快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 四集·班達村品 Bhaṇḍagāmavaggo

本經目錄一、第一五十[經]一、班達村品一、隨覺經二、墮落經三、第一受損經四、第二受損經五、順流經六、少聞經七、光彩經八、無所畏經九、渴愛生起經十、軛經班達村品第一。

已對照

一、第一五十[經]

已對照

一、班達村品

1. Bhaṇḍagāmavaggo
已對照

一、隨覺經

1. Anubuddhasuttaṃ
1PTS 2.1緬 1.307已對照

一、如是我聞——一時,世尊住在跋耆[國]的班達村。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

1. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vajjīsu viharati bhaṇḍagāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已對照

“諸比丘,由於不隨覺、不通達四種法,我與你們才這樣長時地奔馳、流轉。哪四種[法]呢?諸比丘,由於不隨覺、不通達聖戒,我與你們才這樣長時地奔馳、流轉;諸比丘,由於不隨覺、不通達聖定,我與你們才這樣長時地奔馳、流轉;諸比丘,由於不隨覺、不通達聖慧,我與你們才這樣長時地奔馳、流轉;諸比丘,由於不隨覺、不通達聖解脫,我與你們才這樣長時地奔馳、流轉。諸比丘,如今這聖戒已被隨覺、已被通達,聖定已被隨覺、已被通達,聖慧已被隨覺、已被通達,聖解脫已被隨覺、已被通達;有愛已被根絕,[導向再]有之索已盡,如今不再有後有了。”

‘‘Catunnaṃ, bhikkhave, dhammānaṃ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Katamesaṃ catunnaṃ? Ariyassa, bhikkhave, sīlassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Ariyassa, bhikkhave, samādhissa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Ariyāya, bhikkhave, paññāya ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Ariyāya, bhikkhave, vimuttiyā ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Tayidaṃ, bhikkhave, ariyaṃ sīlaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, ariyo samādhi anubuddho paṭividdho, ariyā paññā anubuddhā paṭividdhā, ariyā vimutti anubuddhā paṭividdhā, ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti, natthi dāni punabbhavo’’ti.
緬 1.308已對照

世尊說了這[番話]。善逝說了這[番話]之後,導師又接著這樣說:

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
PTS 2.2已對照

“戒、定與慧,以及無上的解脫——

‘‘Sīlaṃ samādhi paññā ca, vimutti ca anuttarā;
已對照

這些法已被有名聲的喬達摩所隨覺。

Anubuddhā ime dhammā, gotamena yasassinā.
已對照

“如是,佛陀以證智為諸比丘宣說了法;

‘‘Iti buddho abhiññāya, dhammamakkhāsi bhikkhunaṃ;
已對照

作苦之邊際者、導師、具眼者,已般涅槃。”第一[經]。

Dukkhassantakaro satthā, cakkhumā parinibbuto’’ti. paṭhamaṃ;
已對照

二、墮落經

2. Papatitasuttaṃ
2已對照

二、“諸比丘,不具足四種法者,被稱為‘已從這法與律墮落’。不具足哪四種[法]呢?諸比丘,不具足聖戒者,被稱為‘已從這法與律墮落’。諸比丘,不具足聖定者,被稱為‘已從這法與律墮落’。諸比丘,不具足聖慧者,被稱為‘已從這法與律墮落’。諸比丘,不具足聖解脫者,被稱為‘已從這法與律墮落’。諸比丘,不具足這四種法者,被稱為‘已從這法與律墮落’。

2. ‘‘Catūhi, bhikkhave, dhammehi asamannāgato ‘imasmā dhammavinayā papatito’ti vuccati. Katamehi catūhi? Ariyena, bhikkhave, sīlena asamannāgato ‘imasmā dhammavinayā papatito’ti vuccati. Ariyena, bhikkhave, samādhinā asamannāgato ‘imasmā dhammavinayā papatito’ti vuccati. Ariyāya, bhikkhave, paññāya asamannāgato ‘imasmā dhammavinayā papatito’ti vuccati. Ariyāya, bhikkhave, vimuttiyā asamannāgato ‘imasmā dhammavinayā papatito’ti vuccati. Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi asamannāgato ‘imasmā dhammavinayā papatito’ti vuccati.
已對照

“諸比丘,具足四種法者,被稱為‘未從這法與律墮落’。具足哪四種[法]呢?諸比丘,具足聖戒者,被稱為‘未從這法與律墮落’。諸比丘,具足聖定者,被稱為‘未從這法與律墮落’。諸比丘,具足聖慧者,被稱為‘未從這法與律墮落’。諸比丘,具足聖解脫者,被稱為‘未從這法與律墮落’。諸比丘,具足這四種法者,被稱為‘未從這法與律墮落’。”

‘‘Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ‘imasmā dhammavinayā apapatito’ti [appapatitoti (ka.)] vuccati. Katamehi catūhi? Ariyena, bhikkhave, sīlena samannāgato ‘imasmā dhammavinayā apapatito’ti vuccati. Ariyena, bhikkhave, samādhinā samannāgato ‘imasmā dhammavinayā apapatito’ti vuccati. Ariyāya, bhikkhave, paññāya samannāgato ‘imasmā dhammavinayā apapatito’ti vuccati. Ariyāya, bhikkhave, vimuttiyā samannāgato ‘imasmā dhammavinayā apapatito’ti vuccati. Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato ‘imasmā dhammavinayā apapatito’ti vuccatī’’ti.
已對照

“退失者便墮落,墮落者[即是退失者],貪著者又再來到[生、老、病、死];

‘‘Cutā patanti patitā, giddhā ca punarāgatā;
已對照

應作的已作,可喜的已喜,以樂而隨得樂。”第二[經]。

Kataṃ kiccaṃ rataṃ rammaṃ, sukhenānvāgataṃ sukha’’nti. dutiyaṃ;
已對照

三、第一受損經

3. Paṭhamakhatasuttaṃ
3PTS 2.3緬 1.309已對照

三、“諸比丘,具足四種法的愚人、不明達者、非善士,守護受損、受害的自己,是有罪的,為智者所呵,生起許多非福。具足哪四種[法]呢?不審察、不深究,對應受毀謗者說稱讚;不審察、不深究,對應受稱讚者說毀謗;不審察、不深究,於不應生淨信之處顯示淨信;不審察、不深究,於應生淨信之處顯示無淨信——諸比丘,具足這四種法的愚人、不明達者、非善士,守護受損、受害的自己,是有罪的,為智者所呵,生起許多非福。

“諸比丘,具足四種法的智者、明達者、善士,守護未受損、未受害的自己,是無罪的,不為智者所呵,生起許多福。具足哪四種[法]呢?審察、深究之後,對應受毀謗者說毀謗;審察、深究之後,對應受稱讚者說稱讚;審察、深究之後,於不應生淨信之處顯示無淨信;審察、深究之後,於應生淨信之處顯示淨信——諸比丘,具足這四種法的智者、明達者、善士,守護未受損、未受害的自己,是無罪的,不為智者所呵,生起許多福。”

“凡稱讚應受呵責者,

或呵責那應受稱讚者;

他便以口積聚敗運(kali),

因那敗運而得不到安樂。

“這是微小的敗運——

即在骰子上輸掉財物;

縱然連同一切所有、連同自身[一併輸掉],

這才是更大的敗運——

即對諸善逝心懷瞋惡。

“十萬尼羅浮陀(nirabbuda),

又三十六[尼羅浮陀]與五阿浮陀(abbuda);

呵責聖者者所趣入的地獄[壽量即此],

[由於他]立定了惡的語與意。”第三[經]。

3. ‘‘Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bālo abyatto [avyatto (sī. pī.)] asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamehi catūhi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti, ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti – imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati.
‘‘Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto [vyatto (sī. pī.), byatto (syā. kaṃ.)] sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavati. Katamehi catūhi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati, anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti, anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti – imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavatī’’ti.
[su. ni. 663; saṃ. ni. 1.180] ‘‘Yo nindiyaṃ pasaṃsati,
Taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo;
Vicināti mukhena so kaliṃ,
Kalinā tena sukhaṃ na vindati.
[su. ni. 663; saṃ. ni. 1.180] ‘‘Appamatto ayaṃ kali,
Yo akkhesu dhanaparājayo;
Sabbassāpi sahāpi attanā,
Ayameva mahantataro kali;
Yo sugatesu manaṃ padosaye.
‘‘Sataṃ sahassānaṃ nirabbudānaṃ,
Chattiṃsatī pañca ca abbudāni;
Yamariyagarahī [yamariyaṃ garahīya (syā. kaṃ.)] nirayaṃ upeti,
Vācaṃ manañca paṇidhāya pāpaka’’nti. tatiyaṃ;
已對照

四、第二受損經

4. Dutiyakhatasuttaṃ
4已對照

四、“諸比丘,於四種[處]邪行道的愚人、不明達者、非善士,守護受損、受害的自己,是有罪的,為智者所呵,生起許多非福。於哪四種[處]呢?諸比丘,於母邪行道的愚人、不明達者、非善士,守護受損、受害的自己,是有罪的,為智者所呵,生起許多非福。諸比丘,於父邪行道的……乃至……諸比丘,於如來邪行道的……乃至……諸比丘,於如來的弟子邪行道的愚人、不明達者、非善士,守護受損、受害的自己,是有罪的,為智者所呵,生起許多非福。諸比丘,於這四種[處]邪行道的愚人、不明達者、非善士,守護受損、受害的自己,是有罪的,為智者所呵,生起許多非福。

4. ‘‘Catūsu, bhikkhave, micchā paṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Katamesu catūsu? Mātari, bhikkhave, micchā paṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Pitari, bhikkhave, micchā paṭipajjamāno…pe… tathāgate, bhikkhave, micchā paṭipajjamāno…pe… tathāgatasāvake, bhikkhave, micchā paṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati. Imesu kho, bhikkhave, catūsu micchā paṭipajjamāno bālo abyatto asappuriso khataṃ upahataṃ attānaṃ pariharati, sāvajjo ca hoti sānuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca apuññaṃ pasavati.
已對照

“諸比丘,於四種[處]正行道的智者、明達者、善士,守護未受損、未受害的自己,是無罪的,不為智者所呵,生起許多福。於哪四種[處]呢?諸比丘,於母正行道的智者、明達者、善士,守護未受損、未受害的自己,是無罪的,不為智者所呵,生起許多福。諸比丘,於父正行道的……乃至……諸比丘,於如來正行道的……乃至……諸比丘,於如來的弟子正行道的智者、明達者、善士,守護未受損、未受害的自己,是無罪的,不為智者所呵,生起許多福。諸比丘,於這四種[處]正行道的智者、明達者、善士,守護未受損、未受害的自己,是無罪的,不為智者所呵,生起許多福。”

‘‘Catūsu, bhikkhave, sammā paṭipajjamāno paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavati. Katamesu catūsu? Mātari, bhikkhave, sammā paṭipajjamāno paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavati. Pitari, bhikkhave, sammā paṭipajjamāno…pe… tathāgate, bhikkhave, sammā paṭipajjamāno…pe… tathāgatasāvake, bhikkhave, sammā paṭipajjamāno paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavati. Imesu kho, bhikkhave, catūsu sammā paṭipajjamāno paṇḍito viyatto sappuriso akkhataṃ anupahataṃ attānaṃ pariharati, anavajjo ca hoti ananuvajjo ca viññūnaṃ, bahuñca puññaṃ pasavatī’’ti.
緬 1.311已對照

“凡於母與於父邪行道者,

‘‘Mātari pitari cāpi, yo micchā paṭipajjati;
已對照

或於如來、正覺者,或於他的弟子[邪行道者],

Tathāgate vā sambuddhe, atha vā tassa sāvake;
PTS 2.5已對照

那樣的人便生起許多非福。

Bahuñca so pasavati, apuññaṃ tādiso naro.
已對照

“由於那對父母的非法行,諸智者

‘‘Tāya naṃ adhammacariyāya [tāya adhammacariyāya (sī. syā. kaṃ. pī.)], mātāpitūsu paṇḍitā;
已對照

就在此世呵責他,死後他又往苦界。

Idheva naṃ garahanti, peccāpāyañca gacchati.
已對照

“凡於母與於父正行道者,

‘‘Mātari pitari cāpi, yo sammā paṭipajjati;
已對照

或於如來、正覺者,或於他的弟子[正行道者],

Tathāgate vā sambuddhe, atha vā tassa sāvake;
已對照

那樣的人便生起許多福。

Bahuñca so pasavati, puññaṃ etādiso [puññampi tādiso (sī. syā. kaṃ.)] naro.
已對照

“由於那對父母的如法行,諸智者

‘‘Tāya naṃ dhammacariyāya, mātāpitūsu paṇḍitā;
已對照

就在此世稱讚他,死後他在天界歡喜。”第四[經]。

Idheva [idha ceva (sī.)] naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodatī’’ti [sagge ca modatīti (sī.)]. catutthaṃ;
已對照

五、順流經

5. Anusotasuttaṃ
5PTS 2.6緬 1.312已對照

五、“諸比丘,世間有這四種人存在、可得。哪四種[人]呢?順流而行的人、逆流而行的人、自身住立的人、已渡、到彼岸、站在陸地上的婆羅門。諸比丘,什麼是順流而行的人呢?諸比丘,在此,有一類人受用諸欲,並造惡業。諸比丘,這稱為順流而行的人。

“諸比丘,什麼是逆流而行的人呢?諸比丘,在此,有一類人不受用諸欲,也不造惡業,他雖帶著苦、帶著憂,滿面流淚而哭泣,[仍]行圓滿、清淨的梵行。諸比丘,這稱為逆流而行的人。

“諸比丘,什麼是自身住立的人呢?諸比丘,在此,有一類人由於五下分結的滅盡,成為化生者,在那裡般涅槃,不再從彼世間還來。諸比丘,這稱為自身住立的人。

“諸比丘,什麼人是已渡、到彼岸、站在陸地上的婆羅門呢?諸比丘,在此,有一類人由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。諸比丘,這人稱為已渡、到彼岸、站在陸地上的婆羅門。諸比丘,這就是世間存在、可得的四種人。”

“凡於諸欲不自制的人們,

在此世未離貪、受用諸欲者,

他們一再趣向生與老,

為渴愛所覆沒,是順流而行者。

“因此,堅固者在此念已現起,

不親近諸欲與諸惡,

縱然帶著苦也捨棄諸欲,

人們稱那人為‘逆流而行者’。

“凡舍斷了五種煩惱者,

學已圓滿、具不退失之性,

已得心自在,[六]根已得定,

那人確實被稱為‘自身住立者’。

“凡以智證會之後,高下諸法於他

已被焚滅、已滅沒、不復存在者,

他確是牟尼、梵行已立者,

到達世間邊際者,稱為到達彼岸者。”第五[經]。

5. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Anusotagāmī puggalo, paṭisotagāmī puggalo, ṭhitatto puggalo, tiṇṇo pāraṅgato [pāragato (sī. syā. kaṃ.)] thale tiṭṭhati brāhmaṇo. Katamo ca, bhikkhave, anusotagāmī puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kāme ca paṭisevati, pāpañca kammaṃ karoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, anusotagāmī puggalo.
‘‘Katamo ca, bhikkhave, paṭisotagāmī puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo kāme ca nappaṭisevati, pāpañca kammaṃ na karoti, sahāpi dukkhena sahāpi domanassena assumukhopi rudamāno paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭisotagāmī puggalo.
‘‘Katamo ca, bhikkhave, ṭhitatto puggalo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī, anāvattidhammo tasmā lokā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ṭhitatto puggalo.
‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo tiṇṇo pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇo? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo tiṇṇo pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇo. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti.
‘‘Ye keci kāmesu asaññatā janā,
Avītarāgā idha kāmabhogino;
Punappunaṃ jātijarūpagāmi te [jātijarūpagāhino (sī.), jātijarūpagā hi te (syā. kaṃ.)],
Taṇhādhipannā anusotagāmino.
‘‘Tasmā hi dhīro idhupaṭṭhitassatī,
Kāme ca pāpe ca asevamāno;
Sahāpi dukkhena jaheyya kāme,
Paṭisotagāmīti tamāhu puggalaṃ.
‘‘Yo ve kilesāni pahāya pañca,
Paripuṇṇasekho aparihānadhammo;
Cetovasippatto samāhitindriyo,
Sa ve ṭhitattoti naro pavuccati.
‘‘Paroparā yassa samecca dhammā,
Vidhūpitā atthagatā na santi;
Sa ve muni [sa vedagū (sī. syā. kaṃ. pī.)] vusitabrahmacariyo,
Lokantagū pāragatoti vuccatī’’ti. pañcamaṃ;
已對照

六、少聞經

6. Appassutasuttaṃ
6PTS 2.7緬 1.313已對照

六、“諸比丘,世間有這四種人存在、可得。哪四種[人]呢?少聞而所聞未到達[義]者、少聞而所聞已到達[義]者、多聞而所聞未到達[義]者、多聞而所聞已到達[義]者。諸比丘,人怎樣是少聞而所聞未到達[義]者呢?諸比丘,在此,有一類人的所聞是少的——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。他就那少許的所聞,不是了知義、了知法而行法隨法者。諸比丘,人就是這樣是少聞而所聞未到達[義]者。

6. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Appassuto sutena anupapanno, appassuto sutena upapanno, bahussuto sutena anupapanno, bahussuto sutena upapanno. Kathañca, bhikkhave, puggalo appassuto hoti sutena anupapanno? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa appakaṃ sutaṃ hoti – suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. So tassa appakassa sutassa na atthamaññāya dhammamaññāya [na dhammamaññāya (pī. ka.)] dhammānudhammappaṭipanno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo appassuto hoti sutena anupapanno.
已對照

“諸比丘,人怎樣是少聞而所聞已到達[義]者呢?諸比丘,在此,有一類人的所聞是少的——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。他就那少許的所聞,是了知義、了知法而行法隨法者。諸比丘,人就是這樣是少聞而所聞已到達[義]者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo appassuto hoti sutena upapanno? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa appakaṃ sutaṃ hoti – suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. So tassa appakassa sutassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo appassuto hoti sutena upapanno.
已對照

“諸比丘,人怎樣是多聞而所聞未到達[義]者呢?諸比丘,在此,有一類人的所聞是多的——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。他就那眾多的所聞,不是了知義、了知法而行法隨法者。諸比丘,人就是這樣是多聞而所聞未到達[義]者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo bahussuto hoti sutena anupapanno? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa bahukaṃ sutaṃ hoti – suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. So tassa bahukassa sutassa na atthamaññāya dhammamaññāya [na dhammamaññāya (pī.)] dhammānudhammappaṭipanno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo bahussuto hoti sutena anupapanno.
已對照

“諸比丘,人怎樣是多聞而所聞已到達[義]者呢?諸比丘,在此,有一類人的所聞是多的——經、應頌、記說、偈頌、自說、如是語、本生、未曾有法、智解。他就那眾多的所聞,是了知義、了知法而行法隨法者。諸比丘,人就是這樣是多聞而所聞已到達[義]者。諸比丘,這就是世間存在、可得的四種人。”

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo bahussuto hoti sutena upapanno? Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa bahukaṃ sutaṃ hoti – suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. So tassa bahukassa sutassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo bahussuto hoti sutena upapanno. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti.
已對照

“若人少聞,又於諸戒不圓滿行,

‘‘Appassutopi ce hoti, sīlesu asamāhito;
已對照

人們以兩方面呵責他:以戒與以所聞。

Ubhayena naṃ garahanti, sīlato ca sutena ca.
已對照

“若人少聞,而於諸戒善圓滿行,

‘‘Appassutopi ce hoti, sīlesu susamāhito;
已對照

人們以戒稱讚他,他的所聞便成就。

Sīlato naṃ pasaṃsanti, tassa sampajjate sutaṃ.
緬 1.314已對照

“若人多聞,而於諸戒不圓滿行,

‘‘Bahussutopi ce hoti, sīlesu asamāhito;
已對照

人們以戒呵責他,他的所聞不成就。

Sīlato naṃ garahanti, nāssa sampajjate sutaṃ.
PTS 2.8已對照

“若人多聞,又於諸戒善圓滿行,

‘‘Bahussutopi ce hoti, sīlesu susamāhito;
已對照

人們以兩方面稱讚他:以戒與以所聞。

Ubhayena naṃ pasaṃsanti, sīlato ca sutena ca.
已對照

“多聞、持法、具慧的佛弟子,

‘‘Bahussutaṃ dhammadharaṃ, sappaññaṃ buddhasāvakaṃ;
已對照

猶如閻浮檀金的金飾,誰堪譏責他?

Nekkhaṃ jambonadasseva, ko taṃ ninditumarahati;
已對照

諸天也稱讚他,他也為梵天所稱讚。”第六[經]。

Devāpi naṃ pasaṃsanti, brahmunāpi pasaṃsito’’ti. chaṭṭhaṃ;
已對照

七、光彩經

7. Sobhanasuttaṃ
7已對照

七、“諸比丘,有這四種賢明、已受調教、有自信、多聞、持法、法隨法行的[人],為僧團增添光彩。哪四種[人]呢?諸比丘,賢明、已受調教、有自信、多聞、持法、法隨法行的比丘,為僧團增添光彩。諸比丘,賢明、已受調教、有自信、多聞、持法、法隨法行的比丘尼,為僧團增添光彩。諸比丘,賢明、已受調教、有自信、多聞、持法、法隨法行的優婆塞,為僧團增添光彩。諸比丘,賢明、已受調教、有自信、多聞、持法、法隨法行的優婆夷,為僧團增添光彩。諸比丘,這四種賢明、已受調教、有自信、多聞、持法、法隨法行的[人],為僧團增添光彩。”

“凡是賢明且有自信者,

是多聞者,也是持法者;

是於法隨法而行者,

那樣的人被稱為僧團的光彩。

“具戒的比丘、多聞的比丘尼,

有信的優婆塞、以及有信的優婆夷,

這些人為僧團增添光彩,這些人確是僧團的光彩。”第七[經]。

7. ‘‘Cattārome, bhikkhave, viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā saṅghaṃ sobhenti. Katame cattāro? Bhikkhu, bhikkhave, viyatto vinīto visārado bahussuto dhammadharo dhammānudhammappaṭipanno saṅghaṃ sobheti. Bhikkhunī, bhikkhave, viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā saṅghaṃ sobheti. Upāsako, bhikkhave, viyatto vinīto visārado bahussuto dhammadharo dhammānudhammappaṭipanno saṅghaṃ sobheti. Upāsikā, bhikkhave, viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā saṅghaṃ sobheti. Ime kho, bhikkhave, cattāro viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā saṅghaṃ sobhentī’’ti.
‘‘Yo hoti viyatto [vyatto (sī. pī.), byatto (syā. kaṃ.)] ca visārado ca,
Bahussuto dhammadharo ca hoti;
Dhammassa hoti anudhammacārī,
Sa tādiso vuccati saṅghasobhano [saṃghasobhaṇo (ka.)].
‘‘Bhikkhu ca sīlasampanno, bhikkhunī ca bahussutā;
Upāsako ca yo saddho, yā ca saddhā upāsikā;
Ete kho saṅghaṃ sobhenti, ete hi saṅghasobhanā’’ti. sattamaṃ;
已對照

八、無所畏經

8. Vesārajjasuttaṃ
8PTS 2.9緬 1.315已對照

八、“諸比丘,如來有這四種無所畏;具足這些無所畏,如來自稱[居於]牛王之處,在眾中作獅子吼,轉起梵輪。哪四種[無所畏]呢?‘你自稱是正等正覺者,[可是]這些法你並未現等覺’——諸比丘,那麼,[能有]沙門、或婆羅門、或天、或魔、或梵天、或世間任何人如法地這樣詰責我嗎?——諸比丘,我看不到有這[樣的]因相。諸比丘,由於看不到這因相,我便得安穩、得無畏、得無所畏而住。

“‘你自稱是漏盡者,[可是]這些漏你並未遍盡’——諸比丘,那麼,[能有]沙門、或婆羅門、或天、或魔、或梵天、或世間任何人如法地這樣詰責我嗎?——諸比丘,我看不到有這[樣的]因相。諸比丘,由於看不到這因相,我便得安穩、得無畏、得無所畏而住。

“‘凡你所說的那些障礙法,受用它們並不足以成障礙’——諸比丘,那麼,[能有]沙門、或婆羅門、或天、或魔、或梵天、或世間任何人如法地這樣詰責我嗎?——諸比丘,我看不到有這[樣的]因相。諸比丘,由於看不到這因相,我便得安穩、得無畏、得無所畏而住。

“‘凡你為某[種]目的所說的法,那[法]並不能引導實行者正確地滅盡苦’——諸比丘,那麼,[能有]沙門、或婆羅門、或天、或魔、或梵天、或世間任何人如法地這樣詰責我嗎?——諸比丘,我看不到有這[樣的]因相。諸比丘,由於看不到這因相,我便得安穩、得無畏、得無所畏而住。諸比丘,這就是如來的四種無所畏;具足這些無所畏,如來自稱[居於]牛王之處,在眾中作獅子吼,轉起梵輪。”

“凡這些眾多的、[人所]構造的論道,

沙門婆羅門[如今]所依止的,

遇到如來時,它們便不復存在——

[遇到]那有自信、超越諸論道的[如來]。

“那具足一切功德者,勝伏[一切]之後,把法輪

轉起,[他]憐憫一切眾生;

那樣的、天與人中的最勝者,

眾生禮敬他——那到達有之彼岸者。”第八[經]。

8. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, tathāgatassa vesārajjāni, yehi vesārajjehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti. Katamāni cattāri? ‘Sammāsambuddhassa te paṭijānato ime dhammā anabhisambuddhā’ti tatra vata maṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā koci vā lokasmiṃ sahadhammena paṭicodessatīti nimittametaṃ, bhikkhave, na samanupassāmi. Etamahaṃ [etampahaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)], bhikkhave, nimittaṃ asamanupassanto khemappatto abhayappatto vesārajjappatto viharāmi.
‘‘‘Khīṇāsavassa te paṭijānato ime āsavā aparikkhīṇā’ti tatra vata maṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā koci vā lokasmiṃ sahadhammena paṭicodessatīti nimittametaṃ, bhikkhave, na samanupassāmi. Etamahaṃ, bhikkhave, nimittaṃ asamanupassanto khemappatto abhayappatto vesārajjappatto viharāmi.
‘‘‘Ye kho pana te antarāyikā dhammā vuttā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti tatra vata maṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā koci vā lokasmiṃ sahadhammena paṭicodessatīti nimittametaṃ, bhikkhave, na samanupassāmi. Etamahaṃ, bhikkhave, nimittaṃ asamanupassanto khemappatto abhayappatto vesārajjappatto viharāmi.
‘‘‘Yassa kho pana te atthāya dhammo desito so na niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāyā’ti tatra vata maṃ samaṇo vā brāhmaṇo vā devo vā māro vā brahmā vā koci vā lokasmiṃ sahadhammena paṭicodessatīti nimittametaṃ, bhikkhave, na samanupassāmi. Etamahaṃ, bhikkhave, nimittaṃ asamanupassanto khemappatto abhayappatto vesārajjappatto viharāmi. Imāni kho, bhikkhave, cattāri tathāgatassa vesārajjāni, yehi vesārajjehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetī’’ti.
‘‘Ye kecime vādapathā puthussitā,
Yaṃ nissitā samaṇabrāhmaṇā ca;
Tathāgataṃ patvā na te bhavanti,
Visāradaṃ vādapathātivattaṃ [vādapathābhivattinaṃ (sī.), vādapathāti vuttaṃ (pī. ka.)].
‘‘Yo dhammacakkaṃ abhibhuyya kevalī [kevalaṃ (syā.), kevalo (ka.)],
Pavattayī sabbabhūtānukampī;
Taṃ tādisaṃ devamanussaseṭṭhaṃ,
Sattā namassanti bhavassa pāragu’’nti. aṭṭhamaṃ;
已對照

九、渴愛生起經

9. Taṇhuppādasuttaṃ
9PTS 2.10已對照

九、“諸比丘,有這四種渴愛生起,比丘的渴愛在生起時,便在其中生起。哪四種[渴愛生起]呢?諸比丘,比丘的渴愛在生起時,或因衣而生起;諸比丘,比丘的渴愛在生起時,或因缽食而生起;諸比丘,比丘的渴愛在生起時,或因坐臥處而生起;諸比丘,比丘的渴愛在生起時,或因如是的有與無有而生起。諸比丘,這就是四種渴愛生起,比丘的渴愛在生起時,便在其中生起。”

9. ‘‘Cattārome, bhikkhave, taṇhuppādā yattha bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati. Katame cattāro? Cīvarahetu vā, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati; piṇḍapātahetu vā, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati; senāsanahetu vā, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati; itibhavābhavahetu vā, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjati. Ime kho, bhikkhave, cattāro taṇhuppādā yattha bhikkhuno taṇhā uppajjamānā uppajjatī’’ti.
已對照

“人以渴愛為第二[伴],長時流轉,

‘‘Taṇhā dutiyo puriso, dīghamaddhāna saṃsaraṃ;
已對照

不能超越此種狀態與他種狀態的輪迴。

Itthabhāvaññathābhāvaṃ, saṃsāraṃ nātivattati.
已對照

“如是知道過患,[知道]渴愛是苦的來源,

‘‘Evamādīnavaṃ ñatvā, taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ;
已對照

離渴愛、無執取的比丘,應當具念而行。”第九[經]。

Vītataṇho anādāno, sato bhikkhu paribbaje’’ti [itivu. 15, 105]. navamaṃ;
已對照

十、軛經

10. Yogasuttaṃ
10緬 1.317已對照

十、“諸比丘,有這四種軛。哪四種[軛]呢?欲軛、有軛、見軛、無明軛。諸比丘,什麼是欲軛呢?諸比丘,在此,有一類人不如實了知諸欲的集起、滅沒、味著、過患與出離。當他不如實了知諸欲的集起、滅沒、味著、過患與出離時,凡於諸欲的欲貪、欲喜、欲愛戀、欲迷醉、欲渴、欲熱惱、欲耽著、欲愛,那便潛伏。諸比丘,這稱為欲軛。如是為欲軛。

10. ‘‘Cattārome, bhikkhave, yogā. Katame cattāro? Kāmayogo, bhavayogo, diṭṭhiyogo, avijjāyogo. Katamo ca, bhikkhave, kāmayogo? Idha, bhikkhave, ekacco kāmānaṃ samudayañca atthaṅgamañca [atthagamañca (sī. pī.)] assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Tassa kāmānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato [nappajānato (syā. kaṃ. ka.)] yo kāmesu kāmarāgo kāmanandī [kāmanandi (sī. syā. kaṃ.)] kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho kāmajjhosānaṃ kāmataṇhā sānuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, kāmayogo. Iti kāmayogo.
已對照

“又,有軛是怎樣的呢?諸比丘,在此,有一類人不如實了知諸有的集起、滅沒、味著、過患與出離。當他不如實了知諸有的集起、滅沒、味著、過患與出離時,凡於諸有的有貪、有喜、有愛戀、有迷醉、有渴、有熱惱、有耽著、有愛,那便潛伏。諸比丘,這稱為有軛。如是為欲軛、有軛。

‘‘Bhavayogo ca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco bhavānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Tassa bhavānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato yo bhavesu bhavarāgo bhavanandī bhavasneho bhavamucchā bhavapipāsā bhavapariḷāho bhavajjhosānaṃ bhavataṇhā sānuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhavayogo. Iti kāmayogo bhavayogo.
PTS 2.11已對照

“又,見軛是怎樣的呢?諸比丘,在此,有一類人不如實了知諸見的集起、滅沒、味著、過患與出離。當他不如實了知諸見的集起、滅沒、味著、過患與出離時,凡於諸見的見貪、見喜、見愛戀、見迷醉、見渴、見熱惱、見耽著、見愛,那便潛伏。諸比丘,這稱為見軛。如是為欲軛、有軛、見軛。

‘‘Diṭṭhiyogo ca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Tassa diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato yo diṭṭhīsu diṭṭhirāgo diṭṭhinandī diṭṭhisneho diṭṭhimucchā diṭṭhipipāsā diṭṭhipariḷāho diṭṭhijjhosānaṃ [diṭṭhiajjhosānaṃ (sī. pī.)] diṭṭhitaṇhā sānuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhiyogo. Iti kāmayogo bhavayogo diṭṭhiyogo.
已對照

“又,無明軛是怎樣的呢?諸比丘,在此,有一類人不如實了知六觸處的集起、滅沒、味著、過患與出離。當他不如實了知六觸處的集起、滅沒、味著、過患與出離時,凡於六觸處的無明、無知,那便潛伏。諸比丘,這稱為無明軛。如是為欲軛、有軛、見軛、無明軛,[他]被諸惡不善法——雜染的、能導致再有的、有焦慮的、有苦異熟的、招致未來生老死的——所繫縛,因此被稱為‘非瑜伽安穩者’。諸比丘,這就是四種軛。

‘‘Avijjāyogo ca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Tassa channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato yā chasu phassāyatanesu avijjā aññāṇaṃ sānuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, avijjāyogo. Iti kāmayogo bhavayogo diṭṭhiyogo avijjāyogo, saṃyutto pāpakehi akusalehi dhammehi saṃkilesikehi ponobhavikehi [pono bbhavikehi (syā. ka.)] sadarehi dukkhavipākehi āyatiṃ jātijarāmaraṇikehi. Tasmā ayogakkhemīti vuccati. Ime kho, bhikkhave, cattāro yogā.
緬 1.318已對照

“諸比丘,有這四種離軛。哪四種[離軛]呢?欲軛的離軛、有軛的離軛、見軛的離軛、無明軛的離軛。諸比丘,什麼是欲軛的離軛呢?諸比丘,在此,有一類人如實了知諸欲的集起、滅沒、味著、過患與出離。當他如實了知諸欲的集起、滅沒、味著、過患與出離時,凡於諸欲的欲貪、欲喜、欲愛戀、欲迷醉、欲渴、欲熱惱、欲耽著、欲愛,那不潛伏。諸比丘,這稱為欲軛的離軛。如是為欲軛的離軛。

‘‘Cattārome, bhikkhave, visaṃyogā. Katame cattāro? Kāmayogavisaṃyogo, bhavayogavisaṃyogo, diṭṭhiyogavisaṃyogo, avijjāyogavisaṃyogo. Katamo ca, bhikkhave, kāmayogavisaṃyogo? Idha, bhikkhave, ekacco kāmānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa kāmānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato yo kāmesu kāmarāgo kāmanandī kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho kāmajjhosānaṃ kāmataṇhā sā nānuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, kāmayogavisaṃyogo. Iti kāmayogavisaṃyogo.
已對照

“又,有軛的離軛是怎樣的呢?諸比丘,在此,有一類人如實了知諸有的集起、滅沒、味著、過患與出離。當他如實了知諸有的集起、滅沒、味著、過患與出離時,凡於諸有的有貪、有喜、有愛戀、有迷醉、有渴、有熱惱、有耽著、有愛,那不潛伏。諸比丘,這稱為有軛的離軛。如是為欲軛的離軛、有軛的離軛。

‘‘Bhavayogavisaṃyogo ca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco bhavānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa bhavānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato yo bhavesu bhavarāgo bhavanandī bhavasneho bhavamucchā bhavapipāsā bhavapariḷāho bhavajjhosānaṃ bhavataṇhā sā nānuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhavayogavisaṃyogo. Iti kāmayogavisaṃyogo bhavayogavisaṃyogo.
PTS 2.12已對照

“又,見軛的離軛是怎樣的呢?諸比丘,在此,有一類人如實了知諸見的集起、滅沒、味著、過患與出離。當他如實了知諸見的集起、滅沒、味著、過患與出離時,凡於諸見的見貪、見喜、見愛戀、見迷醉、見渴、見熱惱、見耽著、見愛,那不潛伏。諸比丘,這稱為見軛的離軛。如是為欲軛的離軛、有軛的離軛、見軛的離軛。

‘‘Diṭṭhiyogavisaṃyogo ca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato yo diṭṭhīsu diṭṭhirāgo diṭṭhinandī diṭṭhisneho diṭṭhimucchā diṭṭhipipāsā diṭṭhipariḷāho diṭṭhijjhosānaṃ diṭṭhitaṇhā sā nānuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, diṭṭhiyogavisaṃyogo. Iti kāmayogavisaṃyogo bhavayogavisaṃyogo diṭṭhiyogavisaṃyogo.
緬 1.319已對照

“又,無明軛的離軛是怎樣的呢?諸比丘,在此,有一類人如實了知六觸處的集起、滅沒、味著、過患與出離。當他如實了知六觸處的集起、滅沒、味著、過患與出離時,凡於六觸處的無明、無知,那不潛伏。諸比丘,這稱為無明軛的離軛。如是為欲軛的離軛、有軛的離軛、見軛的離軛、無明軛的離軛,[他]從諸惡不善法——雜染的、能導致再有的、有焦慮的、有苦異熟的、招致未來生老死的——離系,因此被稱為‘瑜伽安穩者’。諸比丘,這就是四種離軛。”

‘‘Avijjāyogavisaṃyogo ca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato yā chasu phassāyatanesu avijjā aññāṇaṃ sā nānuseti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, avijjāyogavisaṃyogo. Iti kāmayogavisaṃyogo bhavayogavisaṃyogo diṭṭhiyogavisaṃyogo avijjāyogavisaṃyogo, visaṃyutto pāpakehi akusalehi dhammehi saṃkilesikehi ponobhavikehi sadarehi dukkhavipākehi āyatiṃ jātijarāmaraṇikehi. Tasmā yogakkhemīti vuccati. Ime kho, bhikkhave, cattāro visaṃyogā’’ti.
已對照

“為欲軛所繫縛,又為有軛[所繫縛]——甚至為兩者[所繫縛];

‘‘Kāmayogena saṃyuttā, bhavayogena cūbhayaṃ;
已對照

為見軛所繫縛,以無明為前導,

Diṭṭhiyogena saṃyuttā, avijjāya purakkhatā.
已對照

“眾生行於輪迴,趣向生與死。

‘‘Sattā gacchanti saṃsāraṃ, jātimaraṇagāmino;
已對照

而那些遍知諸欲、也一切遍知有軛,

Ye ca kāme pariññāya, bhavayogañca sabbaso.
已對照

“根除見軛、令無明褪盡者,

‘‘Diṭṭhiyogaṃ samūhacca, avijjañca virājayaṃ;
已對照

從一切軛離系,他們確是越過諸軛的牟尼。”第十[經]。

Sabbayogavisaṃyuttā, te ve yogātigā munī’’ti. dasamaṃ;
已對照

班達村品第一。

Bhaṇḍagāmavaggo paṭhamo.
PTS 2.13已對照

其攝頌——

隨覺、墮落、兩受損,順流為第五;

少聞與光彩、無所畏,渴愛與軛,此為十。

Tassuddānaṃ –
Anubuddhaṃ papatitaṃ dve, khatā anusotapañcamaṃ;
Appassuto ca sobhanaṃ, vesārajjaṃ taṇhāyogena te dasāti.