快樂巴利palinanda.cc

中部第93經 · 阿攝惒經 Assalāyanasuttaṃ

本經目錄三、阿攝惒經

401PTS 2.147已對照

三、阿攝惒經

四〇一、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍika 之園)。那時,來自種種異國的約五百位婆羅門,因某件應作之事住在舍衛城。於是那些婆羅門這樣想:“這位沙門喬達摩施設四種姓[共通的]清淨。有誰能就此言論與沙門喬達摩答辯呢?”那時,有一位名叫阿攝惒(Assalāyana)的青年住在舍衛城,年少,剃了發,出生已十六歲,通達三吠陀,及其語彙、儀軌、音韻與語源分析,以及作為第五的古傳說;通曉語句、精通文法,於順世論及大丈夫相圓滿無缺。於是那些婆羅門這樣想:“這位阿攝惒青年住在舍衛城,年少,剃了發,出生已十六歲,通達三吠陀……乃至……圓滿無缺。他能就此言論與沙門喬達摩答辯。”

401. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena nānāverajjakānaṃ brāhmaṇānaṃ pañcamattāni brāhmaṇasatāni sāvatthiyaṃ paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. Atha kho tesaṃ brāhmaṇānaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho samaṇo gotamo cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paññapeti. Ko nu kho pahoti samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti? Tena kho pana samayena assalāyano nāma māṇavo sāvatthiyaṃ paṭivasati daharo, vuttasiro, soḷasavassuddesiko jātiyā, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṃ sākkharappabhedānaṃ itihāsapañcamānaṃ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo. Atha kho tesaṃ brāhmaṇānaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho assalāyano māṇavo sāvatthiyaṃ paṭivasati daharo, vuttasiro, soḷasavassuddesiko jātiyā, tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū…pe… anavayo. So kho pahoti samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti.
緬 2.355已對照

於是那些婆羅門來到阿攝惒青年之處;到了之後,對阿攝惒青年這樣說:“阿攝惒尊師,這位沙門喬達摩施設四種姓清淨。請阿攝惒尊師去就此言論與沙門喬達摩答辯吧。”

Atha kho te brāhmaṇā yena assalāyano māṇavo tenupaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā assalāyanaṃ māṇavaṃ etadavocuṃ – ‘‘ayaṃ, bho assalāyana, samaṇo gotamo cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paññapeti. Etu bhavaṃ assalāyano samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetū’’ti [paṭimantetunti (pī. ka.)].
PTS 2.148已對照

這樣說時,阿攝惒青年對那些婆羅門這樣說:“諸位,沙門喬達摩確實是說法者,而說法者是難以與之答辯的。我不能就此言論與沙門喬達摩答辯。”第二次,那些婆羅門也對阿攝惒青年這樣說:“阿攝惒尊師,這位沙門喬達摩施設四種姓清淨。請阿攝惒尊師去就此言論與沙門喬達摩答辯吧。而阿攝惒尊師已修學過遊方[的規制]。”第二次,阿攝惒青年也對那些婆羅門這樣說:“諸位,沙門喬達摩確實是說法者,而說法者是難以與之答辯的。我不能就此言論與沙門喬達摩答辯。”第三次,那些婆羅門也對阿攝惒青年這樣說:“阿攝惒尊師,這位沙門喬達摩施設四種姓清淨。請阿攝惒尊師去就此言論與沙門喬達摩答辯吧。而阿攝惒尊師已修學過遊方[的規制]。請阿攝惒尊師不要未戰而敗。”

Evaṃ vutte, assalāyano māṇavo te brāhmaṇe etadavoca – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo dhammavādī; dhammavādino ca pana duppaṭimantiyā bhavanti. Nāhaṃ sakkomi samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti. Dutiyampi kho te brāhmaṇā assalāyanaṃ māṇavaṃ etadavocuṃ – ‘‘ayaṃ, bho assalāyana, samaṇo gotamo cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paññapeti. Etu bhavaṃ assalāyano samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu [paṭimantetuṃ (sī. pī. ka.)]. Caritaṃ kho pana bhotā assalāyanena paribbājaka’’nti. Dutiyampi kho assalāyano māṇavo te brāhmaṇe etadavoca – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo dhammavādī; dhammavādino ca pana duppaṭimantiyā bhavanti. Nāhaṃ sakkomi samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu’’nti. Tatiyampi kho te brāhmaṇā assalāyanaṃ māṇavaṃ etadavocuṃ – ‘‘ayaṃ, bho assalāyana, samaṇo gotamo cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paññapeti. Etu bhavaṃ assalāyano samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetu [paṭimantetuṃ (sī. pī. ka.)]. Caritaṃ kho pana bhotā assalāyanena paribbājakaṃ. Mā bhavaṃ assalāyano ayuddhaparājitaṃ parājayī’’ti.
已對照

這樣說時,阿攝惒青年對那些婆羅門這樣說:“諸位,看來我確實推辭不得了。諸位,沙門喬達摩確實是說法者,而說法者是難以與之答辯的。我不能就此言論與沙門喬達摩答辯。不過,我將依諸位之言前去。”

Evaṃ vutte, assalāyano māṇavo te brāhmaṇe etadavoca – ‘‘addhā kho ahaṃ bhavanto na labhāmi. Samaṇo khalu, bho, gotamo dhammavādī; dhammavādino ca pana duppaṭimantiyā bhavanti. Nāhaṃ sakkomi samaṇena gotamena saddhiṃ asmiṃ vacane paṭimantetunti. Api cāhaṃ bhavantānaṃ vacanena gamissāmī’’ti.
402PTS 2.149緬 2.356已對照

四〇二、於是阿攝惒青年與一大群婆羅門一起來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的阿攝惒青年對世尊這樣說:“喬達摩尊師,諸婆羅門這樣說:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣;唯婆羅門是白淨的種姓,其餘種姓黑暗;唯婆羅門得清淨,非婆羅門則不然;唯婆羅門是梵天的親生子,從[梵天]口所生,梵所生、梵所化、梵的繼承者。’喬達摩尊師於此怎麼說呢?”“阿攝惒,然而可以看見諸婆羅門的婆羅門女也有月經、也懷孕、也生產、也哺乳。而那些[婆羅門]明明都是從婆羅門女的胎所生,卻這樣說:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣;唯婆羅門是白淨的種姓,其餘種姓黑暗;唯婆羅門得清淨,非婆羅門則不然;唯婆羅門是梵天的親生子,從[梵天]口所生,梵所生、梵所化、梵的繼承者。’”“雖然喬達摩尊師這樣說,然而諸婆羅門於此仍這樣認為:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者。’”

402. Atha kho assalāyano māṇavo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṃ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho assalāyano māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘brāhmaṇā, bho gotama, evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo; brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo; brāhmaṇova sujjhanti, no abrāhmaṇā; brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti. Idha bhavaṃ gotamo kimāhā’’ti? ‘‘Dissanti [dissante (sī. syā. kaṃ. pī.)] kho pana, assalāyana, brāhmaṇānaṃ brāhmaṇiyo utuniyopi gabbhiniyopi vijāyamānāpi pāyamānāpi. Te ca brāhmaṇiyonijāva samānā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo; brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo; brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā; brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’’’ti. ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
403已對照

四〇三、“阿攝惒,你認為怎樣?你可聽說過:‘在臾那(Yona)、劍浮沙(Kamboja)及其他邊地諸國,只有兩種種姓——主人與奴隸;做了主人又成為奴隸,做了奴隸又成為主人’?”“是的,尊師,我聽說過這[話]:‘在臾那、劍浮沙及其他邊地諸國,只有兩種種姓——主人與奴隸;做了主人又成為奴隸,做了奴隸又成為主人。’”“阿攝惒,於此,諸婆羅門有什麼力量、什麼依託,而於此這樣說:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者’呢?”“雖然喬達摩尊師這樣說,然而諸婆羅門於此仍這樣認為:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者。’”

403. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, sutaṃ te – ‘yonakambojesu aññesu ca paccantimesu janapadesu dveva vaṇṇā – ayyo ceva dāso ca; ayyo hutvā dāso hoti, dāso hutvā ayyo hotī’’’ti? ‘‘Evaṃ, bho, sutaṃ taṃ me – ‘yonakambojesu aññesu ca paccantimesu janapadesu dveva vaṇṇā – ayyo ceva dāso ca; ayyo hutvā dāso hoti, dāso hutvā ayyo hotī’’’ti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
404PTS 2.150緬 2.357已對照

四〇四、“阿攝惒,你認為怎樣?是否只有剎帝利殺生、不與取、欲邪行、說妄語、說離間語、說粗惡語、說雜穢語、心懷貪欲、心懷瞋恚、持邪見,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,而婆羅門不會?是否只有吠舍……乃至……只有首陀羅殺生、不與取、欲邪行、說妄語、說離間語、說粗惡語、說雜穢語、心懷貪欲、心懷瞋恚、持邪見,身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄,而婆羅門不會?”“喬達摩尊師,確實不然。喬達摩尊師,剎帝利若是殺生、不與取、欲邪行、說妄語、說離間語、說粗惡語、說雜穢語、心懷貪欲、心懷瞋恚、持邪見,也會身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。喬達摩尊師,婆羅門也……乃至……喬達摩尊師,吠舍也……乃至……喬達摩尊師,首陀羅也……乃至……喬達摩尊師,一切四種姓若是殺生、不與取、欲邪行、說妄語、說離間語、說粗惡語、說雜穢語、心懷貪欲、心懷瞋恚、持邪見,都會身壞命終之後,投生於苦界、惡趣、墮處、地獄。”“阿攝惒,於此,諸婆羅門有什麼力量、什麼依託,而於此這樣說:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者’呢?”“雖然喬達摩尊師這樣說,然而諸婆羅門於此仍這樣認為:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者。’”

404. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, khattiyova nu kho pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya, no brāhmaṇo? Vessova nu kho…pe… suddova nu kho pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya, no brāhmaṇo’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama. Khattiyopi hi, bho gotama, pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya. Brāhmaṇopi hi, bho gotama…pe… vessopi hi, bho gotama…pe… suddopi hi, bho gotama…pe… sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pāṇātipātino adinnādāyino kāmesumicchācārino musāvādino pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpino abhijjhālū byāpannacittā micchādiṭṭhī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyyu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
405PTS 2.151緬 2.358已對照

四〇五、“阿攝惒,你認為怎樣?是否只有婆羅門遠離殺生、遠離不與取、遠離欲邪行、遠離妄語、遠離離間語、遠離粗惡語、遠離雜穢語、不懷貪欲、心無瞋恚、持正見,身壞命終之後,投生於善趣、天界,而剎帝利、吠舍、首陀羅不會?”“喬達摩尊師,確實不然!喬達摩尊師,剎帝利若是遠離殺生、遠離不與取、遠離欲邪行、遠離妄語、遠離離間語、遠離粗惡語、遠離雜穢語、不懷貪欲、心無瞋恚、持正見,也會身壞命終之後,投生於善趣、天界。喬達摩尊師,婆羅門也……乃至……喬達摩尊師,吠舍也……乃至……喬達摩尊師,首陀羅也……乃至……喬達摩尊師,一切四種姓若是遠離殺生、遠離不與取、遠離欲邪行、遠離妄語、遠離離間語、遠離粗惡語、遠離雜穢語、不懷貪欲、心無瞋恚、持正見,都會身壞命終之後,投生於善趣、天界。”“阿攝惒,於此,諸婆羅門有什麼力量、什麼依託,而於此這樣說:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者’呢?”“雖然喬達摩尊師這樣說,然而諸婆羅門於此仍這樣認為:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者。’”

405. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, brāhmaṇova nu kho pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato kāmesumicchācārā paṭivirato musāvādā paṭivirato pisuṇāya vācāya paṭivirato pharusāya vācāya paṭivirato samphappalāpā paṭivirato anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya, no [no ca (ka.)] khattiyo no vesso, no suddo’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama! Khattiyopi hi, bho gotama, pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato kāmesumicchācārā paṭivirato musāvādā paṭivirato pisuṇāya vācāya paṭivirato pharusāya vācāya paṭivirato samphappalāpā paṭivirato anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhi kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyya. Brāhmaṇopi hi, bho gotama…pe… vessopi hi, bho gotama…pe… suddopi hi, bho gotama…pe… sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratā anabhijjhālū abyāpannacittā sammādiṭṭhī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
406已對照

四〇六、“阿攝惒,你認為怎樣?是否只有婆羅門能在這地方修習無怨、無惱害的慈心,而剎帝利、吠舍、首陀羅不能?”“喬達摩尊師,確實不然!喬達摩尊師,剎帝利也能在這地方修習無怨、無惱害的慈心;喬達摩尊師,婆羅門也……喬達摩尊師,吠舍也……喬達摩尊師,首陀羅也……喬達摩尊師,一切四種姓都能在這地方修習無怨、無惱害的慈心。”“阿攝惒,於此,諸婆羅門有什麼力量、什麼依託,而於此這樣說:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者’呢?”“雖然喬達摩尊師這樣說,然而諸婆羅門於此仍這樣認為:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者。’”

406. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, brāhmaṇova nu kho pahoti asmiṃ padese averaṃ abyābajjhaṃ mettacittaṃ bhāvetuṃ, no khattiyo, no vesso no suddo’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama! Khattiyopi hi, bho gotama, pahoti asmiṃ padese averaṃ abyābajjhaṃ mettacittaṃ bhāvetuṃ; brāhmaṇopi hi, bho gotama… vessopi hi, bho gotama… suddopi hi, bho gotama… sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pahonti asmiṃ padese averaṃ abyābajjhaṃ mettacittaṃ bhāvetu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
407已對照

四〇七、“阿攝惒,你認為怎樣?是否只有婆羅門能拿著沐浴用的澡粉,到河邊去洗除塵垢,而剎帝利、吠舍、首陀羅不能?”“喬達摩尊師,確實不然!喬達摩尊師,剎帝利也能拿著沐浴用的澡粉,到河邊去洗除塵垢;喬達摩尊師,婆羅門也……喬達摩尊師,吠舍也……喬達摩尊師,首陀羅也……喬達摩尊師,一切四種姓都能拿著沐浴用的澡粉,到河邊去洗除塵垢。”“阿攝惒,於此,諸婆羅門有什麼力量、什麼依託,而於此這樣說:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者’呢?”“雖然喬達摩尊師這樣說,然而諸婆羅門於此仍這樣認為:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者。’”

407. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, brāhmaṇova nu kho pahoti sottisināniṃ ādāya nadiṃ gantvā rajojallaṃ pavāhetuṃ, no khattiyo, no vesso, no suddo’’ti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama! Khattiyopi hi, bho gotama, pahoti sottisināniṃ ādāya nadiṃ gantvā rajojallaṃ pavāhetuṃ, brāhmaṇopi hi, bho gotama… vessopi hi, bho gotama… suddopi hi, bho gotama… sabbepi hi, bho gotama, cattāro vaṇṇā pahonti sottisināniṃ ādāya nadiṃ gantvā rajojallaṃ pavāhetu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
408PTS 2.152緬 2.359已對照

四〇八、“阿攝惒,你認為怎樣?假如在此,一位已灌頂的剎帝利王召集一百個種種出身的人:‘來吧,諸位,在這裡凡出生於剎帝利家、婆羅門家、王族家的,拿柚木、或娑羅木、或薩羅羅木(salaḷa)、或旃檀木、或蓮花木(padumaka)的上鑽木(uttarāraṇī),生起火,顯現出熱焰。再來吧,諸位,在這裡凡出生於旃陀羅家、獵師家、竹匠家、車匠家、補羯娑家的,拿狗槽、或豬槽、或洗衣槽、或蓖麻木的上鑽木,生起火,顯現出熱焰。’

408. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idha rājā khattiyo muddhāvasitto nānājaccānaṃ purisānaṃ purisasataṃ sannipāteyya – ‘āyantu bhonto ye tattha khattiyakulā brāhmaṇakulā rājaññakulā uppannā, sākassa vā sālassa vā [uppannā sālassa vā (sī. pī.)] salaḷassa vā candanassa vā padumakassa vā uttarāraṇiṃ ādāya, aggiṃ abhinibbattentu, tejo pātukarontu. Āyantu pana bhonto ye tattha caṇḍālakulā nesādakulā venakulā [veṇakulā (sī. pī.), veṇukulā (syā. kaṃ.)] rathakārakulā pukkusakulā uppannā, sāpānadoṇiyā vā sūkaradoṇiyā vā rajakadoṇiyā vā eraṇḍakaṭṭhassa vā uttarāraṇiṃ ādāya, aggiṃ abhinibbattentu, tejo pātukarontū’ti.
PTS 2.153緬 2.360已對照

“阿攝惒,你認為怎樣?由出生於剎帝利家、婆羅門家、王族家的人拿柚木、或娑羅木、或薩羅羅木(salaḷa)、或旃檀木、或蓮花木(padumaka)的上鑽木所生起的火、所顯現的熱焰,是否唯有那火才有焰、有色、有光輝,唯有以那火才能作火的作用;而由出生於旃陀羅家、獵師家、竹匠家、車匠家、補羯娑家的人拿狗槽、或豬槽、或洗衣槽、或蓖麻木的上鑽木所生起的火、所顯現的熱焰,那火便沒有焰、沒有色、沒有光輝,也不能以那火作火的作用?”“喬達摩尊師,確實不然!喬達摩尊師,由出生於剎帝利家、婆羅門家、王族家的人拿柚木、或娑羅木、或薩羅羅木(salaḷa)、或旃檀木、或蓮花木(padumaka)的上鑽木所生起的火、所顯現的熱焰,那火有焰、有色、有光輝,以那火也能作火的作用;由出生於旃陀羅家、獵師家、竹匠家、車匠家、補羯娑家的人拿狗槽、或豬槽、或洗衣槽、或蓖麻木的上鑽木所生起的火、所顯現的熱焰,那火也有焰、有色、有光輝,以那火也能作火的作用。喬達摩尊師,一切火都有焰、有色、有光輝,以一切火都能作火的作用。”“阿攝惒,於此,諸婆羅門有什麼力量、什麼依託,而於此這樣說:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣;唯婆羅門是白淨的種姓,其餘種姓黑暗;唯婆羅門得清淨,非婆羅門則不然;唯婆羅門是梵天的親生子,從[梵天]口所生,梵所生、梵所化、梵的繼承者’呢?”“雖然喬達摩尊師這樣說,然而諸婆羅門於此仍這樣認為:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者。’”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, yo evaṃ nu kho so [yo ca nu kho (syā. kaṃ. ka.)] khattiyakulā brāhmaṇakulā rājaññakulā uppannehi sākassa vā sālassa vā salaḷassa vā candanassa vā padumakassa vā uttarāraṇiṃ ādāya aggi abhinibbatto, tejo pātukato, so eva nu khvāssa aggi accimā ceva [ca (sī. pī.)] vaṇṇavā [vaṇṇimā (syā. kaṃ. pī. ka.)] ca pabhassaro ca, tena ca sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātuṃ; yo pana so caṇḍālakulā nesādakulā venakulā rathakārakulā pukkusakulā uppannehi sāpānadoṇiyā vā sūkaradoṇiyā vā rajakadoṇiyā vā eraṇḍakaṭṭhassa vā uttarāraṇiṃ ādāya aggi abhinibbatto, tejo pātukato svāssa aggi na ceva accimā na ca vaṇṇavā na ca pabhassaro, na ca tena sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātu’’nti? ‘‘No hidaṃ, bho gotama! Yopi hi so [yo so (sī. pī.)], bho gotama, khattiyakulā brāhmaṇakulā rājaññakulā uppannehi sākassa vā sālassa vā salaḷassa vā candanassa vā padumakassa vā uttarāraṇiṃ ādāya aggi abhinibbatto, tejo pātukato svāssa [so cassa (sī. pī.), sopissa (syā. kaṃ.)] aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro ca, tena ca sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātuṃ; yopi so caṇḍālakulā nesādakulā venakulā rathakārakulā pukkusakulā uppannehi sāpānadoṇiyā vā sūkaradoṇiyā vā rajakadoṇiyā vā eraṇḍakaṭṭhassa vā uttarāraṇiṃ ādāya aggi abhinibbatto, tejo pātukato, svāssa aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro ca, tena ca sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātuṃ. Sabbopi hi, bho gotama, aggi accimā ceva vaṇṇavā ca pabhassaro ca, sabbenapi sakkā agginā aggikaraṇīyaṃ kātu’’nti. ‘‘Ettha, assalāyana, brāhmaṇānaṃ kiṃ balaṃ, ko assāso yadettha brāhmaṇā evamāhaṃsu – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo; brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo; brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā; brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’’’ti? ‘‘Kiñcāpi bhavaṃ gotamo evamāha, atha khvettha brāhmaṇā evametaṃ maññanti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’’’ti.
409已對照

四〇九、“阿攝惒,你認為怎樣?假如在此,有剎帝利青年與婆羅門少女同居,因他們的同居而生了兒子。這個由剎帝利青年與婆羅門少女所生的兒子,是否會既像母親,也像父親,既可稱為‘剎帝利’,也可稱為‘婆羅門’呢?”“喬達摩尊師,這個由剎帝利青年與婆羅門少女所生的兒子,會既像母親,也像父親,既可稱為‘剎帝利’,也可稱為‘婆羅門’。”

409. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idha khattiyakumāro brāhmaṇakaññāya saddhiṃ saṃvāsaṃ kappeyya, tesaṃ saṃvāsamanvāya putto jāyetha; yo so khattiyakumārena brāhmaṇakaññāya putto uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘khattiyo’tipi vattabbo ‘brāhmaṇo’tipi vattabbo’’ti? ‘‘Yo so, bho gotama, khattiyakumārena brāhmaṇakaññāya putto uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘khattiyo’tipi vattabbo ‘brāhmaṇo’tipi vattabbo’’ti.
已對照

“阿攝惒,你認為怎樣?假如在此,有婆羅門青年與剎帝利少女同居,因他們的同居而生了兒子。這個由婆羅門青年與剎帝利少女所生的兒子,是否會既像母親,也像父親,既可稱為‘剎帝利’,也可稱為‘婆羅門’呢?”“喬達摩尊師,這個由婆羅門青年與剎帝利少女所生的兒子,會既像母親,也像父親,既可稱為‘剎帝利’,也可稱為‘婆羅門’。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idha brāhmaṇakumāro khattiyakaññāya saddhiṃ saṃvāsaṃ kappeyya, tesaṃ saṃvāsamanvāya putto jāyetha; yo so brāhmaṇakumārena khattiyakaññāya putto uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘khattiyo’tipi vattabbo ‘brāhmaṇo’tipi vattabbo’’ti? ‘‘Yo so, bho gotama, brāhmaṇakumārena khattiyakaññāya putto uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘khattiyo’tipi vattabbo ‘brāhmaṇo’tipi vattabbo’’ti.
PTS 2.154緬 2.361已對照

“阿攝惒,你認為怎樣?假如在此,人們讓母馬與公驢交配,因它們的交配而生了駒。這個由母馬與公驢所生的駒,是否會既像母親,也像父親,既可稱為‘馬’,也可稱為‘驢’呢?”“喬達摩尊師,它是雜交所生,便是騾。喬達摩尊師,在這裡我看出它的差別;而在那[前一例]中,我卻看不出這些[青年]有任何差別。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana idha vaḷavaṃ gadrabhena sampayojeyyuṃ [saṃyojeyya (ka.)], tesaṃ sampayogamanvāya kisoro jāyetha; yo so vaḷavāya gadrabhena kisoro uppanno, siyā so mātupi sadiso pitupi sadiso, ‘asso’tipi vattabbo ‘gadrabho’tipi vattabbo’’ti? ‘‘Kuṇḍañhi so [vekurañjāya hi so (sī. pī.), so kumāraṇḍupi so (syā. kaṃ.), vekulajo hi so (?)], bho gotama, assataro hoti. Idaṃ hissa, bho gotama, nānākaraṇaṃ passāmi; amutra ca panesānaṃ na kiñci nānākaraṇaṃ passāmī’’ti.
已對照

“阿攝惒,你認為怎樣?假如在此有兩個青年,是同母所生的兄弟,一個是讀誦者、已受入門禮,一個不是讀誦者、未受入門禮。婆羅門們會在喪祭、鍋飯祭、祭祀或賓客宴中先請其中哪一個用餐呢?”“喬達摩尊師,那個是讀誦者、已受入門禮的青年,婆羅門們會在喪祭、鍋飯祭、祭祀或賓客宴中先請他用餐。喬達摩尊師,施給不是讀誦者、未受入門禮的人,怎會有大果呢?”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idhāssu dve māṇavakā bhātaro saudariyā, eko ajjhāyako upanīto eko anajjhāyako anupanīto. Kamettha brāhmaṇā paṭhamaṃ bhojeyyuṃ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā’’ti? ‘‘Yo so, bho gotama, māṇavako ajjhāyako upanīto tamettha brāhmaṇā paṭhamaṃ bhojeyyuṃ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā. Kiñhi, bho gotama, anajjhāyake anupanīte dinnaṃ mahapphalaṃ bhavissatī’’ti?
已對照

“阿攝惒,你認為怎樣?假如在此有兩個青年,是同母所生的兄弟,一個是讀誦者、已受入門禮,[卻]破戒、有惡法,一個不是讀誦者、未受入門禮,[卻]持戒、有善法。婆羅門們會在喪祭、鍋飯祭、祭祀或賓客宴中先請其中哪一個用餐呢?”“喬達摩尊師,那個不是讀誦者、未受入門禮,[卻]持戒、有善法的青年,婆羅門們會在喪祭、鍋飯祭、祭祀或賓客宴中先請他用餐。喬達摩尊師,施給破戒、有惡法的人,怎會有大果呢?”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assalāyana, idhāssu dve māṇavakā bhātaro saudariyā, eko ajjhāyako upanīto dussīlo pāpadhammo, eko anajjhāyako anupanīto sīlavā kalyāṇadhammo. Kamettha brāhmaṇā paṭhamaṃ bhojeyyuṃ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā’’ti? ‘‘Yo so, bho gotama, māṇavako anajjhāyako anupanīto sīlavā kalyāṇadhammo tamettha brāhmaṇā paṭhamaṃ bhojeyyuṃ saddhe vā thālipāke vā yaññe vā pāhune vā. Kiñhi, bho gotama, dussīle pāpadhamme dinnaṃ mahapphalaṃ bhavissatī’’ti?
已對照

“阿攝惒,你先是訴諸出身;訴諸出身之後,又訴諸聖典;訴諸聖典之後,又訴諸苦行;訴諸苦行之後,[終於]回到了我所施設的四種姓清淨。”這樣說時,阿攝惒青年默然、失色、垂肩、低頭、悶然、無言以對地坐著。

‘‘Pubbe kho tvaṃ, assalāyana, jātiṃ agamāsi; jātiṃ gantvā mante agamāsi; mante gantvā tape agamāsi; tape gantvā [mante gantvā tametaṃ tvaṃ (sī. pī.), mante gantvā tameva ṭhapetvā (syā. kaṃ.)] cātuvaṇṇiṃ suddhiṃ paccāgato, yamahaṃ paññapemī’’ti. Evaṃ vutte, assalāyano māṇavo tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
410PTS 2.156緬 2.362已對照

四一〇、於是世尊知道阿攝惒青年默然、失色、垂肩、低頭、悶然、無言以對,便對阿攝惒青年這樣說:“阿攝惒,從前,在林野處的葉屋中棲止的七位婆羅門仙人生起了這樣的惡見執:‘唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣……乃至……梵的繼承者。’阿攝惒,阿私羅·提鞞羅(Asita Devala)仙人聽說:‘據說在林野處的葉屋中棲止的七位婆羅門仙人生起了這樣的惡見執:唯婆羅門是最勝的種姓……乃至……梵的繼承者。’阿攝惒,於是阿私羅·提鞞羅仙人修剪了鬚髮,穿上茜草色的衣服,穿上多層鞋,拿著金杖,出現在七位婆羅門仙人的[葉屋]院落中。阿攝惒,於是阿私羅·提鞞羅仙人在七位婆羅門仙人的[葉屋]院落中經行時,這樣說:‘喂,這些婆羅門仙人尊者們到哪裡去了?喂,這些婆羅門仙人尊者們到哪裡去了?’阿攝惒,於是七位婆羅門仙人這樣想:‘這個像村童似的、在七位婆羅門仙人的[葉屋]院落中經行時這樣說“喂,這些婆羅門仙人尊者們到哪裡去了?喂,這些婆羅門仙人尊者們到哪裡去了?”的,是誰呢?來吧,我們詛咒他。’阿攝惒,於是七位婆羅門仙人詛咒阿私羅·提鞞羅仙人:‘成灰吧,賤民!成灰吧,賤民!’阿攝惒,七位婆羅門仙人越是詛咒阿私羅·提鞞羅仙人,阿私羅·提鞞羅仙人就越是更加端正、更加可觀、更加令人淨信。阿攝惒,於是七位婆羅門仙人這樣想:‘我們的苦行確實是徒然的,梵行是無果的。因為我們先前詛咒“成灰吧,賤民!成灰吧,賤民!”的[人],有的就成了灰。然而這個人,我們越是詛咒,他就越是更加端正、更加可觀、更加令人淨信。’‘諸位的苦行並非徒然,梵行並非無果。來吧,諸位,你們對我所起的意的瞋恚,請把它舍斷吧。’‘凡[我們]所起的意的瞋恚,我們都舍斷。尊師是誰呢?’‘諸位可曾聽說過阿私羅·提鞞羅仙人?’‘是的,尊師。’‘諸位,我就是他。’阿攝惒,於是七位婆羅門仙人上前要禮敬阿私羅·提鞞羅仙人。

410. Atha kho bhagavā assalāyanaṃ māṇavaṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā assalāyanaṃ māṇavaṃ etadavoca – ‘‘bhūtapubbaṃ, assalāyana, sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ araññāyatane paṇṇakuṭīsu sammantānaṃ [vasantānaṃ (sī.)] evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti – ‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’ti. Assosi kho, assalāyana, asito devalo isi – ‘sattannaṃ kira brāhmaṇisīnaṃ araññāyatane paṇṇakuṭīsu sammantānaṃ evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo…pe… brahmadāyādā’ti. Atha kho, assalāyana, asito devalo isi kesamassuṃ kappetvā mañjiṭṭhavaṇṇāni dussāni nivāsetvā paṭaliyo [aṭaliyo (sī. pī.), agaliyo (syā. kaṃ.)] upāhanā āruhitvā jātarūpamayaṃ daṇḍaṃ gahetvā sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ patthaṇḍile pāturahosi. Atha kho, assalāyana, asito devalo isi sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ patthaṇḍile caṅkamamāno evamāha – ‘handa, ko nu kho ime bhavanto brāhmaṇisayo gatā [gantā (syā. kaṃ. ka.)]; handa, ko nu kho ime bhavanto brāhmaṇisayo gatā’ti? Atha kho, assalāyana, sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ etadahosi – ‘ko nāyaṃ gāmaṇḍalarūpo viya sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ patthaṇḍile caṅkamamāno evamāha – ‘handa, ko nu kho ime bhavanto brāhmaṇisayo gatā; handa, ko nu kho ime bhavanto brāhmaṇisayo gatāti? Handa, naṃ abhisapāmā’ti. Atha kho, assalāyana, satta brāhmaṇisayo asitaṃ devalaṃ isiṃ abhisapiṃsu – ‘bhasmā, vasala [vasalī (pī.), vasali (ka.), capalī (syā. kaṃ.)], hohi; bhasmā, vasala, hohī’ti [bhasmā vasala hohīti abhisapavacanaṃ sī. pī. potthakesu sakideva āgataṃ]. Yathā yathā kho, assalāyana, satta brāhmaṇisayo asitaṃ devalaṃ isiṃ abhisapiṃsu tathā tathā asito devalo isi abhirūpataro ceva hoti dassanīyataro ca pāsādikataro ca. Atha kho, assalāyana, sattannaṃ brāhmaṇisīnaṃ etadahosi – ‘moghaṃ vata no tapo, aphalaṃ brahmacariyaṃ. Mayañhi pubbe yaṃ abhisapāma – bhasmā, vasala, hohi; bhasmā, vasala, hohīti bhasmāva bhavati ekacco. Imaṃ pana mayaṃ yathā yathā abhisapāma tathā tathā abhirūpataro ceva hoti dassanīyataro ca pāsādikataro cā’ti. ‘Na bhavantānaṃ moghaṃ tapo, nāphalaṃ brahmacariyaṃ. Iṅgha bhavanto, yo mayi manopadoso taṃ pajahathā’ti. ‘Yo bhavati manopadoso taṃ pajahāma. Ko nu bhavaṃ hotī’ti? ‘Suto nu bhavataṃ – asito devalo isī’ti? ‘Evaṃ, bho’. ‘So khvāhaṃ, bho, homī’ti. Atha kho, assalāyana, satta brāhmaṇisayo asitaṃ devalaṃ isiṃ abhivādetuṃ upakkamiṃsu.
411PTS 2.157緬 2.363已對照

四一一、“阿攝惒,於是阿私羅·提鞞羅仙人對七位婆羅門仙人這樣說:‘諸位,我聽說:據說在林野處的葉屋中棲止的七位婆羅門仙人生起了這樣的惡見執:唯婆羅門是最勝的種姓,其餘種姓卑劣;唯婆羅門是白淨的種姓,其餘種姓黑暗;唯婆羅門得清淨,非婆羅門則不然;唯婆羅門是梵天的親生子,從[梵天]口所生,梵所生、梵所化、梵的繼承者。’‘是的,尊師。’

“‘那麼,諸位可知道:生母是否只與婆羅門交合,而不與非婆羅門[交合]?’‘尊師,確實不然。’

“‘那麼,諸位可知道:生母的母親,直至第七代母方祖輩,是否只與婆羅門交合,而不與非婆羅門[交合]?’‘尊師,確實不然。’

“‘那麼,諸位可知道:生父是否只與婆羅門女交合,而不與非婆羅門女[交合]?’‘尊師,確實不然。’

“‘那麼,諸位可知道:生父的父親,直至第七代父方祖輩,是否只與婆羅門女交合,而不與非婆羅門女[交合]?’‘尊師,確實不然。’

“‘那麼,諸位可知道入胎是怎樣的嗎?’‘尊師,我們知道入胎是怎樣的。在此,父母和合,母在經期,乾闥婆也現前——這樣由三[事]的和合而有入胎。’

“‘那麼,諸位可知道:那乾闥婆究竟是剎帝利,還是婆羅門,還是吠舍,還是首陀羅?’‘尊師,我們不知道那乾闥婆究竟是剎帝利,還是婆羅門,還是吠舍,還是首陀羅。’‘諸位,既然如此,你們知道你們是什麼[人]嗎?’‘尊師,既然如此,我們不知道我們是什麼[人]。’阿攝惒,那七位婆羅門仙人在自己的出身論上被阿私羅·提鞞羅仙人盤問、追問、詰問時,尚且不能答對;而你現在在你自己的出身論上被我盤問、追問、詰問,怎能答對呢?——你連同你的老師,都還不如他們的執勺者富樓那(Puṇṇa)。”

這樣說時,阿攝惒青年對世尊這樣說:“奇哉!喬達摩尊師……乃至……願喬達摩尊師憶持我為優婆塞,從今日起,終生皈依。”

411. ‘‘Atha kho, assalāyana, asito devalo isi satta brāhmaṇisayo etadavoca – ‘sutaṃ metaṃ, bho, sattannaṃ kira brāhmaṇisīnaṃ araññāyatane paṇṇakuṭīsu sammantānaṃ evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīno añño vaṇṇo; brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇho añño vaṇṇo; brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā; brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti. ‘Evaṃ, bho’.
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yā janikā mātā [janimātā (sī. syā. kaṃ. pī.)] brāhmaṇaṃyeva agamāsi, no abrāhmaṇa’nti? ‘No hidaṃ, bho’.
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yā janikāmātu [janimātu (sī. syā. kaṃ. pī.)] mātā yāva sattamā mātumātāmahayugā brāhmaṇaṃyeva agamāsi, no abrāhmaṇa’nti? ‘No hidaṃ, bho’.
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yo janako pitā [janipitā (sī. syā. kaṃ. pī.)] brāhmaṇiṃyeva agamāsi, no abrāhmaṇi’nti? ‘No hidaṃ, bho’.
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yo janakapitu [janipitu (sī. syā. kaṃ. pī.)] pitā yāva sattamā pitupitāmahayugā brāhmaṇiṃyeva agamāsi, no abrāhmaṇi’nti? ‘No hidaṃ, bho’.
‘‘‘Jānanti pana bhonto – yathā gabbhassa avakkanti hotī’ti [na mayaṃ jānāma bho yathā gabbhassa avakkanti hotīti. yathā kathaṃ pana bho gabbhassa avakkanti hotīti. (ka.)]? ‘Jānāma mayaṃ, bho – yathā gabbhassa avakkanti hoti [na mayaṃ jānāma bho yathā gabbhassa avakkanti hotīti. yathā kathaṃ pana bho gabbhassa avakkanti hotīti. (ka.)]. Idha mātāpitaro ca sannipatitā honti, mātā ca utunī hoti, gandhabbo ca paccupaṭṭhito hoti; evaṃ tiṇṇaṃ sannipātā gabbhassa avakkanti hotī’ti.
‘‘‘Jānanti pana bhonto – taggha [yagghe (sī. syā. kaṃ. pī.)], so gandhabbo khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā’ti? ‘Na mayaṃ, bho, jānāma – taggha so gandhabbo khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā’ti. ‘Evaṃ sante, bho, jānātha – ke tumhe hothā’ti? ‘Evaṃ sante, bho, na mayaṃ jānāma – ke mayaṃ homā’ti. Te hi nāma, assalāyana, satta brāhmaṇisayo asitena devalena isinā sake jātivāde samanuyuñjīyamānā samanuggāhīyamānā samanubhāsīyamānā na sampāyissanti; kiṃ pana tvaṃ etarahi mayā sakasmiṃ jātivāde samanuyuñjīyamāno samanuggāhīyamāno samanubhāsīyamāno sampāyissasi, yesaṃ tvaṃ sācariyako na puṇṇo dabbigāho’’ti.
Evaṃ vutte, assalāyano māṇavo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.
Assalāyanasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.
已對照

《阿攝惒經》終,[《婆羅門品》中之]第三[經]。