九、九法人施設
二百零八、哪種人是正等正覺者呢?此處有一種人,於前所未聞之法中,自己現正覺諸諦,並於其中證得一切知性、於諸力[證得]自在。這種人稱為“正等正覺者”。
哪種人是獨覺佛呢?此處有一種人,於前所未聞之法中,自己現正覺諸諦,然而不於其中證得一切知性,也不於諸力[證得]自在。這種人稱為“獨覺佛”。
哪種人是俱分解脫者呢?此處有一種人,以身觸八解脫而住,並以慧見諸漏滅盡。這種人稱為“俱分解脫者”。
哪種人是慧解脫者呢?此處有一種人,並未以身觸八解脫而住,而以慧見諸漏滅盡。這種人稱為“慧解脫者”。
哪種人是身證者呢?此處有一種人,以身觸八解脫而住,並以慧見某些漏滅盡。這種人稱為“身證者”。
哪種人是見至者呢?此處有一種人,如實了知“此是苦”……乃至……如實了知“此是導至苦滅之道”,且如來所宣說的諸法已被他以慧善見、善察,並以慧見某些漏滅盡。這種人稱為“見至者”。
哪種人是信解脫者呢?此處有一種人,如實了知“此是苦”……乃至……如實了知“此是導至苦滅之道”,且如來所宣說的諸法已被他以慧善見、善察,並以慧見某些漏滅盡,然而不如見至者那樣。這種人稱為“信解脫者”。
哪種人是隨法行者呢?凡是為作證須陀洹果而行道的人,若其慧根增上,[便]修習以慧為運載、以慧為先導的聖道。這種人稱為“隨法行者”。為作證須陀洹果而行道的人[是]隨法行者,住於果者[是]見至者。
哪種人是隨信行者呢?凡是為作證須陀洹果而行道的人,若其信根增上,[便]修習以信為運載、以信為先導的聖道。這種人稱為“隨信行者”。為作證須陀洹果而行道的人[是]隨信行者,住於果者[是]信解脫者。
208Katamo ca puggalo sammāsambuddho? Idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni abhisambujjhati, tattha ca sabbaññutaṃ pāpuṇāti balesu ca vasībhāvaṃ. Ayaṃ vuccati puggalo sammāsambuddho. Katamo ca puggalo paccekasambuddho? Idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni abhisambujjhati, na ca tattha sabbaññutaṃ pāpuṇāti na ca balesu vasībhāvaṃ. Ayaṃ vuccati puggalo paccekasambuddho. Katamo ca puggalo ubhatobhāgavimutto? Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ayaṃ vuccati puggalo ubhatobhāgavimutto. Katamo ca puggalo paññāvimutto? Idhekacco puggalo na heva kho aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ayaṃ vuccati puggalo paññāvimutto. Katamo ca puggalo kāyasakkhī? Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti. Ayaṃ vuccati puggalo kāyasakkhī. Katamo ca puggalo diṭṭhippatto? Idhekacco puggalo ‘‘idaṃ dukkha’’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’’ti yathābhūtaṃ pajānāti, tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti. Ayaṃ vuccati puggalo diṭṭhippatto. Katamo ca puggalo saddhāvimutto? Idhekacco puggalo ‘‘idaṃ dukkha’’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’’ti yathābhūtaṃ pajānāti, tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, no ca kho yathā diṭṭhippattassa. Ayaṃ vuccati puggalo saddhāvimutto. Katamo ca puggalo dhammānusārī? Yassa puggalassa sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa paññindriyaṃ adhimattaṃ hoti, paññāvāhiṃ paññāpubbaṅgamaṃ ariyamaggaṃ bhāveti. Ayaṃ vuccati puggalo dhammānusārī. Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo dhammānusārī, phale ṭhito diṭṭhippatto. Katamo ca puggalo saddhānusārī? Yassa puggalassa sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipannassa saddhindriyaṃ adhimattaṃ hoti, saddhāvāhiṃ saddhāpubbaṅgamaṃ ariyamaggaṃ bhāveti. Ayaṃ vuccati puggalo saddhānusārī. Sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno puggalo saddhānusārī, phale ṭhito saddhāvimuttoti.