快樂巴利palinanda.cc

論事·第二十品 Vīsatimavaggo (194) 1. Asañciccakathā

857已對照

二十、第二十品

(一百九十四)一、非故意論

八百五十七、非故意地奪了母親的性命,成為無間[業]者嗎?是的。非故意地殺了生物,成為殺生者嗎?不應這樣說……乃至……非故意地奪了母親的性命,成為無間[業]者嗎?是的。非故意地取了不與[之物]……乃至……說了妄語,成為妄語者嗎?不應這樣說……乃至……

非故意地殺了生物,不成為殺生者嗎?是的。非故意地奪了母親的性命,不成為無間[業]者嗎?不應這樣說……乃至……非故意地取了不與[之物]……乃至……說了妄語,不成為妄語者嗎?是的。非故意地奪了母親的性命,不成為無間[業]者嗎?不應這樣說……乃至……

857Asañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko hotīti? Āmantā. Asañcicca pāṇaṃ hantvā pāṇātipātī hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… asañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko hotīti? Āmantā. Asañcicca adinnaṃ ādiyitvā…pe… musā bhaṇitvā musāvādī hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Asañcicca pāṇaṃ hantvā pāṇātipātī na hotīti? Āmantā. Asañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko na hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… asañcicca adinnaṃ ādiyitvā…pe… musā bhaṇitvā musāvādī na hotīti? Āmantā. Asañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko na hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
858已對照

八百五十八、非故意地奪了母親的性命,成為無間[業]者嗎?是的。“非故意地奪了母親的性命,成為無間[業]者”——確有[這]經嗎?沒有。“故意地奪了母親的性命,成為無間[業]者”——確有[這]經嗎?是的。若“故意地奪了母親的性命,成為無間[業]者”——確有[這]經,那麼,喂,也就不應當這樣說:“非故意地奪了母親的性命,成為無間[業]者。”

858Asañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko hotīti? Āmantā. ‘‘Asañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko hotī’’ti – attheva suttantoti? Natthi. ‘‘Sañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko hotī’’ti – attheva suttantoti? Āmantā. Hañci ‘‘sañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko hotī’’ti – attheva suttanto, no ca vata re vattabbe – ‘‘asañcicca mātaraṃ jīvitā voropetvā ānantariko hotī’’ti.
859已對照

八百五十九、不應說“殺母者是無間[業]者”嗎?是的。不是母親的性命已被奪了嗎?是的。若母親的性命已被奪了,那麼,喂,就應當這樣說:“殺母者是無間[業]者。”

不應說“殺父者是無間[業]者”嗎?是的。不是父親的性命已被奪了嗎?是的。若父親的性命已被奪了,那麼,喂,就應當這樣說:“殺父者是無間[業]者。”

不應說“殺阿羅漢者是無間[業]者”嗎?是的。不是阿羅漢的性命已被奪了嗎?是的。若阿羅漢的性命已被奪了,那麼,喂,就應當這樣說:“殺阿羅漢者是無間[業]者。”

不應說“使[如來]出血者是無間[業]者”嗎?是的。不是已使如來出了血嗎?是的。若已使如來出了血,那麼,喂,就應當這樣說:“使[如來]出血者是無間[業]者。”

859Na vattabbaṃ – ‘‘mātughātako ānantariko’’ti? Āmantā. Nanu mātā jīvitā voropitāti? Āmantā. Hañci mātā jīvitā voropitā, tena vata re vattabbe – ‘‘mātughātako ānantariko’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘pitughātako ānantariko’’ti? Āmantā. Nanu pitā jīvitā voropitoti? Āmantā. Hañci pitā jīvitā voropito, tena vata re vattabbe – ‘‘pitughātako ānantariko’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘arahantaghātako ānantariko’’ti? Āmantā. Nanu arahā jīvitā voropitoti? Āmantā. Hañci arahā jīvitā voropito, tena vata re vattabbe – ‘‘arahantaghātako ānantariko’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘ruhiruppādako ānantariko’’ti? Āmantā. Nanu tathāgatassa lohitaṃ uppāditanti? Āmantā. Hañci tathāgatassa lohitaṃ uppāditaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘ruhiruppādako ānantariko’’ti.
860已對照

八百六十、破僧者是無間[業]者嗎?是的。一切破僧者都是無間[業]者嗎?不應這樣說……乃至……一切破僧者都是無間[業]者嗎?是的。作法想的破僧者是無間[業]者嗎?不應這樣說……乃至……

860Saṅghabhedako ānantarikoti? Āmantā. Sabbe saṅghabhedakā ānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sabbe saṅghabhedakā ānantarikāti? Āmantā. Dhammasaññī saṅghabhedako ānantarikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
861已對照

八百六十一、作法想的破僧者是無間[業]者嗎?是的。世尊不是說過嗎:“優波離,有破僧者是墮惡趣者、墮地獄者、延續一劫者、不可救治者;優波離,有破僧者不是墮惡趣者、不是墮地獄者、不是延續一劫者、不是不可救治者。”確有[這]經嗎?是的。那麼,就不應說:“作法想的破僧者是無間[業]者。”

861Dhammasaññī saṅghabhedako ānantarikoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘atthupāli, saṅghabhedako āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho; atthupāli, saṅghabhedako na āpāyiko na nerayiko na kappaṭṭho na atekiccho’’ti! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘dhammasaññī saṅghabhedako ānantariko’’ti.
862已對照

八百六十二、不應說“作法想的破僧者是無間[業]者”嗎?是的。世尊不是說過嗎——

“破僧者是墮惡趣者、墮地獄者,延續一劫;

喜於分黨、住於非法者,從瑜伽安穩退失;

破了和合的僧團之後,在地獄受煮一劫。”

確有[這]經嗎?是的。那麼,破僧者是無間[業]者。

862Na vattabbaṃ – ‘‘dhammasaññī saṅghabhedako ānantariko’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Āpāyiko nerayiko, kappaṭṭho saṅghabhedako; Vaggarato adhammaṭṭho, yogakkhemā padhaṃsati; Saṅghaṃ samaggaṃ bhetvāna, kappaṃ nirayamhi paccatī’’ti [cūḷava. 354; a. ni. 10.39; itivu. 18]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi saṅghabhedako ānantarikoti.
863已對照

非故意論終。

二十、第二十品

(一百九十五)二、智論

八百六十三、凡夫沒有智嗎?是的。凡夫沒有慧、了知、簡擇、遍簡擇、擇法、觀察、近觀察、別觀察嗎?不應這樣說……乃至……不是凡夫有慧、了知、簡擇……乃至……別觀察嗎?是的。若凡夫有慧、了知、簡擇……乃至……別觀察,那麼,喂,也就不應當這樣說:“凡夫沒有智。”

863Natthi puthujjanassa ñāṇanti? Āmantā. Natthi puthujjanassa paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu atthi puthujjanassa paññā pajānanā vicayo…pe… paccupalakkhaṇāti? Āmantā. Hañci atthi puthujjanassa paññā pajānanā vicayo…pe… paccupalakkhaṇā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi puthujjanassa ñāṇa’’nti.
864已對照

八百六十四、凡夫沒有智嗎?是的。凡夫會入初禪嗎?是的。若凡夫會入初禪,那麼,喂,也就不應當這樣說:“凡夫沒有智。”

凡夫[會入]第二禪……乃至……第三禪……乃至……第四禪……乃至……會入空無邊處,識無邊處、無所有處,會入非想非非想處,凡夫會布施……乃至……會施衣,會施缽食,會施坐臥處,會施病者所需的醫藥資具嗎?是的。若凡夫會施病者所需的醫藥資具,那麼,喂,也就不應當這樣說:“凡夫沒有智。”

864Natthi puthujjanassa ñāṇanti? Āmantā. Puthujjano paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjeyyāti? Āmantā. Hañci puthujjano paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajjeyya, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi puthujjanassa ñāṇa’’nti. Puthujjano dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānaṃ…pe… ākāsānañcāyatanaṃ samāpajjeyya, viññāṇañcāyatanaṃ ākiñcaññāyatanaṃ nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajjeyya, puthujjano dānaṃ dadeyya …pe… cīvaraṃ dadeyya, piṇḍapātaṃ dadeyya, senāsanaṃ dadeyya, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ dadeyyāti? Āmantā. Hañci puthujjano gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ dadeyya, no ca vata re vattabbe – natthi puthujjanassa ñāṇa’’nti.
865已對照

八百六十五、凡夫有智嗎?是的。凡夫以那智遍知苦、舍斷集、作證滅、修習道嗎?不應這樣說……乃至……

865Atthi puthujjanassa ñāṇanti? Āmantā. Puthujjano tena ñāṇena dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
866已對照

智論終。

二十、第二十品

(一百九十六)三、獄卒論

八百六十六、諸地獄中沒有獄卒嗎?是的。諸地獄中沒有刑罰嗎?不應這樣說……乃至……諸地獄中有刑罰嗎?是的。諸地獄中有獄卒嗎?不應這樣說……乃至……

人間有刑罰,也有刑吏嗎?是的。諸地獄中有刑罰,也有刑吏嗎?不應這樣說……乃至……諸地獄中有刑罰,卻沒有刑吏嗎?是的。人間有刑罰,卻沒有刑吏嗎?不應這樣說……乃至……

866Natthi nirayesu nirayapālāti? Āmantā. Natthi nirayesu kammakāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi nirayesu kammakāraṇāti? Āmantā. Atthi nirayesu nirayapālāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi manussesu kammakāraṇā, atthi ca kāraṇikāti? Āmantā. Atthi nirayesu kammakāraṇā, atthi ca kāraṇikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi nirayesu kammakāraṇā, natthi ca kāraṇikāti? Āmantā. Atthi manussesu kammakāraṇā, natthi ca kāraṇikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
867已對照

八百六十七、諸地獄中有獄卒嗎?是的。世尊不是說過嗎——

“不是毗舍浮,也不是餓鬼王,

不是蘇摩、閻摩與毗沙門天王;

從此被逐出、到了他世的人,是自己的諸業在那裡擊打[他]。”

確有[這]經嗎?是的。那麼,諸地獄中沒有獄卒。

867Atthi nirayesu nirayapālāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Na vessabhū nopi ca pettirājā, Somo yamo vessavaṇo ca rājā; Sakāni kammāni hananti tattha, ito paṇunnaṃ [paṇuṇṇaṃ (syā. ka.), panunnaṃ (sī.)] paralokapatta’’nti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi natthi nirayesu nirayapālāti.
868已對照

八百六十八、諸地獄中沒有獄卒嗎?是的。世尊不是說過嗎:“諸比丘,獄卒們對他施以名為五種繫縛的刑罰:把燒紅的鐵釘[釘]入手中,把燒紅的鐵釘[釘]入另一隻手中,把燒紅的鐵釘[釘]入腳中,把燒紅的鐵釘[釘]入另一隻腳中,把燒紅的鐵釘[釘]入胸膛中央。他在那裡感受苦的、劇的、辛辣的諸受;他也不會命終,直到那惡業終盡為止。”確有[這]經嗎?是的。那麼,諸地獄中有獄卒。

諸地獄中沒有獄卒嗎?是的。世尊不是說過嗎:“諸比丘,獄卒們把他放倒,用斧頭削他……乃至……諸比丘,獄卒們把他頭下腳上地放置,用扁斧削他……乃至……諸比丘,獄卒們把他套在車上,在熾燃、燃燒、赫然發光的地上來回拖拉……乃至……諸比丘,獄卒們使他登上又走下熾燃、燃燒、赫然發光的大炭火山……乃至……諸比丘,獄卒們把他頭下腳上地抓住,投入燒紅的、熾燃、燃燒、赫然發光的銅鑊中。他在那裡如泡沫翻湧般被煮,他在那裡如泡沫翻湧般被煮著,時而向上,時而向下,時而橫去。他在那裡感受苦的、劇的、辛辣的諸受;他也不會命終,直到那惡業終盡為止。諸比丘,獄卒們把他投入大地獄。諸比丘,而那大地獄——

“有四角、四門,按部分劃分、度量;

以鐵牆為界,以鐵覆蓋於上。

“它的地是鐵所成,燃燒著,與火焰相合;

周遍一百由旬,恆常遍滿而住。”

確有[這]經嗎?是的。那麼,諸地獄中有獄卒。

868Natthi nirayesu nirayapālāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā pañcavidhabandhanaṃ nāma kāraṇaṃ kārenti [karonti (ma. ni. 3.250; a. ni. 3.36)] – tattaṃ ayokhīlaṃ hatthe gamenti, tattaṃ ayokhīlaṃ dutiye hatthe gamenti, tattaṃ ayokhīlaṃ pāde gamenti, tattaṃ ayokhīlaṃ dutiye pāde gamenti, tattaṃ ayokhīlaṃ majjheurasmiṃ gamenti; so tattha dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedeti; na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhotī’’ti [ma. ni. 3.250; a. ni. 3.36]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi nirayesu nirayapālāti. Natthi nirayesu nirayapālāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā saṃvesetvā kuṭhārīhi [kudhārīhi (sabbattha)] tacchanti…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā uddhampādaṃ adhosiraṃ ṭhapetvā vāsīhi tacchanti…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā rathe yojetvā ādittāya pathaviyā sampajjalitāya sajotibhūtāya [sañjotibhūtāya (syā.)] sārentipi paccāsārentipi…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā mahantaṃ aṅgārapabbataṃ ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ āropentipi oropentipi…pe… tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā uddhampādaṃ adhosiraṃ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya. So tattha pheṇuddehakaṃ paccati, so tattha pheṇuddehakaṃ paccamāno sakimpi uddhaṃ gacchati, sakimpi adho gacchati, sakimpi tiriyaṃ gacchati. So tattha dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedayati, na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpakammaṃ byantīhoti. Tamenaṃ, bhikkhave, nirayapālā mahāniraye pakkhipanti! So kho pana, bhikkhave, mahānirayo – ‘‘Catukkaṇṇo catudvāro, vibhatto bhāgaso mito; Ayopākārapariyanto, ayasā paṭikujjito. ‘‘Tassa ayomayā bhūmi, jalitā tejasā yutā; Samantā yojanasataṃ, pharitvā tiṭṭhati sabbadā’’ti [ma. ni. 3.250; a. ni. 3.36; pe. va. 71]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi nirayesu nirayapālāti.
869已對照

獄卒論終。

二十、第二十品

(一百九十七)四、天中畜生論

八百六十九、諸天中有畜生嗎?是的。諸畜生中有天嗎?不應這樣說……乃至……諸天中有畜生嗎?是的。天界是畜生胎嗎?不應這樣說……乃至……諸天中有畜生嗎?是的。那裡有蟲、蛾、蚊、蠅、蛇、蠍、蜈蚣、蚯蚓嗎?不應這樣說……乃至……

869Atthi devesu tiracchānagatāti? Āmantā. Atthi tiracchānagatesu devāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi devesu tiracchānagatāti? Āmantā. Devaloko tiracchānayonīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi devesu tiracchānagatāti? Āmantā. Atthi tattha kīṭā paṭaṅgā makasā makkhikā ahī vicchikā satapadī gaṇḍuppādāti [gaṇḍupādāti (syā. kaṃ. pī.)]? Na hevaṃ vattabbe…pe….
870已對照

八百七十、諸天中沒有畜生嗎?是的。不是那裡有名叫伊羅婆那的象、千[馬]所駕的天車嗎?是的。若那裡有名叫伊羅婆那的象、千[馬]所駕的天車,那麼,喂,就應當這樣說:“諸天中有畜生。”

870Natthi devesu tiracchānagatāti? Āmantā. Nanu atthi tattha erāvaṇo nāma hatthināgo sahassayuttaṃ dibbaṃ yānanti? Āmantā. Hañci atthi tattha erāvaṇo nāma hatthināgo sahassayuttaṃ dibbaṃ yānaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘atthi devesu tiracchānagatā’’ti.
871已對照

八百七十一、諸天中有畜生嗎?是的。那裡有縛象者、縛馬者、給麥者、調教者、煮食者嗎?不應這樣說。那麼,諸天中沒有畜生。

871Atthi devesu tiracchānagatāti? Āmantā. Atthi tattha hatthibandhā assabandhā [hatthibhaṇḍā assabhaṇḍā (?)] yāvasikā kāraṇikā bhattakārakāti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi natthi devesu tiracchānagatāti.
872已對照

天中畜生論終。

二十、第二十品

(一百九十八)五、道論

八百七十二、道是五支的嗎?是的。不是世尊說了八支道,即:正見……乃至……正定嗎?是的。若世尊說了八支道,即:正見……乃至……正定,那麼,喂,也就不應當這樣說:“道是五支的。”

道是五支的嗎?是的。世尊不是說過嗎——

“諸道中八支[道]最勝,諸諦中四句[最勝];

諸法中離貪最勝,兩足者中具眼者[最勝]。”

確有[這]經嗎?是的。那麼,道是八支的。

872Pañcaṅgiko maggoti? Āmantā. Nanu aṭṭhaṅgiko maggo vutto bhagavatā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhīti? Āmantā. Hañci aṭṭhaṅgiko maggo vutto bhagavatā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘pañcaṅgiko maggo’’ti. Pañcaṅgiko maggoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Maggānaṃ aṭṭhaṅgiko seṭṭho, saccānaṃ caturo padā; Virāgo seṭṭho dhammānaṃ, dvipadānañca cakkhumā’’ti [dha. pa. 273 dhammapade]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi aṭṭhaṅgiko maggoti.
873已對照

八百七十三、正語是道支,而它不是道嗎?是的。正見是道支,而它不是道嗎?不應這樣說……乃至……正語是道支,而它不是道嗎?是的。正思惟……乃至……正精進……乃至……正念……乃至……正定是道支,而它不是道嗎?不應這樣說……乃至……

正業……乃至……正命是道支,而它不是道嗎?是的。正見……乃至……正定是道支,而它不是道嗎?不應這樣說……乃至……

正見是道支,而它是道嗎?是的。正語是道支,而它是道嗎?不應這樣說……乃至……正見是道支,而它是道嗎?是的。正業……乃至……正命是道支,而它是道嗎?不應這樣說……乃至……

正思惟……乃至……正精進……乃至……正念……乃至……正定是道支,而它是道嗎?是的。正語……乃至……正業……乃至……正命是道支,而它是道嗎?不應這樣說……乃至……

873Sammāvācā maggaṅgaṃ, sā ca na maggoti? Āmantā. Sammādiṭṭhi maggaṅgaṃ, sā ca na maggoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammāvācā maggaṅgaṃ, sā ca na maggoti? Āmantā. Sammāsaṅkappo…pe… sammāvāyāmo…pe… sammāsati…pe… sammāsamādhi maggaṅgaṃ, so ca na maggoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sammākammanto…pe… sammāājīvo maggaṅgaṃ, so ca na maggoti? Āmantā. Sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi maggaṅgaṃ, so ca na maggoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sammādiṭṭhi maggaṅgaṃ, sā ca maggoti? Āmantā. Sammāvācā maggaṅgaṃ, sā ca maggoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sammādiṭṭhi maggaṅgaṃ, sā ca maggoti? Āmantā. Sammākammanto…pe… sammāājīvo maggaṅgaṃ, so ca maggoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Sammāsaṅkappo…pe… sammāvāyāmo…pe… sammāsati…pe… sammāsamādhi maggaṅgaṃ, so ca maggoti? Āmantā. Sammāvācā…pe… sammākammanto…pe… sammāājīvo maggaṅgaṃ, so ca maggoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
874已對照

八百七十四、聖道是八支的嗎?是的。世尊不是說過嗎:“而他的身業、語業、活命先前就已善清淨;如是,他的這八支聖道達到修習圓滿。”確有[這]經嗎?是的。那麼,道是五支的。

874Ariyo aṭṭhaṅgiko maggoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pubbeva kho panassa kāyakammaṃ vacīkammaṃ ājīvo suparisuddho hoti; evamassāyaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchatī’’ti [ma. ni. 3.431]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi pañcaṅgiko maggoti.
875已對照

八百七十五、道是五支的嗎?是的。世尊不是說過嗎:“須跋陀,凡在哪一個法與律中不能得到八支聖道,那裡也就不能得到沙門,那裡也不能得到第二沙門,那裡也不能得到第三沙門,那裡也不能得到第四沙門。須跋陀,凡在哪一個法與律中能得到八支聖道,那裡就能得到沙門,那裡也能得到第二……乃至……第三……乃至……那裡也能得到第四沙門。須跋陀,在這個法與律中能得到八支聖道;須跋陀,正是在這裡有沙門,這裡有第二沙門,這裡有第三沙門,這裡有第四沙門——他人的異論空無其他諸沙門。”確有[這]經嗎?是的。那麼,道是八支的。

875Pañcaṅgiko maggoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘yasmiṃ kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo na upalabbhati, samaṇopi tattha na upalabbhati, dutiyopi tattha samaṇo na upalabbhati, tatiyopi tattha samaṇo na upalabbhati, catutthopi tattha samaṇo na upalabbhati. Yasmiñca kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhati, samaṇopi tattha upalabbhati, dutiyopi…pe… tatiyopi…pe… catutthopi tattha samaṇo upalabbhati. Imasmiṃ kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhati. Idheva, subhadda, samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo. Suññā parappavādā samaṇebhi aññehī’’ti [dī. ni. 2.214]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi aṭṭhaṅgiko maggoti.
876已對照

道論終。

二十、第二十品

(一百九十九)六、智論

八百七十六、具十二事的智是出世間的嗎?是的。有十二種出世間智嗎?不應這樣說……乃至……有十二種出世間智嗎?是的。有十二種須陀洹道嗎?不應這樣說……乃至……有十二種須陀洹道嗎?是的。有十二種須陀洹果嗎?不應這樣說……乃至……有十二種斯陀含道……乃至……阿那含道……乃至……阿羅漢道嗎?不應這樣說……乃至……有十二種阿羅漢道嗎?是的。有十二種阿羅漢果嗎?不應這樣說……乃至……

876Dvādasavatthukaṃ ñāṇaṃ lokuttaranti? Āmantā. Dvādasa lokuttarañāṇānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dvādasa lokuttarañāṇānīti? Āmantā. Dvādasa sotāpattimaggāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dvādasa sotāpattimaggāti? Āmantā. Dvādasa sotāpattiphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dvādasa sakadāgāmimaggā…pe… anāgāmimaggā…pe… arahattamaggāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dvādasa arahattamaggāti? Āmantā. Dvādasa arahattaphalānīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
877已對照

八百七十七、不應說“具十二事的智是出世間的”嗎?是的。世尊不是說過嗎:“諸比丘,‘此是苦聖諦’——我於前所未聞之法生起了眼,生起了智,生起了慧,生起了明,生起了光。諸比丘,‘這苦聖諦應遍知’——我……乃至……諸比丘,‘已遍知’——我……乃至……諸比丘,‘此是苦集聖諦’——我……乃至……諸比丘,‘這苦集聖諦應舍斷’——我……乃至……諸比丘,‘已舍斷’——我……乃至……諸比丘,‘此是苦滅聖諦’——我……乃至……諸比丘,‘這苦滅聖諦應作證’——我……乃至……諸比丘,‘已作證’——我……乃至……諸比丘,‘此是導至苦滅之道聖諦’——我……乃至……諸比丘,‘這導至苦滅之道聖諦應修習’——我……乃至……諸比丘,‘已修習’——我於前所未聞之法生起了眼……乃至……生起了光。”確有[這]經嗎?是的。那麼,具十二事的智是出世間的。

877Na vattabbaṃ – ‘‘dvādasavatthukaṃ ñāṇaṃ lokuttara’’nti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idaṃ dukkhaṃ ariyasacca’’nti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘Taṃ kho panidaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññeyya’nti me, bhikkhave…pe… pariññātanti me, bhikkhave…pe… ‘idaṃ dukkhasamudayaṃ [dukkhasamudayo (syā. kaṃ. pī.)] ariyasacca’nti me, bhikkhave…pe… ‘taṃ kho panidaṃ dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahātabba’nti me, bhikkhave…pe… pahīnanti me, bhikkhave…pe… ‘idaṃ dukkhanirodhaṃ [dukkhanirodhā (syā. kaṃ. pī.)] ariyasacca’nti me, bhikkhave…pe… ‘taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikātabba’nti me, bhikkhave…pe… sacchikatanti me, bhikkhave…pe… ‘idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasacca’nti me, bhikkhave…pe… ‘taṃ kho panidaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvetabba’nti me, bhikkhave…pe… bhāvitanti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi…pe… āloko udapādī’’ti [mahāva. 15; saṃ. ni. 5.1081; paṭi. ma. 2.30]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi dvādasavatthukaṃ ñāṇaṃ lokuttaranti.
877已對照

智論終。

第二十品。

其攝頌——

殺母者是無間[業]者,殺父者是無間[業]者,殺阿羅漢者是無間[業]者,使[如來]出血者是無間[業]者,破僧者是無間[業]者,凡夫沒有智,諸地獄中沒有獄卒,諸天中有畜生,道是五支的,具十二事的智是出世間的。

877Tassuddānaṃ – Mātughātako ānantariko pitughātako ānantariko arahantaghātako ānantariko ruhiruppādako ānantariko saṅghabhedako ānantariko, natthi puthujjanassa ñāṇaṃ, natthi nirayesu nirayapālā, atthi devesu tiracchānagatā, pañcaṅgiko maggo, dvādasavatthukaṃ ñāṇaṃ lokuttaranti.
877已對照

第四五十[論]。

其攝頌——

抑制、福積聚、住,以及過去、殺母者。

877Tassuddānaṃ – Niggaho, puññasañcayo, aṭṭhāsi, atītena ca mātughātako.