快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 谛相应·拘胝村品 3. Koṭigāmavaggo

本经目录三、拘胝村品一、第一拘胝村经二、第二拘胝村经三、正等正觉者经四、阿罗汉经五、漏尽经六、朋友经七、如是经八、世间经九、应遍知经十、憍梵波提经拘胝村品第三。

已对照

三、拘胝村品

3. Koṭigāmavaggo
已对照

一、第一拘胝村经

1. Paṭhamakoṭigāmasuttaṃ
1091已对照

一千零九十一、一时,世尊住在跋耆的拘胝村(Koṭigāma)。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘,由于不随觉、不通达四圣谛,我与你们才这样长时地奔驰、流转。”

1091. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vajjīsu viharati koṭigāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘catunnaṃ, bhikkhave, ariyasaccānaṃ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca’’.
PTS 5.432缅 3.378已对照

“哪四种呢?诸比丘,由于不随觉、不通达苦圣谛,我与你们才这样长时地奔驰、流转。由于[不随觉、不通达]苦集圣谛……乃至……由于[不随觉、不通达]苦灭圣谛……乃至……由于不随觉、不通达导至苦灭之道圣谛,我与你们才这样长时地奔驰、流转。诸比丘,如今这苦圣谛已被随觉、已被通达,苦集圣谛已被随觉、已被通达,苦灭圣谛已被随觉、已被通达,导至苦灭之道圣谛已被随觉、已被通达;有爱已被根绝,[导向再]有之索(bhavanetti)已尽,如今不再有后有了。”

‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Dukkhasamudayassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhassa ariyasaccassa…pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvitaṃ saṃsaritaṃ mamañceva tumhākañca. Tayidaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ anubuddhaṃ paṭividdhaṃ; ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti; natthidāni punabbhavo’’ti.
已对照

世尊说了这[番话]。善逝说了这[番话]之后,导师又接着这样说:

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已对照

“由于不如实见四圣谛,

‘‘Catunnaṃ ariyasaccānaṃ, yathābhūtaṃ adassanā;
已对照

便在这样那样的诸生之中长时流转。

Saṃsitaṃ [saṃsaritaṃ (syā. kaṃ. ka.) dī. ni. 2.155] dīghamaddhānaṃ, tāsu tāsveva jātisu.
已对照

“如今这些[圣谛]已被见到,[导向再]有之索已被拔除;

‘‘Tāni [yāni (syā. kaṃ. pī. ka.)] etāni diṭṭhāni, bhavanetti samūhatā;
已对照

苦的根已被断绝,如今不再有后有。”第一[经]。

Ucchinnaṃ mūlaṃ dukkhassa, natthidāni punabbhavo’’ti. paṭhamaṃ;
已对照

二、第二拘胝村经

2. Dutiyakoṭigāmasuttaṃ
1092已对照

一千零九十二、“诸比丘,凡任何沙门或婆罗门,不如实了知‘此是苦’,不如实了知‘此是苦集’,不如实了知‘此是苦灭’,不如实了知‘此是导至苦灭之道’,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既不是沙门中被认可为沙门者,也不是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也不于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标或婆罗门性的目标。

1092. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.
PTS 5.433缅 3.379已对照

“诸比丘,而凡任何沙门或婆罗门,如实了知‘此是苦’,如实了知‘此是苦集’,如实了知‘此是苦灭’,如实了知‘此是导至苦灭之道’,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既是沙门中被认可为沙门者,也是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标与婆罗门性的目标。”

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānanti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti.
已对照

世尊说了这[番话]。善逝说了这[番话]之后,导师又接着这样说:

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已对照

“凡不了知苦,以及苦的生起,

‘‘Ye dukkhaṃ nappajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;
已对照

以及苦在何处全然无余地灭去;

Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati.
已对照

“他们也不知道那道路——导至苦寂止的[道];

‘‘Tañca maggaṃ na jānanti, dukkhūpasamagāminaṃ;
已对照

他们缺少心解脱,以及慧解脱;

Cetovimuttihīnā te, atho paññāvimuttiyā;
已对照

他们不能作[苦之]边际,他们确实趋近生与老。

Abhabbā te antakiriyāya, te ve jātijarūpagā.
已对照

“而凡了知苦,以及苦的生起,

‘‘Ye ca dukkhaṃ pajānanti, atho dukkhassa sambhavaṃ;
已对照

以及苦在何处全然无余地灭去;

Yattha ca sabbaso dukkhaṃ, asesaṃ uparujjhati.
已对照

“他们了知那道路——导至苦寂止的[道];

‘‘Tañca maggaṃ pajānanti, dukkhūpasamagāminaṃ;
已对照

他们具足心解脱,以及慧解脱;

Cetovimuttisampannā, atho paññāvimuttiyā;
已对照

他们能作[苦之]边际,他们不趋近生与老。”第二[经]。

Sabbā te antakiriyāya, na te jātijarūpagā’’ti. dutiyaṃ;
已对照

三、正等正觉者经

3. Sammāsambuddhasuttaṃ
1093已对照

一千零九十三、因缘在舍卫城。“诸比丘,有这四圣谛。哪四种呢?苦圣谛……乃至……导至苦灭之道圣谛——诸比丘,这就是四圣谛。诸比丘,由于如实现正觉这四圣谛,如来被称为‘阿罗汉、正等正觉者’。

1093. Sāvatthinidānaṃ. Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ…pe… dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisambuddhattā tathāgato ‘arahaṃ sammāsambuddho’ti vuccati.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第三[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、阿罗汉经

4. Arahantasuttaṃ
1094PTS 5.434缅 3.380已对照

一千零九十四、因缘在舍卫城。“诸比丘,凡在过去世如实现正觉的任何阿罗汉、正等正觉者,他们全都是如实现正觉了四圣谛。诸比丘,凡在未来世将如实现正觉的任何阿罗汉、正等正觉者,他们全都将如实现正觉四圣谛。诸比丘,凡在现在如实现正觉的任何阿罗汉、正等正觉者,他们全都如实现正觉四圣谛。

1094. Sāvatthinidānaṃ. Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu. Ye hi [yepi hi (bahūsu)] keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhissanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhissanti. Ye hi keci, bhikkhave, etarahi arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhanti, sabbe te cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhanti.
已对照

“哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导至苦灭之道圣谛。诸比丘,凡在过去世如实现正觉的任何阿罗汉、正等正觉者……乃至……将现正觉……乃至……现正觉,他们全都如实现正觉这四圣谛。

‘‘Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Ye hi, keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā yathābhūtaṃ abhisambujjhiṃsu…pe… abhisambujjhissanti…pe… abhisambujjhanti, sabbe te imāni cattāri ariyasaccāni yathābhūtaṃ abhisambujjhanti.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第四[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、漏尽经

5. Āsavakkhayasuttaṃ
1095已对照

一千零九十五、“诸比丘,我说诸漏的灭尽是对了知者、对见者[而说],不是对不了知者、不是对不见者。诸比丘,了知什么、见什么,才有诸漏的灭尽呢?诸比丘,了知、见‘此是苦’者,才有诸漏的灭尽;了知、见‘此是苦集’者,才有诸漏的灭尽;了知、见‘此是苦灭’者,才有诸漏的灭尽;了知、见‘此是导至苦灭之道’者,才有诸漏的灭尽。诸比丘,如是了知、如是见者,才有诸漏的灭尽。

1095. ‘‘Jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Idaṃ dukkha’nti, bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第五[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、朋友经

6. Mittasuttaṃ
1096PTS 5.435已对照

一千零九十六、“诸比丘,凡你们所怜悯的、以及认为[你们的话]值得听从的人——或朋友、或同僚、或亲族、或血亲——诸比丘,你们应劝导、安置、令他们住立于四圣谛的如实现观。

1096. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ – mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā – te vo, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.
缅 3.381已对照

“哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导至苦灭之道圣谛。诸比丘,凡你们所怜悯的、以及认为[你们的话]值得听从的人——或朋友、或同僚、或亲族、或血亲——诸比丘,你们应劝导、安置、令他们住立于这四圣谛的如实现观。

‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Dukkhassa ariyasaccassa, dukkhasamudayassa ariyasaccassa, dukkhanirodhassa ariyasaccassa, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa. Ye hi keci, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṃ maññeyyuṃ – mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā te vo, bhikkhave, imesaṃ catunnaṃ ariyasaccānaṃ yathābhūtaṃ abhisamayāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第六[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、如是经

7. Tathasuttaṃ
1097已对照

一千零九十七、“诸比丘,有这四圣谛。哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导至苦灭之道圣谛——诸比丘,这四圣谛是如是的、不虚的、不异的;因此被称为‘圣谛’。

1097. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni tathāni avitathāni anaññathāni; tasmā ‘ariyasaccānī’ti vuccanti.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第七[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、世间经

8. Lokasuttaṃ
1098已对照

一千零九十八、“诸比丘,有这四圣谛。哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导至苦灭之道圣谛。于有天、有魔、有梵天的世间,于有沙门婆罗门、有天与人的人众之中,如来是圣者;因此被称为‘圣谛’。”

1098. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ. Sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato ariyo; tasmā ‘ariyasaccānī’ti vuccanti’’.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第八[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、应遍知经

9. Pariññeyyasuttaṃ
1099PTS 5.436缅 3.382已对照

一千零九十九、“诸比丘,有这四圣谛。哪四种呢?苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛、导至苦灭之道圣谛——诸比丘,这就是四圣谛。诸比丘,这四圣谛中,有应遍知的圣谛,有应舍断的圣谛,有应作证的圣谛,有应修习的圣谛。

1099. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ariyasaccāni. Katamāni cattāri? Dukkhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri ariyasaccāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ariyasaccānaṃ atthi ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ, atthi ariyasaccaṃ pahātabbaṃ, atthi ariyasaccaṃ sacchikātabbaṃ, atthi ariyasaccaṃ bhāvetabbaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是应遍知的圣谛呢?诸比丘,苦圣谛是应遍知的,苦集圣谛是应舍断的,苦灭圣谛是应作证的,导至苦灭之道圣谛是应修习的。

‘‘Katamañca, bhikkhave, ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ? Dukkhaṃ, bhikkhave, ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ, dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahātabbaṃ, dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikātabbaṃ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvetabbaṃ.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第九[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、憍梵波提经

10. Gavampatisuttaṃ
1100已对照

一千一百、一时,众多长老比丘住在遮提[国]的萨罕遮尼迦(Sahañcanika)。那时,众多长老比丘饭后从乞食处回来,集坐会合于圆亭中,生起了这样的谈论——“贤友们,凡见苦者,是否也见苦集、也见苦灭、也见导至苦灭之道呢?”

1100. Ekaṃ samayaṃ sambahulā therā bhikkhū cetesu [cetiyesu (syā.)] viharanti sahañcanike [sahajaniye (sī. syā. kaṃ.)]. Tena kho pana samayena sambahulānaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo nu kho, āvuso, dukkhaṃ passati dukkhasamudayampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passatī’’ti.
PTS 5.437已对照

这样说时,具寿憍梵波提(Gavampati)长老对诸比丘这样说——“贤友们,这是我在世尊面前听到、在[世尊]面前领受的:‘诸比丘,凡见苦者,他也见苦集,也见苦灭,也见导至苦灭之道。凡见苦集者,他也见苦,也见苦灭,也见导至苦灭之道。凡见苦灭者,他也见苦,也见苦集,也见导至苦灭之道。凡见导至苦灭之道者,他也见苦,也见苦集,也见苦灭。’”第十[经]。

Evaṃ vutte āyasmā gavampati thero [gavampatitthero (syā. kaṃ.)] bhikkhū etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ, sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘yo, bhikkhave, dukkhaṃ passati dukkhasamudayampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhasamudayaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhanirodhampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhanirodhaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadampi passati. Yo dukkhanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ passati dukkhampi so passati, dukkhasamudayampi passati, dukkhanirodhampi passatī’’’ti. Dasamaṃ.
已对照

拘胝村品第三。

Koṭigāmavaggo tatiyo.
已对照

其摄颂——

两跋耆、正等正觉者,阿罗汉、漏尽;

朋友、如是与世间,应遍知、憍梵波提。

Tassuddānaṃ –
Dve vajjī sammāsambuddho, arahaṃ āsavakkhayo;
Mittaṃ tathā ca loko ca, pariññeyyaṃ gavampatīti.