快樂巴利palinanda.cc

中部第152經 · 根修習經 Indriyabhāvanāsuttaṃ

本經目錄十、根修習經

453PTS 3.298緬 3.348已對照

十、根修習經

四五三、如是我聞——一時,世尊住在迦姜伽羅(Gajaṅgalā)的蘇韋盧林(Suveḷuvana)。於是,波羅奢那(Pārāsiviya)[婆羅門]的弟子優多羅(Uttara)青年來到世尊之處;到了之後,與世尊互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。世尊對坐在一旁的波羅奢那[婆羅門]的弟子優多羅青年這樣說——“優多羅,波羅奢那婆羅門為弟子們宣說根修習(indriyabhāvanā)嗎?”“喬達摩尊師,波羅奢那婆羅門為弟子們宣說根修習。”“優多羅,那麼波羅奢那婆羅門是如何為弟子們宣說根修習的呢?”“喬達摩尊師,在此,不以眼見色,不以耳聞聲——喬達摩尊師,波羅奢那婆羅門就是這樣為弟子們宣說根修習的。”“優多羅,若是這樣,照波羅奢那婆羅門的說法,盲人將是已修習根者,聾人將是已修習根者。優多羅,因為盲人不以眼見色,聾人不以耳聞聲。”這樣說時,波羅奢那[婆羅門]的弟子優多羅青年默然、失色、垂肩、低頭、悶然、無言以對地坐著。

453. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā gajaṅgalāyaṃ [kajaṅgalāyaṃ (sī. pī.), kajjaṅgalāyaṃ (syā. kaṃ.)] viharati suveḷuvane [veḷuvane (syā. kaṃ.), mukheluvane (sī. pī.)]. Atha kho uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī [pārāsariyantevāsī (sī. pī.), pārāsiriyantevāsī (syā. kaṃ.)] yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho uttaraṃ māṇavaṃ pārāsiviyantevāsiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘deseti, uttara, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvana’’nti? ‘‘Deseti, bho gotama, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvana’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, uttara, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvana’’nti? ‘‘Idha, bho gotama, cakkhunā rūpaṃ na passati, sotena saddaṃ na suṇāti – evaṃ kho, bho gotama, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvana’’nti. ‘‘Evaṃ sante kho, uttara, andho bhāvitindriyo bhavissati, badhiro bhāvitindriyo bhavissati; yathā pārāsiviyassa brāhmaṇassa vacanaṃ. Andho hi, uttara, cakkhunā rūpaṃ na passati, badhiro sotena saddaṃ na suṇātī’’ti. Evaṃ vutte, uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
PTS 3.299已對照

於是世尊知道波羅奢那[婆羅門]的弟子優多羅青年默然、失色、垂肩、低頭、悶然、無言以對,便召喚具壽阿難(Ānanda):“阿難,波羅奢那婆羅門為弟子們宣說根修習是一個樣子;阿難,而在聖者之律中,無上的根修習是另一個樣子。”“世尊,這正是時候;善逝,這正是時候!願世尊宣說聖者之律中的無上的根修習。聽了世尊[所說],比丘們將會受持。”“那麼,阿難,你要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”具壽阿難應諾了世尊。世尊這樣說——

Atha kho bhagavā uttaraṃ māṇavaṃ pārāsiviyantevāsiṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘aññathā kho, ānanda, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvanaṃ, aññathā ca panānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hotī’’ti. ‘‘Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo yaṃ bhagavā ariyassa vinaye anuttaraṃ indriyabhāvanaṃ deseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
454緬 3.349已對照

四五四、“阿難,在聖者之律中,無上的根修習是怎樣的呢?阿難,在此,比丘以眼見色後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他這樣了知:‘我生起了這可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而這是有為的、粗的、緣起的。這是寂靜的,這是殊勝的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便滅去;舍住立。阿難,猶如具眼的人睜開了眼又閉上,或閉上了眼又睜開;阿難,正是這樣,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不費力地滅去,舍住立——阿難,這稱為在聖者之律中,於眼所識的諸色的無上的根修習。

454. ‘‘Kathañcānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti? Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, cakkhumā puriso ummīletvā vā nimīleyya, nimīletvā vā ummīleyya; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā cakkhuviññeyyesu rūpesu.
455已對照

四五五、“再者,阿難,比丘以耳聞聲後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他這樣了知:‘我生起了這可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而這是有為的、粗的、緣起的。這是寂靜的,這是殊勝的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便滅去;舍住立。阿難,猶如有力之人毫不費力地彈指;阿難,正是這樣,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不費力地滅去,舍住立——阿難,這稱為在聖者之律中,於耳所識的諸聲的無上的根修習。

455. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṃ sutvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso appakasireneva accharaṃ [accharikaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] pahareyya; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā sotaviññeyyesu saddesu.
456PTS 3.300已對照

四五六、“再者,阿難,比丘以鼻嗅香後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他這樣了知:‘我生起了這可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而這是有為的、粗的、緣起的。這是寂靜的,這是殊勝的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便滅去;舍住立。阿難,猶如在略為傾斜的蓮葉上,水滴滾落而不住立;阿難,正是這樣,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不費力地滅去,舍住立——阿難,這稱為在聖者之律中,於鼻所識的諸香的無上的根修習。

456. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno ghānena gandhaṃ ghāyitvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, īsakaṃpoṇe [īsakapoṇe (sī. syā. kaṃ. pī.), īsakaphaṇe (sī. aṭṭha.), ‘‘majjhe uccaṃ hutvā’’ti ṭīkāya saṃsanditabbā] padumapalāse [paduminipatte (sī. syā. kaṃ. pī.)] udakaphusitāni pavattanti, na saṇṭhanti; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā ghānaviññeyyesu gandhesu.
457緬 3.350已對照

四五七、“再者,阿難,比丘以舌嘗味後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他這樣了知:‘我生起了這可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而這是有為的、粗的、緣起的。這是寂靜的,這是殊勝的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便滅去;舍住立。阿難,猶如有力之人把唾沫團聚在舌尖上,不費力地吐出;阿難,正是這樣,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不費力地滅去,舍住立——阿難,這稱為在聖者之律中,於舌所識的諸味的無上的根修習。

457. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno jivhāya rasaṃ sāyitvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso jivhagge kheḷapiṇḍaṃ saṃyūhitvā appakasirena vameyya [sandhameyya (ka.)]; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā jivhāviññeyyesu rasesu.
458已對照

四五八、“再者,阿難,比丘以身觸所觸後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他這樣了知:‘我生起了這可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而這是有為的、粗的、緣起的。這是寂靜的,這是殊勝的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便滅去;舍住立。阿難,猶如有力之人伸展屈曲的手臂,或屈曲伸展的手臂;阿難,正是這樣,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不費力地滅去,舍住立——阿難,這稱為在聖者之律中,於身所識的諸觸的無上的根修習。

458. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu.
459已對照

四五九、“再者,阿難,比丘以意識知法後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他這樣了知:‘我生起了這可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而這是有為的、粗的、緣起的。這是寂靜的,這是殊勝的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便滅去;舍住立。阿難,猶如有力之人把兩三滴水滴落在整日被燒熱的鐵鍋上。阿難,水滴的落下是遲緩的,然而它隨即迅速地歸於消盡、耗竭;阿難,正是這樣,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不費力地滅去,舍住立——阿難,這稱為在聖者之律中,於意所識的諸法的無上的根修習。阿難,在聖者之律中,無上的根修習就是這樣的。

459. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno manasā dhammaṃ viññāya uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso divasaṃsantatte [divasasantette (sī.)] ayokaṭāhe dve vā tīṇi vā udakaphusitāni nipāteyya. Dandho, ānanda, udakaphusitānaṃ nipāto, atha kho naṃ khippameva parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā manoviññeyyesu dhammesu. Evaṃ kho, ānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti.
460PTS 3.301緬 3.351已對照

四六〇、“阿難,怎樣是有學的行道者呢?阿難,在此,比丘以眼見色後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他對那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,苦惱、羞慚、厭惡。以耳聞聲後……乃至……以鼻嗅香後……以舌嘗味後……以身觸所觸後……以意識知法後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他對那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,苦惱、羞慚、厭惡。阿難,有學的行道者就是這樣的。

460. ‘‘Kathañcānanda, sekho hoti pāṭipado? Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati. Sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā…, jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati. Evaṃ kho, ānanda, sekho hoti pāṭipado.
461已對照

四六一、“阿難,怎樣是已修習根的聖者呢?阿難,在此,比丘以眼見色後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他若希望:‘願我於可厭惡者住於不厭惡想’,他便於其中住於不厭惡想。若希望:‘願我於不可厭惡者住於厭惡想’,他便於其中住於厭惡想。若希望:‘願我於可厭惡者與不可厭惡者[二者]皆住於不厭惡想’,他便於其中住於不厭惡想。若希望:‘願我於不可厭惡者與可厭惡者[二者]皆住於厭惡想’,他便於其中住於厭惡想。若希望:‘願我回避可厭惡與不可厭惡這二者,住於舍,具念、正知’,他便於其中住於舍,具念、正知。

461. ‘‘Kathañcānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo? Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So sace ākaṅkhati – ‘paṭikūle [paṭikkūle (sabbattha)] appaṭikūlasaññī vihareyya’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṃ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
462PTS 3.302已對照

四六二、“再者,阿難,比丘以耳聞聲後……乃至……以鼻嗅香後……以舌嘗味後……以身觸所觸後……以意識知法後,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他若希望:‘願我於可厭惡者住於不厭惡想’,他便於其中住於不厭惡想。若希望:‘願我於不可厭惡者住於厭惡想’,他便於其中住於厭惡想。若希望:‘願我於可厭惡者與不可厭惡者[二者]皆住於不厭惡想’,他便於其中住於不厭惡想。若希望:‘願我於不可厭惡者與可厭惡者[二者]皆住於厭惡想’,他便於其中住於厭惡想。若希望:‘願我回避可厭惡與不可厭惡這二者,住於舍,具念、正知’,他便於其中住於舍,具念、正知。阿難,已修習根的聖者就是這樣的。

462. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So sace ākaṅkhati – ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṃ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno. Evaṃ kho, ānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo.
463緬 3.352已對照

四六三、“阿難,如是,我已宣說了聖者之律中的無上的根修習,已宣說了有學的行道者,已宣說了已修習根的聖者。阿難,凡是求弟子之利益者、悲憫者的導師以悲憫而應為[弟子]所作的,我已為你們作了。阿難,這些是樹下,這些是空屋——修禪吧,阿難!莫放逸,莫日後追悔。這就是我們對你們的教誡。”

世尊說了這[番話]。具壽阿難滿意、歡喜世尊之所說。

463. ‘‘Iti kho, ānanda, desitā mayā ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā, desito sekho pāṭipado, desito ariyo bhāvitindriyo. Yaṃ kho, ānanda, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni, jhāyathānanda, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Indriyabhāvanāsuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ.
Saḷāyatanavaggo niṭṭhito pañcamo.
已對照

《根修習經》終,[《六處品》中之]第十[經]。

《六處品》終,第五[品]。

其攝頌——

給孤獨、闡陀,富樓那、難陀迦與羅睺羅;

六六、六處,頻頭城、遍淨;

以及根修習——[這是]第五教誡品。

這是諸品的攝頌——

天湖與次第,空與分別,

以及六處——這些品住立於後分五十[經]中。

Tassuddānaṃ –
Anāthapiṇḍiko channo, puṇṇo nandakarāhulā;
Chachakkaṃ saḷāyatanikaṃ, nagaravindeyyasuddhikā;
Indriyabhāvanā cāpi, vaggo ovādapañcamoti.
Idaṃ vaggānamuddānaṃ –
Devadahonupado ca, suññato ca vibhaṅgako;
Saḷāyatanoti vaggā, uparipaṇṇāsake ṭhitāti.
Uparipaṇṇāsakaṃ samattaṃ.
Tīhi paṇṇāsakehi paṭimaṇḍito sakalo
Majjhimanikāyo samatto.
已對照

《後分五十[經]》[至此]圓滿。

已對照

以三個五十[經]所莊嚴的

已對照

整部《中部》[至此]圓滿。