語、願求者的語,那麼,喂,也就不應當這樣說:“語不隨心。”

語不隨心嗎?是的。不是語以心為等起、與心俱生、與心同一生起嗎?是的。若語以心為等起、與心俱生、與心同一生起,那麼,喂,也就不應當這樣說:“語不隨心。”

語不隨心嗎?是的。不欲說者說,不欲講者講,不欲招呼者招呼,不欲言說者言說嗎?不應這樣說……乃至……不是欲說者說,欲講者講,欲招呼者招呼,欲言說者言說嗎?是的。若欲說者說,欲講者講,欲招呼者招呼,欲言說者言說,那麼,喂,也就不應當這樣說:“語不隨心。”

564Na yathācittassa vācāti? Āmantā. Aphassakassa vācā avedanakassa vācā asaññakassa vācā acetanakassa vācā acittakassa vācāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu saphassakassa vācā savedanakassa vācā sasaññakassa vācā sacetanakassa vācā sacittakassa vācāti? Āmantā. Hañci saphassakassa vācā…pe… sacittakassa vācā, no ca vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa vācā’’ti. Na yathācittassa vācāti? Āmantā. Anāvaṭṭentassa [anāvaṭṭantassa (pī.), anāvajjantassa (sī. syā. ka.) kathā. 484 passitabbaṃ] vācā…pe… anābhogassa vācā…pe… appaṇidahantassa vācāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu āvaṭṭentassa vācā ābhogassa vācā…pe… paṇidahantassa vācāti? Āmantā. Hañci āvaṭṭentassa vācā ābhogassa vācā paṇidahantassa vācā, no ca vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa vācā’’ti. Na yathācittassa vācāti? Āmantā. Nanu vācā cittasamuṭṭhānā cittena sahajātā cittena saha ekuppādāti? Āmantā. Hañci vācā cittasamuṭṭhānā cittena sahajātā cittena saha ekuppādā, no ca vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa vācā’’ti. Na yathācittassa vācāti? Āmantā. Na bhaṇitukāmo bhaṇati, na kathetukāmo katheti, na ālapitukāmo ālapati, na voharitukāmo voharatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu bhaṇitukāmo bhaṇati, kathetukāmo katheti, ālapitukāmo ālapati, voharitukāmo voharatīti? Āmantā. Hañci bhaṇitukāmo bhaṇati, kathetukāmo katheti, ālapitukāmo ālapati, voharitukāmo voharati, no ca vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa vācā’’ti.
565已對照

五百六十五、不應說“語不隨心”嗎?是的。不是有人[想]“我要說此”而說彼,[想]“我要講此”而講彼,[想]“我要招呼此”而招呼彼,[想]“我要言說此”而言說彼嗎?是的。若有人[想]“我要說此”而說彼,……乃至……[想]“我要言說此”而言說彼,那麼,喂,就應當這樣說:“語不隨心。”

565Na vattabbaṃ – ‘‘na yathācittassa vācā’’ti? Āmantā. Nanu atthi koci ‘‘aññaṃ bhaṇissāmī’’ti aññaṃ bhaṇati, ‘‘aññaṃ kathessāmī’’ti aññaṃ katheti, ‘‘aññaṃ ālapissāmī’’ti aññaṃ ālapati, ‘‘aññaṃ voharissāmī’’ti aññaṃ voharatīti? Āmantā. Hañci atthi koci ‘‘aññaṃ bhaṇissāmī’’ti aññaṃ bhaṇati,…pe… ‘‘aññaṃ voharissāmī’’ti aññaṃ voharati, tena vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa vācā’’ti.
566已對照

語不隨心論終。

九、第九品

(九十三)十、身業不隨心論

五百六十六、身業不隨心嗎?是的。[是]無觸者的身業……乃至……無心者的身業嗎?不應這樣說……乃至……不是有觸者的身業……乃至……有心者的身業嗎?是的。若[是]有觸者的身業……乃至……有心者的身業,那麼,喂,也就不應當這樣說:“身業不隨心。”

身業不隨心嗎?是的。[是]不轉向者的身業……乃至……不願求者的身業嗎?不應這樣說……乃至……不是轉向者的身業……乃至……願求者的身業嗎?是的。若[是]轉向者的身業……乃至……願求者的身業,那麼,喂,也就不應當這樣說:“身業不隨心。”

身業不隨心嗎?是的。不是身業以心為等起、與心俱生、與心同一生起嗎?是的。若身業以心為等起、與心俱生、與心同一生起,那麼,喂,也就不應當這樣說:“身業不隨心。”

身業不隨心嗎?是的。不欲前進者前進,不欲後退者後退,不欲前視者前視,不欲旁視者旁視,不欲屈者屈,不欲伸者伸嗎?不應這樣說……乃至……不是欲前進者前進,欲後退者後退,欲前視者前視,欲旁視者旁視,欲屈者屈,欲伸者伸嗎?是的。若欲前進者前進……乃至……欲伸者伸,那麼,喂,也就不應當這樣說:“身業不隨心。”

566Na yathācittassa kāyakammanti? Āmantā. Aphassakassa kāyakammaṃ…pe… acittakassa kāyakammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu saphassakassa kāyakammaṃ…pe… sacittakassa kāyakammanti? Āmantā. Hañci saphassakassa kāyakammaṃ…pe… sacittakassa kāyakammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa kāyakamma’’nti. Na yathācittassa kāyakammanti? Āmantā. Anāvaṭṭentassa kāyakammaṃ…pe… appaṇidahantassa kāyakammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu āvaṭṭentassa kāyakammaṃ…pe… paṇidahantassa kāyakammanti? Āmantā. Hañci āvaṭṭentassa kāyakammaṃ…pe… paṇidahantassa kāyakammaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa kāyakamma’’nti. Na yathācittassa kāyakammanti? Āmantā. Nanu kāyakammaṃ cittasamuṭṭhānaṃ cittena sahajātaṃ cittena saha ekuppādanti? Āmantā. Hañci kāyakammaṃ cittasamuṭṭhānaṃ cittena sahajātaṃ cittena saha ekuppādaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa kāyakamma’’nti. Na yathācittassa kāyakammanti? Āmantā. Na abhikkamitukāmo abhikkamati, na paṭikkamitukāmo paṭikkamati, na āloketukāmo āloketi, na viloketukāmo viloketi, na samiñjitukāmo samiñjeti, na pasāretukāmo pasāretīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nanu abhikkamitukāmo abhikkamati, paṭikkamitukāmo paṭikkamati, āloketukāmo āloketi, viloketukāmo viloketi, samiñjitukāmo samiñjeti, pasāretukāmo pasāretīti? Āmantā. Hañci abhikkamitukāmo abhikkamati…pe… pasāretukāmo pasāreti, no ca vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa kāyakamma’’nti.
567已對照

五百六十七、不應說“身業不隨心”嗎?是的。不是有人[想]“我要往此處去”而往彼處去……乃至……[想]“我要伸此”而伸彼嗎?是的。若有人[想]“我要往此處去”而往彼處去……乃至……[想]“我要伸此”而伸彼,那麼,喂,就應當這樣說:“身業不隨心。”

567Na vattabbaṃ – ‘‘na yathācittassa kāyakamma’’nti? Āmantā. Nanu atthi koci ‘‘aññatra gacchissāmī’’ti aññatra gacchati…pe… ‘‘aññaṃ pasāressāmī’’ti aññaṃ pasāretīti? Āmantā. Hañci atthi koci ‘‘aññatra gacchissāmī’’ti aññatra gacchati…pe… ‘‘aññaṃ pasāressāmī’’ti aññaṃ pasāreti, tena vata re vattabbe – ‘‘na yathācittassa kāyakamma’’nti.
568已對照

身業不隨心論終。

九、第九品

(九十四)十一、具足過去未來論

五百六十八、具足過去嗎?是的。不是過去已滅、已離去、已變易、已滅沒、已遍滅沒嗎?是的。若過去已滅、已離去、已變易、已滅沒、已遍滅沒,那麼,喂,也就不應當這樣說:“具足過去。”

具足未來嗎?是的。不是未來未生、未成、未生起、未產生、未出生、未顯現嗎?是的。若未來未生、未成、未生起、未產生、未出生、未顯現,那麼,喂,也就不應當這樣說:“具足未來。”

568Atītena samannāgatoti? Āmantā. Nanu atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgatanti? Āmantā. Hañci atītaṃ niruddhaṃ vigataṃ vipariṇataṃ atthaṅgataṃ abbhatthaṅgataṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atītena samannāgato’’ti. Anāgatena samannāgatoti? Āmantā. Nanu anāgataṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtanti? Āmantā. Hañci anāgataṃ ajātaṃ abhūtaṃ asañjātaṃ anibbattaṃ anabhinibbattaṃ apātubhūtaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘anāgatena samannāgato’’ti.
569已對照

五百六十九、具足過去色蘊,具足未來色蘊,具足現在色蘊嗎?是的。具足三色蘊嗎?不應這樣說……乃至……具足過去五蘊,具足未來五蘊,具足現在五蘊嗎?是的。具足十五蘊嗎?不應這樣說……乃至……

具足過去眼處,具足未來眼處,具足現在眼處嗎?是的。具足三眼處嗎?不應這樣說……乃至……具足過去十二處,具足未來十二處,具足現在十二處嗎?是的。具足三十六處嗎?不應這樣說……乃至……

具足過去眼界,具足未來眼界,具足現在眼界嗎?是的。具足三眼界嗎?不應這樣說……乃至……具足過去十八界,具足未來十八界,具足現在十八界嗎?是的。具足五十四界嗎?不應這樣說……乃至……

具足過去眼根,具足未來眼根,具足現在眼根嗎?是的。具足三眼根嗎?不應這樣說……乃至……具足過去二十二根,具足未來二十二根,具足現在二十二根嗎?是的。具足六十六根嗎?不應這樣說……乃至……

569Atītena rūpakkhandhena samannāgato, anāgatena rūpakkhandhena samannāgato, paccuppannena rūpakkhandhena samannāgatoti? Āmantā. Tīhi rūpakkhandhehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītehi pañcahi khandhehi samannāgato, anāgatehi pañcahi khandhehi samannāgato, paccuppannehi pañcahi khandhehi samannāgatoti? Āmantā. Pannarasahi khandhehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atītena cakkhāyatanena samannāgato, anāgatena cakkhāyatanena samannāgato, paccuppannena cakkhāyatanena samannāgatoti? Āmantā. Tīhi cakkhāyatanehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītehi dvādasahi āyatanehi samannāgato, anāgatehi dvādasahi āyatanehi samannāgato, paccuppannehi dvādasahi āyatanehi samannāgatoti? Āmantā. Chattiṃsāyatanehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atītāya cakkhudhātuyā samannāgato, anāgatāya cakkhudhātuyā samannāgato, paccuppannāya cakkhudhātuyā samannāgatoti? Āmantā. Tīhi cakkhudhātūhi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītāhi aṭṭhārasahi dhātūhi samannāgato, anāgatāhi aṭṭhārasahi dhātūhi samannāgato, paccuppannāhi aṭṭhārasahi dhātūhi samannāgatoti? Āmantā. Catupaññāsadhātūhi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atītena cakkhundriyena samannāgato, anāgatena cakkhundriyena samannāgato, paccuppannena cakkhundriyena samannāgatoti? Āmantā. Tīhi cakkhundriyehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītehi bāvīsatindriyehi samannāgato, anāgatehi bāvīsatindriyehi samannāgato, paccuppannehi bāvīsatindriyehi samannāgatoti? Āmantā. Chasaṭṭhindriyehi samannāgatoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
570已對照

五百七十、不應說“具足過去未來”嗎?是的。不是有八解脫的修禪者、四禪的隨願而得者、九次第住等至的獲得者嗎?是的。若有八解脫的修禪者、四禪的隨願而得者、九次第住等至的獲得者,那麼,喂,就應當這樣說:“具足過去未來。”

570Na vattabbaṃ – ‘‘atītānāgatehi samannāgato’’ti? Āmantā. Nanu atthi aṭṭhavimokkhajhāyī catunnaṃ jhānānaṃ nikāmalābhī navannaṃ anupubbavihārasamāpattīnaṃ lābhīti? Āmantā. Hañci atthi aṭṭhavimokkhajhāyī catunnaṃ jhānānaṃ nikāmalābhī navannaṃ anupubbavihārasamāpattīnaṃ lābhī, tena vata re vattabbe – ‘‘atītānāgatehi samannāgato’’ti.
570已對照

具足過去未來論終。

第九品。

其攝頌——

見功德者的諸結之舍斷,結以不死為所緣,色是有所緣的,諸隨眠是無所緣的,智也同樣,以過去未來為所緣的心,一切心為尋所隨逐,完全尋、伺者的尋之擴散是聲,語不隨心,身業也同樣,具足過去未來。

570Tassuddānaṃ – Ānisaṃsadassāvissa saṃyojanānaṃ pahānaṃ, amatārammaṇaṃ saṃyojanaṃ, rūpaṃ sārammaṇaṃ, anusayā anārammaṇā, evamevaṃ ñāṇaṃ, atītānāgatārammaṇaṃ cittaṃ, sabbaṃ cittaṃ vitakkānupatitaṃ, sabbaso vitakkayato vicārayato vitakkavipphāro saddo, na yathācittassa vācā, tatheva kāyakammaṃ atītānāgatehi samannāgatoti.