快樂巴利palinanda.cc

相應部 · 天神相應·歡喜園品 2. Nandanavaggo

本經目錄二、歡喜園品一、歡喜園經二、歡喜經三、無有等於子經四、剎帝利經五、作響經六、睡眠懈怠經七、難行經八、慚經九、小屋經十、三彌提經

已對照

二、歡喜園品

2. Nandanavaggo
已對照

一、歡喜園經

1. Nandanasuttaṃ
11已對照

十一、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)祇樹林(Jetavana)給孤獨(Anāthapiṇḍika)園。那時,世尊呼喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者(bhadante)。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

11. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,從前,有一位屬三十三天眾(tāvatiṃsakāyika)的天神(devatā)在歡喜園(Nandana)中被天女(accharā)之眾圍繞,具足、具備天界的五欲功德(pañca kāmaguṇā)而嬉遊其中,在那時說了這首偈——

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, aññatarā tāvatiṃsakāyikā devatā nandane vane accharāsaṅghaparivutā dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricāriyamānā [paricāriyamānā (syā. kaṃ. ka.)] tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
緬 1.6已對照

“那些不見歡喜園的人,他們不知[何為]樂;

‘‘Na te sukhaṃ pajānanti, ye na passanti nandanaṃ;
已對照

[那是]諸天人、三十[三天]具榮光者的住處。”

Āvāsaṃ naradevānaṃ, tidasānaṃ yasassina’’nti.
PTS 1.6已對照

“諸比丘,這樣說了之後,另有一位天神以偈回答那位天神——

‘‘Evaṃ vutte, bhikkhave, aññatarā devatā taṃ devataṃ gāthāya paccabhāsi –
已對照

“愚人(bāla)啊,你不了知阿羅漢們的話語是怎樣的;

‘‘Na tvaṃ bāle pajānāsi, yathā arahataṃ vaco;
已對照

一切諸行是無常,是生滅之法;

Aniccā sabbasaṅkhārā [sabbe saṅkhārā (sī. syā. kaṃ.)], uppādavayadhammino;
已對照

生起之後便滅去,其寂止為樂。”

Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’’ti.
已對照

二、歡喜經

2. Nandatisuttaṃ
12已對照

十二、因緣在舍衛城。站在一旁的那位天神在世尊面前說了這首偈——

12. Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已對照

“有子者因諸子而歡喜,

‘‘Nandati puttehi puttimā,
已對照

有牛者也同樣因諸牛而歡喜;

Gomā [gomiko (sī. syā. kaṃ. pī.)] gohi tatheva nandati;
已對照

諸所依(upadhi)是人的歡喜[處],

Upadhīhi narassa nandanā,
已對照

無所依者則不歡喜。”

Na hi so nandati yo nirūpadhī’’ti.
已對照

“有子者因諸子而憂愁,

‘‘Socati puttehi puttimā,
已對照

有牛者也同樣因諸牛而憂愁;

Gomā gohi tatheva socati;
已對照

諸所依是人的憂愁[處],

Upadhīhi narassa socanā,
已對照

無所依者則不憂愁。”

Na hi so socati yo nirūpadhī’’ti.
已對照

三、無有等於子經

3. Natthiputtasamasuttaṃ
13已對照

十三、因緣在舍衛城。站在一旁的那位天神在世尊面前說了這首偈——

13. Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已對照

“無有愛等於子,無有財等於牛;

‘‘Natthi puttasamaṃ pemaṃ, natthi gosamitaṃ dhanaṃ;
已對照

無有光等於日,諸湖之中海為最。”

Natthi sūriyasamā [suriyasamā (sī. syā. kaṃ. pī.)] ābhā, samuddaparamā sarā’’ti.
已對照

“無有愛等於己,無有財等於谷;

‘‘Natthi attasamaṃ pemaṃ, natthi dhaññasamaṃ dhanaṃ;
已對照

無有光等於慧,諸湖之中雨實為最。”

Natthi paññāsamā ābhā, vuṭṭhi ve paramā sarā’’ti.
已對照

四、剎帝利經

4. Khattiyasuttaṃ
14緬 1.7已對照

十四、“剎帝利(khattiya)是兩足中最勝,公牛是四足中[最勝]。

14. ‘‘Khattiyo dvipadaṃ seṭṭho, balībaddo [balivaddo (sī. pī.), balibaddo (syā. kaṃ. ka.)] catuppadaṃ.
已對照

童女[時所娶]者是諸妻中最勝,諸子中[最勝]者是先生者。”

Komārī seṭṭhā bhariyānaṃ, yo ca puttāna pubbajo’’ti.
已對照

“正覺者(sambuddha)是兩足中最勝,良種者(ājānīya)是四足中[最勝];

‘‘Sambuddho dvipadaṃ seṭṭho, ājānīyo catuppadaṃ;
已對照

順從者是諸妻中最勝,諸子中[最勝]者是聽從者。”

Sussūsā seṭṭhā bhariyānaṃ, yo ca puttānamassavo’’ti.
已對照

五、作響經

5. Saṇamānasuttaṃ
15PTS 1.7已對照

十五、“正當日中之時,眾鳥已棲止[不動],

15. ‘‘Ṭhite majjhanhike [majjhantike (sabbattha)] kāle, sannisīvesu pakkhisu.
已對照

大林卻正作響——那於我顯現為怖畏。”

Saṇateva brahāraññaṃ [mahāraññaṃ (ka. sī. syā. kaṃ. ka.)], taṃ bhayaṃ paṭibhāti ma’’nti.
已對照

“正當日中之時,眾鳥已棲止[不動];

‘‘Ṭhite majjhanhike kāle, sannisīvesu pakkhisu;
已對照

大林正作響——那於我顯現為喜樂。”

Saṇateva brahāraññaṃ, sā rati paṭibhāti ma’’nti.
已對照

六、睡眠懈怠經

6. Niddātandīsuttaṃ
16已對照

十六、“睡眠、懈怠(tandī)、頻申(vijambhitā)、不樂、食後困頓(bhattasammada)——

16. ‘‘Niddā tandī vijambhitā [tandi vijambhikā (sī. pī.)], aratī bhattasammado.
已對照

由此,聖道在此處對眾生便不顯現。”

Etena nappakāsati, ariyamaggo idha pāṇina’’nti.
已對照

“把睡眠、懈怠、頻申、不樂、食後困頓,

‘‘Niddaṃ tandiṃ vijambhitaṃ, aratiṃ bhattasammadaṃ;
已對照

以精進驅除它之後,聖道便得清淨。”

Vīriyena [viriyena (sī. syā. kaṃ. pī.)] naṃ paṇāmetvā, ariyamaggo visujjhatī’’ti.
已對照

七、難行經

7. Dukkarasuttaṃ
17已對照

十七、“[沙門法]是難作的、極難忍受的,沙門法(sāmañña)[更難]為不明達者[所行]。

17. ‘‘Dukkaraṃ duttitikkhañca, abyattena ca sāmaññaṃ.
已對照

其中確有諸多逼迫,愚人(bāla)於[其中]沉沒。”

Bahūhi tattha sambādhā, yattha bālo visīdatī’’ti.
已對照

“若不遮止其心,能行沙門法幾日?

‘‘Katihaṃ careyya sāmaññaṃ, cittaṃ ce na nivāraye;
已對照

他將於一一步中沉沒,隨順諸思惟(saṅkappa)之所使。”

Pade pade visīdeyya, saṅkappānaṃ vasānugo’’ti.
已對照

“如龜[收]諸肢於自己的甲殼,

‘‘Kummova aṅgāni sake kapāle,
已對照

比丘[如是]收攝意中之尋;

Samodahaṃ bhikkhu manovitakke;
已對照

無所依止、不惱害他人,

Anissito aññamaheṭhayāno,
已對照

已般涅槃者不應非難任何人。”

Parinibbuto nūpavadeyya kañcī’’ti.
已對照

八、慚經

8. Hirīsuttaṃ
18緬 1.8已對照

十八、“世間可有以慚(hirī)遮止[不善]之人,

18. ‘‘Hirīnisedho puriso, koci lokasmiṃ vijjati.
已對照

他如良馬[見]鞭[便覺]那樣,避開訶責而覺知?”

Yo nindaṃ apabodhati [apabodheti (syā. kaṃ. ka.)], asso bhadro kasāmivā’’ti.
已對照

“以慚遮止[不善]者稀少,[即]那些常具念而行的人;

‘‘Hirīnisedhā tanuyā, ye caranti sadā satā;
已對照

他們到達苦的邊際,於不平[之處]平坦而行。”

Antaṃ dukkhassa pappuyya, caranti visame sama’’nti.
19已對照

九、小屋經

9. Kuṭikāsuttaṃ
19.
已對照未對底本

十九。

PTS 1.8已對照

“你沒有小屋嗎?你沒有鳥巢嗎?

‘‘Kacci te kuṭikā natthi, kacci natthi kulāvakā;
已對照

你沒有蔓草(santānaka)嗎?你從束縛解脫了嗎?”

Kacci santānakā natthi, kacci muttosi bandhanā’’ti.
已對照

“確實,我沒有小屋;確實,[我]沒有鳥巢;

‘‘Taggha me kuṭikā natthi, taggha natthi kulāvakā;
已對照

確實,[我]沒有蔓草;確實,我已從束縛解脫。”

Taggha santānakā natthi, taggha muttomhi bandhanā’’ti.
已對照

“我對你說什麼是小屋?我對你說什麼是鳥巢?

‘‘Kintāhaṃ kuṭikaṃ brūmi, kiṃ te brūmi kulāvakaṃ;
已對照

我對你說什麼是蔓草?我說什麼是束縛?”

Kiṃ te santānakaṃ brūmi, kintāhaṃ brūmi bandhana’’nti.
已對照

“你說母親是小屋,你說妻子是鳥巢;

‘‘Mātaraṃ kuṭikaṃ brūsi, bhariyaṃ brūsi kulāvakaṃ;
已對照

你說諸子是蔓草,你說渴愛是我的束縛。”

Putte santānake brūsi, taṇhaṃ me brūsi bandhana’’nti.
已對照

“善哉,你沒有小屋;善哉,[你]沒有鳥巢;

‘‘Sāhu te kuṭikā natthi, sāhu natthi kulāvakā;
已對照

善哉,[你]沒有蔓草;善哉,你已從束縛解脫。”

Sāhu santānakā natthi, sāhu muttosi bandhanā’’ti.
已對照

十、三彌提經

10. Samiddhisuttaṃ
20已對照

二十、如是我聞——一時,世尊住在王舍城(Rājagaha)溫泉園(Tapodārāma)。那時,具壽三彌提(Samiddhi)在夜的破曉時分起身,前往溫泉(Tapodā)洗浴肢體。在溫泉洗浴肢體、上岸之後,只披一衣而站立,正擦乾肢體。那時,有一位天神在夜將盡時容色殊勝,遍照整座溫泉,來到具壽三彌提之處;到了之後,站在空中,以偈對具壽三彌提說——

20. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati tapodārāme. Atha kho āyasmā samiddhi rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṃ. Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ tapodaṃ obhāsetvā yena āyasmā samiddhi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṃ ṭhitā āyasmantaṃ samiddhiṃ gāthāya ajjhabhāsi –
緬 1.9已對照

“比丘,你未食而乞食,你不是食了才乞食;

‘‘Abhutvā bhikkhasi bhikkhu, na hi bhutvāna bhikkhasi;
已對照

比丘,你食了再乞食吧,莫令時(kāla)過了你。”

Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu, mā taṃ kālo upaccagā’’ti.
PTS 1.9已對照

“我不知[那]時,[那]時隱蔽而不可見;

‘‘Kālaṃ vohaṃ na jānāmi, channo kālo na dissati;
已對照

所以我未食而乞食,莫令時過了我。”

Tasmā abhutvā bhikkhāmi, mā maṃ kālo upaccagā’’ti.
已對照

那時,那位天神立於地上,對具壽三彌提這樣說:“比丘,你年少而出家,[正當]年幼、發黑,具足美好的青春,[正當]初期的年齡,未曾在諸欲中游戲過。比丘,你享受人間的諸欲吧;莫舍現見的而追逐有時的。”

Atha kho sā devatā pathaviyaṃ [paṭhaviyaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] patiṭṭhahitvā āyasmantaṃ samiddhiṃ etadavoca – ‘‘daharo tvaṃ bhikkhu, pabbajito susu kāḷakeso, bhadrena yobbanena samannāgato, paṭhamena vayasā, anikkīḷitāvī kāmesu. Bhuñja, bhikkhu, mānusake kāme; mā sandiṭṭhikaṃ hitvā kālikaṃ anudhāvī’’ti.
已對照

“賢友,我並不舍現見的而追逐有時的。賢友,我正是舍有時的而追逐現見的。賢友,諸欲是世尊所說的有時的、多苦的、多惱的,此中過患更多。而此法是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的。”

‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, sandiṭṭhikaṃ hitvā kālikaṃ anudhāvāmi. Kālikañca khvāhaṃ, āvuso, hitvā sandiṭṭhikaṃ anudhāvāmi. Kālikā hi, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo. Sandiṭṭhiko ayaṃ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti.
已對照

“比丘,世尊如何說諸欲是有時的、多苦的、多惱的,此中過患更多?此法是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的——[這]如何[成立]呢?”

‘‘Kathañca, bhikkhu, kālikā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo? Kathaṃ sandiṭṭhiko ayaṃ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’ti?
已對照

“賢友,我是新學、出家不久、剛來到這法與律中。我不能詳細地解說。那位世尊、阿羅漢、正等正覺者正住在王舍城溫泉園。你去世尊之處,問這件事。世尊如何為你解答,你就那樣受持吧。”

‘‘Ahaṃ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṃ dhammavinayaṃ. Na tāhaṃ [na khvāhaṃ (sī. pī.)] sakkomi vitthārena ācikkhituṃ. Ayaṃ so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme. Taṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ puccha. Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāsī’’ti.
PTS 1.10已對照

“比丘,我們要去世尊之處並不容易,[他]被其他威勢廣大的諸天神所圍繞。比丘,若你去世尊之處問這件事,我們也會來聽法。”“是的,賢友。”具壽三彌提應諾那位天神之後,便前往世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽三彌提對世尊這樣說——

‘‘Na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṃ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto. Sace kho tvaṃ, bhikkhu, taṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā samiddhi tassā devatāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṃ etadavoca –
緬 1.10已對照

“尊者,我在此於夜的破曉時分起身,前往溫泉洗浴肢體。在溫泉洗浴肢體、上岸之後,只披一衣而站立,正擦乾肢體。尊者,那時有一位天神在夜將盡時容色殊勝,遍照整座溫泉,來到我這裡;到了之後,站在空中,以這首偈對[我]說——

‘‘Idhāhaṃ, bhante, rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkamiṃ gattāni parisiñcituṃ. Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṃ gattāni pubbāpayamāno. Atha kho, bhante, aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ tapodaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṃ ṭhitā imāya gāthāya ajjhabhāsi –
已對照

“比丘,你未食而乞食,你不是食了才乞食;

‘‘Abhutvā bhikkhasi bhikkhu, na hi bhutvāna bhikkhasi;
已對照

比丘,你食了再乞食吧,莫令時過了你。”

Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu, mā taṃ kālo upaccagā’’ti.
已對照

“尊者,這樣說了之後,我以偈回答那位天神——

‘‘Evaṃ vutte ahaṃ, bhante, taṃ devataṃ gāthāya paccabhāsiṃ –
已對照

“我不知[那]時,[那]時隱蔽而不可見;

‘‘Kālaṃ vohaṃ na jānāmi, channo kālo na dissati;
已對照

所以我未食而乞食,莫令時過了我。”

Tasmā abhutvā bhikkhāmi, mā maṃ kālo upaccagā’’ti.
已對照

“尊者,那時那位天神立於地上,對我這樣說:‘比丘,你年少而出家,[正當]年幼、發黑,具足美好的青春,[正當]初期的年齡,未曾在諸欲中游戲過。比丘,你享受人間的諸欲吧;莫舍現見的而追逐有時的。’”

‘‘Atha kho, bhante, sā devatā pathaviyaṃ patiṭṭhahitvā maṃ etadavoca – ‘daharo tvaṃ, bhikkhu, pabbajito susu kāḷakeso, bhadrena yobbanena samannāgato, paṭhamena vayasā, anikkīḷitāvī kāmesu. Bhuñja, bhikkhu, mānusake kāme; mā sandiṭṭhikaṃ hitvā kālikaṃ anudhāvī’’’ti.
已對照

“尊者,這樣說了之後,我對那位天神這樣說:‘賢友,我並不舍現見的而追逐有時的;賢友,我正是舍有時的而追逐現見的。賢友,諸欲是世尊所說的有時的、多苦的、多惱的,此中過患更多。此法是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的。’”

‘‘Evaṃ vuttāhaṃ, bhante, taṃ devataṃ etadavocaṃ – ‘na khvāhaṃ, āvuso, sandiṭṭhikaṃ hitvā kālikaṃ anudhāvāmi; kālikañca khvāhaṃ, āvuso, hitvā sandiṭṭhikaṃ anudhāvāmi. Kālikā hi, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo. Sandiṭṭhiko ayaṃ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’’ti.
PTS 1.11已對照

“尊者,這樣說了之後,那位天神對我這樣說:‘比丘,世尊如何說諸欲是有時的、多苦的、多惱的,此中過患更多?此法是現見的、無時的、來見的、引導的、智者應各自證知的——[這]如何[成立]呢?’尊者,這樣說了之後,我對那位天神這樣說:‘賢友,我是新學、出家不久、剛來到這法與律中,我不能詳細地解說。那位世尊、阿羅漢、正等正覺者正住在王舍城溫泉園。你去世尊之處,問這件事。世尊如何為你解答,你就那樣受持吧。’”

‘‘Evaṃ vutte, bhante, sā devatā maṃ etadavoca – ‘kathañca, bhikkhu, kālikā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo? Kathaṃ sandiṭṭhiko ayaṃ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti? Evaṃ vuttāhaṃ, bhante, taṃ devataṃ etadavocaṃ – ‘ahaṃ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṃ dhammavinayaṃ, na tāhaṃ sakkomi vitthārena ācikkhituṃ. Ayaṃ so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme. Taṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ puccha. Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāsī’’’ti.
緬 1.11已對照

“尊者,這樣說了之後,那位天神對我這樣說:‘比丘,我們要去世尊之處並不容易,[他]被其他威勢廣大的諸天神所圍繞。比丘,若你去世尊之處問這件事,我們也會來聽法。’尊者,若那位天神的話是真實的,那位天神就在此處不遠。”

‘‘Evaṃ vutte, bhante, sā devatā maṃ etadavoca – ‘na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṃ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto. Sace kho, tvaṃ bhikkhu, taṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā’ti. Sace, bhante, tassā devatāya saccaṃ vacanaṃ, idheva sā devatā avidūre’’ti.
已對照

這樣說了之後,那位天神對具壽三彌提這樣說:“問吧,比丘;問吧,比丘——我已經到了。”

Evaṃ vutte, sā devatā āyasmantaṃ samiddhiṃ etadavoca – ‘‘puccha, bhikkhu, puccha, bhikkhu, yamahaṃ anuppattā’’ti.
已對照

那時,世尊以諸偈對那位天神說——

Atha kho bhagavā taṃ devataṃ gāthāhi ajjhabhāsi –
已對照

“諸眾生於可稱說者(akkheyya)有想,住立於可稱說者之中;

‘‘Akkheyyasaññino sattā, akkheyyasmiṃ patiṭṭhitā;
已對照

不遍知可稱說者,便入於死[王]之軛。

Akkheyyaṃ apariññāya, yogamāyanti maccuno.
已對照

“而遍知可稱說者,便不思量說者(akkhātāra);

‘‘Akkheyyañca pariññāya, akkhātāraṃ na maññati;
已對照

因為那對他並不存在——能以之說他[為如此]的[因由],他並沒有;

Tañhi tassa na hotīti, yena naṃ vajjā na tassa atthi;
已對照

若你了知,[便]說吧,夜叉(yakkha)!”

Sace vijānāsi vadehi yakkhā’’ti [yakkhīti (pī. ka.)].
已對照

“尊者,世尊這簡略所說,我不能詳細了知其義。尊者,善哉!願世尊如此宣說,使我能詳細了知世尊這簡略所說之義。”

‘‘Na khvāhaṃ, bhante, imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṃ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ jāneyya’’nti.
PTS 1.12已對照

“[思]等、勝、或劣——

‘‘Samo visesī uda vā [athavā (sī. pī.)] nihīno,
已對照

凡如此思量者,便因此而爭論;

Yo maññatī so vivadetha [sopi vadetha (ka.)] tena;
已對照

於三慢類(vidhā)中不動搖者,

Tīsu vidhāsu avikampamāno,
已對照

他便沒有等、勝[之想];

Samo visesīti na tassa hoti;
已對照

若你了知,[便]說吧,夜叉!”

Sace vijānāsi vadehi yakkhā’’ti.
已對照

“尊者,世尊這簡略所說,我也不能詳細了知其義。尊者,善哉!願世尊如此宣說,使我能詳細了知世尊這簡略所說之義。”

‘‘Imassāpi khvāhaṃ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa na vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṃ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ jāneyya’’nti.
已對照

“他舍斷了稱謂(saṅkhā),不入於慢,在此斷絕了於名色的渴愛;

‘‘Pahāsi saṅkhaṃ na vimānamajjhagā, acchecchi [acchejji (syā. kaṃ. ka.)] taṇhaṃ idha nāmarūpe;
已對照

那位已斷諸結、無苦、無慾求者——[眾生]遍尋而不能得,

Taṃ chinnaganthaṃ anighaṃ nirāsaṃ, pariyesamānā nājjhagamuṃ;
已對照

諸天與人類,於此[世]或於他[世],於諸天界或一切住處[中皆不能得];

Devā manussā idha vā huraṃ vā, saggesu vā sabbanivesanesu;
已對照

若你了知,[便]說吧,夜叉!”

Sace vijānāsi vadehi yakkhā’’ti.
緬 1.12已對照

“尊者,世尊這簡略所說,我這樣詳細地了知其義——

‘‘Imassa khvāhaṃ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi –
已對照

“不應以語、以意作惡,

‘‘Pāpaṃ na kayirā vacasā manasā,
已對照

也不應以身於一切世間作任何[惡];

Kāyena vā kiñcana sabbaloke;
已對照

舍諸欲而具念、正知,

Kāme pahāya satimā sampajāno,
已對照

不應親近帶來無義利的苦。”

Dukkhaṃ na sevetha anatthasaṃhita’’nti.
已對照

歡喜園品第二。

Nandanavaggo dutiyo.
已對照

其攝頌——

Tassuddānaṃ –
已對照

歡喜園、歡喜,以及無有等於子,

Nandanā nandati ceva, natthiputtasamena ca;
已對照

剎帝利、作響,睡眠懈怠與難行;

Khattiyo saṇamāno ca, niddātandī ca dukkaraṃ;
已對照

慚、小屋為第九,第十說的是三彌提。

Hirī kuṭikā navamo, dasamo vutto samiddhināti.