快樂巴利palinanda.cc

增支部 · 十集·依怙品 Nāthavaggo

本經目錄二、依怙品一、坐臥處經二、五支經三、結經四、心荒蕪經五、不放逸經六、應供養者經七、第一依怙經八、第二依怙經九、第一聖住經十、第二聖住經依怙品第二。

已對照

二、依怙品

2. Nāthavaggo
已對照

一、坐臥處經

1. Senāsanasuttaṃ
11PTS 5.15緬 3.268已對照

十一、“諸比丘,具足五支的比丘,親近、結交具足五支的坐臥處,不久便會由於諸漏的滅盡,就在現法中自己以證智證知無漏的心解脫、慧解脫,成就並住。

11. ‘‘Pañcaṅgasamannāgato, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgataṃ senāsanaṃ sevamāno bhajamāno nacirasseva āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya.
已對照

“諸比丘,怎樣的比丘是具足五支的呢?諸比丘,在此,比丘有信,信如來的正覺:‘那位世尊亦即是……乃至……世尊。’少病少惱,具足等熟的消化力,不太冷、不太熱,[乃是]適中而堪能精勤的;不狡詐、不虛偽,對導師或對有智的諸同梵行者如實顯露自己;為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔;有慧,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]。諸比丘,比丘就是這樣具足五支的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti; saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā…pe… bhagavā’ti; appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī, yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati, akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya; thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti.
PTS 5.16緬 3.269已對照

“諸比丘,怎樣的坐臥處是具足五支的呢?諸比丘,在此,坐臥處不太遠、不太近、來往方便,晝少雜擾、夜少聲響、少喧囂,少虻、蚊、風、日、爬蟲之觸;而住在那坐臥處者,不費力便得衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具;而在那坐臥處住著多聞、通曉阿含、持法、持律、持論母的長老比丘;他時時前往[他們那裡]請問、發問:‘尊者,這是怎樣?這是什麼義?’那些具壽便為他開顯未開顯的,明瞭未明瞭的,並於種種可疑之處除遣其疑。諸比丘,坐臥處就是這樣具足五支的。諸比丘,具足五支的比丘,親近、結交具足五支的坐臥處,不久便會由於諸漏的滅盡……乃至……證知,成就並住。”第一[經]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, senāsanaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ hoti? Idha, bhikkhave, senāsanaṃ nātidūraṃ hoti nāccāsannaṃ gamanāgamanasampannaṃ divā appākiṇṇaṃ rattiṃ appasaddaṃ appanigghosaṃ appaḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassaṃ [appaḍaṃsa… siriṃsapasamphassaṃ (sī. syā. pī.)]; tasmiṃ kho pana senāsane viharantassa appakasirena uppajjanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā; tasmiṃ kho pana senāsane therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā; te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ, imassa ko attho’ti; tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti anuttānīkatañca uttāniṃ karonti anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, senāsanaṃ pañcaṅgasamannāgataṃ hoti. Pañcaṅgasamannāgato kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgataṃ senāsanaṃ sevamāno bhajamāno nacirasseva āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja vihareyyā’’ti. Paṭhamaṃ.
已對照

二、五支經

2. Pañcaṅgasuttaṃ
12已對照

十二、“諸比丘,已斷五支、具足五支的比丘,在這法與律中被稱為‘具全[德]者、已修畢者、最上士夫’。諸比丘,比丘怎樣是已斷五支者呢?諸比丘,在此,比丘的欲欲已斷,瞋恚已斷,昏沉睡眠已斷,掉舉追悔已斷,疑已斷。諸比丘,這樣比丘就是已斷五支者。

12. ‘‘Pañcaṅgavippahīno, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato imasmiṃ dhammavinaye ‘kevalī vusitavā uttamapuriso’ti vuccati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṃ [thīnamiddhaṃ (sī. syā. pī.)] pahīnaṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是具足五支者呢?諸比丘,在此,比丘具足無學的戒蘊,具足無學的定蘊,具足無學的慧蘊,具足無學的解脫蘊,具足無學的解脫知見蘊。諸比丘,這樣比丘就是具足五支者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato hoti.
已對照

“諸比丘,已斷五支、具足五支的比丘,在這法與律中被稱為‘具全[德]者、已修畢者、最上士夫’。

‘‘Pañcaṅgavippahīno kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgasamannāgato imasmiṃ dhammavinaye ‘kevalī vusitavā uttamapuriso’ti vuccati.
已對照

“比丘的欲欲與瞋恚、昏沉睡眠,

‘‘Kāmacchando ca byāpādo, thinamiddhañca bhikkhuno;
已對照

掉舉與疑,全都不存在。

Uddhaccaṃ vicikicchā ca, sabbasova na vijjati.
PTS 5.17已對照

“以無學的戒、以無學的定,

‘‘Asekhena ca sīlena, asekhena samādhinā;
已對照

以及解脫而具足,於智也是如此;

Vimuttiyā ca sampanno, ñāṇena ca tathāvidho.
已對照

“他確實具足五支,遠離五支,

‘‘Sa ve pañcaṅgasampanno, pañca aṅge [pañcaṅgāni (syā.)] vivajjayaṃ [vivajjiya (ka.)];
已對照

在這法與律中,被稱為‘具全[德]者’。”第二[經]。

Imasmiṃ dhammavinaye, kevalī iti vuccatī’’ti. dutiyaṃ;
已對照

三、結經

3. Saṃyojanasuttaṃ
13緬 3.270已對照

十三、“諸比丘,有這十種結。哪十種[結]呢?五下分結、五上分結。哪五下分結呢?有身見、疑、戒禁取、欲欲、瞋恚——這就是五下分結。

13. ‘‘Dasayimāni, bhikkhave, saṃyojanāni. Katamāni dasa? Pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni.
已對照

“哪五上分結呢?色貪、無色貪、慢、掉舉、無明——這就是五上分結。諸比丘,這就是十種結。”第三[經]。

‘‘Katamāni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imāni kho, bhikkhave, dasa saṃyojanānī’’ti. Tatiyaṃ.
已對照

四、心荒蕪經

4. Cetokhilasuttaṃ
14已對照

十四、“諸比丘,任何比丘或比丘尼,若五種心荒蕪未斷、五種心縛未斬斷,那麼對他來說,無論夜或晝到來,於諸善法唯可期衰損,而非增長。

14. ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā pañca cetokhilā appahīnā pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
PTS 5.18已對照

“他有哪五種心荒蕪未斷呢?諸比丘,在此,比丘對導師懷疑、猶豫、不勝解、不淨信。諸比丘,凡是對導師懷疑、猶豫、不勝解、不淨信的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第一種心荒蕪便未斷。

‘‘Katamassa pañca cetokhilā appahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo appahīno hoti.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對法懷疑……乃至……對僧懷疑……對學懷疑……對諸同梵行者忿怒、不悅、心受打擊、成為荒蕪。諸比丘,凡是對諸同梵行者忿怒、不悅、心受打擊、成為荒蕪的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第五種心荒蕪便未斷。他這五種心荒蕪便未斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati… sikkhāya kaṅkhati… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo appahīno hoti. Imassa pañca cetokhilā appahīnā honti.
緬 3.271已對照

“他有哪五種心縛未斬斷呢?諸比丘,在此,比丘對諸欲未離貪、欲未離、愛戀未離、渴未離、熱惱未離、愛未離。諸比丘,凡是對諸欲未離貪、欲未離、愛戀未離、渴未離、熱惱未離、愛未離的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第一種心縛便未斬斷。

‘‘Katamassa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho asamucchinno hoti.
PTS 5.19已對照

“再者,諸比丘,比丘對身未離貪……乃至……對色未離貪……乃至……隨其所欲地吃到腹滿,耽於臥樂、倚樂、睡眠樂而住……為求某一天眾而行梵行:‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天。’諸比丘,凡是為求某一天眾而行梵行——‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天’——的比丘,他的心便不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心不傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第五種心縛便未斬斷。他這五種心縛便未斬斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti…pe… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati… aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho asamucchinno hoti. Imassa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti.
已對照

“諸比丘,任何比丘或比丘尼,若這五種心荒蕪未斷、這五種心縛未斬斷,那麼對他來說,無論夜或晝到來,於諸善法唯可期衰損,而非增長。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā appahīnā ime pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
已對照

“諸比丘,猶如在黑分,月亮無論夜或晝到來,都只是於顏色衰損,於圓輪衰損,於光衰損,於高與圍衰損;同樣,諸比丘,任何比丘或比丘尼,若這五種心荒蕪未斷、這五種心縛未斬斷,那麼對他來說,無論夜或晝到來,於諸善法唯可期衰損,而非增長。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā appahīnā ime pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
已對照

“諸比丘,任何比丘或比丘尼,若五種心荒蕪已斷、五種心縛已善斬斷,那麼對他來說,無論夜或晝到來,於諸善法唯可期增長,而非退減。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā pañca cetokhilā pahīnā pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni.
緬 3.272已對照

“他有哪五種心荒蕪已斷呢?諸比丘,在此,比丘對導師不懷疑、不猶豫、勝解、淨信。諸比丘,凡是對導師不懷疑、不猶豫、勝解、淨信的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第一種心荒蕪便已斷。

‘‘Katamassa pañca cetokhilā pahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati, adhimuccati sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo pahīno hoti.
PTS 5.20已對照

“再者,諸比丘,比丘對法不懷疑……乃至……對僧不懷疑……對學不懷疑……對諸同梵行者不忿怒、滿意、心不受打擊、不成為荒蕪。諸比丘,凡是對諸同梵行者不忿怒、滿意、心不受打擊、不成為荒蕪的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第五種心荒蕪便已斷。他這五種心荒蕪便已斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme na kaṅkhati…pe… saṅghe na kaṅkhati… sikkhāya na kaṅkhati … sabrahmacārīsu na kupito hoti attamano na āhatacitto na khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu na kupito hoti attamano na āhatacitto na khilajāto, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo pahīno hoti. Imassa pañca cetokhilā pahīnā honti.
已對照

“他有哪五種心縛已善斬斷呢?諸比丘,在此,比丘對諸欲已離貪、欲已離、愛戀已離、渴已離、熱惱已離、愛已離。諸比丘,凡是對諸欲已離貪、欲已離、愛戀已離、渴已離、熱惱已離、愛已離的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第一種心縛便已善斬斷。

‘‘Katamassa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho susamucchinno hoti.
緬 3.273已對照

“再者,諸比丘,比丘對身已離貪……乃至……對色已離貪……乃至……不隨其所欲地吃到腹滿而耽於臥樂、倚樂、睡眠樂而住,不為求某一天眾而行梵行:‘願我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成為天或成為某一天。’諸比丘,凡是不為求某一天眾……乃至……或成為某一天的比丘,他的心便傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤;心傾向於熱勤、勤修、恆作、精勤者,他這第五種心縛便已善斬斷。他這五種心縛便已善斬斷。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye vītarāgo hoti…pe… rūpe vītarāgo hoti …pe… na yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya…pe… devaññataro vāti, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho susamucchinno hoti. Imassa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti.
PTS 5.21已對照

“諸比丘,任何比丘或比丘尼,若這五種心荒蕪已斷、這五種心縛已善斬斷,那麼對他來說,無論夜或晝到來,於諸善法唯可期增長,而非退減。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā pahīnā ime pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni.
已對照

“諸比丘,猶如在白分,月亮無論夜或晝到來,都只是於顏色增長,於圓輪增長,於光增長,於高與圍增長;同樣,諸比丘,任何比丘或比丘尼,若這五種心荒蕪已斷、這五種心縛已善斬斷,那麼對他來說,無論夜或晝到來,於諸善法唯可期增長,而非退減。”第四[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena; evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā ime pañca cetokhilā pahīnā ime pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihānī’’ti. Catutthaṃ.
已對照

五、不放逸經

5. Appamādasuttaṃ
15已對照

十五、“諸比丘,凡有眾生——無足的、兩足的、四足的、多足的,有色的、無色的,有想的、無想的、非想非非想的——如來、阿羅漢、正等正覺者被稱為他們之中最上的;同樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸。不放逸被稱為那些法之中最上的。

15. ‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññināsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ [tesaṃ dhammānaṃ (sī. ka.) saṃ. ni. 5.139] aggamakkhāyati.
已對照

“諸比丘,猶如凡陸行眾生的諸種足跡,那一切都歸入象足跡之中,象足跡被稱為它們之中最上的,即依其廣大;同樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸。不放逸被稱為那些法之中最上的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici jaṅgalānaṃ [jaṅgamānaṃ (sī. pī.) saṃ. ni. 5.139] pāṇānaṃ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṃ gacchanti, hatthipadaṃ tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ mahantattena; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyati.
已對照

“諸比丘,猶如尖頂屋的凡任何椽子,全都趨向尖頂、傾向尖頂、匯聚於尖頂,尖頂被稱為它們之中最上的;同樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸。不放逸被稱為那些法之中最上的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā, kūṭo tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyati.
PTS 5.22緬 3.274已對照

“諸比丘,猶如凡任何根香,黑沉香被稱為它們之中最上的;同樣,諸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci mūlagandhā, kāḷānusāriyaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe….
已對照

“諸比丘,猶如凡任何心材香,赤栴檀被稱為它們之中最上的;同樣,諸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci sāragandhā, lohitacandanaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe….
已對照

“諸比丘,猶如凡任何花香,婆師迦被稱為它們之中最上的;同樣,諸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho bhikkhave…pe….
已對照

“諸比丘,猶如凡任何小王,全都是轉輪王的隨從,轉輪王被稱為他們之中最上的;同樣,諸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci khuddarājāno [kuḍḍarājāno (sī. syā. pī.), kuṭṭarājāno, kūṭarājāno (ka.) a. ni. 6.53], sabbe te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṃ cakkavattī aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe….
已對照

“諸比丘,猶如凡任何星辰的光明,全都不及月光的十六分之一,月光被稱為它們之中最上的;同樣,諸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā, sabbā tā candappabhāya kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candappabhā tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe….
已對照

“諸比丘,猶如在秋時,天空澄澈無雲,太陽昇上天空,破除一切虛空中的黑暗而照耀、熾熱、放光;同樣,諸比丘……乃至……

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno [abbhussukkamāno (sī.) saṃ. ni. 5.146-148] sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evamevaṃ kho, bhikkhave…pe….
已對照

“諸比丘,猶如凡任何大河——即恆河、耶牟那、阿夷羅婆提、薩羅由、摩醯——它們全都流入大海、傾向大海、趨向大海、朝向大海,大海被稱為它們之中最上的;同樣,諸比丘,凡任何善法,全都以不放逸為根本、匯聚於不放逸。不放逸被稱為那些法之中最上的。”第五[經]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaṅgamā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā, mahāsamuddo tāsaṃ aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā. Appamādo tesaṃ aggamakkhāyatī’’ti. Pañcamaṃ.
已對照

六、應供養者經

6. Āhuneyyasuttaṃ
16PTS 5.23已對照

十六、“諸比丘,有這十種人,是應供養者、應款待者、應奉施者、應合掌者,是世間無上的福田。哪十種[人]呢?如來、阿羅漢、正等正覺者,獨覺佛,俱分解脫者,慧解脫者,身證者,見至者,信解脫者,隨信行者,隨法行者,種姓者(gotrabhū)——諸比丘,這十種人是應供養者……乃至……是世間無上的福田。”第六[經]。

16. ‘‘Dasayime, bhikkhave, puggalā āhuneyyā pāhuneyyā dakkhiṇeyyā añjalikaraṇīyā anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katame dasa? Tathāgato arahaṃ sammāsambuddho, paccekabuddho, ubhatobhāgavimutto, paññāvimutto, kāyasakkhī, diṭṭhippatto, saddhāvimutto, saddhānusārī, dhammānusārī, gotrabhū – ime kho, bhikkhave, dasa puggalā āhuneyyā…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已對照

七、第一依怙經

7. Paṭhamanāthasuttaṃ
17緬 3.275已對照

十七、“諸比丘,你們應有依怙而住,不要無依怙。諸比丘,無依怙者苦住。諸比丘,有這十種使[人]有依怙的法。哪十種[法]呢?諸比丘,在此,比丘具戒,以波羅提木叉律儀防護而住,具足正行與行處,於微細的罪過也見怖畏,受持學處而學習。諸比丘,比丘具戒……乃至……受持學處而學習——這也是使[人]有依怙的法。

17. [dī. ni. 3.345, 360] ‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Dasayime, bhikkhave, nāthakaraṇā dhammā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是多聞者、憶持所聞者、積集所聞者,凡是那些初善、中善、後善的,顯示具足義理與文句、完全圓滿、遍淨的梵行的法,他對這樣的諸法多聞、憶持、以語熟習、以意隨觀察、以見善通達。諸比丘,比丘是多聞者……乃至……以見善通達——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ [sātthā sabyañjanā (sī.)] kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā [bahū sutā (?)] honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.24已對照

“再者,諸比丘,比丘是善友者、善伴者、善隨從者。諸比丘,比丘是善友者、善伴者、善隨從者——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Yampi, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是易受勸者,具足使人易受勸的諸法,能忍,善持教誡。諸比丘,比丘是易受勸者……乃至……善持教誡——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti…pe… anusāsaniṃ, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對於諸同梵行者種種大小應作之事,是嫻熟、不懈怠的,具足於此的方便審察,堪能作、堪能安排。諸比丘,比丘對於諸同梵行者……乃至……堪能作、堪能安排——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ…pe… alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
緬 3.276已對照

“再者,諸比丘,比丘是愛法者、言談可愛者,於增上法、增上律有廣大的愉悅。諸比丘,比丘是愛法者、言談可愛者,於增上法、增上律有廣大的愉悅——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。諸比丘,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.25已對照

“再者,諸比丘,比丘對隨得的衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具知足。諸比丘,比丘對隨得的衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具知足——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. Yampi, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是具念者,具足最上的念與審慎,對久遠以前所作的、久遠以前所說的也能憶念、隨念。諸比丘,比丘是具念者,具足最上的念與審慎,對久遠以前所作的、久遠以前所說的也能憶念、隨念——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]。諸比丘,比丘是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]——這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā, ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“諸比丘,你們應有依怙而住,不要無依怙。諸比丘,無依怙者苦住。諸比丘,這就是十種使[人]有依怙的法。”第七[經]。

‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Ime kho, bhikkhave, dasa nāthakaraṇā dhammā’’ti. Sattamaṃ.
已對照

八、第二依怙經

8. Dutiyanāthasuttaṃ
18已對照

十八、如是我聞——一時,世尊住在舍衛城祇樹林給孤獨園。在那裡,世尊召喚諸比丘:“諸比丘。”“尊者。”那些比丘應諾世尊。世尊這樣說——

18. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 5.26緬 3.277已對照

“諸比丘,你們應有依怙而住,不要無依怙。諸比丘,無依怙者苦住。諸比丘,有這十種使[人]有依怙的法。哪十種[法]呢?諸比丘,在此,比丘具戒……乃至……受持學處而學習。‘這位比丘確實具戒,以波羅提木叉律儀防護而住,具足正行與行處,於微細的罪過也見怖畏,受持學處而學習’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Dasayime, bhikkhave, nāthakaraṇā dhammā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu. ‘Sīlavā vatāyaṃ bhikkhu pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesū’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是多聞者……乃至……以見善通達。‘這位比丘確實是多聞者、憶持所聞者、積集所聞者,凡是那些初善、中善、後善的,顯示具足義理與文句、完全圓滿、遍淨的梵行的法,他對這樣的諸法多聞、憶持、以語熟習、以意隨觀察、以見善通達’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā. ‘Bahussuto vatāyaṃ bhikkhu sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是善友者、善伴者、善隨從者。‘這位比丘確實是善友者、善伴者、善隨從者’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. ‘Kalyāṇamitto vatāyaṃ bhikkhu kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.27緬 3.278已對照

“再者,諸比丘,比丘是易受勸者,具足使人易受勸的諸法,能忍,善持教誡。‘這位比丘確實是易受勸者,具足使人易受勸的諸法,能忍,善持教誡’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. ‘Suvaco vatāyaṃ bhikkhu sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsani’nti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘對於諸同梵行者種種大小應作之事,是嫻熟、不懈怠的,具足於此的方便審察,堪能作、堪能安排。‘這位比丘對於諸同梵行者種種大小應作之事,確實是嫻熟、不懈怠的,具足於此的方便審察,堪能作、堪能安排’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. ‘Yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni, tattha dakkho vatāyaṃ bhikkhu analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātu’nti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是愛法者、言談可愛者,於增上法、增上律有廣大的愉悅。‘這位比丘確實是愛法者、言談可愛者,於增上法、增上律有廣大的愉悅’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. ‘Dhammakāmo vatāyaṃ bhikkhu piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.28已對照

“再者,諸比丘,比丘為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔。‘這位比丘確實為舍斷諸不善法、為成就諸善法而住於發起精進,有力、堅固勇猛,於諸善法不放下[重]擔’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu ‘āraddhavīriyo vatāyaṃ bhikkhu viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesū’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
緬 3.279已對照

“再者,諸比丘,比丘對隨得的衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具知足。‘這位比丘確實對隨得的衣、缽食、坐臥處、病緣藥資具知足’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. ‘Santuṭṭho vatāyaṃ bhikkhu itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārenā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“再者,諸比丘,比丘是具念者,具足最上的念與審慎,對久遠以前所作的、久遠以前所說的也能憶念、隨念。‘這位比丘確實是具念者,具足最上的念與審慎,對久遠以前所作的、久遠以前所說的也能憶念、隨念’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫、受中座們憐憫、受新學們憐憫的他而言,於諸善法唯可期增長,而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. ‘Satimā vatāyaṃ bhikkhu paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa majjhimānukampitassa navānukampitassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
PTS 5.29已對照

“再者,諸比丘,比丘是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]。‘這位比丘確實是有慧者,具足通達生滅的慧——[那是]聖的、能洞察的、能導向正確盡苦的[慧]’——長老比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的,中座比丘們也……新學比丘們也認為他是可對之說的、可教誡的。對受長老們憐憫……乃至……而非退減。這也是使[人]有依怙的法。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. ‘Paññavā vatāyaṃ bhikkhu udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā’ti therāpi naṃ bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti, majjhimāpi bhikkhū… navāpi bhikkhū vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Tassa therānukampitassa…pe… no parihāni. Ayampi dhammo nāthakaraṇo.
已對照

“諸比丘,你們應有依怙而住,不要無依怙。諸比丘,無依怙者苦住。諸比丘,這就是十種使[人]有依怙的法。”世尊說了這[番話]。那些比丘滿意、歡喜世尊之所說。第八[經]。

‘‘Sanāthā, bhikkhave, viharatha, mā anāthā. Dukkhaṃ, bhikkhave, anātho viharati. Ime kho, bhikkhave, dasa nāthakaraṇā dhammā’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Aṭṭhamaṃ.
已對照

九、第一聖住經

9. Paṭhamaariyāvāsasuttaṃ
19緬 3.280已對照

十九、“諸比丘,有這十種聖住,是諸聖者已住、正住、將住的。哪十種[聖住]呢?諸比丘,在此,比丘是已斷五支者、已具六支者、有一守護者、有四所依者、已除遣各別之諦者、已完全舍遣遍求者、無濁思惟者、身行已輕安者、心善解脫者、慧善解脫者。諸比丘,這就是十種聖住,是諸聖者已住、正住、將住的。”第九[經]。

19. [dī. ni. 3.348, 360] ‘‘Dasayime, bhikkhave, ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti, chaḷaṅgasamannāgato, ekārakkho, caturāpasseno, paṇunnapaccekasacco [panuṇṇapaccekasacco (ka.)], samavayasaṭṭhesano, anāvilasaṅkappo, passaddhakāyasaṅkhāro, suvimuttacitto, suvimuttapañño. Ime kho, bhikkhave, dasa ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā’’ti. Navamaṃ.
已對照

十、第二聖住經

10. Dutiyaariyāvāsasuttaṃ
20PTS 5.30已對照

二十、一時,世尊住在拘樓國(Kuru),[有]一座名叫劍磨瑟曇(Kammāsadhamma)的拘樓人市鎮。在那裡,世尊召喚諸比丘……乃至……

20. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi…pe….
已對照

“諸比丘,有這十種聖住,是諸聖者已住、正住、將住的。哪十種[聖住]呢?諸比丘,在此,比丘是已斷五支者、已具六支者、有一守護者、有四所依者、已除遣各別之諦者、已完全舍遣遍求者、無濁思惟者、身行已輕安者、心善解脫者、慧善解脫者。

‘‘Dasayime, bhikkhave, ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti, chaḷaṅgasamannāgato, ekārakkho, caturāpasseno, paṇunnapaccekasacco, samavayasaṭṭhesano, anāvilasaṅkappo, passaddhakāyasaṅkhāro, suvimuttacitto, suvimuttapañño.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是已斷五支者呢?諸比丘,在此,比丘的欲欲已斷,瞋恚已斷,昏沉睡眠已斷,掉舉追悔已斷,疑已斷。諸比丘,這樣比丘就是已斷五支者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṃ pahīnaṃ hoti, uddhaccakukkuccaṃ pahīnaṃ hoti, vicikicchā pahīnā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是已具六支者呢?諸比丘,在此,比丘以眼見色後,既不喜悅也不憂,住於舍,具念、正知。以耳聞聲後……以鼻嗅香後……以舌嘗味後……以身觸所觸後……以意識知法後,既不喜悅也不憂,住於舍,具念、正知。諸比丘,這樣比丘就是已具六支者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是有一守護者呢?諸比丘,在此,比丘具足以念守護的心。諸比丘,這樣比丘就是有一守護者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ekārakkho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ekārakkho hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是有四所依者呢?諸比丘,在此,比丘審慮之後受用一[類事],審慮之後忍受一[類事],審慮之後迴避一[類事],審慮之後除遣一[類事]。諸比丘,這樣比丘就是有四所依者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu caturāpasseno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu saṅkhāyekaṃ paṭisevati, saṅkhāyekaṃ adhivāseti, saṅkhāyekaṃ parivajjeti, saṅkhāyekaṃ vinodeti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu caturāpasseno hoti.
PTS 5.31緬 3.281已對照

“諸比丘,比丘怎樣是已除遣各別之諦者呢?諸比丘,在此,凡是眾多沙門、婆羅門的種種各別之諦,即:‘世間是常’,或‘世間是無常’,或‘世間有邊’,或‘世間無邊’,或‘命即是身’,或‘命異身異’,或‘如來死後存在’,或‘如來死後不存在’,或‘如來死後既存在又不存在’,或‘如來死後既非存在又非不存在’——比丘對那一切都已除去、已除遣、已棄捨、已吐出、已釋放、已斷、已舍離。諸比丘,這樣比丘就是已除遣各別之諦者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno yāni tāni puthusamaṇabrāhmaṇānaṃ puthupaccekasaccāni, seyyathidaṃ – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā, ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, sabbāni tāni nunnāni honti paṇunnāni [nuṇṇāni honti panuṇṇāni (?)] cattāni vantāni muttāni pahīnāni paṭinissaṭṭhāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是已完全舍遣遍求者呢?諸比丘,在此,比丘的欲求已斷,有求已斷,梵行求已止息。諸比丘,這樣比丘就是已完全舍遣遍求者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmesanā pahīnā hoti, bhavesanā pahīnā hoti, brahmacariyesanā paṭippassaddhā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是無濁思惟者呢?諸比丘,在此,比丘的欲思惟已斷,瞋恚思惟已斷,害思惟已斷。諸比丘,這樣比丘就是無濁思惟者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmasaṅkappo pahīno hoti, byāpādasaṅkappo pahīno hoti, vihiṃsāsaṅkappo pahīno hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是身行已輕安者呢?諸比丘,在此,比丘舍斷樂與舍斷苦,先前的喜、憂已經滅沒,不苦不樂,舍念清淨,成就並住於第四禪。諸比丘,這樣比丘就是身行已輕安者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti.
已對照

“諸比丘,比丘怎樣是心善解脫者呢?諸比丘,在此,比丘的心從貪解脫,心從瞋解脫,心從痴解脫。諸比丘,這樣比丘就是心善解脫者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu suvimuttacitto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno rāgā cittaṃ vimuttaṃ hoti, dosā cittaṃ vimuttaṃ hoti, mohā cittaṃ vimuttaṃ hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu suvimuttacitto hoti.
PTS 5.32緬 3.282已對照

“諸比丘,比丘怎樣是慧善解脫者呢?諸比丘,在此,比丘了知:‘我的貪已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。’‘我的瞋已斷……乃至……’他了知:‘我的痴已斷,根已斷,已作成如斷[頂]的多羅樹[樁],已令歸於不存在,未來不再生起之法。’諸比丘,這樣比丘就是慧善解脫者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu suvimuttapañño hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo’ti pajānāti, doso me pahīno…pe… ‘moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo’ti pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu suvimuttapañño hoti.
已對照

“諸比丘,凡是於過去世的任何聖者曾住於諸聖住,他們全都曾住於這十種聖住;諸比丘,凡是於未來世的任何聖者將住於諸聖住,他們全都將住於這十種聖住;諸比丘,凡是現今的任何聖者正住於諸聖住,他們全都正住於這十種聖住。諸比丘,這就是十種聖住,是諸聖者已住、正住、將住的。”第十[經]。

‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ ariyā ariyāvāse āvasiṃsu, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasiṃsu; ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ ariyā ariyāvāse āvasissanti, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasissanti; ye hi [yepi (?)] keci, bhikkhave, etarahi ariyā ariyāvāse āvasanti, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasanti. Ime kho, bhikkhave, dasa ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṃsu vā āvasanti vā āvasissanti vā’’ti. Dasamaṃ.
已對照

依怙品第二。

Nāthavaggo dutiyo.
已對照

其攝頌——

坐臥處與五支,以及結、荒蕪;

不放逸、應供養者,兩依怙、兩聖住。

Tassuddānaṃ –
Senāsanañca pañcaṅgaṃ, saṃyojanākhilena ca;
Appamādo āhuneyyo, dve nāthā dve ariyāvāsāti.