快樂巴利palinanda.cc

中部第145經 · 富樓那教誡經 Puṇṇovādasuttaṃ

本經目錄三、富樓那教誡經

395PTS 3.267已對照

三、富樓那教誡經

三九五、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城(Sāvatthī)的祇樹林(Jetavana)給孤獨園(Anāthapiṇḍika 之園)。那時,具壽富樓那(Puṇṇa)於傍晚時分從靜坐起身,來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具壽富樓那對世尊這樣說——“尊者,善哉!願世尊以簡略的教誡教誡我,使我聽了世尊的法之後,能獨一、遠離、不放逸、熱勤、自策勵而住。”“那麼,富樓那,你要諦聽,好好作意,我要說了。”“是的,尊者。”具壽富樓那應諾世尊。世尊這樣說——

395. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā puṇṇo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā puṇṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu maṃ, bhante, bhagavā saṃkhittena ovādena ovadatu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti. ‘‘Tena hi, puṇṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā puṇṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
已對照

“富樓那,有眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。若比丘歡喜、稱說、耽著而住於它,當他歡喜、稱說、耽著而住於它時,歡喜生起。富樓那,我說:‘由歡喜之集而有苦之集。’

‘‘Santi kho, puṇṇa, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Taṃ ce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato uppajjati nandī [nandi (syā. kaṃ.)]. ‘Nandīsamudayā dukkhasamudayo, puṇṇā’ti vadāmi.
已對照

“富樓那,有耳所識的諸聲……鼻所識的諸香……舌所識的諸味……身所識的諸觸……意所識的諸法,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。若比丘歡喜、稱說、耽著而住於它,當他歡喜、稱說、耽著而住於它時,歡喜生起。富樓那,我說:‘由歡喜之集而有苦之集。’

‘‘Santi kho, puṇṇa, sotaviññeyyā saddā… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā… manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Taṃ ce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato uppajjati nandī. ‘Nandīsamudayā dukkhasamudayo, puṇṇā’ti vadāmi.
緬 3.312已對照

“富樓那,又有眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。若比丘不歡喜、不稱說、不耽著而住於它,當他不歡喜、不稱說、不耽著而住於它時,歡喜滅去。富樓那,我說:‘由歡喜之滅而有苦之滅。’

‘‘Santi ca kho, puṇṇa, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Taṃ ce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato nandī nirujjhati. ‘Nandīnirodhā dukkhanirodho, puṇṇā’ti vadāmi.
PTS 3.268已對照

“富樓那,又有耳所識的諸聲……鼻所識的諸香……舌所識的諸味……身所識的諸觸……意所識的諸法,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。若比丘不歡喜、不稱說、不耽著而住於它,當他不歡喜、不稱說、不耽著而住於它時,歡喜滅去。富樓那,我說:‘由歡喜之滅而有苦之滅。’

‘‘Santi ca kho, puṇṇa, sotaviññeyyā saddā… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā… manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Taṃ ce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato nandī nirujjhati. ‘Nandīnirodhā dukkhanirodho, puṇṇā’ti vadāmi.
已對照

“富樓那,你受了我這簡略的教誡,將住在哪一國?”“尊者,我受了世尊這簡略的教誡,有一個名叫輸那波蘭陀(Sunāparanta)的國,我將住在那裡。”

‘‘Iminā ca tvaṃ puṇṇa, mayā saṃkhittena ovādena ovadito katarasmiṃ janapade viharissasī’’ti? ‘‘Imināhaṃ, bhante, bhagavatā saṃkhittena ovādena ovadito, atthi sunāparanto nāma janapado, tatthāhaṃ viharissāmī’’ti.
396已對照

三九六、“富樓那,輸那波蘭陀人兇暴;富樓那,輸那波蘭陀人粗暴。富樓那,若輸那波蘭陀人罵詈你、誹謗你,富樓那,那時你會怎樣?”“尊者,若輸那波蘭陀人罵詈我、誹謗我,那時我會這樣[想]:‘這些輸那波蘭陀人真是賢善,這些輸那波蘭陀人真是非常賢善,他們沒有以手擊打我。’世尊,於此會是這樣;善逝,於此會是這樣。”

396. ‘‘Caṇḍā kho, puṇṇa, sunāparantakā manussā; pharusā kho, puṇṇa, sunāparantakā manussā. Sace taṃ, puṇṇa, sunāparantakā manussā akkosissanti paribhāsissanti, tattha te, puṇṇa, kinti bhavissatī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, sunāparantakā manussā akkosissanti paribhāsissanti, tattha me evaṃ bhavissati – ‘bhaddakā [bhadrakā (ka.)] vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṃ me nayime pāṇinā pahāraṃ dentī’ti. Evamettha [evammettha (?)], bhagavā, bhavissati; evamettha, sugata, bhavissatī’’ti.
已對照

“富樓那,但若輸那波蘭陀人以手擊打你,富樓那,那時你會怎樣?”“尊者,若輸那波蘭陀人以手擊打我,那時我會這樣[想]:‘這些輸那波蘭陀人真是賢善,這些輸那波蘭陀人真是非常賢善,他們沒有以土塊擊打我。’世尊,於此會是這樣;善逝,於此會是這樣。”

‘‘Sace pana te, puṇṇa, sunāparantakā manussā pāṇinā pahāraṃ dassanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī’’ti? ‘‘Sace me, bhante, sunāparantakā manussā pāṇinā pahāraṃ dassanti, tattha me evaṃ bhavissati – ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṃ me nayime leḍḍunā pahāraṃ dentī’ti. Evamettha, bhagavā, bhavissati; evamettha, sugata, bhavissatī’’ti.
緬 3.313已對照

“富樓那,但若輸那波蘭陀人以土塊擊打你,富樓那,那時你會怎樣?”“尊者,若輸那波蘭陀人以土塊擊打我,那時我會這樣[想]:‘這些輸那波蘭陀人真是賢善,這些輸那波蘭陀人真是非常賢善,他們沒有以杖擊打我。’世尊,於此會是這樣;善逝,於此會是這樣。”

‘‘Sace pana te, puṇṇa, sunāparantakā manussā leḍḍunā pahāraṃ dassanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī’’ti? ‘‘Sace me, bhante, sunāparantakā manussā leḍḍunā pahāraṃ dassanti, tattha me evaṃ bhavissati – ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṃ me nayime daṇḍena pahāraṃ dentī’ti. Evamettha, bhagavā, bhavissati; evamettha, sugata, bhavissatī’’ti.
PTS 3.269已對照

“富樓那,但若輸那波蘭陀人以杖擊打你,富樓那,那時你會怎樣?”“尊者,若輸那波蘭陀人以杖擊打我,那時我會這樣[想]:‘這些輸那波蘭陀人真是賢善,這些輸那波蘭陀人真是非常賢善,他們沒有以刀擊打我。’世尊,於此會是這樣;善逝,於此會是這樣。”

‘‘Sace pana te, puṇṇa, sunāparantakā manussā daṇḍena pahāraṃ dassanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī’’ti? ‘‘Sace me, bhante, sunāparantakā manussā daṇḍena pahāraṃ dassanti, tattha me evaṃ bhavissati – ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṃ me nayime satthena pahāraṃ dentī’ti. Evamettha, bhagavā, bhavissati; evamettha, sugata, bhavissatī’’ti.
已對照

“富樓那,但若輸那波蘭陀人以刀擊打你,富樓那,那時你會怎樣?”“尊者,若輸那波蘭陀人以刀擊打我,那時我會這樣[想]:‘這些輸那波蘭陀人真是賢善,這些輸那波蘭陀人真是非常賢善,他們沒有以鋒利的刀奪去我的性命。’世尊,於此會是這樣;善逝,於此會是這樣。”

‘‘Sace pana te, puṇṇa, sunāparantakā manussā satthena pahāraṃ dassanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī’’ti? ‘‘Sace me, bhante, sunāparantakā manussā satthena pahāraṃ dassanti, tattha me evaṃ bhavissati – ‘bhaddakā vatime sunāparantakā manussā, subhaddakā vatime sunāparantakā manussā, yaṃ maṃ [yaṃ me (sī. pī. ka.)] nayime tiṇhena satthena jīvitā voropentī’ti. Evamettha, bhagavā, bhavissati; evamettha, sugata, bhavissatī’’ti.
已對照

“富樓那,但若輸那波蘭陀人以鋒利的刀奪去你的性命,富樓那,那時你會怎樣?”“尊者,若輸那波蘭陀人以鋒利的刀奪去我的性命,那時我會這樣[想]:‘世尊有些弟子,對身體與生命苦惱、羞慚、厭惡,而尋求取命刀。而我這取命刀卻是未經尋求就得到了。’世尊,於此會是這樣;善逝,於此會是這樣。”“善哉,善哉,富樓那!富樓那,你具足這樣的調伏與寂止,將能住在輸那波蘭陀國。富樓那,你如今認為是時候,[便請自便]。”

‘‘Sace pana taṃ, puṇṇa, sunāparantakā manussā tiṇhena satthena jīvitā voropessanti, tattha pana te, puṇṇa, kinti bhavissatī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, sunāparantakā manussā tiṇhena satthena jīvitā voropessanti, tattha me evaṃ bhavissati – ‘santi kho bhagavato sāvakā kāye ca jīvite ca aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā satthahārakaṃ pariyesanti. Taṃ me idaṃ apariyiṭṭhaṃyeva satthahārakaṃ laddha’nti. Evamettha, bhagavā, bhavissati; evamettha, sugata, bhavissatī’’ti. ‘‘Sādhu, sādhu, puṇṇa! Sakkhissasi kho tvaṃ, puṇṇa, iminā damūpasamena samannāgato sunāparantasmiṃ janapade viharituṃ. Yassadāni tvaṃ, puṇṇa, kālaṃ maññasī’’ti.
397PTS 3.270緬 3.314已對照

三九七、於是,具壽富樓那歡喜、隨喜世尊之所說,從座而起,禮敬世尊,右繞之後,收拾了臥坐處,取了缽與衣,向輸那波蘭陀國方向遊行而去。次第遊行,到了輸那波蘭陀國。具壽富樓那就在那裡、在輸那波蘭陀國住。那時,具壽富樓那就在那一個雨安居中,使約五百位優婆塞宣告[歸依];就在那一個雨安居中,使約五百位優婆夷宣告[歸依];就在那一個雨安居中,作證了三明。於是,具壽富樓那後來般涅槃了。

於是,眾多比丘來到世尊之處;到了之後,禮敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘對世尊這樣說——“尊者,那位受世尊以簡略的教誡所教誡、名叫富樓那的良家子,已命終了。他的趣是什麼?他的來世如何?”“諸比丘,良家子富樓那是賢智者,他已行法隨法,也不因法的緣故煩擾我。諸比丘,良家子富樓那已般涅槃了。”

世尊說了這[番話]。那些比丘滿意、歡喜世尊之所說。

397. Atha kho āyasmā puṇṇo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sunāparanto janapado tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sunāparanto janapado tadavasari. Tatra sudaṃ āyasmā puṇṇo sunāparantasmiṃ janapade viharati. Atha kho āyasmā puṇṇo tenevantaravassena pañcamattāni upāsakasatāni paṭivedesi [paṭipādesi (sī. pī.), paṭidesesi (syā. kaṃ.)], tenevantaravassena pañcamattāni upāsikasatāni paṭivedesi, tenevantaravassena tisso vijjā sacchākāsi. Atha kho āyasmā puṇṇo aparena samayena parinibbāyi.
Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘yo so, bhante, puṇṇo nāma kulaputto bhagavatā saṃkhittena ovādena ovadito so kālaṅkato. Tassa kā gati, ko abhisamparāyo’’ti? ‘‘Paṇḍito, bhikkhave, puṇṇo kulaputto paccapādi [saccavādī dhammavādī (ka.)] dhammassānudhammaṃ, na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ viheṭhesi. Parinibbuto, bhikkhave, puṇṇo kulaputto’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
Puṇṇovādasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.
已對照

《富樓那教誡經》終,[《六處品》中之]第三[經]。