快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 九集·念處品 Satipaṭṭhānavaggo

本經目錄(七)二、念處品一、學處羸弱經二、蓋經三、欲功德經四、取蘊經五、下分結經六、趣經七、慳經八、上分結經九、心荒蕪經十、心縛經念處品第二。

已對照

(七)二、念處品

(7) 2. Satipaṭṭhānavaggo
已對照

一、學處羸弱經

1. Sikkhādubbalyasuttaṃ
63緬 3.250已對照

六十三、“諸比丘,有這五種學處的羸弱。哪五種[學處的羸弱]呢?殺生、不與取、欲邪行、虛妄語、[導致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒類——諸比丘,這就是五種學處的羸弱。

63. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, sikkhādubbalyāni. Katamāni pañca? Pāṇātipāto, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāro, musāvādo, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sikkhādubbalyāni.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種學處的羸弱,應修習四念處。哪四種[念處]呢?諸比丘,在此,比丘於身隨觀身而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂;於諸受……乃至……於心……乃至……於諸法隨觀法而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂。諸比丘,為了舍斷這五種學處的羸弱,應修習這四念處。”第一[經]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、蓋經

2. Nīvaraṇasuttaṃ
64PTS 4.458已對照

六十四、“諸比丘,有這五種蓋。哪五種[蓋]呢?欲欲蓋、瞋恚蓋、昏沉睡眠蓋、掉舉追悔蓋、疑蓋——諸比丘,這就是五種蓋。

64. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種蓋,應修習四念處。哪四種[念處]呢?諸比丘,在此,比丘於身隨觀身而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂;於諸受……乃至……於心……乃至……於諸法隨觀法而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂。諸比丘,為了舍斷這五種蓋,應修習這四念處。”第二[經]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、欲功德經

3. Kāmaguṇasuttaṃ
65緬 3.251已對照

六十五、“諸比丘,有這五種欲功德。哪五種[欲功德]呢?眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的;耳所識的諸聲……乃至……鼻所識的諸香……舌所識的諸味……身所識的諸觸,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。諸比丘,這就是五種欲功德。

65. ‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種欲功德……乃至……應修習這四念處。”第三[經]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、取蘊經

4. Upādānakkhandhasuttaṃ
66PTS 4.459已對照

六十六、“諸比丘,有這五種取蘊。哪五種[取蘊]呢?色取蘊、受取蘊、想取蘊、行取蘊、識取蘊——諸比丘,這就是五種取蘊。

66. ‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho – ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種取蘊……乃至……應修習這四念處。”第四[經]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、下分結經

5. Orambhāgiyasuttaṃ
67已對照

六十七、“諸比丘,有這五種下分結。哪五種[下分結]呢?有身見、疑、戒禁取、欲欲、瞋恚——諸比丘,這就是五種下分結。

67. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種下分結……乃至……應修習這四念處。”第五[經]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、趣經

6. Gatisuttaṃ
68已對照

六十八、“諸比丘,有這五種趣。哪五種[趣]呢?地獄、畜生胎、餓鬼界、人、天——諸比丘,這就是五種趣。

68. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, gatiyo. Katamā pañca? Nirayo, tiracchānayoni, pettivisayo, manussā, devā – imā kho, bhikkhave, pañca gatiyo.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種趣……乃至……應修習這四念處。”第六[經]。

‘‘Imāsaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ gatīnaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、慳經

7. Macchariyasuttaṃ
69已對照

六十九、“諸比丘,有這五種慳。哪五種[慳]呢?住處慳、家慳、利養慳、稱譽慳、法慳——諸比丘,這就是五種慳。

69. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, macchariyāni. Katamāni pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca macchariyāni.
緬 3.252已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種慳……乃至……應修習這四念處。”第七[經]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、上分結經

8. Uddhambhāgiyasuttaṃ
70PTS 4.460已對照

七十、“諸比丘,有這五種上分結。哪五種[上分結]呢?色貪、無色貪、慢、掉舉、無明——諸比丘,這就是五種上分結。

70. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種上分結……乃至……應修習這四念處。”第八[經]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、心荒蕪經

9. Cetokhilasuttaṃ
71已對照

七十一、“諸比丘,有這五種心荒蕪。哪五種[心荒蕪]呢?諸比丘,在此,比丘對導師懷疑、猶豫、不勝解、不淨信。諸比丘,凡是對導師懷疑、猶豫、不勝解、不淨信的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,這是第一種心荒蕪。

71. [a. ni. 5.205; dī. ni. 3.319; ma. ni. 1.185] ‘‘Pañcime, bhikkhave, cetokhilā [cetokhīlā (ka.)]. Katame pañca? Idha bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetokhilo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對法懷疑……乃至……對僧懷疑……對學懷疑……對諸同梵行者忿怒、不悅、心受打擊、成為荒蕪。諸比丘,凡是對諸同梵行者忿怒、不悅、心受打擊、成為荒蕪的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,這是第五種心荒蕪。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati… sikkhāya kaṅkhati… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetokhilo.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種心荒蕪……乃至……應修習這四念處。”第九[經]。

‘‘Imesaṃ, kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetokhilānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、心縛經

10. Cetasovinibandhasuttaṃ
72PTS 4.461緬 3.253已對照

七十二、“諸比丘,有這五種心縛。哪五種[心縛]呢?諸比丘,在此,比丘對諸欲未離貪、欲未離、愛戀未離、渴未離、熱惱未離、愛未離。諸比丘,凡是對諸欲未離貪、欲未離、愛戀未離、渴未離、熱惱未離、愛未離的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,這是第一種心縛。

72. ‘‘Pañcime, bhikkhave, cetasovinibandhā [cetovinibaddhā (sāratthadīpanīṭīkā) a. ni. 5.206; dī. ni. 3.320]. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetasovinibandho.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對身未離貪……乃至……對色未離貪……隨其所欲地吃到腹滿,耽於臥樂、倚樂、睡眠樂而住……為求某一天眾而行梵行:‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天。’諸比丘,凡是為求某一天眾而行梵行——‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天。’——的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,這是第五種心縛。諸比丘,這就是五種心縛。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati … aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetasovinibandho. Ime kho, bhikkhave, pañca cetasovinibandhā.
已對照

“諸比丘,為了舍斷這五種心縛,應修習四念處。哪四種[念處]呢?諸比丘,在此,比丘於身隨觀身而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂;於諸受……乃至……於心……乃至……於諸法隨觀法而住,熱勤、正知、具念,調伏世間的貪與憂。諸比丘,為了舍斷這五種心縛,應修習這四念處。”第十[經]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dasamaṃ.
已對照

念處品第二。

Satipaṭṭhānavaggo dutiyo.
PTS 4.462已對照

其攝頌——

學處、蓋、欲,蘊與下分[結]、趣;

慳、上分[結]第八,心荒蕪、心縛。

Tassuddānaṃ –
Sikkhā nīvaraṇākāmā, khandhā ca orambhāgiyā gati;
Maccheraṃ uddhambhāgiyā aṭṭhamaṃ, cetokhilā vinibandhāti.