快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 须陀洹相应·鞞纽多罗品 1. Veḷudvāravaggo

本经目录十一、须陀洹相应一、鞞纽多罗品一、转轮王经二、深入梵行经三、长寿优婆塞经四、第一舍利弗经五、第二舍利弗经六、木匠经七、鞞纽多罗人经八、第一砖屋经九、第二砖屋经十、第三砖屋经鞞纽多罗品第一。

已对照未对底本

十一、须陀洹相应

已对照

一、鞞纽多罗品

1. Veḷudvāravaggo
已对照

一、转轮王经

1. Cakkavattirājasuttaṃ
997PTS 5.342缅 3.298已对照

九百九十七、因缘在舍卫城。在那里,世尊……乃至……这样说——“诸比丘,纵然转轮王对四洲行使自在与统领、治理王国,于身坏命终之后往生善趣、天界,为三十三天诸天的同伴,他在那里的欢喜园中,被天女众围绕,具足并拥有天的五欲功德而享乐,[然而]他不具足四法,于是他仍未脱出地狱,未脱出畜生胎,未脱出饿鬼界,未脱出苦界、恶趣、堕处。诸比丘,纵然圣弟子以乞得的一团团食物维生,穿着碎布,[然而]他具足四法,于是他已脱出地狱,已脱出畜生胎,已脱出饿鬼界,已脱出苦界、恶趣、堕处。

997. Sāvatthinidānaṃ. Tatra kho bhagavā…pe… etadavoca – ‘‘kiñcāpi, bhikkhave, rājā cakkavattī [cakkavatti (syā. kaṃ. pī. ka.)] catunnaṃ dīpānaṃ issariyādhipaccaṃ rajjaṃ kāretvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ, so tattha nandane vane accharāsaṅghaparivuto dibbehi ca pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, so catūhi dhammehi asamannāgato, atha kho so aparimuttova [aparimutto ca (syā. kaṃ. ka.)] nirayā aparimutto tiracchānayoniyā aparimutto pettivisayā aparimutto apāyaduggativinipātā. Kiñcāpi, bhikkhave, ariyasāvako piṇḍiyālopena yāpeti, nantakāni ca dhāreti, so catūhi dhammehi samannāgato, atha kho so parimutto [parimutto ca (syā. kaṃ. ka.)] nirayā parimutto tiracchānayoniyā parimutto pettivisayā parimutto apāyaduggativinipātā’’.
PTS 5.343缅 3.299已对照

“哪四[法]呢?诸比丘,在此,圣弟子对佛具足不坏净信——‘那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。’对法具足不坏净信——‘法是世尊所善说的,是现见的、无时的、来见的、引导的、智者应各自证知的。’对僧具足不坏净信——‘世尊的弟子僧是善行道者,世尊的弟子僧是正直行道者,世尊的弟子僧是如理行道者,世尊的弟子僧是正当行道者,也就是四双八辈之人——这就是世尊的弟子僧,应供养、应款待、应奉施、应合掌,是世间无上的福田。’具足圣者所爱乐的诸戒——无毁、无穿、无斑、无杂、自在、智者所赞、不被执取、导向定。他具足这四法。诸比丘,凡是四洲的获得,凡是四法的获得——四洲的获得不值四法的获得的十六分之一。”第一[经]。

‘‘Katamehi catūhi? Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ – cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi. Imehi catūhi dhammehi samannāgato hoti. Yo ca, bhikkhave, catunnaṃ dīpānaṃ paṭilābho, yo catunnaṃ dhammānaṃ paṭilābho catunnaṃ dīpānaṃ paṭilābho catunnaṃ dhammānaṃ paṭilābhassa kalaṃ nāgghati soḷasi’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、深入梵行经

2. Brahmacariyogadhasuttaṃ
998已对照

九百九十八、“诸比丘,具足四法的圣弟子是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。

998. ‘‘Catūhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
PTS 5.344已对照

“哪四[法]呢?诸比丘,在此,圣弟子对佛具足不坏净信——‘那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。’对法……乃至……对僧……乃至……具足圣者所爱乐的诸戒——无毁……乃至……导向定。诸比丘,具足这四法的圣弟子是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。”

‘‘Katamehi catūhi? Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’ti.
已对照

世尊说了这[番话]。善逝说了这[番话]之后,导师又接着这样说:

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna [vatvā (sī. pī.) evamīdisesu ṭhānesu] sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已对照

“凡有信与戒,净信与见法者;

‘‘Yesaṃ saddhā ca sīlañca, pasādo dhammadassanaṃ;
已对照

他们适时获得深入梵行之乐。”第二[经]。

Te ve kālena paccenti, brahmacariyogadhaṃ sukha’’nti. dutiyaṃ;
已对照

三、长寿优婆塞经

3. Dīghāvuupāsakasuttaṃ
999缅 3.300已对照

九百九十九、一时,世尊住在王舍城竹林迦兰陀园。那时,长寿(Dīghāvu)优婆塞生病、痛苦、重病缠身。于是,长寿优婆塞召唤父亲树提(Jotika)居士:“居士,来,你前往世尊之处;到了之后,以我的名义以头礼敬世尊双足,[说]:‘尊者,长寿优婆塞生病、痛苦、重病缠身,他以头礼敬世尊双足。’并且这样说:‘尊者,若世尊能哀愍而前往长寿优婆塞的住处,那就好了。’”“是的,孩子。”树提居士应诺了长寿优婆塞,便来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的树提居士对世尊这样说——“尊者,长寿优婆塞生病、痛苦、重病缠身,他以头礼敬世尊双足;并且这样说:‘尊者,若世尊能哀愍而前往长寿优婆塞的住处,那就好了。’”世尊以沉默接受了。

999. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena dīghāvu upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. Atha kho dīghāvu upāsako pitaraṃ jotikaṃ gahapatiṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, gahapati, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vanda – ‘dīghāvu, bhante, upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. Evañca vadehi – ‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. ‘‘Evaṃ, tātā’’ti kho jotiko gahapati dīghāvussa upāsakassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho jotiko gahapati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘dīghāvu, bhante, upāsako ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno. So bhagavato pāde sirasā vandati. Evañca vadeti – ‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
PTS 5.345已对照

于是,世尊穿好[下衣],取了钵与衣,前往长寿优婆塞的住处;到了之后,坐在所设的座位上。坐下之后,世尊对长寿优婆塞这样说——“长寿,你可还堪忍?可还得以维持?苦受是否在消退而不在加剧?是否显出它们的消退,而不显出加剧?”“尊者,我不堪忍,不得以维持;我强烈的苦受在加剧而不在消退;显出它们的加剧,而不显出消退。”“长寿,因此,你应当这样学:‘我将对佛具足不坏净信——那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。对法……乃至……对僧……乃至……我将具足圣者所爱乐的诸戒——无毁……乃至……导向定。’长寿,你应当这样学。”

Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena dīghāvussa upāsakassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā dīghāvuṃ upāsakaṃ etadavoca – ‘‘kacci te, dīghāvu, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ? Kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti, no abhikkamanti; paṭikkamosānaṃ paññāyati, no abhikkamo’’ti? ‘‘Na me, bhante, khamanīyaṃ, na yāpanīyaṃ. Bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti, no paṭikkamanti; abhikkamosānaṃ paññāyati, no paṭikkamo’’ti. ‘‘Tasmātiha te, dīghāvu, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘buddhe aveccappasādena samannāgato bhavissāmi – itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato bhavissāmi akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi’. Evañhi te, dīghāvu, sikkhitabba’’nti.
缅 3.301已对照

“尊者,世尊所教示的这四须陀洹支,那些法在我身上存在,我也显现于那些法之中。尊者,因为我对佛具足不坏净信——那位世尊亦即是……乃至……天人导师、佛陀、世尊。对法……乃至……对僧……乃至……具足圣者所爱乐的诸戒——无毁……乃至……导向定。”“长寿,因此,你应立足于这四须陀洹支,进一步修习六明分法。长寿,在此,你要于一切行随观无常而住,具有于无常的苦想、于苦的无我想、舍断想、离贪想、灭想。长寿,你应当这样学。”

‘‘Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sotāpattiyaṅgāni desitāni, saṃvijjante te dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. Ahañhi, bhante, buddhe aveccappasādena samannāgato – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehī’’ti. ‘‘Tasmātiha tvaṃ, dīghāvu, imesu catūsu sotāpattiyaṅgesu patiṭṭhāya cha vijjābhāgiye dhamme uttari bhāveyyāsi. Idha tvaṃ, dīghāvu, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharāhi, anicce dukkhasaññī, dukkhe anattasaññī pahānasaññī virāgasaññī nirodhasaññīti. Evañhi te, dīghāvu, sikkhitabba’’nti.
PTS 5.346已对照

“尊者,世尊所教示的这六明分法,那些法在我身上存在,我也显现于那些法之中。尊者,因为我于一切行随观无常而住,具有于无常的苦想、于苦的无我想、舍断想、离贪想、灭想。然而,尊者,我这样想:‘但愿这位树提居士在我死后不要陷入苦恼。’”“长寿孩子,你不要这样作意。来,长寿孩子,世尊对你所说的,你就要好好地作意那[话]。”

‘‘Yeme, bhante, bhagavatā cha vijjābhāgiyā dhammā desitā, saṃvijjante te dhammā mayi, ahañca tesu dhammesu sandissāmi. Ahañhi, bhante, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī viharāmi, anicce dukkhasaññī, dukkhe anattasaññī pahānasaññī virāgasaññī nirodhasaññī. Api ca me, bhante, evaṃ hoti – ‘mā hevāyaṃ jotiko gahapati mamaccayena vighātaṃ āpajjī’’’ti [āpajjati (ka.)]. ‘‘Mā tvaṃ, tāta dīghāvu, evaṃ manasākāsi. Iṅgha tvaṃ, tāta dīghāvu, yadeva te bhagavā āha, tadeva tvaṃ sādhukaṃ manasi karohī’’ti.
已对照

于是,世尊以这教诫教诫了长寿优婆塞之后,从座而起,离去了。于是,世尊离去不久,长寿优婆塞命终了。于是,众多比丘来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊这样说——“尊者,那位名叫长寿的优婆塞,曾被世尊以简略的教诫教诫过,他已命终了。他的趣是什么?他的来世如何?”“诸比丘,长寿优婆塞是智者,他践行了法随法,也没有因法之故而恼害我。诸比丘,长寿优婆塞以五下分结的灭尽而为化生者,将在那里般涅槃,不再从彼世间还来。”第三[经]。

Atha kho bhagavā dīghāvuṃ upāsakaṃ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho dīghāvu upāsako acirapakkantassa bhagavato kālamakāsi. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘yo so, bhante, dīghāvu nāma upāsako bhagavatā saṃkhittena ovādena ovadito so kālaṅkato. Tassa kā gati, ko abhisamparāyo’’ti? ‘‘Paṇḍito, bhikkhave, dīghāvu upāsako, paccapādi [ahosi saccavādī (syā. kaṃ. pī. ka.)] dhammassānudhammaṃ, na ca maṃ dhammādhikaraṇaṃ [na ca dhammādhikaraṇaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] vihesesi [viheṭhesi (itipi aññattha)]. Dīghāvu, bhikkhave, upāsako pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、第一舍利弗经

4. Paṭhamasāriputtasuttaṃ
1000PTS 5.347缅 3.302已对照

一千、一时,具寿舍利弗与具寿阿难住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,具寿阿难于傍晚从静坐中起身……乃至……坐在一旁的具寿阿难对具寿舍利弗这样说——“舍利弗贤友,由于具足多少法,世尊便这样记说这[些]人是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣呢?”“贤友,由于具足四法,世尊便这样记说这[些]人是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。”

1000. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca ānando sāvatthiyaṃ viharanti jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito…pe… ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘katinaṃ nu kho, āvuso sāriputta, dhammānaṃ samannāgamanahetu evamayaṃ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’ti? ‘‘Catunnaṃ kho, āvuso, dhammānaṃ samannāgamanahetu evamayaṃ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’.
已对照

“哪四[法]呢?贤友,在此,圣弟子对佛具足不坏净信——那位世尊亦即是……乃至……天人导师、佛陀、世尊。对法……乃至……对僧……乃至……具足圣者所爱乐的诸戒——无毁……乃至……导向定。贤友,由于具足这四法,世尊便这样记说这[些]人是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。”第四[经]。

‘‘Katamesaṃ catunnaṃ? Idhāvuso, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Imesaṃ kho, āvuso, catunnaṃ dhammānaṃ samannāgamanahetu evamayaṃ pajā bhagavatā byākatā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、第二舍利弗经

5. Dutiyasāriputtasuttaṃ
1001已对照

一千零一、那时,具寿舍利弗来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的具寿舍利弗这样说——“舍利弗,人们说‘须陀洹支、须陀洹支’。舍利弗,什么是须陀洹支呢?”“尊者,亲近善士确实是须陀洹支,听闻正法是须陀洹支,如理作意是须陀洹支,法随法行是须陀洹支。”“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,亲近善士确实是须陀洹支,听闻正法是须陀洹支,如理作意是须陀洹支,法随法行是须陀洹支。

1001. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘‘sotāpattiyaṅgaṃ, sotāpattiyaṅga’nti hidaṃ, sāriputta, vuccati. Katamaṃ nu kho sāriputta, sotāpattiyaṅga’’nti? ‘‘Sappurisasaṃsevo hi, bhante, sotāpattiyaṅgaṃ, saddhammassavanaṃ sotāpattiyaṅgaṃ, yonisomanasikāro sotāpattiyaṅgaṃ, dhammānudhammappaṭipatti sotāpattiyaṅga’’nti. ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Sappurisasaṃsevo hi, sāriputta, sotāpattiyaṅgaṃ, saddhammassavanaṃ sotāpattiyaṅgaṃ, yonisomanasikāro sotāpattiyaṅgaṃ, dhammānudhammappaṭipatti sotāpattiyaṅgaṃ’’.
已对照

“舍利弗,人们说‘流、流’。舍利弗,什么是流呢?”“尊者,就是这八支圣道是流,即:正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。”“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,就是这八支圣道是流,即:正见……乃至……正定。

‘‘‘Soto, soto’ti hidaṃ, sāriputta, vuccati. Katamo nu kho, sāriputta, soto’’ti? ‘‘Ayameva hi, bhante, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo soto, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhī’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Ayameva hi, sāriputta, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo soto, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi’’.
PTS 5.348缅 3.303已对照

“舍利弗,人们说‘须陀洹、须陀洹’。舍利弗,什么是须陀洹呢?”“尊者,凡具足这八支圣道者,这称为须陀洹——他就是这位如此名、如此姓的具寿。”“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,凡具足这八支圣道者,这称为须陀洹——他就是这位如此名、如此姓的具寿。”第五[经]。

‘‘‘Sotāpanno, sotāpanno’ti hidaṃ, sāriputta, vuccati. Katamo nu kho, sāriputta, sotāpanno’’ti? ‘‘Yo hi, bhante, iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato ayaṃ vuccati sotāpanno, svāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Yo hi, sāriputta, iminā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgato ayaṃ vuccati sotāpanno, svāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、木匠经

6. Thapatisuttaṃ
1002已对照

一千零二、因缘在舍卫城。那时,众多比丘正在为世尊作衣——“世尊衣作成之后,过了三个月,将出发游行。”那时,木匠(thapati)梨犀达多(Isidatta)与富兰那(Purāṇa)因某件应作之事住在娑度迦(Sādhuka)。木匠梨犀达多与富兰那听说——“据说众多比丘正在为世尊作衣——‘世尊衣作成之后,过了三个月,将出发游行。’”

1002. Sāvatthinidānaṃ. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti – ‘‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatī’’ti. Tena kho pana samayena isidattapurāṇā thapatayo sādhuke paṭivasanti kenacideva karaṇīyena. Assosuṃ kho isidattapurāṇā thapatayo – ‘‘sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti – ‘niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatī’’’ti.
已对照

于是,木匠梨犀达多与富兰那在路上安置了一个人——“喂,人啊,你何时看见世尊、阿罗汉、正等正觉者来了,那时就告诉我们。”那人站了两三天,从远处看见世尊来了。看见之后,来到木匠梨犀达多与富兰那之处;到了之后,对木匠梨犀达多与富兰那这样说——“尊者,那位世尊、阿罗汉、正等正觉者来了。现在正是你们认为适时的时候。”

Atha kho isidattapurāṇā thapatayo magge purisaṃ ṭhapesuṃ – ‘‘yadā tvaṃ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṃ āgacchantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ, atha amhākaṃ āroceyyāsī’’ti. Dvīhatīhaṃ ṭhito kho so puriso addasa bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna yena isidattapurāṇā thapatayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā isidattapurāṇe thapatayo etadavoca – ‘‘ayaṃ so, bhante, bhagavā āgacchati arahaṃ sammāsambuddho. Yassa dāni kālaṃ maññathā’’ti.
PTS 5.349已对照

于是,木匠梨犀达多与富兰那来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,紧随在世尊身后。于是,世尊从道路上走下,来到某棵树下;到了之后,坐在所敷设的座位上。木匠梨犀达多与富兰那礼敬世尊之后,坐在一旁。坐在一旁的木匠梨犀达多与富兰那对世尊这样说——

Atha kho isidattapurāṇā thapatayo yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṃsu. Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṃ etadavocuṃ –
已对照

“尊者,当我们听说世尊‘将从舍卫城往憍萨罗出发游行’时,那时我们便有不适悦(anattamanatā),便有忧(domanassa)——‘世尊将离我们远了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从舍卫城往憍萨罗出发游行’时,那时我们便有不适悦,便有忧——‘世尊离我们远了。’”

‘‘Yadā mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
缅 3.304已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从憍萨罗往末罗出发游行’时,那时我们便有不适悦,便有忧——‘世尊将离我们远了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从憍萨罗往末罗出发游行’时,那时我们便有不适悦,便有忧——‘世尊离我们远了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kosalehi mallesu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kosalehi mallesu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从末罗往跋耆出发游行’时,那时我们便有不适悦,便有忧——‘世尊将离我们远了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从末罗往跋耆出发游行’时,那时我们便有不适悦,便有忧——‘世尊离我们远了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘mallehi vajjīsu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘mallehi vajjīsu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从跋耆往迦尸出发游行’时,那时我们便有不适悦,便有忧——‘世尊将离我们远了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从跋耆往迦尸出发游行’时,那时我们便有不适悦,便有忧——‘世尊离我们远了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘vajjīhi kāsīsu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante bhagavantaṃ suṇāma – ‘vajjīhi kāsīsu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
PTS 5.350已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从迦尸往摩揭陀出发游行’时,那时我们便有不适悦,便有忧——‘世尊将离我们远了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从迦尸往摩揭陀出发游行’时,那时我们便有不少的不适悦,便有不少的忧——‘世尊离我们远了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kāsīhi māgadhe cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kāsīhi māgadhe cārikaṃ pakkanto’ti, hoti anappakā no tasmiṃ samaye anattamanatā hoti anappakaṃ domanassaṃ – ‘dūre no bhagavā’’’ti.
已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从摩揭陀往迦尸出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊将离我们近了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从摩揭陀往迦尸出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊离我们近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘māgadhehi kāsīsu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘māgadhehi kāsīsu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
缅 3.305已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从迦尸往跋耆出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊将离我们近了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从迦尸往跋耆出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊离我们近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kāsīhi vajjīsu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kāsīhi vajjīsu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从跋耆往末罗出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊将离我们近了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从跋耆往末罗出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊离我们近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘vajjīhi mallesu cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘vajjīhi mallesu cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从末罗往憍萨罗出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊将离我们近了。’而尊者,当我们听说世尊‘已从末罗往憍萨罗出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊离我们近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘mallehi kosale cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘mallehi kosale cārikaṃ pakkanto’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
已对照

“尊者,而当我们听说世尊‘将从憍萨罗往舍卫城出发游行’时,那时我们便有适悦,便有喜悦——‘世尊将离我们近了。’而尊者,当我们听说世尊‘住在舍卫城祇树林给孤独园’时,那时我们便有不少的适悦,便有不少的喜悦——‘世尊离我们近了。’”

‘‘Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘kosalehi sāvatthiṃ cārikaṃ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṃ samaye attamanatā hoti somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti. Yadā pana mayaṃ, bhante, bhagavantaṃ suṇāma – ‘sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’ti, hoti anappakā no tasmiṃ samaye attamanatā hoti anappakaṃ somanassaṃ – ‘āsanne no bhagavā’’’ti.
PTS 5.351已对照

“因此,木匠们,在家生活是狭窄的尘垢之道,出家则是空旷开阔的。木匠们,你们正宜不放逸。”“尊者,我们还有另一种狭窄,比这狭窄更狭窄、更可称为狭窄。”“木匠们,比这狭窄更狭窄、更可称为狭窄的,你们的另一种狭窄是什么呢?”

‘‘Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Alañca pana vo, thapatayo, appamādāyā’’ti. ‘‘Atthi kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā’’ti. ‘‘Katamo pana vo, thapatayo, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā’’ti?
缅 3.306已对照

“尊者,在此,当憍萨罗王波斯匿想要出游园地时,我们把憍萨罗王波斯匿的那些御乘之象装备好,把憍萨罗王波斯匿所爱、可意的那些王妃,让一位坐在前面、一位坐在后面。尊者,那些姊妹有这样的香气,犹如香匣刚被打开时那样,正如以香料庄饰的王家少女那样。尊者,那些姊妹有这样的身触,犹如兜罗绵或劫贝绵那样,正如娇养的王家少女那样。尊者,而那时象也须守护,那些姊妹也须守护,自己也须守护。尊者,但我们不记得曾对那些姊妹生起恶心。尊者,这就是我们比这狭窄更狭窄、更可称为狭窄的另一种狭窄。”

‘‘Idha mayaṃ, bhante, yadā rājā pasenadi kosalo uyyānabhūmiṃ niyyātukāmo hoti, ye te rañño pasenadissa kosalassa nāgā opavayhā te kappetvā, yā tā rañño pasenadissa kosalassa pajāpatiyo piyā manāpā tā ekaṃ purato ekaṃ pacchato nisīdāpema. Tāsaṃ kho pana, bhante, bhaginīnaṃ evarūpo gandho hoti, seyyathāpi nāma gandhakaraṇḍakassa tāvadeva vivariyamānassa, yathā taṃ rājakaññānaṃ gandhena vibhūsitānaṃ. Tāsaṃ kho pana, bhante, bhaginīnaṃ evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā, yathā taṃ rājakaññānaṃ sukhedhitānaṃ. Tasmiṃ kho pana, bhante, samaye nāgopi rakkhitabbo hoti, tāpi bhaginiyo rakkhitabbā honti, attāpi rakkhitabbo hoti. Na kho pana mayaṃ, bhante, abhijānāma tāsu bhaginīsu pāpakaṃ cittaṃ uppādetā. Ayaṃ kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā’’ti.
已对照

“因此,木匠们,在家生活是狭窄的尘垢之道,出家则是空旷开阔的。木匠们,你们正宜不放逸。木匠们,具足四法的圣弟子是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。

‘‘Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Alañca pana vo, thapatayo, appamādāya. Catūhi kho, thapatayo, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
PTS 5.352已对照

“哪四[法]呢?木匠们,在此,圣弟子对佛具足不坏净信(aveccappasāda)——‘那位世尊亦即是……乃至……天人导师、佛陀、世尊。’对法……乃至……对僧……乃至……以垢秽与悭吝已离之心居家,施舍无所保留、手常洁净、乐于舍弃、堪受人乞求、乐于布施与分享。木匠们,具足这四法的圣弟子是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。

‘‘Katamehi catūhi? Idha, thapatayo, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… vigatamalamaccherena cetasā ajjhāgāraṃ vasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṃvibhāgarato. Imehi kho, thapatayo, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
已对照

“木匠们,你们对佛具足不坏净信——‘那位世尊亦即是……乃至……天人导师、佛陀、世尊。’对法……乃至……对僧……乃至……家中凡有任何可施之物,那一切都与具戒、具善法者不别藏。木匠们,你们认为怎样,在憍萨罗,与你们相等的人——也就是在布施与分享上——有几种呢?”“尊者,这是我们的所得;尊者,我们善得!世尊竟这样了知我们。”第六[经]。

‘‘Tumhe kho, thapatayo, buddhe aveccappasādena samannāgatā – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… yaṃ kho pana kiñci kule deyyadhammaṃ sabbaṃ taṃ appaṭivibhattaṃ sīlavantehi kalyāṇadhammehi. Taṃ kiṃ maññatha, thapatayo, katividhā te kosalesu manussā ye tumhākaṃ samasamā, yadidaṃ – dānasaṃvibhāge’’ti? ‘‘Lābhā no, bhante, suladdhaṃ no, bhante! Yesaṃ no bhagavā evaṃ pajānātī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、鞞纽多罗人经

7. Veḷudvāreyyasuttaṃ
1003缅 3.307已对照

一千零三、如是我闻——一时,世尊在憍萨罗[国]游行,与大比丘僧团一同来到憍萨罗人一个名叫鞞纽多罗(Veḷudvāra)的婆罗门村。鞞纽多罗的婆罗门居士们听说——“诸位,据说沙门乔达摩——释迦子,从释迦家族出家者——在憍萨罗游行,与大比丘僧团一同已到达鞞纽多罗。关于那位乔达摩尊师,有这样的善名声传扬:‘那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。他自己以证智证知这个有诸天、魔、梵天的世间,以及有沙门、婆罗门、诸天与人的人众之后,予以宣说。他教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。’能够见到这样的阿罗汉,真是很好。”

1003. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena veḷudvāraṃ nāma kosalānaṃ brāhmaṇagāmo tadavasari. Assosuṃ kho te veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā – ‘‘samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ veḷudvāraṃ anuppatto. Taṃ kho pana bhavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā [bhagavāti (sī. syā. kaṃ. pī.)]. So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti. So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti’. Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī’’ti.
PTS 5.353已对照

于是,鞞纽多罗的婆罗门居士们前往世尊之处;到了之后,有些礼敬世尊之后坐在一旁,有些与世尊互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后坐在一旁,有些向世尊合掌之后坐在一旁,有些在世尊面前说出自己的名与姓之后坐在一旁,有些默然坐在一旁。坐在一旁的鞞纽多罗的婆罗门居士们对世尊这样说——“乔达摩尊师,我们有这样的欲求、这样的意欲、这样的意向——愿我们住于儿女拥挤之床,享用迦尸旃檀,佩戴花鬘、香、涂香,领受金银,身坏命终之后投生于善趣、天界。对有这样欲求、这样意欲、这样意向的我们,愿乔达摩尊师这样为我们说法,使我们能住于儿女拥挤之床……乃至……投生于善趣、天界。”

Atha kho te veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu; sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce bhagavato santike nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘mayaṃ, bho gotama, evaṃkāmā evaṃchandā evaṃadhippāyā – puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyyāma, kāsikacandanaṃ paccanubhaveyyāma, mālāgandhavilepanaṃ dhāreyyāma, jātarūparajataṃ sādiyeyyāma, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyāma. Tesaṃ no bhavaṃ gotamo amhākaṃ evaṃkāmānaṃ evaṃchandānaṃ evaṃadhippāyānaṃ tathā dhammaṃ desetu yathā mayaṃ puttasambādhasayanaṃ ajjhāvaseyyāma…pe… sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyāmā’’ti.
已对照

“居士们,我要为你们讲说引向自身的法门(attūpanāyika dhammapariyāya)。你们要听,好好地作意,我要说了。”“是的,尊师。”鞞纽多罗的婆罗门居士们应诺了世尊。世尊这样说——

‘‘Attūpanāyikaṃ vo, gahapatayo, dhammapariyāyaṃ desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho te veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 5.354缅 3.308已对照

“居士们,什么是引向自身的法门呢?居士们,在此,圣弟子这样思察——‘我是想活、不想死、欲乐、厌苦的。若有人夺去想活、不想死、欲乐、厌苦的我的生命,那对我是不可爱、不可意的。而若我夺去想活、不想死、欲乐、厌苦的他人的生命,那对他人也是不可爱、不可意的。凡对我不可爱、不可意之法,对他人也是不可爱、不可意之法。凡对我不可爱、不可意之法,我怎能以此加诸他人呢!’他如是省思之后,自己远离杀生,也劝导他人远离杀生,并称赞远离杀生。这样,他的这身行(kāyasamācāra)在三方面都是清净的(tikoṭiparisuddha)。

‘‘Katamo ca, gahapatayo, attupanāyiko dhammapariyāyo? Idha, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘ahaṃ khosmi jīvitukāmo amaritukāmo sukhakāmo dukkhappaṭikūlo. Yo kho maṃ jīvitukāmaṃ amaritukāmaṃ sukhakāmaṃ dukkhappaṭikūlaṃ jīvitā voropeyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana paraṃ jīvitukāmaṃ amaritukāmaṃ sukhakāmaṃ dukkhappaṭikūlaṃ jīvitā voropeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti, parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti, pāṇātipātā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ kāyasamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
已对照

“复次,居士们,圣弟子这样思察——‘若有人以盗心取我未与之物,那对我是不可爱、不可意的。而若我以盗心取他人未与之物,那对他人也是不可爱、不可意的。凡对我不可爱、不可意之法,对他人也是不可爱、不可意之法。凡对我不可爱、不可意之法,我怎能以此加诸他人呢!’他如是省思之后,自己远离不与取,也劝导他人远离不与取,并称赞远离不与取。这样,他的这身行在三方面都是清净的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yo kho me adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana parassa adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca adinnādānā paṭivirato hoti, parañca adinnādānā veramaṇiyā samādapeti, adinnādānā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ kāyasamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
缅 3.309已对照

“复次,居士们,圣弟子这样思察——‘若有人与我的妻子行邪行,那对我是不可爱、不可意的。而若我与他人的妻子行邪行,那对他人也是不可爱、不可意的。凡对我不可爱、不可意之法,对他人也是不可爱、不可意之法。凡对我不可爱、不可意之法,我怎能以此加诸他人呢!’他如是省思之后,自己远离欲邪行,也劝导他人远离欲邪行,并称赞远离欲邪行。这样,他的这身行在三方面都是清净的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yo kho me dāresu cārittaṃ āpajjeyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana parassa dāresu cārittaṃ āpajjeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, parañca kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ kāyasamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
PTS 5.355已对照

“复次,居士们,圣弟子这样思察——‘若有人以虚妄语毁损我的利益,那对我是不可爱、不可意的。而若我以虚妄语毁损他人的利益,那对他人也是不可爱、不可意的。凡对我不可爱、不可意之法,对他人也是不可爱、不可意之法。凡对我不可爱、不可意之法,我怎能以此加诸他人呢!’他如是省思之后,自己远离虚妄语,也劝导他人远离虚妄语,并称赞远离虚妄语。这样,他的这语行在三方面都是清净的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yo kho me musāvādena atthaṃ bhañjeyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana parassa musāvādena atthaṃ bhañjeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca musāvādā paṭivirato hoti, parañca musāvādā veramaṇiyā samādapeti, musāvādā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ vacīsamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
已对照

“复次,居士们,圣弟子这样思察——若有人以离间语离间我与朋友,那对我是不可爱、不可意的。而若我以离间语离间他人与朋友,那对他人也是不可爱、不可意的……乃至……这样,他的这语行在三方面都是清净的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – yo kho maṃ pisuṇāya vācāya mitte bhindeyya [mittehi bhedeyya (syā. kaṃ. pī. ka.)], na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana paraṃ pisuṇāya vācāya mitte bhindeyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ…pe… evamassāyaṃ vacīsamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
已对照

“复次,居士们,圣弟子这样思察——若有人以粗恶语对待我,那对我是不可爱、不可意的。而若我以粗恶语对待他人,那对他人也是不可爱、不可意的。凡对我不可爱、不可意之法……乃至……这样,他的这语行在三方面都是清净的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – yo kho maṃ pharusāya vācāya samudācareyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana paraṃ pharusāya vācāya samudācareyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo…pe… evamassāyaṃ vacīsamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
缅 3.310已对照

“复次,居士们,圣弟子这样思察——‘若有人以无义之语(samphabhāsa)、以杂秽语之言对待我,那对我是不可爱、不可意的。而若我以无义之语、以杂秽语之言对待他人,那对他人也是不可爱、不可意的。凡对我不可爱、不可意之法,对他人也是不可爱、不可意之法。凡对我不可爱、不可意之法,我怎能以此加诸他人呢!’他如是省思之后,自己远离杂秽语,也劝导他人远离杂秽语,并称赞远离杂秽语。这样,他的这语行在三方面都是清净的。

‘‘Puna caparaṃ, gahapatayo, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘yo kho maṃ samphabhāsena samphappalāpabhāsena samudācareyya, na metaṃ assa piyaṃ manāpaṃ. Ahañceva kho pana paraṃ samphabhāsena samphappalāpabhāsena samudācareyyaṃ, parassapi taṃ assa appiyaṃ amanāpaṃ. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, parassa peso dhammo appiyo amanāpo. Yo kho myāyaṃ dhammo appiyo amanāpo, kathāhaṃ paraṃ tena saṃyojeyya’nti! So iti paṭisaṅkhāya attanā ca samphappalāpā paṭivirato hoti, parañca samphappalāpā veramaṇiyā samādapeti, samphappalāpā veramaṇiyā ca vaṇṇaṃ bhāsati. Evamassāyaṃ vacīsamācāro tikoṭiparisuddho hoti.
PTS 5.356已对照

“他对佛具足不坏净信——‘那位世尊亦即是……乃至……天人导师、佛陀、世尊’;对法……乃至……对僧具足不坏净信——‘世尊的弟子僧是善行道者……乃至……是世间无上的福田。’具足圣者所爱乐的诸戒——无毁……乃至……导向定。居士们,当圣弟子具足这七正法(saddhamma)、[具足]这四可愿求之处(ākaṅkhiya ṭhāna)时,他若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。’”

‘‘So buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti; dhamme …pe… saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassāti. Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Yato kho, gahapatayo, ariyasāvako imehi sattahi saddhammehi [dhammehi (sī.)] samannāgato hoti imehi catūhi ākaṅkhiyehi ṭhānehi, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni [khīṇatiracchānayoniyo (sī. syā. kaṃ. pī.), khīṇatiracchānayoniko (ka.)] khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti.
已对照

这样说时,鞞纽多罗的婆罗门居士们对世尊这样说——“奇哉!乔达摩尊师……乃至……我们皈依乔达摩尊师、法与比丘僧团。愿乔达摩尊师忆持我们为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第七[经]。

Evaṃ vutte veḷudvāreyyakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ete mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete [pāṇupetaṃ (ka.)] saraṇaṃ gate’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、第一砖屋经

8. Paṭhamagiñjakāvasathasuttaṃ
1004PTS 5.357缅 3.311已对照

一千零四、如是我闻——一时,世尊住在那提迦(Ñātika)砖屋(Giñjakāvasatha)。于是,具寿阿难来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——

“尊者,有一位名叫萨勒哈(Sāḷha)的比丘命终了;他的趣是什么?他的来世如何?尊者,有一位名叫难陀(Nandā)的比丘尼命终了;她的趣是什么?她的来世如何?尊者,有一位名叫须达多(Sudatta)的优婆塞命终了;他的趣是什么?他的来世如何?尊者,有一位名叫善生(Sujātā)的优婆夷命终了;她的趣是什么?她的来世如何?”

“阿难,命终的萨勒哈比丘由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住了。阿难,命终的难陀比丘尼以五下分结的灭尽而为化生者,将在那里般涅槃,不再从彼世间还来。阿难,命终的须达多优婆塞以三结的灭尽、贪瞋痴的薄弱而为斯陀含,只再来此世间一次便将作苦的边际。阿难,命终的善生优婆夷以三结的灭尽而为须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。

“阿难,生而为人者会命终,这并不稀奇。若每有人命终,你们都来到我这里问这件事,阿难,这对如来就会是疲恼。因此,阿难,我要讲说名为法镜(dhammādāsa)的法门;具足它的圣弟子,若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。’”

“阿难,什么是那法镜法门——具足它的圣弟子,若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣’呢?”

“阿难,在此,圣弟子对佛具足不坏净信——‘那位世尊亦即是……乃至……天人导师、佛陀、世尊。’对法……乃至……对僧……乃至……具足圣者所爱乐的诸戒——无毁……乃至……导向定。阿难,这就是那法镜法门——具足它的圣弟子,若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。’”第八[经]。

(三经同一因缘。)

1004. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā ñātike viharati giñjakāvasathe. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘Sāḷho nāma, bhante, bhikkhu kālaṅkato; tassa kā gati ko abhisamparāyo? Nandā nāma, bhante, bhikkhunī kālaṅkatā; tassā kā gati ko abhisamparāyo? Sudatto nāma, bhante, upāsako kālaṅkato; tassa kā gati ko abhisamparāyo? Sujātā nāma, bhante, upāsikā kālaṅkatā; tassā kā gati, ko abhisamparāyo’’ti?
‘‘Sāḷho, ānanda, bhikkhu kālaṅkato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. Nandā, ānanda, bhikkhunī kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā. Sudatto, ānanda, upāsako kālaṅkato tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmī; sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissati. Sujātā, ānanda, upāsikā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
‘‘Anacchariyaṃ kho panetaṃ, ānanda, yaṃ manussabhūto kālaṃ kareyya; tasmiṃ tasmiṃ ce maṃ kālaṅkate upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipucchissatha. Vihesā pesā, ānanda, assa tathāgatassa. Tasmātihānanda, dhammādāsaṃ nāma dhammapariyāyaṃ desessāmi; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’.
‘‘Katamo ca so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’?
‘‘Idha, ānanda, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Ayaṃ kho so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti. Aṭṭhamaṃ.
(Tīṇipi suttantāni ekanidānāni).
已对照

九、第二砖屋经

9. Dutiyagiñjakāvasathasuttaṃ
1005PTS 5.358缅 3.312已对照

一千零五、坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——“尊者,有一位名叫阿育(Asoka)的比丘命终了;他的趣是什么?他的来世如何?尊者,有一位名叫阿育(Asokā)的比丘尼命终了……乃至……尊者,有一位名叫阿育的优婆塞命终了……乃至……尊者,有一位名叫阿育的优婆夷命终了;她的趣是什么?她的来世如何?”

1005. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘asoko nāma, bhante, bhikkhu kālaṅkato; tassa kā gati, ko abhisamparāyo? Asokā nāma, bhante, bhikkhunī kālaṅkatā…pe… asoko nāma, bhante, upāsako kālaṅkato…pe… asokā nāma, bhante, upāsikā kālaṅkatā; tassā kā gati, ko abhisamparāyo’’ti?
已对照

“阿难,命终的阿育比丘由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住了……乃至……(与前面的记说同一因缘。)

‘‘Asoko, ānanda, bhikkhu kālaṅkato āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi…pe… (purimaveyyākaraṇena ekanidānaṃ).
已对照

“阿难,这就是那法镜法门——具足它的圣弟子,若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。’”第九[经]。

‘‘Ayaṃ kho so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第三砖屋经

10. Tatiyagiñjakāvasathasuttaṃ
1006已对照

一千零六、坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——“尊者,有一位名叫迦迦吒(Kakkaṭa)的优婆塞在那提迦命终了;他的趣是什么?他的来世如何?尊者,有一位名叫迦利婆(Kaḷibha)的优婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫尼迦多(Nikata)的优婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫迦低沙诃(Kaṭissaha)的优婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫都他(Tuṭṭha)的优婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫桑都他(Santuṭṭha)的优婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫跋陀(Bhadda)的优婆塞在那提迦……乃至……尊者,有一位名叫须跋陀(Subhadda)的优婆塞在那提迦命终了;他的趣是什么?他的来世如何?”

1006. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kakkaṭo nāma, bhante, ñātike upāsako kālaṅkato; tassa kā gati, ko abhisamparāyo? Kaḷibho nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… nikato nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… kaṭissaho nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… tuṭṭho nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… santuṭṭho nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… bhaddo nāma, bhante, ñātike upāsako…pe… subhaddo nāma, bhante, ñātike upāsako kālaṅkato; tassa kā gati ko abhisamparāyo’’ti?
PTS 5.359缅 3.313已对照

“阿难,命终的迦迦吒优婆塞以五下分结的灭尽而为化生者,将在那里般涅槃,不再从彼世间还来。阿难,迦利婆……乃至……阿难,尼迦多……乃至……阿难,迦低沙诃……乃至……阿难,都他……乃至……阿难,桑都他……乃至……阿难,跋陀……乃至……阿难,命终的须跋陀优婆塞以五下分结的灭尽而为化生者,将在那里般涅槃,不再从彼世间还来。(一切都应作同一趣。)

‘‘Kakkaṭo, ānanda, upāsako kālaṅkato pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. Kaḷibho, ānanda …pe… nikato, ānanda…pe… kaṭissaho, ānanda …pe… tuṭṭho, ānanda…pe… santuṭṭho, ānanda…pe… bhaddo, ānanda…pe… subhaddo, ānanda, upāsako kālaṅkato pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā. (Sabbe ekagatikā kātabbā).
已对照

“阿难,在那提迦命终的优婆塞有五十余人,以五下分结的灭尽而为化生者,将在那里般涅槃,不再从彼世间还来。阿难,在那提迦命终的优婆塞有九十余人,以三结的灭尽、贪瞋痴的薄弱而为斯陀含,只再来此世间一次便将作苦的边际。阿难,在那提迦命终的优婆塞有五百又六人,以三结的灭尽而为须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。

‘‘Paropaññāsa, ānanda, ñātike upāsakā kālaṅkatā pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā. Sādhikanavuti, ānanda, ñātike upāsakā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā rāgadosamohānaṃ tanuttā sakadāgāmino; sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti. Chātirekāni kho, ānanda, pañcasatāni ñātike upāsakā kālaṅkatā tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
已对照

“阿难,生而为人者会命终,这并不稀奇。若每有人命终,你们都来到我这里问这件事,阿难,这对如来就会是疲恼。因此,阿难,我要讲说名为法镜的法门;具足它的圣弟子,若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。’”

‘‘Anacchariyaṃ kho panetaṃ, ānanda, yaṃ manussabhūto kālaṃ kareyya; tasmiṃ tasmiṃ ce maṃ kālaṅkate upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipucchissatha. Vihesā pesā, ānanda, assa tathāgatassa. Tasmātihānanda, dhammādāsaṃ nāma dhammapariyāyaṃ desessāmi; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’.
已对照

“阿难,什么是那法镜法门——具足它的圣弟子,若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣’呢?”

‘‘Katamo ca so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’.
PTS 5.360缅 3.314已对照

“阿难,在此,圣弟子对佛具足不坏净信——‘那位世尊亦即是……乃至……天人导师、佛陀、世尊。’对法……乃至……对僧……乃至……具足圣者所爱乐的诸戒——无毁……乃至……导向定。阿难,这就是那法镜法门——具足它的圣弟子,若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。’”第十[经]。

‘‘Idhānanda, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti. Dhamme…pe… saṅghe…pe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi…pe… samādhisaṃvattanikehi. Ayaṃ kho so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo; yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti. Dasamaṃ.
已对照

鞞纽多罗品第一。

Veḷudvāravaggo paṭhamo.
已对照

其摄颂——

王、深入、长寿,舍利弗另两[经];

木匠、鞞纽多罗人,砖屋三[经]。

Tassuddānaṃ –
Rājā ogadhadīghāvu, sāriputtāpare duve;
Thapatī veḷudvāreyyā, giñjakāvasathe tayoti.