快樂巴利palinanda.cc

論事·第十六品 Soḷasamavaggo (156) 1. Niggahakathā

743已對照

十六、第十六品

(一百五十六)一、抑制論

七百四十三、一人抑制他人的心嗎?是的。一人對他人的心,以“莫貪”“莫瞋”“莫痴”“莫雜染”而抑制嗎?不應這樣說……乃至……一人抑制他人的心嗎?是的。一人對他人已生起的觸,以“莫滅”而抑制嗎?不應這樣說……乃至……一人對他人已生起的受……乃至……已生起的想……已生起的思……已生起的心……已生起的信……已生起的精進……已生起的念……已生起的定……乃至……已生起的慧,以“莫滅”而抑制嗎?不應這樣說……乃至……

一人抑制他人的心嗎?是的。一人為他人之利而舍斷貪……舍斷瞋……乃至……舍斷無愧嗎?不應這樣說……乃至……

一人抑制他人的心嗎?是的。一人為他人之利而修習道……修習念處……乃至……修習覺支嗎?不應這樣說……乃至……

一人抑制他人的心嗎?是的。一人為他人之利而遍知苦、舍斷集、作證滅、修習道嗎?不應這樣說……乃至……

一人抑制他人的心嗎?是的。一人是另一人的作者,樂與苦是他作的,一人作,另一人感受嗎?不應這樣說……乃至……

一人抑制他人的心嗎?是的。世尊不是說過嗎——

“惡唯由自己所作,由自己而雜染;

惡由自己不作,唯由自己而清淨;

清淨與不清淨各在自己,一人不能令另一人清淨。”

確有[這]經嗎?是的。那麼,就不應說:“一人抑制他人的心。”

743Paro parassa cittaṃ niggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa cittaṃ ‘‘mā rajji’’, ‘‘mā dussi’’, ‘‘mā muyhi’’, ‘‘mā kilissī’’ti niggaṇhātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paro parassa cittaṃ niggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa uppanno phasso ‘‘mā nirujjhī’’ti niggaṇhātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paro parassa uppannā vedanā…pe… uppannā saññā… uppannā cetanā… uppannaṃ cittaṃ… uppannā saddhā… uppannaṃ vīriyaṃ … uppannā sati… uppanno samādhi…pe… uppannā paññā ‘‘mā nirujjhī’’ti niggaṇhātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ niggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa atthāya rāgaṃ pajahati… dosaṃ pajahati…pe… anottappaṃ pajahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ niggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa atthāya maggaṃ bhāveti… satipaṭṭhānaṃ bhāveti…pe… bojjhaṅgaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ niggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa atthāya dukkhaṃ parijānāti, samudayaṃ pajahati, nirodhaṃ sacchikaroti, maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ niggaṇhātīti? Āmantā. Añño aññassa kārako, paraṅkataṃ sukhaṃ dukkhaṃ añño karoti añño paṭisaṃvedetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ niggaṇhātīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Attanāva kataṃ pāpaṃ, attanā saṃkilissati; Attanā akataṃ pāpaṃ, attanāva visujjhati; Suddhi asuddhi paccattaṃ, nāñño aññaṃ visodhaye’’ti [dha. pa. 165]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘paro parassa cittaṃ niggaṇhātī’’ti.
744已對照

七百四十四、不應說“一人抑制他人的心”嗎?是的。不是有已得力者,有已得自在者嗎?是的。若有已得力者,有已得自在者,那麼,喂,就應當這樣說:“一人抑制他人的心。”

744Na vattabbaṃ – ‘‘paro parassa cittaṃ niggaṇhātī’’ti? Āmantā. Nanu atthi balappattā, atthi vasībhūtāti? Āmantā. Hañci atthi balappattā, atthi vasībhūtā, tena vata re vattabbe – ‘‘paro parassa cittaṃ niggaṇhātī’’ti.
745已對照

抑制論終。

十六、第十六品

(一百五十七)二、策勵論

七百四十五、一人策勵他人的心嗎?是的。一人對他人的心,以“莫貪”“莫瞋”“莫痴”“莫雜染”而策勵嗎?不應這樣說……乃至……一人策勵他人的心嗎?是的。一人令他人生起無貪善根……令生起無瞋善根……令生起無痴善根……令生起信……令生起精進……令生起念……令生起定……令生起慧嗎?不應這樣說……乃至……一人策勵他人的心嗎?是的。一人對他人已生起的觸,以“莫滅”而策勵嗎?不應這樣說……乃至……一人對他人已生起的受……乃至……已生起的慧,以“莫滅”而策勵嗎?不應這樣說……乃至……

一人策勵他人的心嗎?是的。一人為他人之利而舍斷貪……舍斷瞋……舍斷痴……乃至……舍斷無愧嗎?不應這樣說……乃至……

一人策勵他人的心嗎?是的。一人為他人之利而修習道……修習念處……乃至……修習覺支嗎?不應這樣說……乃至……

一人策勵他人的心嗎?是的。一人為他人之利而遍知苦……乃至……修習道嗎?不應這樣說……乃至……

一人策勵他人的心嗎?是的。一人是另一人的作者,樂與苦是他作的,一人作,另一人感受嗎?不應這樣說……乃至……

一人策勵他人的心嗎?是的。世尊不是說過嗎:“惡唯由自己所作……乃至……一人不能令另一人清淨。”確有[這]經嗎?是的。那麼,就不應說:“一人策勵他人的心。”

745Paro parassa cittaṃ paggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa cittaṃ ‘‘mā rajji,’’‘‘mā dussi,’’‘‘mā muyhi,’’‘‘mā kilissī’’ti paggaṇhātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paro parassa cittaṃ paggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa alobhaṃ kusalamūlaṃ janeti… adosaṃ kusalamūlaṃ janeti… amohaṃ kusalamūlaṃ janeti… saddhaṃ janeti… vīriyaṃ janeti… satiṃ janeti… samādhiṃ janeti… paññaṃ janetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paro parassa cittaṃ paggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa uppanno phasso ‘‘mā nirujjhī’’ti paggaṇhātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paro parassa uppannā vedanā…pe… uppannā paññā ‘‘mā nirujjhī’’ti paggaṇhātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ paggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa atthāya rāgaṃ pajahati… dosaṃ pajahati… mohaṃ pajahati…pe… anottappaṃ pajahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ paggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa atthāya maggaṃ bhāveti… satipaṭṭhānaṃ bhāveti…pe… bojjhaṅgaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ paggaṇhātīti? Āmantā. Paro parassa atthāya dukkhaṃ parijānāti…pe… maggaṃ bhāvetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ paggaṇhātīti? Āmantā. Añño aññassa kārako, paraṅkataṃ sukhaṃ dukkhaṃ añño karoti añño paṭisaṃvedetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paro parassa cittaṃ paggaṇhātīti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘attanāva kataṃ pāpaṃ…pe… nāñño aññaṃ visodhaye’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘paro parassa cittaṃ paggaṇhātī’’ti.
746已對照

七百四十六、不應說“一人策勵他人的心”嗎?是的。不是有已得力者,有已得自在者嗎?是的。若有已得力者,有已得自在者,那麼,喂,就應當這樣說:“一人策勵他人的心。”

746Na vattabbaṃ – ‘‘paro parassa cittaṃ paggaṇhātī’’ti? Āmantā. Nanu atthi balappattā, atthi vasībhūtāti? Āmantā. Hañci atthi balappattā, atthi vasībhūtā, tena vata re vattabbe – ‘‘paro parassa cittaṃ paggaṇhātī’’ti.
747已對照

策勵論終。

十六、第十六品

(一百五十八)三、給予樂論

七百四十七、一人給予他人樂嗎?是的。一人給予他人苦嗎?不應這樣說……乃至……一人不給予他人苦嗎?是的。一人不給予他人樂嗎?不應這樣說……乃至……一人給予他人樂嗎?是的。一人給予他人自己的樂,給予其他人的樂,給予他[本人]的樂嗎?不應這樣說……乃至……一人既不給予他人自己的樂,也不給予其他人的樂,也不給予他[本人]的樂嗎?是的。若一人既不給予他人自己的樂,也不給予其他人的樂,也不給予他[本人]的樂,那麼,喂,也就不應當這樣說:“一人給予他人樂。”

一人給予他人樂嗎?是的。一人是另一人的作者,樂與苦是他作的,一人作,另一人感受嗎?不應這樣說……乃至……

747Paro parassa sukhaṃ anuppadetīti? Āmantā. Paro parassa dukkhaṃ anuppadetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paro parassa dukkhaṃ na anuppadetīti? Āmantā. Paro parassa sukhaṃ na anuppadetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paro parassa sukhaṃ anuppadetīti? Āmantā. Paro parassa attano sukhaṃ anuppadeti, aññesaṃ sukhaṃ anuppadeti, tassa sukhaṃ anuppadetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paro parassa nevattano, na aññesaṃ, na tassa sukhaṃ anuppadetīti? Āmantā. Hañci paro parassa nevattano, na aññesaṃ, na tassa sukhaṃ anuppadeti, no ca vata re vattabbe – ‘‘paro parassa sukhaṃ anuppadetī’’ti. Paro parassa sukhaṃ anuppadetīti? Āmantā. Añño aññassa kārako, paraṅkataṃ sukhaṃ dukkhaṃ añño karoti añño paṭisaṃvedetīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
748已對照

七百四十八、不應說“一人給予他人樂”嗎?是的。具壽優陀夷不是這樣說過嗎:“世尊確實為我們除去了許多苦法,世尊確實為我們帶來了許多樂法,世尊確實為我們除去了許多不善法,世尊確實為我們帶來了許多善法。”確有[這]經嗎?是的。那麼,一人給予他人樂。

748Na vattabbaṃ – ‘‘paro parassa sukhaṃ anuppadetī’’ti? Āmantā. Nanu āyasmā udāyī etadavoca – ‘‘bahūnaṃ vata no bhagavā dukkhadhammānaṃ apahattā, bahūnaṃ vata no bhagavā sukhadhammānaṃ upahattā, bahūnaṃ vata no bhagavā akusalānaṃ dhammānaṃ apahattā, bahūnaṃ vata no bhagavā kusalānaṃ dhammānaṃ upahattā’’ti [ma. ni. 2.148 laṭukikopame]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi paro parassa sukhaṃ anuppadetīti.
749已對照

給予樂論終。

十六、第十六品

(一百五十九)四、總取作意論

七百四十九、總取而作意嗎?是的。以那心了知那心嗎?不應這樣說……乃至……以那心了知那心嗎?是的。以那心了知那心為“心”嗎?不應這樣說……乃至……以那心了知那心為“心”嗎?是的。那心是那心的所緣嗎?不應這樣說……乃至……

那心是那心的所緣嗎?是的。以那觸觸那觸,以那受……乃至……以那想……以那思……以那心……以那尋……以那伺……以那喜……以那念……以那慧了知那慧嗎?不應這樣說……乃至……

749Adhigayha manasi karotīti? Āmantā. Tena cittena taṃ cittaṃ pajānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena cittena taṃ cittaṃ pajānātīti? Āmantā. Tena cittena taṃ cittaṃ ‘‘citta’’nti pajānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tena cittena taṃ cittaṃ ‘‘citta’’nti pajānātīti? Āmantā. Taṃ cittaṃ tassa cittassa ārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Taṃ cittaṃ tassa cittassa ārammaṇanti? Āmantā. Tena phassena taṃ phassaṃ phusati, tāya vedanāya…pe… tāya saññāya… tāya cetanāya… tena cittena… tena vitakkena… tena vicārena… tāya pītiyā… tāya satiyā… tāya paññāya taṃ paññaṃ pajānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
750已對照

七百五十、作意過去為“過去”時,作意未來為“未來”嗎?不應這樣說……乃至……作意過去為“過去”時,作意未來為“未來”嗎?是的。有兩個觸……乃至……兩個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

作意過去為“過去”時,作意現在為“現在”嗎?不應這樣說……乃至……作意過去為“過去”時,作意現在為“現在”嗎?是的。有兩個觸……乃至……兩個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

作意過去為“過去”時,作意未來為“未來”,作意現在為“現在”嗎?不應這樣說……乃至……作意過去為“過去”時,作意未來為“未來”,作意現在為“現在”嗎?是的。有三個觸……乃至……三個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

750Atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karoti, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karoti, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Āmantā. Tiṇṇaṃ phassānaṃ…pe… tiṇṇaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
751已對照

七百五十一、作意未來為“未來”時,作意過去為“過去”嗎?不應這樣說……乃至……作意未來為“未來”時,作意過去為“過去”嗎?是的。有兩個觸……乃至……兩個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

作意未來為“未來”時,作意現在為“現在”嗎?不應這樣說……乃至……作意未來為“未來”時,作意現在為“現在”嗎?是的。有兩個觸……乃至……兩個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

作意未來為“未來”時,作意過去為“過去”,作意現在為“現在”嗎?不應這樣說……乃至……作意未來為“未來”時,作意過去為“過去”,作意現在為“現在”嗎?是的。有三個觸……乃至……三個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

751Anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karoti, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karoti, paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasi karotīti? Āmantā. Tiṇṇaṃ phassānaṃ…pe… tiṇṇaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
752已對照

七百五十二、作意現在為“現在”時,作意過去為“過去”嗎?不應這樣說……乃至……作意現在為“現在”時,作意過去為“過去”嗎?是的。有兩個觸……乃至……兩個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

作意現在為“現在”時,作意未來為“未來”嗎?不應這樣說……乃至……作意現在為“現在”時,作意未來為“未來”嗎?是的。有兩個觸……乃至……兩個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

作意現在為“現在”時,作意過去為“過去”,作意未來為“未來”嗎?不應這樣說……乃至……作意現在為“現在”時,作意過去為“過去”,作意未來為“未來”嗎?是的。有三個觸……乃至……三個心的合集嗎?不應這樣說……乃至……

752Paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karoti, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paccuppannaṃ ‘‘paccuppanna’’nti manasikaronto, atītaṃ ‘‘atīta’’nti manasi karoti, anāgataṃ ‘‘anāgata’’nti manasi karotīti? Āmantā. Tiṇṇaṃ phassānaṃ…pe… tiṇṇaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
753已對照

七百五十三、不應說“總取而作意”嗎?是的。世尊不是說過嗎——

“當以慧照見‘一切行是無常的’之時,

於是他厭離於苦,這是清淨之道。

“當以慧照見‘一切行是苦的’之時,

於是他厭離於苦,這是清淨之道。

“當以慧照見‘一切法是無我的’之時,

於是他厭離於苦,這是清淨之道。”

確有[這]經嗎?是的。那麼,總取而作意。

753Na vattabbaṃ – ‘‘adhigayha manasi karotī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Sabbe saṅkhārā aniccāti, yadā paññāya passati; Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā. ‘‘Sabbe saṅkhārā dukkhāti, yadā paññāya passati; Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā. ‘‘Sabbe dhammā anattāti, yadā paññāya passati; Atha nibbindati dukkhe, esa maggo visuddhiyā’’ti [dha. pa. 277-279]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi adhigayha manasi karotīti.
754已對照

總取作意論終。

十六、第十六品

(一百六十)五、色是因論

七百五十四、色是因嗎?是的。[色是]無貪因嗎?不應這樣說……乃至……無瞋因……乃至……無痴因……貪因……瞋因……痴因嗎?不應這樣說……乃至……

色是因嗎?是的。[色]是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……不是[色]是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。若[色]是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求,那麼,喂,也就不應當這樣說:“色是因。”

754Rūpaṃ hetūti? Āmantā. Alobho hetūti? Na hevaṃ vattabbe…pe… adoso hetu…pe… amoho hetu… lobho hetu… doso hetu… moho hetūti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ hetūti? Āmantā. Sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ hetū’’ti.
755已對照

七百五十五、無貪是因,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是因,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……無瞋是因……無痴是因……貪是因……瞋是因……痴是因,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是因,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

色是因,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。無貪是因,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……色是因,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。無瞋是因……無痴是因……貪是因……瞋是因……痴是因,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

755Alobho hetu sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ hetu sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… adoso hetu… amoho hetu… lobho hetu… doso hetu… moho hetu sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ hetu sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ hetu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Alobho hetu anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpaṃ hetu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Adoso hetu… amoho hetu… lobho hetu… doso hetu… moho hetu anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
756已對照

七百五十六、不應說“色是因”嗎?是的。不是諸大種是諸所造色的所依之因嗎?是的。若諸大種是諸所造色的所依之因,那麼,喂,就應當這樣說:“色是因。”

756Na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ hetū’’ti? Āmantā. Nanu mahābhūtā upādāyarūpānaṃ [upādārūpānaṃ (sī. pī. ka.)] upādāyahetūti? Āmantā. Hañci mahābhūtā upādāyarūpānaṃ upādāyahetu, tena vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ hetū’’ti.
757已對照

色是因論終。

十六、第十六品

(一百六十一)六、色有因論

七百五十七、色是有因的嗎?是的。以無貪因[而為有因]嗎?不應這樣說……乃至……以無瞋因……乃至……以無痴因……乃至……以貪因……乃至……以瞋因……乃至……以痴因嗎?不應這樣說……乃至……

色是有因的嗎?是的。[色]是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……不是[色]是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。若[色]是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求,那麼,喂,也就不應當這樣說:“色是有因的。”

757Rūpaṃ sahetukanti? Āmantā. Alobhahetunāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… adosahetunāti …pe… amohahetunāti…pe… lobhahetunā…pe… dosahetunā…pe… mohahetunāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ sahetukanti? Āmantā. Sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ sahetuka’’nti.
758已對照

七百五十八、無貪是有因的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是有因的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……無瞋是有因的……乃至……無痴……信……精進……念……定……慧……貪……瞋……痴……慢……見……疑……昏沉……掉舉……無慚……無愧是有因的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是有因的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

色是有因的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。無貪是有因的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……色是有因的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。無瞋是有因的……乃至……無愧是有因的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

758Alobho sahetuko sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ sahetukaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… adoso sahetuko…pe… amoho… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi… paññā… lobho… doso… moho… māno… diṭṭhi… vicikicchā… thinaṃ… uddhaccaṃ… ahirikaṃ… anottappaṃ sahetukaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ sahetukaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ sahetukaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Alobho sahetuko anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpaṃ sahetukaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Adoso sahetuko…pe… anottappaṃ sahetukaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
759已對照

七百五十九、不應說“色是有因的”嗎?是的。不是色是有緣的嗎?是的。若色是有緣的,那麼,喂,就應當這樣說:“色是有因的。”

759Na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ sahetuka’’nti? Āmantā. Nanu rūpaṃ sappaccayanti? Āmantā. Hañci rūpaṃ sappaccayaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ sahetuka’’nti.
760已對照

色有因論終。

十六、第十六品

(一百六十二)七、色是善不善論

七百六十、色是善的嗎?是的。[色]是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……不是[色]是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。若[色]是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求,那麼,喂,也就不應當這樣說:“色是善的。”

760Rūpaṃ kusalanti? Āmantā. Sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ kusala’’nti.
761已對照

七百六十一、無貪是善的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是善的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

無瞋是善的……乃至……無痴是善的……乃至……信……精進……念……定……乃至……慧是善的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是善的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

色是善的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。無貪是善的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

色是善的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。無瞋是善的……乃至……慧是善的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

761Alobho kusalo sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ kusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Adoso kusalo…pe… amoho kusalo…pe… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi…pe… paññā kusalā sārammaṇā, atthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ kusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ kusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Alobho kusalo anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā …pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ kusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Adoso kusalo…pe… paññā kusalā anārammaṇā, natthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
762已對照

七百六十二、色是不善的嗎?是的。[色]是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……不是[色]是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。若[色]是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求,那麼,喂,也就不應當這樣說:“色是不善的。”……乃至……

762Rūpaṃ akusalanti? Āmantā. Sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ akusala’’nti…pe….
763已對照

七百六十三、貪是不善的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是不善的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……瞋……痴……慢……乃至……無愧是不善的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是不善的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

色是不善的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。貪是不善的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……色是不善的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。瞋……痴……乃至……無愧是不善的,是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

763Lobho akusalo sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… doso… moho… māno…pe… anottappaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Lobho akusalo anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Doso… moho…pe… anottappaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
764已對照

七百六十四、不應說“色是善的,也是不善的”嗎?是的。不是身業、語業是善的,也是不善的嗎?是的。若身業、語業是善的,也是不善的,那麼,喂,就應當這樣說:“色是善的,也是不善的。”

764Na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ kusalampi akusalampī’’ti? Āmantā. Nanu kāyakammaṃ vacīkammaṃ kusalampi akusalampīti? Āmantā. Hañci kāyakammaṃ vacīkammaṃ kusalampi akusalampi, tena vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ kusalampi akusalampī’’ti.
765已對照

色是善不善論終。

十六、第十六品

(一百六十三)八、色是異熟論

七百六十五、色是異熟嗎?是的。色是能感受樂的、能感受苦的、能感受不苦不樂的,是與樂受相應的、與苦受相應的、與不苦不樂受相應的,是與觸相應的……乃至……與心相應的,是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……不是[色]不是能感受樂的、不是能感受苦的……乃至……是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。若[色]不是能感受樂的、不是能感受苦的……乃至……是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求,那麼,喂,也就不應當這樣說:“色是異熟。”

765Rūpaṃ vipākoti? Āmantā. Rūpaṃ sukhavedaniyaṃ dukkhavedaniyaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ, sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ, phassena sampayuttaṃ…pe… cittena sampayuttaṃ, sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ vipāko’’ti.
766已對照

七百六十六、觸是異熟,觸是能感受樂的、能感受苦的……乃至……是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。色是異熟,色是能感受樂的、能感受苦的……乃至……是有所緣的,有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

色是異熟,色不是能感受樂的、不是能感受苦的……乃至……是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?是的。觸是異熟,觸不是能感受樂的、不是能感受苦的……乃至……是無所緣的,沒有它的轉向……乃至……願求嗎?不應這樣說……乃至……

766Phasso vipāko, phasso sukhavedaniyo dukkhavedaniyo…pe… sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Rūpaṃ vipāko, rūpaṃ sukhavedaniyaṃ dukkhavedaniyaṃ…pe… sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpaṃ vipāko, rūpaṃ na sukhavedaniyaṃ na dukkhavedaniyaṃ…pe… anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Phasso vipāko, phasso na sukhavedaniyo na dukkhavedaniyo…pe… anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
767已對照

七百六十七、不應說“色是異熟”嗎?是的。不是由於業已作而生起的心與心所諸法是異熟嗎?是的。若由於業已作而生起的心與心所諸法是異熟,那麼,喂,就應當這樣說:“由於業已作而生起的色是異熟。”

767Na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ vipāko’’ti? Āmantā. Nanu kammassa katattā uppannā cittacetasikā dhammā vipākoti? Āmantā. Hañci kammassa katattā uppannā cittacetasikā dhammā vipāko, tena vata re vattabbe – ‘‘kammassa katattā uppannaṃ rūpaṃ vipāko’’ti.
768已對照

色是異熟論終。

十六、第十六品

(一百六十四)九、色是色界的、無色界的論

七百六十八、有色是色界的嗎?是的。[那色]是尋求等至的、尋求投生的、現法樂住的,與尋求等至的心、尋求投生的心、現法樂住的心俱行、俱生、相雜、相應、同一生起、同一滅、同一所依、同一所緣嗎?不應這樣說……乃至……不是[那色]不是尋求等至的、不是尋求投生的、不是現法樂住的,不與尋求等至的心、不與尋求投生的心、不與現法樂住的心俱行、俱生、相雜、相應、同一生起、同一滅、同一所依、同一所緣嗎?是的。若[那色]不是尋求等至的、不是尋求投生的、不是現法樂住的,不與尋求等至的心……乃至……同一所緣,那麼,喂,也就不應當這樣說:“有色是色界的。”

768Atthi rūpaṃ rūpāvacaranti? Āmantā. Samāpattesiyaṃ upapattesiyaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ, samāpattesiyena cittena upapattesiyena cittena diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagataṃ sahajātaṃ saṃsaṭṭhaṃ sampayuttaṃ ekuppādaṃ ekanirodhaṃ ekavatthukaṃ ekārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na samāpattesiyaṃ na upapattesiyaṃ na diṭṭhadhammasukhavihāraṃ, na samāpattesiyena cittena na upapattesiyena cittena na diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagataṃ sahajātaṃ saṃsaṭṭhaṃ sampayuttaṃ ekuppādaṃ ekanirodhaṃ ekavatthukaṃ ekārammaṇanti? Āmantā. Hañci na samāpattesiyaṃ na upapattesiyaṃ na diṭṭhadhammasukhavihāraṃ, na samāpattesiyena cittena…pe… ekārammaṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi rūpaṃ rūpāvacara’’nti.
769已對照

七百六十九、有色是無色界的嗎?是的。[那色]是尋求等至的、尋求投生的、現法樂住的,與尋求等至的心、尋求投生的心、現法樂住的心俱行、俱生、相雜、相應、同一生起、同一滅、同一所依、同一所緣嗎?不應這樣說……乃至……不是[那色]不是尋求等至的、不是尋求投生的、不是現法樂住的,不與尋求等至的心……乃至……同一所緣嗎?是的。若[那色]不是尋求等至的、不是尋求投生的……乃至……同一所依、同一所緣,那麼,喂,也就不應當這樣說:“有色是無色界的。”

769Atthi rūpaṃ arūpāvacaranti? Āmantā. Samāpattesiyaṃ upapattesiyaṃ diṭṭhadhammasukhavihāraṃ, samāpattesiyena cittena upapattesiyena cittena diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagataṃ sahajātaṃ saṃsaṭṭhaṃ sampayuttaṃ ekuppādaṃ ekanirodhaṃ ekavatthukaṃ ekārammaṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na samāpattesiyaṃ na upapattesiyaṃ na diṭṭhadhammasukhavihāraṃ, na samāpattesiyena cittena …pe… ekārammaṇanti? Āmantā. Hañci na samāpattesiyaṃ na upapattesiyaṃ…pe… ekavatthukaṃ ekārammaṇaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi rūpaṃ arūpāvacara’’nti.
770已對照

七百七十、不應說“有色是色界的,有色是無色界的”嗎?是的。不是由於欲界業已作,色是欲界的嗎?是的。若由於欲界業已作,色是欲界的,那麼,喂,就應當這樣說:“由於色界業已作,色是色界的;由於無色界業已作,色是無色界的。”

770Na vattabbaṃ – ‘‘atthi rūpaṃ rūpāvacaraṃ, atthi rūpaṃ arūpāvacara’’nti? Āmantā. Nanu kāmāvacarakammassa katattā rūpaṃ kāmāvacaranti? Āmantā. Hañci kāmāvacarakammassa katattā rūpaṃ kāmāvacaraṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘rūpāvacarakammassa katattā rūpaṃ rūpāvacaraṃ, arūpāvacarakammassa katattā rūpaṃ arūpāvacara’’nti.
771已對照

色是色界的、無色界的論終。

十六、第十六品

(一百六十五)十、系屬色界、無色界論

七百七十一、色貪是系屬色界的嗎?是的。[它]是尋求等至的、尋求投生的、現法樂住的,與尋求等至的心、尋求投生的心、現法樂住的心俱行、俱生、相雜、相應、同一生起、同一滅、同一所依、同一所緣嗎?不應這樣說……乃至……不是[它]不是尋求等至的、不是尋求投生的、不是現法樂住的,不與尋求等至的心……乃至……同一所依、同一所緣嗎?是的。若[它]不是尋求等至的、不是尋求投生的、不是現法樂住的,不與尋求等至的心……乃至……同一所依、同一所緣,那麼,喂,也就不應當這樣說:“色貪是系屬色界的。”

771Rūparāgo rūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Samāpattesiyo upapattesiyo diṭṭhadhammasukhavihāro, samāpattesiyena cittena upapattesiyena cittena diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagato sahajāto saṃsaṭṭho sampayutto ekuppādo ekanirodho ekavatthuko ekārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na samāpattesiyo na upapattesiyo na diṭṭhadhammasukhavihāro, na samāpattesiyena cittena…pe… ekavatthuko ekārammaṇoti? Āmantā. Hañci na samāpattesiyo na upapattesiyo na diṭṭhadhammasukhavihāro, na samāpattesiyena cittena…pe… ekavatthuko ekārammaṇo, no ca vata re vattabbe – ‘‘rūparāgo rūpadhātupariyāpanno’’ti.
772已對照

七百七十二、色貪是系屬色界的嗎?是的。聲貪是系屬聲界的嗎?不應這樣說……乃至……色貪是系屬色界的嗎?是的。香貪……乃至……味貪……乃至……所觸貪是系屬所觸界的嗎?不應這樣說……乃至……

聲貪不應說是“系屬聲界的”嗎?是的。色貪不應說是“系屬色界的”嗎?不應這樣說……乃至……香貪……乃至……味貪……乃至……所觸貪不應說是“系屬所觸界的”嗎?是的。色貪不應說是“系屬色界的”嗎?不應這樣說……乃至……

772Rūparāgo rūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Saddarāgo saddadhātupariyāpannoti? Na hevaṃ vattabbe …pe… rūparāgo rūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Gandharāgo…pe… rasarāgo…pe… phoṭṭhabbarāgo phoṭṭhabbadhātupariyāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Saddarāgo na vattabbaṃ – ‘‘saddadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Rūparāgo na vattabbaṃ – ‘‘rūpadhātupariyāpanno’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe… gandharāgo…pe… rasarāgo…pe… phoṭṭhabbarāgo na vattabbaṃ – ‘‘phoṭṭhabbadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Rūparāgo na vattabbaṃ – ‘‘rūpadhātupariyāpanno’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
773已對照

七百七十三、無色貪是系屬無色界的嗎?是的。無色貪不應說是“系屬無色界的”嗎?不應這樣說……乃至……無色貪是系屬無色界的嗎?是的。[它]是尋求等至的、尋求投生的、現法樂住的,與尋求等至的心、尋求投生的心、現法樂住的心俱行、俱生、相雜、相應、同一生起、同一滅、同一所依、同一所緣嗎?不應這樣說……乃至……不是[它]不是尋求等至的、不是尋求投生的、不是現法樂住的,不與尋求等至的心……乃至……同一所依、同一所緣嗎?是的。若[它]不是尋求等至的、不是尋求投生的、不是現法樂住的,不與尋求等至的心、不與尋求投生的心、不與現法樂住的心俱行、俱生、相雜、相應、同一生起、同一滅、同一所依、同一所緣,那麼,喂,也就不應當這樣說:“無色貪是系屬無色界的。”

773Arūparāgo arūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Arūparāgo na vattabbaṃ – ‘‘arūpadhātupariyāpanno’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūparāgo arūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Samāpattesiyo upapattesiyo diṭṭhadhammasukhavihāro, samāpattesiyena cittena upapattesiyena cittena diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagato sahajāto saṃsaṭṭho sampayutto ekuppādo ekanirodho ekavatthuko ekārammaṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu na samāpattesiyo na upapattesiyo na diṭṭhadhammasukhavihāro, na samāpattesiyena cittena…pe… ekavatthuko ekārammaṇoti? Āmantā. Hañci na samāpattesiyo na upapattesiyo na diṭṭhadhammasukhavihāro, na samāpattesiyena cittena na upapattesiyena cittena na diṭṭhadhammasukhavihārena cittena sahagato sahajāto saṃsaṭṭho sampayutto ekuppādo ekanirodho ekavatthuko ekārammaṇo, no ca vata re vattabbe – ‘‘arūparāgo arūpadhātupariyāpanno’’ti.
774已對照

七百七十四、無色貪是系屬無色界的嗎?是的。聲貪是系屬聲界的嗎?不應這樣說……乃至……無色貪是系屬無色界的嗎?是的。香貪……乃至……味貪……乃至……所觸貪是系屬所觸界的嗎?不應這樣說……乃至……

聲貪不應說是“系屬聲界的”嗎?是的。無色貪不應說是“系屬無色界的”嗎?不應這樣說……乃至……香貪……乃至……味貪……乃至……所觸貪不應說是“系屬所觸界的”嗎?是的。無色貪不應說是“系屬無色界的”嗎?不應這樣說……乃至……

774Arūparāgo arūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Saddarāgo saddadhātupariyāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūparāgo arūpadhātupariyāpannoti? Āmantā. Gandharāgo…pe… rasarāgo…pe… phoṭṭhabbarāgo phoṭṭhabbadhātupariyāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Saddarāgo na vattabbaṃ – ‘‘saddadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Arūparāgo na vattabbaṃ – ‘‘arūpadhātupariyāpanno’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe… gandharāgo…pe… rasarāgo…pe… phoṭṭhabbarāgo na vattabbaṃ – ‘‘phoṭṭhabbadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Arūparāgo na vattabbaṃ – ‘‘arūpadhātupariyāpanno’’ti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
775已對照

七百七十五、不應說“色貪是系屬色界的,無色貪是系屬無色界的”嗎?是的。不是欲貪是系屬欲界的嗎?是的。若欲貪是系屬欲界的,那麼,喂,就應當這樣說:“色貪是系屬色界的,無色貪是系屬無色界的。”

色貪是系屬色界的、無色貪是系屬無色界的論終。

775Na vattabbaṃ – ‘‘rūparāgo rūpadhātupariyāpanno, arūparāgo arūpadhātupariyāpanno’’ti? Āmantā. Nanu kāmarāgo kāmadhātupariyāpannoti? Āmantā. Hañci kāmarāgo kāmadhātupariyāpanno, tena vata re vattabbe – ‘‘rūparāgo rūpadhātupariyāpanno, arūparāgo arūpadhātupariyāpanno’’ti. Rūparāgo rūpadhātupariyāpanno arūparāgo arūpadhātupariyāpannotikathā niṭṭhitā.
775已對照

系屬色界、無色界論終。

第十六品。

其攝頌——

心的抑制,心的策勵,給予樂,總取而作意,色是因,色是有因的,色是善的也是不善的,色是異熟,有色是色界的、有色是無色界的,一切煩惱是系屬欲界的。

775Tassuddānaṃ – Cittaniggaho, cittapaggaho, sukhānuppadānaṃ, adhigayha manasikāro, rūpaṃ hetu, rūpaṃ sahetukaṃ, rūpaṃ kusalampi akusalampi, rūpaṃ vipāko, atthi rūpaṃ rūpāvacaraṃ atthi rūpaṃ arūpāvacaraṃ, sabbe kilesā kāmadhātupariyāpannāti.