快樂巴利palinanda.cc

中部第71經 · 三明婆蹉經 Tevijjavacchasuttaṃ

本經目錄一、三明婆蹉經

185PTS 1.482緬 2.148已對照

一、三明婆蹉經

一八五、如是我聞——一時,世尊住在毘舍離(Vesālī)大林(Mahāvana)重閣講堂(Kūṭāgārasālā)。那時,遊方者婆蹉種(Vacchagotta)住在一白蓮(Ekapuṇḍarīka)遊方者園。於是,世尊在上午穿好[下衣],取了缽與衣,進入毘舍離乞食。那時,世尊心中這樣想:“現在為乞食而行於毘舍離還太早,我何不前往一白蓮遊方者園、前往遊方者婆蹉種之處呢?”於是,世尊前往一白蓮遊方者園、前往遊方者婆蹉種之處。遊方者婆蹉種遠遠看見世尊走來;看見之後,對世尊這樣說:“尊者,世尊請來!尊者,世尊善來!尊者,世尊隔了很久才作這一趟因由(pariyāya),即為了來到此處。尊者,請世尊就座,這座位已經敷設好了。”世尊便坐在敷設好的座位上。遊方者婆蹉種也取了一個低座,坐在一旁。坐在一旁的遊方者婆蹉種對世尊這樣說:“尊者,我聽到這樣的話:‘沙門喬達摩是一切知者、一切見者,自稱有無餘的知見:“我於行時、住時、睡時、醒時,知見都恆常不斷地現前。”’尊者,那些這樣說的人——‘沙門喬達摩是一切知者、一切見者,自稱有無餘的知見:“我於行時、住時、睡時、醒時,知見都恆常不斷地現前。”’——他們是否是在轉述世尊所說的話?他們是否不曾以不實之事誹謗世尊?是否是隨法而解說法?是否沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處?”“婆蹉,那些這樣說的人——‘沙門喬達摩是一切知者、一切見者,自稱有無餘的知見:“我於行時、住時、睡時、醒時,知見都恆常不斷地現前。”’——他們並不是在轉述我所說的話,而是以不實、不真之事誹謗我。”

185. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena vacchagotto paribbājako ekapuṇḍarīke paribbājakārāme paṭivasati. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘atippago kho tāva vesāliyaṃ piṇḍāya carituṃ; yaṃnūnāhaṃ yena ekapuṇḍarīko paribbājakārāmo yena vacchagotto paribbājako tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho bhagavā yena ekapuṇḍarīko paribbājakārāmo yena vacchagotto paribbājako tenupasaṅkami. Addasā kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘etu kho, bhante, bhagavā. Svāgataṃ [sāgataṃ (sī. pī.)], bhante, bhagavato. Cirassaṃ kho, bhante, bhagavā imaṃ pariyāyamakāsi yadidaṃ idhāgamanāya. Nisīdatu, bhante, bhagavā idamāsanaṃ paññatta’’nti. Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Vacchagottopi kho paribbājako aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante – ‘samaṇo gotamo sabbaññū sabbadassāvī, aparise+saṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānāti, carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃ paccupaṭṭhita’nti. Ye te, bhante, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo sabbaññū sabbadassāvī, aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānāti, carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃ paccupaṭṭhita’nti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti? ‘‘Ye te, vaccha, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo sabbaññū sabbadassāvī, aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānāti, carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṃ samitaṃ ñāṇadassanaṃ paccupaṭṭhita’nti, na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca pana maṃ asatā abhūtenā’’ti.
186PTS 1.483緬 2.149已對照

一八六、“尊者,那麼我們怎樣解答,才會既是轉述世尊所說的話,又不以不實之事誹謗世尊,且隨法而解說法,而沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處呢?”

“婆蹉,若解答‘沙門喬達摩是三明者’,便會既是轉述我所說的話,又不以不實之事誹謗我,且隨法而解說法,而沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處。婆蹉,因為我只要願意,便回憶起許多種宿住,即:一生、二生……乃至……如此,我回憶起具有行相、具有細節的許多種宿住。婆蹉,因為我只要願意,便以清淨、超人的天眼,看見眾生的死亡與投生:或低賤或高貴,或美麗或醜陋,或善趣或惡趣……乃至……了知眾生隨業而去。婆蹉,因為我由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。

“婆蹉,若解答‘沙門喬達摩是三明者’,便會既是轉述我所說的話,又不以不實之事誹謗我,且隨法而解說法,而沒有任何如法的論說或隨論會招致可責難之處。”

這樣說時,遊方者婆蹉種對世尊這樣說:“喬達摩尊師,是否有任何在家人,不捨斷在家人之結(gihisaṃyojana),而於身壞之後是作苦的終結者呢?”“婆蹉,沒有任何在家人,不捨斷在家人之結,而於身壞之後是作苦的終結者。”

“那麼,喬達摩尊師,是否有任何在家人,不捨斷在家人之結,而於身壞之後是往生天界者呢?”“婆蹉,不只一百,不只二百,不只三百,不只四百,不只五百,而是更多——不捨斷在家人之結而於身壞之後往生天界的在家人。”

“喬達摩尊師,是否有任何邪命外道(ājīvaka)於身壞之後是作苦的終結者呢?”“婆蹉,沒有任何邪命外道於身壞之後是作苦的終結者。”

“那麼,喬達摩尊師,是否有任何邪命外道於身壞之後是往生天界者呢?”“婆蹉,我所回憶的,從今往前有九十一劫,[其間]我不記得有任何邪命外道是往生天界者,除了一位;而他也是業論者、有作論者。”“喬達摩尊師,既然如此,那外道處甚至連往生天界者也是空無的了?”“婆蹉,是的,那外道處甚至連往生天界者也是空無的。”

世尊說了這[番話]。遊方者婆蹉種滿意、歡喜世尊之所說。

186. ‘‘Kathaṃ byākaramānā pana mayaṃ, bhante, vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti?
‘‘‘Tevijjo samaṇo gotamo’ti kho, vaccha, byākaramāno vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya. Ahañhi, vaccha, yāvadeva ākaṅkhāmi anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi. Ahañhi, vaccha, yāvadeva ākaṅkhāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate…pe… yathākammūpage satte pajānāmi. Ahañhi, vaccha, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi.
‘‘‘Tevijjo samaṇo gotamo’ti kho, vaccha, byākaramāno vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti.
Evaṃ vutte, vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘atthi nu kho, bho gotama, koci gihī gihisaṃyojanaṃ appahāya kāyassa bhedā dukkhassantakaro’’ti? ‘‘Natthi kho, vaccha, koci gihī gihisaṃyojanaṃ appahāya kāyassa bhedā dukkhassantakaro’’ti.
‘‘Atthi pana, bho gotama, koci gihī gihisaṃyojanaṃ appahāya kāyassa bhedā saggūpago’’ti? ‘‘Na kho, vaccha, ekaṃyeva sataṃ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye gihī gihisaṃyojanaṃ appahāya kāyassa bhedā saggūpagā’’ti [‘‘atthi kho vaccha koci gihī gihisaṃyojanaṃ appahāya kāyassa bhedā saggūpagoti’’. (ka.)].
‘‘Atthi nu kho, bho gotama, koci ājīvako [ājīviko (ka.)] kāyassa bhedā dukkhassantakaro’’ti? ‘‘Natthi kho, vaccha, koci ājīvako kāyassa bhedā dukkhassantakaro’’ti.
‘‘Atthi pana, bho gotama, koci ājīvako kāyassa bhedā saggūpago’’ti? ‘‘Ito kho so, vaccha, ekanavuto kappo [ito ko vaccha ekanavute kappe (ka.)] yamahaṃ anussarāmi, nābhijānāmi kañci ājīvakaṃ saggūpagaṃ aññatra ekena; sopāsi kammavādī kiriyavādī’’ti. ‘‘Evaṃ sante, bho gotama, suññaṃ aduṃ titthāyatanaṃ antamaso saggūpagenapī’’ti? ‘‘Evaṃ, vaccha, suññaṃ aduṃ titthāyatanaṃ antamaso saggūpagenapī’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano vacchagotto paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Tevijjavacchasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.
已對照

《三明婆蹉經》終,[《遊方者品》中之]第一[經]。