快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 道相应·中略诸品 5. Aññatitthiyapeyyālavaggo

本经目录五、其他外道中略品一、贪之离贪经二至七、舍断诸结等六经八、无取著般涅槃经其他外道中略品第五。六、太阳中略品一、善友经二至六、戒具足等五经七、如理作意具足经一、善友经二至六、戒具足等五经七、如理作意具足经太阳中略品第六。七、一法中略品一、善友经二至六、戒具足等五经七、如理作意具足经一、善友经二至六、戒具足等五经七、如理作意具足经一法中略品第七。八、第二一法中略品一、善友经二至六、戒具足等五经七、如理作意具足经一、善友经二至六、戒具足等五经七、如理作意具足经第二一法中略品第八。一、恒河中略品一、第一倾向东方经二至五、第二倾向东方经等四经六、第六倾向东方经一、第一倾向大海经二至六、第二倾向大海经等五经恒河中略品第一。二、第二恒河中略品一、第一倾向东方经二至六、第二倾向东方经等五经一、第一倾向大海经二至六、第二倾向大海经等五经一、第一倾向东方经二至六、第二倾向东方经等五经一、第一倾向大海经二至六、第二倾向大海经等五经一、第一倾向东方经二至六、第二倾向东方经等五经一、第一倾向大海经二至六、第二倾向大海经等五经(恒河中略。)第二恒河中略品第二。五、不放逸中略品一、如来经二、足迹经三至七、尖顶等五经八至十、月等三经(凡如来[经]中[所说]的,那也应详说。)不放逸中略品第五。六、力所作品一、力经二、种子经三、龙经四、树经五、瓶经六、芒刺经七、虚空经八、第一云经九、第二云经十、船经十一、客舍经十二、河经力所作品第六。七、求品一、求经二、慢类经三、漏经四、有经五、苦性经六、荒秽经七、垢经八、恼经九、受经十、渴爱经十一、渴求经求品第七。八、暴流品一、暴流经二、轭经三、取经四、系经五、随眠经六、欲功德经七、盖经八、取蕴经九、下分结经十、上分结经暴流品第八。道相应第一。

已对照

五、其他外道中略品

5. Aññatitthiyapeyyālavaggo
已对照

一、贪之离贪经

1. Rāgavirāgasuttaṃ
41PTS 5.28缅 3.22已对照

四十一、因缘在舍卫城。“诸比丘,若其他外道的游方者这样问你们:‘贤友们,于沙门乔达摩[座下]修梵行是为了什么目的?’诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者:‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了贪的离贪。’诸比丘,而若其他外道的游方者这样问你们:‘贤友们,那么,有道、有行道可以使贪离贪吗?’诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者:‘贤友们,有道、有行道可以使贪离贪。’诸比丘,什么是使贪离贪的道、什么是行道呢?就是这八支圣道,即:正见……乃至……正定。诸比丘,这是使贪离贪的道,这是行道。诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者。”第一[经]。

41. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘rāgavirāgatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā rāgavirāgāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā rāgavirāgāyā’ti. Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā ca paṭipadā rāgavirāgāya? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā rāgavirāgāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至七、舍断诸结等六经

2-7. Saṃyojanappahānādisuttachakkaṃ
42–47已对照

四十二至四十七、“诸比丘,若其他外道的游方者这样问你们:‘贤友们,于沙门乔达摩[座下]修梵行是为了什么目的?’诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者:‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了舍断诸结。’……乃至……‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了根除随眠。’……乃至……‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了遍知路程。’……乃至……‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了诸漏的灭尽。’……乃至……‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了作证明与解脱之果。’……乃至……‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了智见。’……乃至……。第七[经]。

42–4742-47. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘saṃyojanappahānatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘anusayasamugghātanatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘addhānapariññatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘āsavānaṃ khayatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘vijjāvimuttiphalasacchikiriyatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe… ‘ñāṇadassanatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti…pe…. Sattamaṃ.
已对照

八、无取著般涅槃经

8. Anupādāparinibbānasuttaṃ
48PTS 5.29缅 3.23已对照

四十八、因缘在舍卫城。“诸比丘,若其他外道的游方者这样问你们:‘贤友们,于沙门乔达摩[座下]修梵行是为了什么目的?’诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者:‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了无取著的般涅槃。’诸比丘,而若其他外道的游方者这样问你们:‘贤友们,那么,有道、有行道可以导向无取著的般涅槃吗?’诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者:‘贤友们,有道、有行道可以导向无取著的般涅槃。’诸比丘,什么是导向无取著的般涅槃的道、什么是行道呢?就是这八支圣道,即:正见……乃至……正定。诸比丘,这是导向无取著的般涅槃的道,这是行道。诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者。”第八[经]。

48. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘anupādāparinibbānatthaṃ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Sace pana vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā anupādāparinibbānāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā anupādāparinibbānāyā’ti. Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā ca paṭipadā anupādāparinibbānāya? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā anupādāparinibbānāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

其他外道中略品第五。

Aññatitthiyapeyyālavaggo pañcamo.
已对照

其摄颂——

离贪、结、随眠,路程、诸漏之灭尽;

明与解脱、智,以无取著为第八。

Tassuddānaṃ –
Virāgasaṃyojanaṃ anusayaṃ, addhānaṃ āsavā khayā;
Vijjāvimuttiñāṇañca, anupādāya aṭṭhamī.
已对照

六、太阳中略品

6. Sūriyapeyyālavaggo
已对照

一、善友经

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
49PTS 5.30已对照

四十九、因缘在舍卫城。“诸比丘,对太阳升起来说,这是先导,这是前兆,即:明相出现;正是这样,诸比丘,对比丘的八支圣道生起来说,这是先导,这是前兆,即:善友性。诸比丘,对有善友的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,有善友的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,有善友的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第一[经]。

49. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、戒具足等五经

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
50–54缅 3.24已对照

五十至五十四、“诸比丘,对太阳升起来说,这是先导,这是前兆,即:明相出现;正是这样,诸比丘,对比丘的八支圣道生起来说,这是先导,这是前兆,即:戒具足。诸比丘,对具戒的比丘,这[事]是可预期的……即:欲具足……即:自身具足……即:见具足……即:不放逸具足……。第六[经]。

50–5450-54. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sīlasampadā. Sīlasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ… yadidaṃ – chandasampadā… yadidaṃ – attasampadā… yadidaṃ – diṭṭhisampadā… yadidaṃ – appamādasampadā…. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、如理作意具足经

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
55PTS 5.31已对照

五十五、“诸比丘,对太阳升起来说,这是先导,这是前兆,即:明相出现;正是这样,诸比丘,对比丘的八支圣道生起来说,这是先导,这是前兆,即:如理作意具足。诸比丘,对具足如理作意的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,具足如理作意的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,具足如理作意的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第七[经]。

55. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimmittaṃ, yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

一、善友经

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
56已对照

五十六、“诸比丘,对太阳升起来说,这是先导,这是前兆,即:明相出现;正是这样,诸比丘,对比丘的八支圣道生起来说,这是先导,这是前兆,即:善友性。诸比丘,对有善友的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,有善友的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,有善友的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第一[经]。

56. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、戒具足等五经

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
57–61PTS 5.32缅 3.25已对照

五十七至六十一、“诸比丘,对太阳升起来说,这是先导,这是前兆,即:明相出现;正是这样,诸比丘,对比丘的八支圣道生起来说,这是先导,这是前兆,即:戒具足……乃至……即:欲具足……乃至……即:自身具足……乃至……即:见具足……乃至……即:不放逸具足……乃至……。第六[经]。

57–6157-61. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、如理作意具足经

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
62已对照

六十二、“即:如理作意具足。诸比丘,对具足如理作意的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,具足如理作意的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,具足如理作意的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第七[经]。

62. ‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

太阳中略品第六。

Sūriyapeyyālavaggo chaṭṭho.
已对照

其摄颂——

善友与戒,欲与自身具足;

见与不放逸,如理[作意]成为第七。

Tassuddānaṃ –
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
已对照

七、一法中略品

7. Ekadhammapeyyālavaggo
已对照

一、善友经

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
63PTS 5.33缅 3.26已对照

六十三、因缘在舍卫城。“诸比丘,一法对八支圣道的生起多所饶益。哪一法呢?即:善友性。诸比丘,对有善友的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,有善友的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,有善友的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第一[经]。

63. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、戒具足等五经

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
64–68已对照

六十四至六十八、“诸比丘,一法对八支圣道的生起多所饶益。哪一法呢?即:戒具足……乃至……即:欲具足……乃至……即:自身具足……乃至……即:见具足……乃至……即:不放逸具足……乃至……第六[经]。

64–6864-68. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、如理作意具足经

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
69PTS 5.34已对照

六十九、“即:如理作意具足。诸比丘,对具足如理作意的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,具足如理作意的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,具足如理作意的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第七[经]。

69. ‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

一、善友经

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
70缅 3.27已对照

七十、因缘在舍卫城。“诸比丘,一法对八支圣道的生起多所饶益。哪一法呢?即:善友性。诸比丘,对有善友的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,有善友的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,有善友的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第一[经]。

70. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、戒具足等五经

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
71–75PTS 5.35已对照

七十一至七十五、因缘在舍卫城。“诸比丘,一法对八支圣道的生起多所饶益。哪一法呢?即:戒具足……乃至……即:欲具足……乃至……即:自身具足……乃至……即:见具足……乃至……即:不放逸具足……乃至……第六[经]。

71–7571-75. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ekadhammo, bhikkhave, bahūpakāro ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa uppādāya. Katamo ekadhammo? Yadidaṃ – sīlasampadā…pe… yadidaṃ – chandasampadā…pe… yadidaṃ – attasampadā…pe… yadidaṃ – diṭṭhisampadā…pe… yadidaṃ – appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、如理作意具足经

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
76已对照

七十六、“即:如理作意具足。诸比丘,对具足如理作意的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,具足如理作意的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,具足如理作意的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第七[经]。

76. ‘‘Yadidaṃ – yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

一法中略品第七。

Ekadhammapeyyālavaggo sattamo.
已对照

其摄颂——

善友与戒,欲与自身具足;

见与不放逸,如理[作意]成为第七。

Tassuddānaṃ –
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
已对照

八、第二一法中略品

8. Dutiyaekadhammapeyyālavaggo
已对照

一、善友经

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
77PTS 5.36缅 3.28已对照

七十七、因缘在舍卫城。“诸比丘,我不见有其他任何一法,能使未生的八支圣道生起,或使已生的八支圣道达到修习的圆满,像善友性这样。诸比丘,对有善友的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,有善友的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见,依远离……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,有善友的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第一[经]。

77. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、戒具足等五经

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
78–82已对照

七十八至八十二、“诸比丘,我不见有其他任何一法,能使未生的八支圣道生起,或使已生的八支圣道达到修习的圆满,像戒具足这样……乃至……诸比丘,像欲具足这样……乃至……诸比丘,像自身具足这样……乃至……诸比丘,像见具足这样……乃至……诸比丘,像不放逸具足这样……乃至……第六[经]。

78–8278-82. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, sīlasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, attasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, diṭṭhisampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、如理作意具足经

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
83缅 3.29已对照

八十三、“诸比丘,像如理作意具足这样。诸比丘,对具足如理作意的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,具足如理作意的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见,依远离……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,具足如理作意的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第七[经]。

83. ‘‘Yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

一、善友经

1. Kalyāṇamittasuttaṃ
84PTS 5.37已对照

八十四、“诸比丘,我不见有其他任何一法,能使未生的八支圣道生起,或使已生的八支圣道达到修习的圆满,像善友性这样。诸比丘,对有善友的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,有善友的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,有善友的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第一[经]。

84. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, kalyāṇamittatā. Kalyāṇamittassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、戒具足等五经

2-6. Sīlasampadādisuttapañcakaṃ
85–89已对照

八十五至八十九、“诸比丘,我不见有其他任何一法,能使未生的八支圣道生起,或使已生的八支圣道达到修习的圆满,像戒具足这样……乃至……诸比丘,像欲具足这样……乃至……诸比丘,像自身具足这样……乃至……诸比丘,像见具足这样……乃至……诸比丘,像不放逸具足这样……乃至……第六[经]。

85–8985-89. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi, yena anuppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo uppajjati, uppanno vā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati, yathayidaṃ, bhikkhave, sīlasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, chandasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, attasampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, diṭṭhisampadā…pe… yathayidaṃ, bhikkhave, appamādasampadā…pe…. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、如理作意具足经

7. Yonisomanasikārasampadāsuttaṃ
90PTS 5.38缅 3.30已对照

九十、“诸比丘,像如理作意具足这样。诸比丘,对具足如理作意的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,具足如理作意的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,具足如理作意的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第七[经]。

90. ‘‘Yathayidaṃ, bhikkhave, yonisomanasikārasampadā. Yonisomanasikārasampannassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu yonisomanasikārasampanno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

第二一法中略品第八。

Dutiyaekadhammapeyyālavaggo aṭṭhamo.
已对照

其摄颂——

善友与戒,欲与自身具足;

见与不放逸,如理[作意]成为第七。

Tassuddānaṃ –
Kalyāṇamittaṃ sīlañca, chando ca attasampadā;
Diṭṭhi ca appamādo ca, yoniso bhavati sattamaṃ.
已对照

一、恒河中略品

1. Gaṅgāpeyyālavaggo
已对照

一、第一倾向东方经

1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
91已对照

九十一、因缘在舍卫城。“诸比丘,犹如恒河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第一[经]。

91. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至五、第二倾向东方经等四经

2-5. Dutiyādipācīnaninnasuttacatukkaṃ
92–95PTS 5.39已对照

九十二至九十五、“诸比丘,犹如耶牟那河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘……乃至……诸比丘,犹如阿夷罗婆提河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘……乃至……诸比丘,犹如萨罗由河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘……乃至……诸比丘,犹如摩醯河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘……乃至……第五[经]。

92–9592-95. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave…pe…. Pañcamaṃ.
已对照

六、第六倾向东方经

6. Chaṭṭhapācīnaninnasuttaṃ
96缅 3.31已对照

九十六、“诸比丘,犹如凡是这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习正见,依远离……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第六[经]。

96. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

一、第一倾向大海经

1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
97已对照

九十七、“诸比丘,犹如恒河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习正见,依远离……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第一[经]。

97. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、第二倾向大海经等五经

2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
98–102PTS 5.40缅 3.32已对照

九十八至一百零二、“诸比丘,犹如耶牟那河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如阿夷罗婆提河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如萨罗由河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如摩醯河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如凡是这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第六[经]。

98–10298-102. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

恒河中略品第一。

Gaṅgāpeyyālavaggo paṭhamo.
已对照

其摄颂——

六[经]倾向东方,六[经]倾向大海;

这两个六[经]成为十二,此品即由此而称说。

恒河中略,[以]倾向东方之说为道,依远离的十二[经],第一[组]。

Tassuddānaṃ –
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
Ete dve cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti;
Gaṅgāpeyyālī pācīnaninnavācanamaggī, vivekanissitaṃ dvādasakī paṭhamakī.
已对照

二、第二恒河中略品

2. Dutiyagaṅgāpeyyālavaggo
已对照

一、第一倾向东方经

1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
103缅 3.33已对照

一百零三、“诸比丘,犹如恒河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第一[经]。

103. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、第二倾向东方经等五经

2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
104已对照

一百零四、“诸比丘,犹如耶牟那河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第二[经]。

104. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
105已对照

一百零五、“诸比丘,犹如阿夷罗婆提河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第三[经]。

105. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
106已对照

一百零六、“诸比丘,犹如萨罗由河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第四[经]。

106. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
107已对照

一百零七、“诸比丘,犹如摩醯河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第五[经]。

107. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
108已对照

一百零八、“诸比丘,犹如凡是这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第六[经]。

108. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… chaṭṭhaṃ.
已对照

一、第一倾向大海经

1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
109已对照

一百零九、“诸比丘,犹如恒河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第一[经]。

109. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、第二倾向大海经等五经

2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
110已对照

一百一十、“诸比丘,犹如耶牟那河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第二[经]。

110. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
111缅 3.34已对照

一百一十一、“诸比丘,犹如阿夷罗婆提河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第三[经]。

111. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
112已对照

一百一十二、“诸比丘,犹如萨罗由河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第四[经]。

112. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
113已对照

一百一十三、“诸比丘,犹如摩醯河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第五[经]。

113. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
114已对照

一百一十四、“诸比丘,犹如凡是这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第六[经]。

(以贪之调伏[为终点]的十二[经],第二[组],倾向大海。)

114. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
(Rāgavinayadvādasakī dutiyakī samuddaninnanti).
已对照

一、第一倾向东方经

1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
115已对照

一百一十五、“诸比丘,犹如恒河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正见……乃至……修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第一[经]。

115. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、第二倾向东方经等五经

2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
116缅 3.35已对照

一百一十六、诸比丘,犹如耶牟那河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第二[经]。

116. Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… dutiyaṃ.
117已对照

一百一十七、“诸比丘,犹如阿夷罗婆提河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第三[经]。

117. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… tatiyaṃ.
118已对照

一百一十八、“诸比丘,犹如萨罗由河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第四[经]。

118. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… catutthaṃ.
119已对照

一百一十九、“诸比丘,犹如摩醯河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第五[经]。

119. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… pañcamaṃ.
120已对照

一百二十、“诸比丘,犹如凡是这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……第六[经]。

120. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… chaṭṭhaṃ.
已对照

一、第一倾向大海经

1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
121PTS 5.41已对照

一百二十一、“诸比丘,犹如恒河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正见……乃至……修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第一[经]。

121. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、第二倾向大海经等五经

2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
122–126缅 3.36已对照

一百二十二至一百二十六、“诸比丘,犹如耶牟那河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如阿夷罗婆提河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如萨罗由河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如摩醯河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如凡是这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正见……乃至……修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第六[经]。

(入于不死的十二[经],第三[组]。)

122–126122-126. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
(Amatogadhadvādasakī tatiyakī).
已对照

一、第一倾向东方经

1. Paṭhamapācīnaninnasuttaṃ
127已对照

一百二十七、“诸比丘,犹如恒河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正见……乃至……修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第一[经]。

127. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、第二倾向东方经等五经

2-6. Dutiyādipācīnaninnasuttapañcakaṃ
128–132缅 3.37已对照

一百二十八至一百三十二、“诸比丘,犹如耶牟那河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如阿夷罗婆提河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如萨罗由河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如摩醯河倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如凡是这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都倾向东方、趋向东方、朝向东方;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正见……乃至……修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第六[经]。

128–132128-132. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, sabbā tā pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

一、第一倾向大海经

1. Paṭhamasamuddaninnasuttaṃ
133已对照

一百三十三、“诸比丘,犹如恒河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正见……乃至……修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第一[经]。

133. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二至六、第二倾向大海经等五经

2-6. Dutiyādisamuddaninnasuttapañcakaṃ
134–138缅 3.38已对照

一百三十四至一百三十八、“诸比丘,犹如耶牟那河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如阿夷罗婆提河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如萨罗由河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如摩醯河倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘……乃至……诸比丘,犹如凡是这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——它们全都倾向大海、趋向大海、朝向大海;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正见……乃至……修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正定。诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第六[经]。

134–138134-138. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yamunā nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, aciravatī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, sarabhū nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, mahī nadī samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu…pe… seyyathāpi, bhikkhave, yā kācimā mahānadiyo, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī sarabhū, mahī, sabbā tā samuddaninnā samuddapoṇā samuddapabbhārā; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

(恒河中略。)

(Gaṅgāpeyyālī).
已对照

第二恒河中略品第二。

Dutiyagaṅgāpeyyālavaggo dutiyo.
已对照

其摄颂——

六[经]倾向东方,六[经]倾向大海;

这两个六[经]成为十二,此品即由此而称说。

倾向涅槃的十二[经],第四[组],第六,第九。

Tassuddānaṃ –
Cha pācīnato ninnā, cha ninnā ca samuddato;
Ete dve cha dvādasa honti, vaggo tena pavuccatīti;
Nibbānaninno dvādasakī, catutthakī chaṭṭhā navakī.
已对照

五、不放逸中略品

5. Appamādapeyyālavaggo
已对照

一、如来经

1. Tathāgatasuttaṃ
139PTS 5.42缅 3.39已对照

一百三十九、因缘在舍卫城。“诸比丘,凡有众生——无足的、两足的、四足的、多足的,有色的、无色的,有想的、无想的、非想非非想的——如来、阿罗汉、正等正觉者被称为他们之中最上的;正是这样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸,不放逸被称为那些法之中最上的。诸比丘,对不放逸的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,不放逸的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,不放逸的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”

139. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā [dipadā (sī.)] vā catuppadā vā bahuppadā [bahupadā (?)] vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
已对照

“诸比丘,凡有众生——无足的、两足的、四足的、多足的,有色的、无色的,有想的、无想的、非想非非想的——如来、阿罗汉、正等正觉者被称为他们之中最上的;正是这样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸,不放逸被称为那些法之中最上的。诸比丘,对不放逸的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,不放逸的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,不放逸的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”

‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
PTS 5.43缅 3.40已对照

“诸比丘,凡有众生——无足的、两足的、四足的、多足的,有色的、无色的,有想的、无想的、非想非非想的——如来、阿罗汉、正等正觉者被称为他们之中最上的;正是这样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸,不放逸被称为那些法之中最上的。诸比丘,对不放逸的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,不放逸的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正见……乃至……修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正定。诸比丘,不放逸的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”

‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
已对照

“诸比丘,凡有众生——无足的、两足的、四足的、多足的,有色的、无色的,有想的、无想的、非想非非想的——如来、阿罗汉、正等正觉者被称为他们之中最上的;正是这样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸,不放逸被称为那些法之中最上的。诸比丘,对不放逸的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,不放逸的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正见……乃至……修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正定。诸比丘,不放逸的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第一[经]。

‘‘Yāvatā, bhikkhave, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññīnāsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、足迹经

2. Padasuttaṃ
140已对照

一百四十、“诸比丘,犹如凡陆行众生的诸种足迹,那一切都归入象足迹之中,象足迹被称为它们之中最上的,即依其广大;正是这样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸,不放逸被称为那些法之中最上的。诸比丘,对不放逸的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,不放逸的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,不放逸的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第二[经]。

140. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici jaṅgalānaṃ pāṇānaṃ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṃ gacchanti; hatthipadaṃ tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – mahantattena; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三至七、尖顶等五经

3-7. Kūṭādisuttapañcakaṃ
141缅 3.41已对照

一百四十一、“诸比丘,犹如尖顶屋的凡任何椽子,全都趋向尖顶、倾向尖顶、汇聚于尖顶,尖顶被称为它们之中最上的;正是这样,诸比丘……乃至……第三[经]。

141. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā; kūṭaṃ tāsaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… tatiyaṃ.
142PTS 5.44已对照

一百四十二、“诸比丘,犹如凡任何根香,黑沉香被称为它们之中最上的;正是这样,诸比丘……乃至……第四[经]。

142. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci mūlagandhā, kāḷānusāriyaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… catutthaṃ.
143已对照

一百四十三、“诸比丘,犹如凡任何心材香,赤栴檀被称为它们之中最上的;正是这样,诸比丘……乃至……第五[经]。

143. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci sāragandhā, lohitacandanaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… pañcamaṃ.
144已对照

一百四十四、“诸比丘,犹如凡任何花香,婆师迦被称为它们之中最上的;正是这样,诸比丘……乃至……第六[经]。

144. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… chaṭṭhaṃ.
145已对照

一百四十五、“诸比丘,犹如凡任何小王,全都是转轮王的随从,转轮王被称为他们之中最上的;正是这样,诸比丘……乃至……第七[经]。

145. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci kuṭṭarājāno, sabbe te rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṃ cakkavatti aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… sattamaṃ.
已对照

八至十、月等三经

8-10. Candimādisuttatatiyakaṃ
146已对照

一百四十六、“诸比丘,犹如凡任何星辰的光明,全都不及月光的十六分之一,月光被称为它们之中最上的;正是这样,诸比丘……乃至……第八[经]。

146. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṃ pabhā, sabbā tā candimappabhāya [candimāpabhāya (syā. ka.)] kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ, candappabhā tāsaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave…pe… aṭṭhamaṃ.
147已对照

一百四十七、“诸比丘,犹如在秋时,天空澄澈无云,太阳升上天空,破除一切虚空中的黑暗而照耀、炽热、放光;正是这样,诸比丘……乃至……第九[经]。

147. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṃ abbhussakkamāno sabbaṃ ākāsagataṃ tamagataṃ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca; evameva kho, bhikkhave…pe… navamaṃ.
148PTS 5.45已对照

一百四十八、“诸比丘,犹如凡任何织成的布,迦尸布被称为它们之中最上的;正是这样,诸比丘,凡任何善法,全都以不放逸为根本、汇聚于不放逸,不放逸被称为那些法之中最上的。诸比丘,对不放逸的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。诸比丘,不放逸的比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,不放逸的比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”第十[经]。

148. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ, kāsikavatthaṃ tesaṃ aggamakkhāyati; evameva kho, bhikkhave, ye keci kusalā dhammā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā; appamādo tesaṃ dhammānaṃ aggamakkhāyati. Appamattassetaṃ, bhikkhave, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu appamatto ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

(凡如来[经]中[所说]的,那也应详说。)

(Yadapi tathāgataṃ, tadapi vitthāretabbaṃ).
已对照

不放逸中略品第五。

Appamādapeyyālavaggo pañcamo.
缅 3.42已对照

其摄颂——

如来、足迹、尖顶,根、心材与婆师迦;

王、月与日,以布为第十项。

Tassuddānaṃ –
Tathāgataṃ padaṃ kūṭaṃ, mūlaṃ sāro ca vassikaṃ;
Rājā candimasūriyā ca, vatthena dasamaṃ padaṃ.
已对照

六、力所作品

6. Balakaraṇīyavaggo
已对照

一、力经

1. Balasuttaṃ
149PTS 5.46缅 3.43已对照

一百四十九、因缘在舍卫城。“诸比丘,犹如凡是以力气所作的工事得以作成的,一切都是依于大地、立于大地,这些以力气所作的工事就是这样作成的;正是这样,诸比丘,比丘依于戒、立于戒,修习八支圣道,多作八支圣道。诸比丘,比丘如何依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……诸比丘,比丘就是这样依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道。”

(依后恒河中略所述,[此是]完整之经,以详说为道。)

“诸比丘,犹如凡是以力气所作的工事得以作成的,一切都是依于大地、立于大地,这些以力气所作的工事就是这样作成的;正是这样,诸比丘,比丘依于戒、立于戒,修习八支圣道,多作八支圣道。诸比丘,比丘如何依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,比丘就是这样依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道。”

“诸比丘,犹如凡是以力气所作的工事得以作成的,一切都是依于大地、立于大地,这些以力气所作的工事就是这样作成的;正是这样,诸比丘,比丘依于戒、立于戒,修习八支圣道,多作八支圣道。诸比丘,比丘如何依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正见……乃至……修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正定。诸比丘,比丘就是这样依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道。”

“诸比丘,犹如凡是以力气所作的工事得以作成的,一切都是依于大地、立于大地,这些以力气所作的工事就是这样作成的;正是这样,诸比丘,比丘依于戒、立于戒,修习八支圣道,多作八支圣道。诸比丘,比丘如何依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正见……乃至……修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正定。诸比丘,比丘就是这样依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道。”第一[经]。

149. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
(Paragaṅgāpeyyālīvaṇṇiyato paripuṇṇasuttanti vitthāramaggī).
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、种子经

2. Bījasuttaṃ
150PTS 5.47缅 3.44已对照

一百五十、“诸比丘,犹如凡是那些种子类、草木类达到生长、增长、广大的,一切都是依于大地、立于大地,这些种子类、草木类就是这样达到生长、增长、广大的;正是这样,诸比丘,比丘依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道时,于诸法中达到生长、增长、广大。诸比丘,比丘如何依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道时,于诸法中达到生长、增长、广大呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道时,于诸法中达到生长、增长、广大。”第二[经]。

150. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ye kecime bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti, sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesū’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、龙经

3. Nāgasuttaṃ
151已对照

一百五十一、“诸比丘,犹如诸龙依于雪山王增长身体、获取力量;它们在那里增长身体、获取力量之后,下到诸小坑;下到诸小坑之后,下到诸大坑;下到诸大坑之后,下到诸小河;下到诸小河之后,下到诸大河;下到诸大河之后,下到大海;它们在那里,身体达到巨大、广大。正是这样,诸比丘,比丘依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道时,于诸法中达到巨大、广大。诸比丘,比丘如何依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道时,于诸法中达到巨大、广大呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样依于戒、立于戒,修习八支圣道、多作八支圣道时,于诸法中达到巨大、广大。”第三[经]。

151. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, himavantaṃ pabbatarājaṃ nissāya nāgā kāyaṃ vaḍḍhenti, balaṃ gāhenti; te tattha kāyaṃ vaḍḍhetvā balaṃ gāhetvā kusobbhe otaranti, kusobbhe [kussubbhe (sī. syā.), kusubbhe (pī. ka.)] otaritvā mahāsobbhe otaranti, mahāsobbhe otaritvā kunnadiyo otaranti, kunnadiyo otaritvā mahānadiyo otaranti, mahānadiyo otaritvā mahāsamuddaṃ [mahāsamuddasāgaraṃ (sabbattha) saṃ. ni. 2.23] otaranti, te tattha mahantattaṃ vepullattaṃ āpajjanti kāyena; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesu. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesu? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto mahantattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti dhammesū’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、树经

4. Rukkhasuttaṃ
152PTS 5.48缅 3.45已对照

一百五十二、“诸比丘,犹如一棵树倾向东方、趋向东方、朝向东方。它被砍断根时,会向哪一边倒下呢?”“尊者,向它所倾向、所趋向、所朝向的那一边。”“正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃。”第四[经]。

152. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho pācīnaninno pācīnapoṇo pācīnapabbhāro. So mūlacchinno [mūlacchinde kate (syā.)] katamena papateyyā’’ti? ‘‘Yena, bhante, ninno yena poṇo yena pabbhāro’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、瓶经

5. Kumbhasuttaṃ
153已对照

一百五十三、“诸比丘,犹如倒覆的瓶只吐出水,而不回吞;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,只吐出恶不善法,而不回吞。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,只吐出恶不善法,而不回吞呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,只吐出恶不善法,而不回吞。”第五[经]。

153. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kumbho nikkujjo vamateva udakaṃ, no paccāvamati; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamati? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vamateva pāpake akusale dhamme, no paccāvamatī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、芒刺经

6. Sūkasuttaṃ
154PTS 5.49缅 3.46已对照

一百五十四、“诸比丘,犹如稻芒或麦芒被正确地安置,被手或脚踩到时,会刺破手或脚、或使血流出——这[种]处是存在的。这是什么缘故呢?诸比丘,因为芒刺被正确地安置。正是这样,诸比丘,比丘以被正确地安置的见、以被正确地安置的道之修习,会刺破无明、生起明、作证涅槃——这[种]处是存在的。这是什么缘故呢?诸比丘,因为见被正确地安置。诸比丘,比丘如何以被正确地安置的见、以被正确地安置的道之修习,刺破无明、生起明、作证涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样以被正确地安置的见、以被正确地安置的道之修习,刺破无明、生起明、作证涅槃。”第六[经]。

154. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati lohitaṃ vā uppādessatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、虚空经

7. Ākāsasuttaṃ
155PTS 5.50已对照

一百五十五、“诸比丘,犹如于虚空中种种风吹拂:东风也吹拂,西风也吹拂,北风也吹拂,南风也吹拂,有尘风也吹拂,无尘风也吹拂,冷风也吹拂,热风也吹拂,少风也吹拂,多风也吹拂;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,四念处也达到修习的圆满,四正勤也达到修习的圆满,四神足也达到修习的圆满,五根也达到修习的圆满,五力也达到修习的圆满,七觉支也达到修习的圆满。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,四念处也达到修习的圆满,四正勤也达到修习的圆满,四神足也达到修习的圆满,五根也达到修习的圆满,五力也达到修习的圆满,七觉支也达到修习的圆满呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,四念处也达到修习的圆满,四正勤也达到修习的圆满,四神足也达到修习的圆满,五根也达到修习的圆满,五力也达到修习的圆满,七觉支也达到修习的圆满。”第七[经]。

155. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ākāse vividhā vātā vāyanti – puratthimāpi vātā vāyanti, pacchimāpi vātā vāyanti, uttarāpi vātā vāyanti, dakkhiṇāpi vātā vāyanti, sarajāpi vātā vāyanti, arajāpi vātā vāyanti, sītāpi vātā vāyanti, uṇhāpi vātā vāyanti, parittāpi vātā vāyanti, adhimattāpi vātā vāyanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāparipūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchantī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、第一云经

8. Paṭhamameghasuttaṃ
156缅 3.47已对照

一百五十六、“诸比丘,犹如在夏季最后一个月扬起的尘垢,大非时云立即使它消失、平息;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,立即使一再生起的恶不善法消失、平息。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,立即使一再生起的恶不善法消失、平息呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,立即使一再生起的恶不善法消失、平息。”第八[经]。

156. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse ūhataṃ rajojallaṃ, tamenaṃ mahāakālamegho ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme ṭhānaso antaradhāpeti vūpasametī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第二云经

9. Dutiyameghasuttaṃ
157PTS 5.51已对照

一百五十七、“诸比丘,犹如已生起的大云,大风就在中途使它消失、平息;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,就在中途使一再生起的恶不善法消失、平息。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,就在中途使一再生起的恶不善法消失、平息呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,就在中途使一再生起的恶不善法消失、平息。”第九[经]。

157. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uppannaṃ mahāmeghaṃ, tamenaṃ mahāvāto antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasameti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto uppannuppanne pāpake akusale dhamme antarāyeva antaradhāpeti vūpasametī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、船经

10. Nāvāsuttaṃ
158缅 3.48已对照

一百五十八、“诸比丘,犹如一艘以藤索捆扎的航海之船,六个月在水中周行之后,于冬季被拖上陆地,[其]诸索为风日所侵;那些[索]被雨季之云淋透,不费力地便止息、朽烂;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,诸结不费力地便止息、朽烂。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,诸结不费力地便止息、朽烂呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,诸结不费力地便止息、朽烂。”第十[经]。

158. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sāmuddikāya nāvāya vettabandhanabandhāya cha māsāni udake pariyādāya [pariyātāya (ka.), pariyāhatāya (?)] hemantikena thalaṃ ukkhittāya vātātapaparetāni bandhanāni tāni pāvussakena meghena abhippavuṭṭhāni appakasireneva paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavanti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuno ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroto appakasireneva saṃyojanāni paṭippassambhanti, pūtikāni bhavantī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

十一、客舍经

11. Āgantukasuttaṃ
159PTS 5.52已对照

一百五十九、“诸比丘,犹如客舍。在那里,[人们]也从东方来而住宿,也从西方来而住宿,也从北方来而住宿,也从南方来而住宿;刹帝利也来而住宿,婆罗门也来而住宿,吠舍也来而住宿,首陀罗也来而住宿;正是这样,诸比丘,比丘修习八支圣道、多作八支圣道时,凡是应以证智遍知的诸法,他以证智遍知那些法;凡是应以证智舍断的诸法,他以证智舍断那些法;凡是应以证智作证的诸法,他以证智作证那些法;凡是应以证智修习的诸法,他以证智修习那些法。

159. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, āgantukāgāraṃ. Tattha puratthimāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, pacchimāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, uttarāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, dakkhiṇāyapi disāya āgantvā vāsaṃ kappenti, khattiyāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, brāhmaṇāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, vessāpi āgantvā vāsaṃ kappenti, suddāpi āgantvā vāsaṃ kappenti; evameva kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto ye dhammā abhiññā pariññeyyā, te dhamme abhiññā parijānāti, ye dhammā abhiññā pahātabbā, te dhamme abhiññā pajahati, ye dhammā abhiññā sacchikātabbā, te dhamme abhiññā sacchikaroti, ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāveti.
PTS 5.53缅 3.49已对照

“诸比丘,哪些是应以证智遍知的诸法呢?应当回答:‘五取蕴。’哪五[取蕴]呢?即:色取蕴……乃至……识取蕴。诸比丘,这些是应以证智遍知的诸法。诸比丘,哪些是应以证智舍断的诸法呢?无明与有爱——诸比丘,这些是应以证智舍断的诸法。诸比丘,哪些是应以证智作证的诸法呢?明与解脱——诸比丘,这些是应以证智作证的诸法。诸比丘,哪些是应以证智修习的诸法呢?止与观——诸比丘,这些是应以证智修习的诸法。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道时,凡是应以证智遍知的诸法,他以证智遍知那些法……乃至……凡是应以证智修习的诸法,他以证智修习那些法呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道时,凡是应以证智遍知的诸法,他以证智遍知那些法;凡是应以证智舍断的诸法,他以证智舍断那些法;凡是应以证智作证的诸法,他以证智作证那些法;凡是应以证智修习的诸法,他以证智修习那些法。”第十一[经]。

‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā? Pañcupādānakkhandhātissa vacanīyaṃ. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Ime, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā? Avijjā ca bhavataṇhā ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā? Vijjā ca vimutti ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā. Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā? Samatho ca vipassanā ca – ime, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto, ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti…pe… ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāveti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto ye dhammā abhiññā pariññeyyā, te dhamme abhiññā parijānāti, ye dhammā abhiññā pahātabbā, te dhamme abhiññā pajahati, ye dhammā abhiññā sacchikātabbā, te dhamme abhiññā sacchikaroti, ye dhammā abhiññā bhāvetabbā, te dhamme abhiññā bhāvetī’’ti. Ekādasamaṃ.
已对照

十二、河经

12. Nadīsuttaṃ
160PTS 5.54缅 3.50已对照

一百六十、“诸比丘,犹如恒河倾向东方、趋向东方、朝向东方。这时有一大群人取了锄与筐而来——‘我们要使这恒河倾向西方、趋向西方、朝向西方。’诸比丘,你们认为怎样,那一大群人能使恒河倾向西方、趋向西方、朝向西方吗?”“不能,尊者。”“这是什么缘故呢?”“尊者,恒河倾向东方、趋向东方、朝向东方;它不容易被使得倾向西方、趋向西方、朝向西方。而那一大群人只会分得疲劳与恼害罢了。”“正是这样,诸比丘,若国王、或王之大臣、或朋友、或同僚、或亲族、或亲族血亲,以财富捧上而奉请修习八支圣道、多作八支圣道的比丘——‘来吧,男子啊,这些袈裟为何烧灼你?你为何剃着头随持钵而行?来吧,还俗之后享用财富,并作诸福德吧!’诸比丘,修习八支圣道、多作八支圣道的那比丘会舍学而还俗——这[种]处是不存在的。这是什么缘故呢?诸比丘,因为那长夜以来倾向远离、趋向远离、朝向远离的心,它会还俗——这[种]处是不存在的。诸比丘,比丘如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,比丘就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。”(如力所作[经],此亦应详说。)第十二[经]。

160. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gaṅgā nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā. Atha mahājanakāyo āgaccheyya kuddāla-piṭakaṃ ādāya – ‘mayaṃ imaṃ gaṅgaṃ nadiṃ pacchāninnaṃ karissāma pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāra’nti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so mahājanakāyo gaṅgaṃ nadiṃ pacchāninnaṃ kareyya pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāra’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Gaṅgā, bhante, nadī pācīnaninnā pācīnapoṇā pācīnapabbhārā. Sā na sukarā pacchāninnaṃ kātuṃ pacchāpoṇaṃ pacchāpabbhāraṃ. Yāvadeva pana so mahājanakāyo kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, bhikkhuṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāventaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarontaṃ rājāno vā rājamahāmattā vā mittā vā amaccā vā ñātī vā ñātisālohitā vā bhogehi abhihaṭṭhuṃ pavāreyyuṃ – ‘ehambho purisa, kiṃ te ime kāsāvā anudahanti, kiṃ muṇḍo kapālamanusaṃcarasi! Ehi, hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjassu, puññāni ca karohī’ti. So vata, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Yañhi taṃ, bhikkhave, cittaṃ dīgharattaṃ vivekaninnaṃ vivekapoṇaṃ vivekapabbhāraṃ taṃ vata hīnāyāvattissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarotī’’ti. (Yadapi balakaraṇīyaṃ, tadapi vitthāretabbaṃ.) Dvādasamaṃ.
已对照

力所作品第六。

Balakaraṇīyavaggo chaṭṭho.
已对照

其摄颂——

力、种子与龙,树、瓶、芒刺;

以及虚空、二云,船、客舍、河。

Tassuddānaṃ –
Balaṃ bījañca nāgo ca, rukkho kumbhena sūkiyā;
Ākāsena ca dve meghā, nāvā āgantukā nadīti.
已对照

七、求品

7. Esanāvaggo
已对照

一、求经

1. Esanāsuttaṃ
161已对照

一百六十一、因缘在舍卫城。“诸比丘,有这三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——诸比丘,这就是三求。诸比丘,为了证知这三求,应修习八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,为了证知这三求,应修习这八支圣道。”

161. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
已对照

“诸比丘,有这三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——诸比丘,这就是三求。诸比丘,为了证知这三求,应修习八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定。诸比丘,为了证知这三求,应修习这八支圣道。”

‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
缅 3.51已对照

“诸比丘,有这三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——诸比丘,这就是三求。诸比丘,为了证知这三求,应修习八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的正定。诸比丘,为了证知这三求,应修习这八支圣道。”

‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
PTS 5.55已对照

“诸比丘,有这三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——诸比丘,这就是三求。诸比丘,为了证知这三求,应修习八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的正定。诸比丘,为了证知这三求,应修习这八支圣道。”

‘‘Tisso imā kho, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ abhiññāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
已对照

“诸比丘,有这三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——诸比丘,这就是三求。诸比丘,为了遍知这三求……乃至……应修习这八支圣道。”(如证知[一段],遍知[一段]亦应详说。)

‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pariññāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi pariññāya vitthāretabbaṃ.)
已对照

“诸比丘,有这三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——诸比丘,这就是三求。诸比丘,为了遍尽这三求……乃至……应修习这八支圣道。”(如证知[一段],遍尽[一段]亦应详说。)

‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ parikkhayāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi parikkhayāya vitthāretabbaṃ.)
已对照

“诸比丘,有这三求。哪三[求]呢?欲求、有求、梵行求——诸比丘,这就是三求。诸比丘,为了舍断这三求,应修习八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,为了舍断这三求,应修习这八支圣道。”(如证知[一段],舍断[一段]亦应详说。)第一[经]。

‘‘Tisso imā, bhikkhave, esanā. Katamā tisso? Kāmesanā, bhavesanā, brahmacariyesanā – imā kho, bhikkhave, tisso esanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ esanānaṃ pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yadapi abhiññā, tadapi pahānāya vitthāretabbaṃ.) Paṭhamaṃ.
已对照

二、慢类经

2. Vidhāsuttaṃ
162PTS 5.56缅 3.52已对照

一百六十二、“诸比丘,有这三慢类。哪三[慢类]呢?‘我胜’的慢类、‘我等’的慢类、‘我劣’的慢类——诸比丘,这就是三慢类。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三慢类,应修习八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定……乃至……诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三慢类,应修习这八支圣道。”(如求[经],应如是详说。)第二[经]。

162. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vidhā. Katamā tisso? ‘Seyyohamasmī’ti vidhā, ‘sadisohamasmī’ti vidhā, ‘hīnohamasmī’ti vidhā – imā kho, bhikkhave, tisso vidhā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vidhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… imāsaṃ kho, bhikkhave tissannaṃ vidhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yathā esanā, evaṃ vitthāretabbaṃ). Dutiyaṃ.
已对照

三、漏经

3. Āsavasuttaṃ
163已对照

一百六十三、“诸比丘,有这三漏。哪三[漏]呢?欲漏、有漏、无明漏——诸比丘,这就是三漏。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三漏……乃至……应修习这八支圣道。”第三[经]。

163. ‘‘Tayome, bhikkhave, āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo – ime kho, bhikkhave, tayo āsavā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ āsavānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、有经

4. Bhavasuttaṃ
164已对照

一百六十四、“诸比丘,有这三有。哪三[有]呢?欲有、色有、无色有——诸比丘,这就是三有。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三有……乃至……应修习这八支圣道。”第四[经]。

164. ‘‘Tayome, bhikkhave, bhavā. Katame tayo? Kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo – ime kho, bhikkhave, tayo bhavā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ bhavānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、苦性经

5. Dukkhatāsuttaṃ
165已对照

一百六十五、“诸比丘,有这三苦性。哪三[苦性]呢?苦苦性、行苦性、坏苦性——诸比丘,这就是三苦性。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三苦性……乃至……应修习八支[圣]道。”第五[经]。

165. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, dukkhatā. Katamā tisso? Dukkhadukkhatā, saṅkhāradukkhatā, vipariṇāmadukkhatā – imā kho, bhikkhave, tisso dukkhatā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ dukkhatānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、荒秽经

6. Khilasuttaṃ
166PTS 5.57缅 3.53已对照

一百六十六、“诸比丘,有这三荒秽。哪三[荒秽]呢?贪是荒秽,瞋是荒秽,痴是荒秽——诸比丘,这就是三荒秽。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三荒秽……乃至……应修习这八支圣道。”第六[经]。

166. ‘‘Tayome, bhikkhave, khilā. Katame tayo? Rāgo khilo, doso khilo, moho khilo – ime kho, bhikkhave, tayo khilā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ khilānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、垢经

7. Malasuttaṃ
167已对照

一百六十七、“诸比丘,有这三垢。哪三[垢]呢?贪是垢,瞋是垢,痴是垢——诸比丘,这就是三垢。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三垢……乃至……应修习这八支圣道。”第七[经]。

167. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, malāni. Katamāni tīṇi? Rāgo malaṃ, doso malaṃ, moho malaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi malāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ malānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、恼经

8. Nīghasuttaṃ
168已对照

一百六十八、“诸比丘,有这三恼。哪三[恼]呢?贪是恼,瞋是恼,痴是恼——诸比丘,这就是三恼。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三恼……乃至……应修习这八支圣道。”第八[经]。

168. ‘‘Tayome, bhikkhave, nīghā. Katame tayo? Rāgo nīgho, doso nīgho, moho nīgho – ime kho, bhikkhave, tayo nīghā. Imesaṃ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṃ nīghānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、受经

9. Vedanāsuttaṃ
169已对照

一百六十九、“诸比丘,有这三受。哪三[受]呢?乐受、苦受、不苦不乐受——诸比丘,这就是三受。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三受……乃至……应修习这八支圣道。”第九[经]。

169. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā – imā kho, bhikkhave, tisso vedanā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ vedanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、渴爱经

10. Taṇhāsuttaṃ
170PTS 5.58已对照

一百七十、“诸比丘,有这三渴爱。哪三[渴爱]呢?欲爱、有爱、无有爱——诸比丘,这就是三渴爱。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三渴爱……乃至……应修习这八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三渴爱……乃至……应修习这八支圣道。”第十[经]。

170. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, taṇhā. Katamā tisso? Kāmataṇhā, bhavataṇhā, vibhavataṇhā – imā kho, bhikkhave, tisso taṇhā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ taṇhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ taṇhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
已对照

十一、渴求经

11. Tasināsuttaṃ
171缅 3.54已对照

一百七十一、“诸比丘,有这三渴求。哪三[渴求]呢?欲渴求、有渴求、无有渴求。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三渴求……乃至……以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的……乃至……入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的……乃至……倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这三渴求……乃至……应修习这八支圣道。”第十一[经]。

171. ‘‘Tisso imā, bhikkhave, tasinā. Katamā tisso? Kāmatasinā, bhavatasinā, vibhavatasinā. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ tasinānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ…pe… amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ…pe… nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imāsaṃ kho, bhikkhave, tissannaṃ tasinānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Ekādasamaṃ.
已对照

求品第七。

Esanāvaggo sattamo.
已对照

其摄颂——

求、慢类、漏,有与苦性、荒秽;

垢、恼与受,渴爱与渴求二[经]。

Tassuddānaṃ –
Esanā vidhā āsavo, bhavo ca dukkhatā khilā;
Malaṃ nīgho ca vedanā, dve taṇhā tasināya cāti.
已对照

八、暴流品

8. Oghavaggo
已对照

一、暴流经

1. Oghasuttaṃ
172PTS 5.59已对照

一百七十二、因缘在舍卫城。“诸比丘,有这四暴流。哪四[暴流]呢?欲暴流、有暴流、见暴流、无明暴流——诸比丘,这就是四暴流。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这四暴流……乃至……应修习这八支圣道。”(如求[经],一切应如是详说。)第一[经]。

172. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Cattārome, bhikkhave, oghā. Katame cattāro? Kāmogho, bhavogho, diṭṭhogho, avijjogho – ime kho, bhikkhave, cattāro oghā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ oghānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. (Yathā esanā, evaṃ sabbaṃ vitthāretabbaṃ.) Paṭhamaṃ.
已对照

二、轭经

2. Yogasuttaṃ
173已对照

一百七十三、“诸比丘,有这四轭。哪四[轭]呢?欲轭、有轭、见轭、无明轭——诸比丘,这就是四轭。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这四轭……乃至……应修习这八支圣道。”第二[经]。

173. ‘‘Cattārome, bhikkhave, yogā. Katame cattāro? Kāmayogo, bhavayogo, diṭṭhiyogo avijjāyogo – ime kho, bhikkhave, cattāro yogā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ yogānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、取经

3. Upādānasuttaṃ
174缅 3.55已对照

一百七十四、“诸比丘,有这四取。哪四[取]呢?欲取、见取、戒禁取、我论取——诸比丘,这就是四取。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这四取……乃至……应修习这八支圣道。”第三[经]。

174. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, upādānāni. Katamāni cattāri? Kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri upādānāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ upādānānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、系经

4. Ganthasuttaṃ
175PTS 5.60已对照

一百七十五、“诸比丘,有这四系。哪四[系]呢?贪欲身系、瞋恚身系、戒禁取身系、此谛执取身系——诸比丘,这就是四系。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这四系……乃至……应修习这八支圣道。”第四[经]。

175. ‘‘Cattārome, bhikkhave, ganthā. Katame cattāro? Abhijjhā kāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṃsaccābhiniveso kāyagantho – ime kho, bhikkhave, cattāro ganthā. Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ ganthānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、随眠经

5. Anusayasuttaṃ
176已对照

一百七十六、“诸比丘,有这七随眠。哪七[随眠]呢?欲贪随眠、瞋恚随眠、见随眠、疑随眠、慢随眠、有贪随眠、无明随眠——诸比丘,这就是七随眠。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这七随眠……乃至……应修习这八支圣道。”第五[经]。

176. ‘‘Sattime, bhikkhave, anusayā. Katame satta? Kāmarāgānusayo, paṭighānusayo, diṭṭhānusayo, vicikicchānusayo, mānānusayo, bhavarāgānusayo, avijjānusayo – ime kho, bhikkhave, sattānusayā. Imesaṃ kho, bhikkhave, sattannaṃ anusayānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、欲功德经

6. Kāmaguṇasuttaṃ
177已对照

一百七十七、“诸比丘,有这五欲功德。哪五[欲功德]呢?眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的;耳所识的诸声……乃至……鼻所识的诸香……乃至……舌所识的诸味……乃至……身所识的诸触,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的——诸比丘,这就是五欲功德。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五欲功德……乃至……应修习这八支圣道。”第六[经]。

177. ‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā…pe… jivhāviññeyyā rasā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、盖经

7. Nīvaraṇasuttaṃ
178缅 3.56已对照

一百七十八、“诸比丘,有这五盖。哪五[盖]呢?欲欲盖、瞋恚盖、昏沉睡眠盖、掉举追悔盖、疑盖——诸比丘,这就是五盖。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五盖……乃至……应修习这八支圣道。”第七[经]。

178. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、取蕴经

8. Upādānakkhandhasuttaṃ
179PTS 5.61已对照

一百七十九、“诸比丘,有这五取蕴。哪五[取蕴]呢?即:色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘,这就是五取蕴。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五取蕴……乃至……应修习这八支圣道。”第八[经]。

179. ‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、下分结经

9. Orambhāgiyasuttaṃ
180已对照

一百八十、“诸比丘,有这五下分结。哪五[下分结]呢?有身见、疑、戒禁取、欲欲、瞋恚——诸比丘,这就是五下分结。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五下分结……乃至……应修习这八支圣道。”第九[经]。

180. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya…pe… ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、上分结经

10. Uddhambhāgiyasuttaṃ
181缅 3.57已对照

一百八十一、“诸比丘,有这五上分结。哪五[上分结]呢?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比丘,这就是五上分结。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五上分结,应修习八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五上分结,应修习这八支圣道。”

181. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti.
PTS 5.62已对照

“诸比丘,有这五上分结。哪五[上分结]呢?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比丘,这就是五上分结。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五上分结,应修习八支圣道。什么是八支圣道呢?诸比丘,在此,比丘修习正见……乃至……修习以贪之调伏为终点、以瞋之调伏为终点、以痴之调伏为终点的正定……入于不死、以不死为归趣、以不死为终点的……倾向涅槃、趋向涅槃、朝向涅槃的。诸比丘,为了证知、遍知、遍尽、舍断这五上分结,应修习这八支圣道。”第十[经]。

‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo. Katamo ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti rāgavinayapariyosānaṃ dosavinayapariyosānaṃ mohavinayapariyosānaṃ… amatogadhaṃ amataparāyanaṃ amatapariyosānaṃ… nibbānaninnaṃ nibbānapoṇaṃ nibbānapabbhāraṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ abhiññāya pariññāya parikkhayāya pahānāya ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvetabbo’’ti. Dasamaṃ.
已对照

暴流品第八。

Oghavaggo aṭṭhamo.
已对照

其摄颂——

暴流、轭、取,系与随眠;

欲功德、盖、蕴,下分与上分[结]。

品之摄颂——

无明品为第一,第二称为住[品];

邪性为第三品,第四正以行道者[为名]。

外道为第五品,第六以太阳[为名];

多所作为第七品,第八以生起[为名]。

白昼品为第九,第十以不放逸[为名];

第十一为力品,第十二为圣典中的求[品];

暴流品成为第十三。

Tassuddānaṃ –
Ogho yogo upādānaṃ, ganthaṃ anusayena ca;
Kāmaguṇā nīvaraṇaṃ, khandhā oruddhambhāgiyāti.
Vagguddānaṃ –
Avijjāvaggo paṭhamo, dutiyaṃ vihāraṃ vuccati;
Micchattaṃ tatiyo vaggo, catutthaṃ paṭipanneneva.
Titthiyaṃ pañcamo vaggo, chaṭṭho sūriyena ca;
Bahukate sattamo vaggo, uppādo aṭṭhamena ca.
Divasavaggo navamo, dasamo appamādena ca;
Ekādasabalavaggo, dvādasa esanā pāḷiyaṃ;
Oghavaggo bhavati terasāti.
已对照

道相应第一。

Maggasaṃyuttaṃ paṭhamaṃ.