快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 九集·沙門性品 Sāmaññavaggo

本經目錄五、沙門性品一、狹窄經二、身證者經三、慧解脫者經四、俱分解脫者經五、現見法經六、現見涅槃經七、涅槃經八、般涅槃經九、彼分涅槃經十、現法涅槃經沙門性品第五。第一五十[經]完畢。

已對照

五、沙門性品

5. Sāmaññavaggo
已對照

一、狹窄經

1. Sambādhasuttaṃ
42PTS 4.449緬 3.242已對照

四十二、一時,具壽阿難住在憍賞彌瞿師羅園。那時,具壽優陀夷來到具壽阿難之處;到了之後,與具壽阿難互相問候。互相問候、交談了一番愉快而值得憶念的話之後,坐在一旁。坐在一旁的具壽優陀夷對具壽阿難這樣說——“賢友,這是般遮羅旃陀(Pañcālacaṇḍa)天子所說的——

42. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho āyasmā udāyī yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā udāyī āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘vuttamidaṃ, āvuso, pañcālacaṇḍena devaputtena –
已對照

‘在狹窄(sambādha)之中的空間(okāsa),廣慧者已了知;

‘‘Sambādhe gataṃ [sambādhe vata (sī.)] okāsaṃ, avidvā bhūrimedhaso;
已對照

那覺悟了禪那的佛陀、退隱的最上牛(paṭilīnanisabha)、牟尼。’”

Yo jhānamabujjhi buddho, paṭilīnanisabho munī’’ti.
已對照

“賢友,什麼是狹窄?什麼是世尊所說的狹窄中空間的獲得?”“賢友,世尊說這五種欲功德是狹窄。哪五種[欲功德]呢?眼所識的諸色,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的;耳所識的諸聲……乃至……鼻所識的諸香……舌所識的諸味……身所識的諸觸,是可喜的、可樂的、可意的、可愛的、與欲相應的、能引生貪染的。賢友,世尊說這五種欲功德是狹窄。

‘‘Katamo, āvuso, sambādho, katamo sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā’’ti? ‘‘Pañcime, āvuso, kāmaguṇā sambādho vutto bhagavatā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, āvuso, pañca kāmaguṇā sambādho vutto bhagavatā.
PTS 4.450已對照

“賢友,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於初禪。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了狹窄中空間的獲得。在那裡也還有狹窄。在那裡什麼是狹窄呢?凡是在那裡尋、伺未滅,這就是此中的狹窄。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena. Tatrāpatthi sambādho. Kiñca tattha sambādho? Yadeva tattha vitakkavicārā aniruddhā honti, ayamettha sambādho.
已對照

“再者,賢友,比丘尋、伺寂止……乃至……成就並住於第二禪。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了狹窄中空間的獲得。在那裡也還有狹窄。在那裡什麼是狹窄呢?凡是在那裡喜未滅,這就是此中的狹窄。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena. Tatrāpatthi sambādho. Kiñca tattha sambādho? Yadeva tattha pīti aniruddhā hoti, ayamettha sambādho.
緬 3.243已對照

“再者,賢友,比丘離喜……乃至……成就並住於第三禪。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了狹窄中空間的獲得。在那裡也還有狹窄。在那裡什麼是狹窄呢?凡是在那裡舍樂未滅,這就是此中的狹窄。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu pītiyā ca virāgā…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena. Tatrāpatthi sambādho. Kiñca tattha sambādho? Yadeva tattha upekkhāsukhaṃ aniruddhaṃ hoti, ayamettha sambādho.
已對照

“再者,賢友,比丘舍斷樂……乃至……成就並住於第四禪。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了狹窄中空間的獲得。在那裡也還有狹窄。在那裡什麼是狹窄呢?凡是在那裡色想未滅,這就是此中的狹窄。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena. Tatrāpatthi sambādho. Kiñca tattha sambādho? Yadeva tattha rūpasaññā aniruddhā hoti, ayamettha sambādho.
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越色想,有對想滅沒,不作意種種想,[知]‘虛空是無邊的’,成就並住於空無邊處。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了狹窄中空間的獲得。在那裡也還有狹窄。在那裡什麼是狹窄呢?凡是在那裡空無邊處想未滅,這就是此中的狹窄。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena. Tatrāpatthi sambādho. Kiñca tattha sambādho? Yadeva tattha ākāsānañcāyatanasaññā aniruddhā hoti, ayamettha sambādho.
PTS 4.451已對照

“再者,賢友,比丘完全超越空無邊處,[知]‘識是無邊的’,成就並住於識無邊處。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了狹窄中空間的獲得。在那裡也還有狹窄。在那裡什麼是狹窄呢?凡是在那裡識無邊處想未滅,這就是此中的狹窄。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena. Tatrāpatthi sambādho. Kiñca tattha sambādho? Yadeva tattha viññāṇañcāyatanasaññā aniruddhā hoti, ayamettha sambādho.
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越識無邊處,[知]‘什麼都沒有’,成就並住於無所有處。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了狹窄中空間的獲得。在那裡也還有狹窄。在那裡什麼是狹窄呢?凡是在那裡無所有處想未滅,這就是此中的狹窄。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena. Tatrāpatthi sambādho. Kiñca tattha sambādho? Yadeva tattha ākiñcaññāyatanasaññā aniruddhā hoti, ayamettha sambādho.
緬 3.244已對照

“再者,賢友,比丘完全超越無所有處,成就並住於非想非非想處。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了狹窄中空間的獲得。在那裡也還有狹窄。在那裡什麼是狹窄呢?凡是在那裡非想非非想處想未滅,這就是此中的狹窄。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā pariyāyena. Tatrāpatthi sambādho. Kiñca tattha sambādho? Yadeva tattha nevasaññānāsaññāyatanasaññā aniruddhā hoti, ayamettha sambādho.
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越非想非非想處,成就並住於想受滅,而他以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了。賢友,到這個程度,世尊不依理趣說了狹窄中空間的獲得。”第一[經]。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ettāvatāpi kho, āvuso, sambādhe okāsādhigamo vutto bhagavatā nippariyāyenā’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、身證者經

2. Kāyasakkhīsuttaṃ
43已對照

四十三、“‘身證者、身證者’,賢友,被這樣說。賢友,到什麼程度,世尊說[他]是身證者?”“賢友,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於初禪。隨那處是怎樣的,他就那樣以身觸證它而住。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了身證者。

43. ‘‘‘Kāyasakkhī kāyasakkhī’ti, āvuso, vuccati. Kittāvatā nu kho, āvuso, kāyasakkhī vutto bhagavatā’’ti? ‘‘Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Yathā yathā ca tadāyatanaṃ tathā tathā naṃ kāyena phusitvā viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, kāyasakkhī vutto bhagavatā pariyāyena.
PTS 4.452已對照

“再者,賢友,比丘尋、伺寂止……乃至……成就並住於第二禪……第三禪……第四禪。隨那處是怎樣的,他就那樣以身觸證它而住。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了身證者。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ… tatiyaṃ jhānaṃ… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Yathā yathā ca tadāyatanaṃ tathā tathā naṃ kāyena phusitvā viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, kāyasakkhī vutto bhagavatā pariyāyena.
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越色想,有對想滅沒,不作意種種想,[知]‘虛空是無邊的’,成就並住於空無邊處。隨那處是怎樣的,他就那樣以身觸證它而住。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了身證者……乃至……。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Yathā yathā ca tadāyatanaṃ tathā tathā naṃ kāyena phusitvā viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, kāyasakkhī vutto bhagavatā pariyāyena…pe….
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越非想非非想處,成就並住於想受滅,而他以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了。隨那處是怎樣的,他就那樣以身觸證它而住。賢友,到這個程度,世尊不依理趣說了身證者。”第二[經]。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Yathā yathā ca tadāyatanaṃ tathā tathā naṃ kāyena phusitvā viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, kāyasakkhī vutto bhagavatā nippariyāyenā’’ti. Dutiyaṃ.
已對照

三、慧解脫者經

3. Paññāvimuttasuttaṃ
44緬 3.245已對照

四十四、“‘慧解脫者、慧解脫者’,賢友,被這樣說。賢友,到什麼程度,世尊說[他]是慧解脫者?”

44. ‘‘‘Paññāvimutto paññāvimutto’ti, āvuso, vuccati. Kittāvatā nu kho, āvuso, paññāvimutto vutto bhagavatā’’ti?
已對照

“賢友,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於初禪,並以慧了知它。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了慧解脫者……乃至……。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati, paññāya ca naṃ pajānāti. Ettāvatāpi kho, āvuso, paññāvimutto vutto bhagavatā pariyāyena…pe….
PTS 4.453已對照

“再者,賢友,比丘完全超越非想非非想處,成就並住於想受滅,而他以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了,並以慧了知它。賢友,到這個程度,世尊不依理趣說了慧解脫者。”第三[經]。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti, paññāya ca naṃ pajānāti. Ettāvatāpi kho, āvuso, paññāvimutto vutto bhagavatā nippariyāyenā’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、俱分解脫者經

4. Ubhatobhāgavimuttasuttaṃ
45已對照

四十五、“‘俱分解脫者、俱分解脫者’,賢友,被這樣說。賢友,到什麼程度,世尊說[他]是俱分解脫者?”

45. ‘‘‘Ubhatobhāgavimutto ubhatobhāgavimutto’ti, āvuso, vuccati. Kittāvatā nu kho, āvuso, ubhatobhāgavimutto vutto bhagavatā’’ti?
已對照

“賢友,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於初禪。隨那處是怎樣的,他就那樣以身觸證它而住,並以慧了知它。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了俱分解脫者……乃至……。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Yathā yathā ca tadāyatanaṃ tathā tathā naṃ kāyena phusitvā viharati, paññāya ca naṃ pajānāti. Ettāvatāpi kho, āvuso, ubhatobhāgavimutto vutto bhagavatā pariyāyena…pe….
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越非想非非想處,成就並住於想受滅,而他以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了。隨那處是怎樣的,他就那樣以身觸證它而住,並以慧了知它。賢友,到這個程度,世尊不依理趣說了俱分解脫者。”第四[經]。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Yathā yathā ca tadāyatanaṃ tathā tathā naṃ kāyena phusitvā viharati, paññāya ca naṃ pajānāti. Ettāvatāpi kho, āvuso, ubhatobhāgavimutto vutto bhagavatā nippariyāyenā’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、現見法經

5. Sandiṭṭhikadhammasuttaṃ
46已對照

四十六、“‘現見的法、現見的法’,賢友,被這樣說。賢友,到什麼程度,世尊說[它]是現見的法?”

46. ‘‘‘Sandiṭṭhiko dhammo sandiṭṭhiko dhammo’ti, āvuso, vuccati. Kittāvatā nu kho, āvuso, sandiṭṭhiko dhammo vutto bhagavatā’’ti?
緬 3.246已對照

“賢友,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於初禪。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了現見的法……乃至……。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sandiṭṭhiko dhammo vutto bhagavatā pariyāyena…pe….
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越非想非非想處,成就並住於想受滅,而他以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了。賢友,到這個程度,世尊不依理趣說了現見的法。”第五[經]。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ettāvatāpi kho, āvuso, sandiṭṭhiko dhammo vutto bhagavatā nippariyāyenā’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、現見涅槃經

6. Sandiṭṭhikanibbānasuttaṃ
47已對照

四十七、“‘現見的涅槃、現見的涅槃’,賢友,被這樣說。賢友,到什麼程度,世尊說[它]是現見的涅槃?”

47. ‘‘‘Sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ sandiṭṭhikaṃ nibbāna’nti, āvuso, vuccati. Kittāvatā nu kho, āvuso, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ vuttaṃ bhagavatā’’ti?
已對照

“賢友,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於初禪。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了現見的涅槃……乃至……。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ vuttaṃ bhagavatā pariyāyena…pe….
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越非想非非想處,成就並住於想受滅,而他以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了。賢友,到這個程度,世尊不依理趣說了現見的涅槃。”第六[經]。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ettāvatāpi kho, āvuso, sandiṭṭhikaṃ nibbānaṃ vuttaṃ bhagavatā nippariyāyenā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、涅槃經

7. Nibbānasuttaṃ
48PTS 4.454已對照

四十八、“‘涅槃、涅槃’,賢友,被這樣說……乃至……。第七[經]。

48. ‘‘‘Nibbānaṃ nibbāna’nti, āvuso, vuccati…pe…. Sattamaṃ.
已對照

八、般涅槃經

8. Parinibbānasuttaṃ
49已對照

四十九、“‘般涅槃、般涅槃’……乃至……。第八[經]。

49. ‘‘‘Parinibbānaṃ parinibbāna’nti…pe…. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、彼分涅槃經

9. Tadaṅganibbānasuttaṃ
50已對照

五十、“‘彼分涅槃、彼分涅槃’,賢友,被這樣說……乃至……。第九[經]。

50. ‘‘‘Tadaṅganibbānaṃ tadaṅganibbāna’nti, āvuso, vuccati…pe…. Navamaṃ.
已對照

十、現法涅槃經

10. Diṭṭhadhammanibbānasuttaṃ
51已對照

五十一、“‘現法涅槃、現法涅槃’,賢友,被這樣說。賢友,到什麼程度,世尊說[它]是現法涅槃?”

51. ‘‘‘Diṭṭhadhammanibbānaṃ diṭṭhadhammanibbāna’nti, āvuso, vuccati. Kittāvatā nu kho, āvuso diṭṭhadhammanibbānaṃ vuttaṃ bhagavatā’’ti?
緬 3.247已對照

“賢友,在此,比丘已離諸欲……乃至……成就並住於初禪。賢友,到這個程度,世尊也依理趣說了現法涅槃……乃至……。

‘‘Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ettāvatāpi kho, āvuso, diṭṭhadhammanibbānaṃ vuttaṃ bhagavatā pariyāyena …pe….
已對照

“再者,賢友,比丘完全超越非想非非想處,成就並住於想受滅,而他以慧見了[四諦]之後,諸漏便遍盡了。賢友,到這個程度,世尊不依理趣說了現法涅槃。”第十[經]。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ettāvatāpi kho, āvuso, diṭṭhadhammanibbānaṃ vuttaṃ bhagavatā nippariyāyenā’’ti. Dasamaṃ.
已對照

沙門性品第五。

Sāmaññavaggo pañcamo.
PTS 4.455已對照

其攝頌——

狹窄、身證者、慧,

俱分、兩現見;

涅槃、般涅槃,

以及彼分與現法。

Tassuddānaṃ –
Sambādho kāyasakkhī paññā,
Ubhatobhāgo sandiṭṭhikā dve;
Nibbānaṃ parinibbānaṃ,
Tadaṅgadiṭṭhadhammikena cāti.
已對照

第一五十[經]完畢。

Paṭhamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.
2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ