快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 谛相应·申恕林品 4. Sīsapāvanavaggo

本经目录四、申恕林品一、申恕林经二、佉提罗叶经三、杖经四、衣经五、百矛经六、生物经七、第一太阳经八、第二太阳经九、因陀罗柱经十、求论者经申恕林品第四。

已对照

四、申恕林品

4. Sīsapāvanavaggo
已对照

一、申恕林经

1. Sīsapāvanasuttaṃ
1101PTS 5.438缅 3.383已对照

一千一百零一、一时,世尊住在憍赏弥申恕林(Sīsapāvana)。于是,世尊以手取了少许申恕叶,召唤诸比丘——“诸比丘,你们认为怎样,哪一个更多——是我以手所取的这少许申恕叶,还是那些在上面申恕林中的[叶]?”“尊者,世尊以手所取的少许申恕叶是微少的;而那些在上面申恕林中的[叶]正是更多的。”“诸比丘,正是这样,我证知之后而未对你们说的,正是这[部分]更多。诸比丘,我为什么没有说这个呢?诸比丘,因为这不具有义利,不是梵行之初,不导向厌离、离贪、灭、寂静、证智、正觉、涅槃;所以我没有说它。”

1101. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati sīsapāvane [siṃsapāvane (sī. pī.)]. Atha kho bhagavā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yāni vā mayā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti? ‘‘Appamattakāni, bhante, bhagavatā parittāni sīsapāpaṇṇāni pāṇinā gahitāni; atha kho etāneva bahutarāni yadidaṃ upari sīsapāvane’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, etadeva bahutaraṃ yaṃ vo mayā abhiññāya anakkhātaṃ. Kasmā cetaṃ, bhikkhave, mayā anakkhātaṃ? Na hetaṃ, bhikkhave, atthasaṃhitaṃ nādibrahmacariyakaṃ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati; tasmā taṃ mayā anakkhātaṃ’’.
已对照

“诸比丘,我说了什么呢?诸比丘,我说了‘此是苦’,我说了‘此是苦集’,我说了‘此是苦灭’,我说了‘此是导至苦灭之道’。”

‘‘Kiñca, bhikkhave, mayā akkhātaṃ? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave, mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti mayā akkhātaṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti mayā akkhātaṃ’’.
已对照

“诸比丘,我为什么说这个呢?诸比丘,因为这具有义利,这是梵行之初,这导向厌离、离贪、灭、寂静、证智、正觉、涅槃;所以我说了它。

‘‘Kasmā cetaṃ, bhikkhave, mayā akkhātaṃ? Etañhi, bhikkhave, atthasaṃhitaṃ etaṃ ādibrahmacariyakaṃ etaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati; tasmā taṃ mayā akkhātaṃ.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第一[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、佉提罗叶经

2. Khadirapattasuttaṃ
1102已对照

一千一百零二、“诸比丘,若有人这样说:‘我未如实现观苦圣谛,未如实现观苦集圣谛,未如实现观苦灭圣谛,未如实现观导至苦灭之道圣谛,将正确地作苦之边际’——这[种]处是不存在的。

1102. ‘‘Yo, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
PTS 5.439缅 3.384已对照

“诸比丘,犹如有人这样说:‘我要以佉提罗叶、或松叶、或余甘叶作成叶包,取来水或多罗叶’——这[种]处是不存在的;正是这样,诸比丘,若有人这样说:‘我未如实现观苦圣谛……乃至……未如实现观导至苦灭之道圣谛,将正确地作苦之边际’——这[种]处是不存在的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ khadirapattānaṃ vā saralapattānaṃ [palāsapattānaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] vā āmalakapattānaṃ vā puṭaṃ karitvā udakaṃ vā tālapattaṃ vā āharissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca…pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ anabhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已对照

“诸比丘,而若有人这样说:‘我如实现观苦圣谛,如实现观苦集圣谛,如实现观苦灭圣谛,如实现观导至苦灭之道圣谛之后,将正确地作苦之边际’——这[种]处是存在的。

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
已对照

“诸比丘,犹如有人这样说:‘我要以莲叶、或波罗奢叶、或摩卢瓦藤叶作成叶包,取来水或多罗叶’——这[种]处是存在的;正是这样,诸比丘,若有人这样说:‘我如实现观苦圣谛……乃至……如实现观导至苦灭之道圣谛之后,将正确地作苦之边际’——这[种]处是存在的。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ padumapattānaṃ vā palāsapattānaṃ vā māluvapattānaṃ vā puṭaṃ karitvā udakaṃ vā tālapattaṃ vā āharissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati; evameva kho, bhikkhave, yo evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca …pe… dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ariyasaccaṃ yathābhūtaṃ abhisamecca sammā dukkhassantaṃ karissāmī’ti – ṭhānametaṃ vijjati.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第二[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、杖经

3. Daṇḍasuttaṃ
1103已对照

一千一百零三、“诸比丘,犹如杖被抛向上方空中,有时以根端落下,有时以末端落下;正是这样,诸比丘,被无明所盖、被渴爱所结的众生,在奔驰、流转时,有时从此世去往他世,有时从他世来到此世。这是什么缘故呢?诸比丘,由于未见四圣谛。哪四种呢?苦圣谛……乃至……导至苦灭之道圣谛。

1103. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, daṇḍo uparivehāsaṃ khitto sakimpi mūlena nipatati, sakimpi aggena nipatati; evameva kho, bhikkhave, avijjānīvaraṇā sattā taṇhāsaṃyojanā sandhāvantā saṃsarantā [taṇhāsaṃyojanabandhā sandhāvatā (ka.)] sakimpi asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchanti, sakimpi parasmā lokā imaṃ lokaṃ āgacchanti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
PTS 5.440已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第三[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、衣经

4. Celasuttaṃ
1104缅 3.385已对照

一千一百零四、“诸比丘,若衣服或头着了火,应作什么呢?”“尊者,若衣服或头着了火,为了扑灭那衣服或那头[的火],应作强烈的欲、努力、热忱、奋发、不退缩、念与正知。”

1104. ‘‘Āditte, bhikkhave, cele vā sīse vā kimassa karaṇīya’’nti? ‘‘Āditte, bhante, cele vā sīse vā, tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīya’’nti.
已对照

“诸比丘,应对着了火的衣服或头置之不顾、不作意,而为了如实现观尚未现观的四圣谛,应作强烈的欲、努力、热忱、奋发、不退缩、念与正知。哪四种呢?苦圣谛……乃至……导至苦灭之道圣谛。

‘‘Ādittaṃ, bhikkhave, celaṃ vā sīsaṃ vā ajjhupekkhitvā amanasikaritvā anabhisametānaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第四[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、百矛经

5. Sattisatasuttaṃ
1105PTS 5.441已对照

一千一百零五、“诸比丘,犹如有一个寿命百年、活到百岁的人。[有人]对他这样说:‘来吧,喂,男子,人们将在上午以百矛刺你,在中午以百矛刺你,在傍晚以百矛刺你。喂,男子,你每日每日被三百矛所刺,寿命百年、活到百岁,在百年过后,将现观尚未现观的四圣谛。’”

1105. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso vassasatāyuko vassasatajīvī. Tamenaṃ evaṃ vadeyya – ‘ehambho purisa, pubbaṇhasamayaṃ taṃ sattisatena hanissanti, majjhanhikasamayaṃ sattisatena hanissanti, sāyanhasamayaṃ sattisatena hanissanti. So kho tvaṃ, ambho purisa, divase divase tīhi tīhi sattisatehi haññamāno vassasatāyuko vassasatajīvī vassasatassa accayena anabhisametāni cattāri ariyasaccāni abhisamessasī’’’ti.
已对照

“诸比丘,着眼于利益的良家子,足以接受[此事]。这是什么缘故呢?诸比丘,这轮回是无始的;矛的击打、剑的击打、箭的击打、斧的击打,其前际不可知。诸比丘,假若这是如此的话。诸比丘,但我不说四圣谛的现观是与苦俱、与忧俱的;诸比丘,而我说四圣谛的现观正是与乐俱、与喜悦俱的。哪四种呢?苦圣谛……乃至……导至苦灭之道圣谛。

‘‘Atthavasikena, bhikkhave, kulaputtena alaṃ upagantuṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro; pubbā koṭi nappaññāyati sattippahārānaṃ asippahārānaṃ usuppahārānaṃ pharasuppahārānaṃ [asippahārānaṃ pharasuppahārānaṃ (ka.)]. Evañcetaṃ, bhikkhave, assa. Na kho panāhaṃ, bhikkhave, saha dukkhena, saha domanassena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayaṃ vadāmi; api cāhaṃ, bhikkhave, sahāva sukhena, sahāva somanassena catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayaṃ vadāmi. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
缅 3.386已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第五[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、生物经

6. Pāṇasuttaṃ
1106已对照

一千一百零六、“诸比丘,犹如有人把这阎浮提中所有的草、木、枝、叶砍下,聚集在一处;聚集在一处之后,作成串签。作成串签之后,把大海中大的生物串在大的串签上,把大海中中等的生物串在中等的串签上,把大海中细小的生物串在细小的串签上。诸比丘,而大海中粗大的生物还未被遍取。

1106. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṃ imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ tacchetvā ekajjhaṃ saṃhareyya; ekajjhaṃ saṃharitvā sūlaṃ kareyya. Sūlaṃ karitvā ye mahāsamudde mahantakā pāṇā te mahantakesu sūlesu āvuneyya, ye mahāsamudde majjhimakā pāṇā te majjhimakesu sūlesu āvuneyya, ye mahāsamudde sukhumakā pāṇā te sukhumakesu sūlesu āvuneyya. Apariyādinnā ca, bhikkhave, mahāsamudde oḷārikā pāṇā assu.
PTS 5.442已对照

“而这阎浮提的草、木、枝、叶就会趋于遍尽、遍取了。诸比丘,大海中细小的生物比这更多,它们是不易串在串签上的。这是什么缘故呢?诸比丘,由于自体的细小。诸比丘,苦界就是这样广大。诸比丘,从如此广大的苦界解脱了的具足见的人,如实了知‘此是苦’……乃至……如实了知‘此是导至苦灭之道’。

‘‘Atha imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Ito bahutarā kho, bhikkhave, mahāsamudde sukhumakā pāṇā, ye na sukarā sūlesu āvunituṃ. Taṃ kissa hetu? Sukhumattā, bhikkhave, attabhāvassa. Evaṃ mahā kho, bhikkhave, apāyo. Evaṃ mahantasmā kho, bhikkhave, apāyasmā parimutto diṭṭhisampanno puggalo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第六[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、第一太阳经

7. Paṭhamasūriyasuttaṃ
1107已对照

一千一百零七、“诸比丘,对太阳升起来说,这是先导,这是前兆,即:明相出现;正是这样,诸比丘,对比丘如实现观四圣谛来说,这是先导,这是前兆,即:正见。诸比丘,对那比丘,这[事]是可预期的——他将如实了知‘此是苦’……乃至……他将如实了知‘此是导至苦灭之道’。

1107. ‘‘Sūriyassa [suriyassa (sī. syā. kaṃ. pī.)], bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sammādiṭṭhi. Tassetaṃ bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānissati…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānissati.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第七[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、第二太阳经

8. Dutiyasūriyasuttaṃ
1108缅 3.387已对照

一千一百零八、“诸比丘,只要日月尚未出现于世间,那时就没有大光明、大光辉的显现。那时是盲暗,是黑暗昏冥。那时昼夜不显现,月、半月不显现,季节、年岁不显现。

1108. ‘‘Yāvakīvañca, bhikkhave, candimasūriyā loke nuppajjanti, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Andhatamaṃ tadā hoti andhakāratimisā. Neva tāva rattindivā [rattidivā (ka.)] paññāyanti, na māsaddhamāsā paññāyanti, na utusaṃvaccharā paññāyanti.
PTS 5.443已对照

“诸比丘,而当日月出现于世间时,便有大光明、大光辉的显现。那时既不是黑暗,也不是黑暗昏冥。于是昼夜显现,月、半月显现,季节、年岁显现。正是这样,诸比丘,只要如来、阿罗汉、正等正觉者尚未出现于世间,那时就没有大光明、大光辉的显现。那时是盲暗,是黑暗昏冥。那时就没有对四圣谛的告示、开示、施设、建立、开显、分别、阐明。

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, candimasūriyā loke uppajjanti, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Neva andhakāratamaṃ tadā hoti na andhakāratimisā. Atha rattindivā paññāyanti, māsaddhamāsā paññāyanti, utusaṃvaccharā paññāyanti. Evameva kho, bhikkhave, yāvakīvañca tathāgato loke nuppajjati arahaṃ sammāsambuddho, neva tāva mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Andhatamaṃ tadā hoti andhakāratimisā. Neva tāva catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ.
已对照

“诸比丘,而当如来、阿罗汉、正等正觉者出现于世间时,便有大光明、大光辉的显现。那时既不是盲暗,也不是黑暗昏冥。于是便有对四圣谛的告示、开示、施设、建立、开显、分别、阐明。哪四种呢?苦圣谛……乃至……导至苦灭之道圣谛。

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho, atha mahato ālokassa pātubhāvo hoti mahato obhāsassa. Neva andhatamaṃ tadā hoti na andhakāratimisā. Atha kho catunnaṃ ariyasaccānaṃ ācikkhaṇā hoti desanā paññāpanā paṭṭhapanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第八[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、因陀罗柱经

9. Indakhīlasuttaṃ
1109已对照

一千一百零九、“诸比丘,凡不如实了知‘此是苦’……乃至……不如实了知‘此是导至苦灭之道’的任何沙门或婆罗门,他们仰望另一位沙门或婆罗门的面孔——‘这位尊师想必是知而知、见而见’。”

1109. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti [olokenti (sī. syā.)] – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’’’ti.
PTS 5.444缅 3.388已对照

“诸比丘,犹如兜罗绵或劫贝绵,轻而随风所取,被放置在平坦的地面上。东风会把它卷向西方,西风会把它卷向东方,北风会把它卷向南方,南风会把它卷向北方。这是什么缘故呢?诸比丘,由于劫贝绵之轻。正是这样,诸比丘,凡不如实了知‘此是苦’……乃至……不如实了知‘此是导至苦灭之道’的任何沙门或婆罗门,他们仰望另一位沙门或婆罗门的面孔——‘这位尊师想必是知而知、见而见’。这是什么缘故呢?诸比丘,由于未见四圣谛。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, tūlapicu vā kappāsapicu vā lahuko vātūpādāno same bhūmibhāge nikkhitto. Tamenaṃ puratthimo vāto pacchimena saṃhareyya, pacchimo vāto puratthimena saṃhareyya, uttaro vāto dakkhiṇena saṃhareyya, dakkhiṇo vāto uttarena saṃhareyya. Taṃ kissa hetu? Lahukattā, bhikkhave, kappāsapicuno. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, te aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’ti. Taṃ kissa hetu? Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ.
已对照

“诸比丘,而凡如实了知‘此是苦’……乃至……如实了知‘此是导至苦灭之道’的任何沙门或婆罗门,他们不仰望另一位沙门或婆罗门的面孔——‘这位尊师想必是知而知、见而见’。”

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’’’ti.
PTS 5.445已对照

“诸比丘,犹如铁柱或因陀罗柱,基础深固、善加埋下,不动、不摇。纵使从东方有猛烈的风雨到来,它既不会震动,也不会大震动,也不会摇撼;纵使从西方……乃至……纵使从北方……乃至……纵使从南方有猛烈的风雨到来,它既不会震动,也不会大震动,也不会摇撼。这是什么缘故呢?诸比丘,由于基础之深、因陀罗柱之善加埋下。正是这样,诸比丘,凡如实了知‘此是苦’……乃至……如实了知‘此是导至苦灭之道’的任何沙门或婆罗门,他们不仰望另一位沙门或婆罗门的面孔——‘这位尊师想必是知而知、见而见’。这是什么缘故呢?诸比丘,由于善见四圣谛。哪四种呢?苦圣谛……乃至……导至苦灭之道圣谛。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ayokhīlo vā indakhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampakampī. Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya [neva naṃ saṅkampeyya (sī. pī.)] na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. Taṃ kissa hetu? Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā indakhīlassa. Evameva kho, bhikkhave, ye ca kho keci samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti…pe… ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te na aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā mukhaṃ ullokenti – ‘ayaṃ nūna bhavaṃ jānaṃ jānāti, passaṃ passatī’ti. Taṃ kissa hetu? Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第九[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、求论者经

10. Vādatthikasuttaṃ
1110缅 3.389已对照

一千一百一十、“诸比丘,凡如实了知‘此是苦’……乃至……如实了知‘此是导至苦灭之道’的任何比丘,若从东方有求论、寻论的沙门或婆罗门到来——‘我要对他加以论难’,说他能如法地使那[比丘]震动、使[他]大震动、使[他]摇撼——这[种]处是不存在的。若从西方……乃至……若从北方……乃至……若从南方有求论、寻论的沙门或婆罗门到来——‘我要对他加以论难’,说他能如法地使那[比丘]震动、使[他]大震动、使[他]摇撼——这[种]处是不存在的。

1110. ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
PTS 5.446已对照

“诸比丘,犹如有一根十六肘(kukku)的石柱(silāyūpa),它有八肘在下方入于基础,八肘在基础之上。若从东方有猛烈的风雨到来,它既不会震动,也不会大震动,也不会摇撼;若从西方……乃至……若从北方……乃至……若从南方有猛烈的风雨到来,它既不会震动,也不会大震动,也不会摇撼。这是什么缘故呢?诸比丘,由于基础之深、石柱之善加埋下。正是这样,诸比丘,凡如实了知‘此是苦’……乃至……如实了知‘此是导至苦灭之道’的任何比丘,若从东方有求论、寻论的沙门或婆罗门到来——‘我要对他加以论难’,说他能如法地使那[比丘]震动、使[他]大震动、使[他]摇撼——这[种]处是不存在的。若从西方……乃至……若从北方……乃至……若从南方有求论、寻论的沙门或婆罗门到来——‘我要对他加以论难’,说他能如法地使那[比丘]震动、使[他]大震动、使[他]摇撼——这[种]处是不存在的。这是什么缘故呢?诸比丘,由于善见四圣谛。哪四种呢?苦圣谛……乃至……导至苦灭之道圣谛。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, silāyūpo soḷasa kukkuko. Tassassu aṭṭha kukku heṭṭhā nemaṅgamā, aṭṭha kukku uparinemassa. Puratthimāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya; pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi, neva saṅkampeyya na sampakampeyya na sampacāleyya. Taṃ kissa hetu? Gambhīrattā, bhikkhave, nemassa sunikhātattā silāyūpassa. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; puratthimāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Pacchimāya cepi disāya…pe… uttarāya cepi disāya…pe… dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya samaṇo vā brāhmaṇo vā vādatthiko vādagavesī – ‘vādamassa āropessāmī’ti, taṃ vata sahadhammena saṅkampessati vā sampakampessati vā sampacālessati vāti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sudiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ. Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第十[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
已对照

申恕林品第四。

Sīsapāvanavaggo catuttho.
缅 3.390已对照

其摄颂——

申恕、佉提罗、杖,衣与百矛;

生物、太阳喻两则,因陀罗柱与求论者。

Tassuddānaṃ –
Sīsapā khadiro daṇḍo, celā sattisatena ca;
Pāṇā suriyūpamā dvedhā, indakhīlo ca vādinoti.