快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 聚落主相应 Gāmaṇisaṃyuttaṃ

本经目录八、聚落主相应一、凶恶经二、多罗补吒经三、战斗活经四、骑象者经五、骑马者经六、刀师氏子经七、田喻经八、吹螺者经九、家族经十、摩尼珠髻经十一、跋陀罗迦经十二、王顶经十三、波吒厘经《聚落主相应》完毕。

已对照

八、聚落主相应

8. Gāmaṇisaṃyuttaṃ
已对照

一、凶恶经

1. Caṇḍasuttaṃ
353PTS 4.305缅 2.493已对照

三百五十三、因缘在舍卫城。那时,凶恶聚落主(Caṇḍa gāmaṇi)来到世尊那里;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的凶恶聚落主对世尊这样说:“尊者,是什么因、什么缘,使得此世某人是凶恶的,正被称为‘凶恶者’?尊者,又是什么因、什么缘,使得此世某人是温和的,正被称为‘温和者’?”“聚落主,此世某人的贪未断。由于贪未断,他人激怒[他];被他人激怒时,他便显露出怒。他正被称为‘凶恶者’。[他的]瞋未断。由于瞋未断,他人激怒[他];被他人激怒时,他便显露出怒。他正被称为‘凶恶者’。[他的]痴未断。由于痴未断,他人激怒[他];被他人激怒时,他便显露出怒。他正被称为‘凶恶者’。聚落主,这就是因,这就是缘,使得此世某人是凶恶的,正被称为‘凶恶者’。”

353. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho caṇḍo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho caṇḍo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekacco caṇḍo caṇḍotveva [yena midhekacco caṇḍoteva (sī. pī.)] saṅkhaṃ gacchati. Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekacco sorato soratotveva [yena midhekacco suratoteva (sī. pī.)] saṅkhaṃ gacchatī’’ti? ‘‘Idha, gāmaṇi, ekaccassa rāgo appahīno hoti. Rāgassa appahīnattā pare kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ pātukaroti. So caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati. Doso appahīno hoti. Dosassa appahīnattā pare kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ pātukaroti. So caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati. Moho appahīno hoti. Mohassa appahīnattā pare kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ pātukaroti. So caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, hetu, ayaṃ paccayo yena midhekacco caṇḍo caṇḍotveva saṅkhaṃ gacchati’’.
已对照

“聚落主,而此世某人的贪已断。由于贪已断,他人不激怒[他];[即使]被他人激怒,他也不显露出怒。他正被称为‘温和者’。[他的]瞋已断。由于瞋已断,他人不激怒[他];[即使]被他人激怒,他也不显露出怒。他正被称为‘温和者’。[他的]痴已断。由于痴已断,他人不激怒[他];[即使]被他人激怒,他也不显露出怒。他正被称为‘温和者’。聚落主,这就是因,这就是缘,使得此世某人是温和的,正被称为‘温和者’。”

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekaccassa rāgo pahīno hoti. Rāgassa pahīnattā pare na kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ na pātukaroti. So soratotveva saṅkhaṃ gacchati. Doso pahīno hoti. Dosassa pahīnattā pare na kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ na pātukaroti. So soratotveva saṅkhaṃ gacchati. Moho pahīno hoti. Mohassa pahīnattā pare na kopenti, parehi kopiyamāno kopaṃ na pātukaroti. So soratotveva saṅkhaṃ gacchati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, hetu ayaṃ paccayo yena midhekacco sorato soratotveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti.
PTS 4.306缅 2.494已对照

这样说时,凶恶聚落主对世尊这样说:“奇哉!尊者,奇哉!尊者。尊者,犹如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭开,为迷路者指示道路,在黑暗中持来油灯,使有眼者得见诸色。正是如此,世尊以种种方式开显了法。尊者,我皈依世尊、法与比丘僧团。愿世尊忆持我为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第一[经]。

Evaṃ vutte, caṇḍo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、多罗补吒经

2. Tālapuṭasuttaṃ
354PTS 4.307已对照

三百五十四、一时,世尊住在王舍城竹林迦兰陀园。那时,伎人聚落主多罗补吒(Tālapuṭa)来到世尊那里;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的伎人聚落主多罗补吒对世尊这样说:“尊者,我曾听从前的伎人老师及老师的老师们这样说:‘凡伎人在舞台中央、在戏会之中,以真假[之事]令众人发笑、令[众人]欢乐,他身坏命终之后,往生嬉笑天诸天的同伴中。’世尊于此怎么说呢?”“够了,聚落主,这且搁着吧。不要问我这个。”伎人聚落主多罗补吒第二次对世尊这样说:“尊者,我曾听从前的伎人老师及老师的老师们这样说:‘凡伎人在舞台中央、在戏会之中,以真假[之事]令众人发笑、令[众人]欢乐,他身坏命终之后,往生嬉笑天诸天的同伴中。’世尊于此怎么说呢?”“够了,聚落主,这且搁着吧。不要问我这个。”伎人聚落主多罗补吒第三次对世尊这样说:“尊者,我曾听从前的伎人老师及老师的老师们这样说:‘凡伎人在舞台中央、在戏会之中,以真假[之事]令众人发笑、令[众人]欢乐,他身坏命终之后,往生嬉笑天诸天的同伴中。’世尊于此怎么说呢?”

354. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho tālapuṭo [tālaputto (sī. syā. kaṃ.)] naṭagāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti? ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ. Mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. Dutiyampi kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti? ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ. Mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. Tatiyampi kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ naṭānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti?
缅 2.495已对照

“聚落主,我[说]‘够了,聚落主,这且搁着吧,不要问我这个’,确实没能止住你。不过,我还是要为你解答。聚落主,众生本来就是未离贪、被贪之系缚所缚的。伎人在舞台中央、在戏会之中,把凡能引生贪染的诸法以更高的程度呈献给他们。聚落主,众生本来就是未离瞋、被瞋之系缚所缚的。伎人在舞台中央、在戏会之中,把凡能引生瞋的诸法以更高的程度呈献给他们。聚落主,众生本来就是未离痴、被痴之系缚所缚的。伎人在舞台中央、在戏会之中,把凡能引生痴的诸法以更高的程度呈献给他们。他自己醉而放逸,又使他人醉、使他人放逸,身坏命终之后,[有]名为嬉笑的地狱,他往生于那里。而若他有这样的见:‘凡伎人在舞台中央、在戏会之中,以真假[之事]令众人发笑、令[众人]欢乐,他身坏命终之后,往生嬉笑天诸天的同伴中’,那是他的邪见。聚落主,对于持邪见的人,我说[他将往]两趣之一:地狱或畜生趣。”

‘‘Addhā kho tyāhaṃ, gāmaṇi, na labhāmi [nālatthaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ, mā maṃ etaṃ pucchī’ti. Api ca tyāhaṃ byākarissāmi. Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītarāgā rāgabandhanabaddhā. Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā rajanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītadosā dosabandhanabaddhā. Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā dosanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītamohā mohabandhanabaddhā. Tesaṃ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā mohanīyā te upasaṃharati bhiyyosomattāya. So attanā matto pamatto pare madetvā pamādetvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāso nāma nirayo tattha upapajjati. Sace kho panassa evaṃdiṭṭhi hoti – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṃ, gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’ti.
PTS 4.308已对照

这样说时,伎人聚落主多罗补吒哭泣、流泪。“聚落主,正是这[事],我先前以‘够了,聚落主,这且搁着吧;不要问我这个’没能止住你。”“尊者,我不是哭这[话]——世尊对我这样说;而是,尊者,我长久以来被从前的伎人老师及老师的老师们欺瞒、诓骗、迷惑了:‘凡伎人在舞台中央、在戏会之中,以真假[之事]令众人发笑、令[众人]欢乐,他身坏命终之后,往生嬉笑天诸天的同伴中。’”“奇哉!尊者,奇哉!尊者。尊者,犹如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭开,为迷路者指示道路,在黑暗中持来油灯,使有眼者得见诸色。正是如此,世尊以种种方式开显了法。尊者,我皈依世尊、法与比丘僧团。尊者,愿我能在世尊座下得出家,得具足戒。”伎人聚落主多罗补吒便在世尊座下得了出家,得了具足戒。而具寿多罗补吒受具足戒不久……乃至……成为阿罗汉之一。第二[经]。

Evaṃ vutte, tālapuṭo naṭagāmaṇi, parodi, assūni pavattesi. ‘‘Etaṃ kho tyāhaṃ, gāmaṇi, nālatthaṃ – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’’ti. ‘‘Nāhaṃ, bhante, etaṃ rodāmi yaṃ maṃ bhagavā evamāha; api cāhaṃ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi naṭehi dīgharattaṃ nikato vañcito paluddho – ‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṃ hāseti rameti so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā pahāsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’’ti. ‘‘Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. Alattha kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno ca panāyasmā tālapuṭo…pe… arahataṃ ahosīti. Dutiyaṃ.
已对照

三、战斗活经

3. Yodhājīvasuttaṃ
355缅 2.496已对照

三百五十五、那时,战斗活(Yodhājīva)聚落主来到世尊之处;到了之后……乃至……坐在一旁的战斗活聚落主对世尊这样说——“尊者,我曾听前代的老师及老师的老师们——战斗活者们这样说:‘凡是在战场上奋勇、努力的战斗活者,当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,得生于他胜诸天的同伴中。’于此,世尊怎么说呢?”“够了,聚落主,此事且住;不要问我这个。”第二次……乃至……第三次,战斗活聚落主对世尊这样说——“尊者,我曾听前代的老师及老师的老师们——战斗活者们这样说:‘凡是在战场上奋勇、努力的战斗活者,当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,得生于他胜诸天的同伴中。’于此,世尊怎么说呢?”

355. Atha kho yodhājīvo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā…pe… ekamantaṃ nisinno kho yodhājīvo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ yodhājīvānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti? ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho yodhājīvo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ yodhājīvānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti?
PTS 4.309已对照

“聚落主,我确实没能让你接受——‘够了,聚落主,此事且住;不要问我这个。’不过我还是要为你解答。聚落主,凡是那在战场上奋勇、努力的战斗活者,他那心先前就已被[这样]执取,作得不善、置得不善——‘愿这些众生被杀,或被缚,或被断灭,或被毁灭,或愿他们不存在!’当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,便投生于名为他胜的地狱。然而如果他有这样的见——‘凡是在战场上奋勇、努力的战斗活者,当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,得生于他胜诸天的同伴中’——那就是他的邪见。聚落主,对于持邪见的人,我说[他将往]两趣之一:地狱或畜生趣。”

‘‘Addhā kho tyāhaṃ, gāmaṇi, na labhāmi – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’ti. Api ca tyāhaṃ byākarissāmi. Yo so, gāmaṇi, yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tassa taṃ cittaṃ pubbe gahitaṃ [hīnaṃ (sī. pī.)] dukkaṭaṃ duppaṇihitaṃ – ‘ime sattā haññantu vā bajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā vā ahesuṃ iti vā’ti. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti; so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajito nāma nirayo tattha upapajjatīti. Sace kho panassa evaṃ diṭṭhi hoti – ‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṃ, gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’ti.
已对照

这样说时,战斗活聚落主哭泣,流下眼泪。“聚落主,这就是我没能让你接受的——‘够了,聚落主,此事且住;不要问我这个。’”“尊者,我不是因世尊对我这样说而哭;而是,尊者,我长久以来被前代的老师及老师的老师们——战斗活者们——欺瞒、欺诳、诱骗了:‘凡是在战场上奋勇、努力的战斗活者,当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,得生于他胜诸天的同伴中。’”“奇哉!尊者……乃至……从今日起,终生皈依。”第三[经]。

Evaṃ vutte, yodhājīvo gāmaṇi parodi, assūni pavattesi. ‘‘Etaṃ kho tyāhaṃ, gāmaṇi, nālatthaṃ – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’’ti. ‘‘Nāhaṃ, bhante, etaṃ rodāmi yaṃ maṃ bhagavā evamāha; apicāhaṃ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi yodhājīvehi dīgharattaṃ nikato vañcito paluddho – ‘yo so yodhājīvo saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’’ti. ‘‘Abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Tatiyaṃ.
已对照

四、骑象者经

4. Hatthārohasuttaṃ
356PTS 4.310缅 2.497已对照

三百五十六、那时,骑象者(Hatthāroha)聚落主来到世尊之处;到了之后……乃至……从今日起,终生皈依。第四[经]。

356. Atha kho hatthāroho gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatanti. Catutthaṃ.
已对照

五、骑马者经

5. Assārohasuttaṃ
357已对照

三百五十七、那时,骑马者(Assāroha)聚落主来到世尊之处;到了之后,坐在一旁。坐在一旁的骑马者聚落主对世尊这样说——“尊者,我曾听前代的老师及老师的老师们——骑马者们这样说:‘凡是在战场上奋勇、努力的骑马者,当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,得生于他胜诸天的同伴中。’于此,世尊怎么说呢?”“够了,聚落主,此事且住;不要问我这个。”第二次……乃至……第三次,骑马者聚落主对世尊这样说——“尊者,我曾听前代的老师及老师的老师们——骑马者们这样说:‘凡是在战场上奋勇、努力的骑马者,当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,得生于他胜诸天的同伴中。’于此,世尊怎么说呢?”

357. Atha kho assāroho gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho assāroho gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ assārohānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti? ‘‘Alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’ti. Dutiyampi kho…pe… tatiyampi kho assāroho gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, pubbakānaṃ ācariyapācariyānaṃ assārohānaṃ bhāsamānānaṃ – ‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti. Idha bhagavā kimāhā’’ti?
PTS 4.311已对照

“聚落主,我确实没能让你接受——‘够了,聚落主,此事且住;不要问我这个。’不过我还是要为你解答。聚落主,凡是那在战场上奋勇、努力的骑马者,他那心先前就已被[这样]执取,作得不善、置得不善——‘愿这些众生被杀,或被缚,或被断灭,或被毁灭,或愿他们不存在!’当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,便投生于名为他胜的地狱。然而如果他有这样的见——‘凡是在战场上奋勇、努力的骑马者,当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,得生于他胜诸天的同伴中’——那就是他的邪见。聚落主,对于持邪见的人,我说[他将往]两趣之一:地狱或畜生趣。”

‘‘Addhā kho tyāhaṃ, gāmaṇi, na labhāmi – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’ti. Api ca kho tyāhaṃ byākarissāmi. Yo so, gāmaṇi, assāroho saṅgāme ussahati vāyamati tassa taṃ cittaṃ pubbe gahitaṃ dukkaṭaṃ duppaṇihitaṃ – ‘ime sattā haññantu vā bajjhantu vā ucchijjantu vā vinassantu vā mā ahesuṃ iti vā’ti. Tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajito nāma nirayo tattha upapajjati. Sace kho panassa evaṃ diṭṭhi hoti – ‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi. Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṃ gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ vadāmi – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā’’ti.
缅 2.498已对照

这样说时,骑马者聚落主哭泣,流下眼泪。“聚落主,这就是我没能让你接受的——‘够了,聚落主,此事且住;不要问我这个。’”“尊者,我不是因世尊对我这样说而哭;而是,尊者,我长久以来被前代的老师及老师的老师们——骑马者们——欺瞒、欺诳、诱骗了:‘凡是在战场上奋勇、努力的骑马者,当他奋勇、努力时,他人把他杀害、置之于死;他身坏命终之后,得生于他胜诸天的同伴中。’”“奇哉!尊者……乃至……从今日起,终生皈依。”第五[经]。

Evaṃ vutte, assāroho gāmaṇi parodi, assūni pavattesi. ‘‘Etaṃ kho tyāhaṃ, gāmaṇi, nālatthaṃ – ‘alaṃ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṃ; mā maṃ etaṃ pucchī’’’ti. ‘‘Nāhaṃ, bhante, etaṃ rodāmi yaṃ maṃ bhagavā evamāha. Apicāhaṃ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi assārohehi dīgharattaṃ nikato vañcito paluddho – ‘yo so assāroho saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṃ ussahantaṃ vāyamantaṃ pare hananti pariyāpādenti, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā parajitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’’ti. ‘‘Abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Pañcamaṃ.
已对照

六、刀师氏子经

6. Asibandhakaputtasuttaṃ
358PTS 4.312已对照

三百五十八、一时,世尊住在那烂陀(Nāḷandā)波婆离迦芒果林(Pāvārikambavana)。那时,刀师氏子(Asibandhakaputta)聚落主来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的刀师氏子聚落主对世尊这样说——“尊者,西地的婆罗门是持水瓶者、戴水苔花鬘者、入水者、事火者。他们号称能把死去、命终的人向上送,号称能使[他]领会,号称能令[他]进入天界。尊者,而世尊——阿罗汉、正等正觉者——能否这样作:使一切世人身坏命终之后,都投生于善趣、天界呢?”“那么,聚落主,我就此反问你,你认为怎样合适,就怎样回答。”

358. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane. Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘brāhmaṇā, bhante, pacchā bhūmakā kāmaṇḍalukā sevālamālikā udakorohakā aggiparicārakā. Te mataṃ kālaṅkataṃ uyyāpenti nāma saññāpenti nāma saggaṃ nāma okkāmenti. Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho pahoti tathā kātuṃ yathā sabbo loko kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyā’’ti? ‘‘Tena hi, gāmaṇi, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsī’’ti.
已对照

“聚落主,你认为怎样?假如在此有一个人,杀生、不与取、欲邪行、说虚妄语、说离间语、说粗恶语、说杂秽语、心怀贪欲、心怀瞋恚、持邪见。一大群人聚集、会合起来,为他祈求、赞颂,合掌绕行——‘愿这个人身坏命终之后,投生于善趣、天界!’聚落主,你认为怎样?那个人会由于大群人祈求的缘故、或赞颂的缘故、或合掌绕行的缘故,身坏命终之后投生于善趣、天界吗?”“不是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, idhassa puriso pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhiko. Tamenaṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ayaṃ puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatū’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu so puriso mahato janakāyassa āyācanahetu vā thomanahetu vā pañjalikā anuparisakkanahetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 4.313缅 2.499已对照

“聚落主,犹如有人把一块巨大的石板投入深水湖中。一大群人聚集、会合起来,为它祈求、赞颂,合掌绕行——‘浮起来吧,石板君!漂上来吧,石板君!漂上岸来吧,石板君!’聚落主,你认为怎样?那块石板会由于大群人祈求的缘故、或赞颂的缘故、或合掌绕行的缘故,浮起来、或漂上来、或漂上岸吗?”“不是的,尊者。”“聚落主,正是如此:凡是那杀生、不与取、欲邪行、说虚妄语、说离间语、说粗恶语、说杂秽语、心怀贪欲、心怀瞋恚、持邪见的人,纵使一大群人聚集、会合起来,为他祈求、赞颂,合掌绕行——‘愿这个人身坏命终之后,投生于善趣、天界!’——然而那个人身坏命终之后,仍将投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, puriso mahatiṃ puthusilaṃ gambhīre udakarahade pakkhipeyya. Tamenaṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ummujja, bho puthusile, uplava, bho puthusile, thalamuplava, bho puthusile’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu sā puthusilā mahato janakāyassa āyācanahetu vā thomanahetu vā pañjalikā anuparisakkanahetu vā ummujjeyya vā uplaveyya vā thalaṃ vā uplaveyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva kho, gāmaṇi, yo so puriso pāṇātipātī adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhiko. Kiñcāpi taṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ayaṃ puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatū’’’ti, atha kho so puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyya.
已对照

“聚落主,你认为怎样?假如在此有一个人,远离杀生、远离不与取、远离欲邪行、远离虚妄语、远离离间语、远离粗恶语、远离杂秽语、不怀贪欲、心无瞋恚、持正见。一大群人聚集、会合起来,为他祈求、赞颂,合掌绕行——‘愿这个人身坏命终之后,投生于苦界、恶趣、堕处、地狱!’聚落主,你认为怎样?那个人会由于大群人祈求的缘故、或赞颂的缘故、或合掌绕行的缘故,身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱吗?”“不是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, idhassa [idha (ka.), idha cassa (?)] puriso pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā paṭivirato kāmesumicchācārā paṭivirato musāvādā paṭivirato pisuṇāya vācāya paṭivirato pharusāya vācāya paṭivirato samphappalāpā paṭivirato anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhiko. Tamenaṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ayaṃ puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatū’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu so puriso mahato janakāyassa āyācanahetu vā thomanahetu vā pañjalikā anuparisakkanahetu vā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 4.314缅 2.500已对照

“聚落主,犹如有人把一瓮酥油或一瓮油沉入深水湖中打破。那里面凡是有的石子或瓦片,那会是往下去的;而那里面凡是有的酥油或油,那会是往上去的。一大群人聚集、会合起来,为它祈求、赞颂,合掌绕行——‘沉下去吧,酥油与油君!沉没吧,酥油与油君!往下去吧,酥油与油君!’聚落主,你认为怎样?那酥油与油会由于大群人祈求的缘故、或赞颂的缘故、或合掌绕行的缘故,沉下去、或沉没、或往下去吗?”“不是的,尊者。”“聚落主,正是如此:凡是那远离杀生、远离不与取、远离欲邪行、远离虚妄语、远离离间语、远离粗恶语、远离杂秽语、不怀贪欲、心无瞋恚、持正见的人,纵使一大群人聚集、会合起来,为他祈求、赞颂,合掌绕行——‘愿这个人身坏命终之后,投生于苦界、恶趣、堕处、地狱!’——然而那个人身坏命终之后,仍将投生于善趣、天界。”这样说时,刀师氏子聚落主对世尊这样说:“奇哉!尊者……乃至……从今日起,终生皈依。”第六[经]。

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, puriso sappikumbhaṃ vā telakumbhaṃ vā gambhīre udakarahade ogāhetvā bhindeyya. Tatra yāssa sakkharā vā kaṭhalā vā sā adhogāmī [adhogāminī (?)] assa; yañca khvassa tatra sappi vā telaṃ vā taṃ uddhaṃ gāmi assa. Tamenaṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘osīda, bho sappitela, saṃsīda, bho sappitela, adho gaccha, bho sappitelā’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu taṃ sappitelaṃ mahato janakāyassa āyācanahetu vā thomanahetu vā pañjalikā anuparisakkanahetu vā osīdeyya vā saṃsīdeyya vā adho vā gaccheyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva kho, gāmaṇi, yo so puriso pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, pisuṇāya vācāya paṭivirato, pharusāya vācāya paṭivirato, samphappalāpā paṭivirato, anabhijjhālu, abyāpannacitto, sammādiṭṭhiko, kiñcāpi taṃ mahā janakāyo saṅgamma samāgamma āyāceyya thomeyya pañjaliko anuparisakkeyya – ‘ayaṃ puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjatū’ti, atha kho so puriso kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyā’’ti. Evaṃ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、田喻经

7. Khettūpamasuttaṃ
359PTS 4.315缅 2.501已对照

三百五十九、一时,世尊住在那烂陀波婆离迦芒果林。那时,刀师氏子聚落主来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的刀师氏子聚落主对世尊这样说——“尊者,世尊岂不是怀着利益、悲悯一切众生生命之心而住吗?”“是的,聚落主,如来怀着利益、悲悯一切众生生命之心而住。”“尊者,那么为什么世尊为一些人恭敬地说法,为另一些人却不那样恭敬地说法呢?”“那么,聚落主,我就此反问你,你认为怎样合适,就怎样回答。聚落主,你认为怎样?假如在此,某位农夫居士有三块田:一块田上等,一块田中等,一块田下等、坚硬、盐碱、土地恶劣。聚落主,你认为怎样?那位农夫居士想要播种时,会先播在哪里——是那上等的田,是那中等的田,还是那下等、坚硬、盐碱、土地恶劣的田?”“尊者,那位农夫居士想要播种时,会播在那上等的田里;播在那里之后,会播在那中等的田里;播在那里之后,那下等、坚硬、盐碱、土地恶劣的田,他或许会播,或许不播。那是什么缘故呢?至少也会有牛食。”

359. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane. Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nanu, bhante, bhagavā sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatī’’ti? ‘‘Evaṃ, gāmaṇi, tathāgato sabbapāṇabhūtahitānukampī viharatī’’ti. ‘‘Atha kiñcarahi, bhante, bhagavā ekaccānaṃ sakkaccaṃ dhammaṃ deseti, ekaccānaṃ no tathā sakkaccaṃ dhammaṃ desetī’’ti? ‘‘Tena hi, gāmaṇi, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, idhassu [idha (sī. syā. kaṃ. pī.)] kassakassa gahapatino tīṇi khettāni – ekaṃ khettaṃ aggaṃ, ekaṃ khettaṃ majjhimaṃ, ekaṃ khettaṃ hīnaṃ jaṅgalaṃ ūsaraṃ pāpabhūmi. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, asu kassako gahapati bījāni patiṭṭhāpetukāmo kattha paṭhamaṃ patiṭṭhāpeyya, yaṃ vā aduṃ khettaṃ aggaṃ, yaṃ vā aduṃ khettaṃ majjhimaṃ, yaṃ vā aduṃ khettaṃ hīnaṃ jaṅgalaṃ ūsaraṃ pāpabhūmī’’ti? ‘‘Asu, bhante, kassako gahapati bījāni patiṭṭhāpetukāmo yaṃ aduṃ khettaṃ aggaṃ tattha patiṭṭhāpeyya. Tattha patiṭṭhāpetvā yaṃ aduṃ khettaṃ majjhimaṃ tattha patiṭṭhāpeyya. Tattha patiṭṭhāpetvā yaṃ aduṃ khettaṃ hīnaṃ jaṅgalaṃ ūsaraṃ pāpabhūmi tattha patiṭṭhāpeyyapi, nopi patiṭṭhāpeyya. Taṃ kissa hetu? Antamaso gobhattampi bhavissatī’’ti.
PTS 4.316已对照

“聚落主,犹如那上等的田,我的比丘、比丘尼也正是如此。我为他们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。那是什么缘故呢?聚落主,因为他们以我为洲、以我为庇护、以我为救护、以我为归依而住。聚落主,犹如那中等的田,我的优婆塞、优婆夷也正是如此。我也为他们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。那是什么缘故呢?聚落主,因为他们以我为洲、以我为庇护、以我为救护、以我为归依而住。聚落主,犹如那下等、坚硬、盐碱、土地恶劣的田,对我而言,其他外道的沙门、婆罗门、游方者也正是如此。我也为他们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。那是什么缘故呢?他们或许会了知哪怕一句,那将使他们长夜得利益与安乐。”

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṃ aduṃ khettaṃ aggaṃ; evameva mayhaṃ bhikkhubhikkhuniyo. Tesāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ, sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Ete hi, gāmaṇi, maṃdīpā maṃleṇā maṃtāṇā maṃsaraṇā viharanti. Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṃ aduṃ khettaṃ majjhimaṃ; evameva mayhaṃ upāsakaupāsikāyo. Tesaṃ pāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ, sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Ete hi, gāmaṇi, maṃdīpā maṃleṇā maṃtāṇā maṃsaraṇā viharanti. Seyyathāpi, gāmaṇi, yaṃ aduṃ khettaṃ hīnaṃ jaṅgalaṃ ūsaraṃ pāpabhūmi; evameva mayhaṃ aññatitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā. Tesaṃ pāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Appeva nāma ekaṃ padampi ājāneyyuṃ taṃ nesaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.
已对照

“聚落主,犹如有人有三个水瓮:一个水瓮无孔、不漏、不渗,一个水瓮无孔、会漏、会渗,一个水瓮有孔、会漏、会渗。聚落主,你认为怎样?那人想要存放水时,会先存放在哪里——是那无孔、不漏、不渗的水瓮,是那无孔、会漏、会渗的水瓮,还是那有孔、会漏、会渗的水瓮?”“尊者,那人想要存放水时,会存放在那无孔、不漏、不渗的水瓮里;存放在那里之后,会存放在那无孔、会漏、会渗的水瓮里;存放在那里之后,那有孔、会漏、会渗的水瓮,他或许会存放,或许不存放。那是什么缘故呢?至少也会有洗器物[之用]。”

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, purisassa tayo udakamaṇikā – eko udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī, eko udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī, eko udakamaṇiko chiddo hārī parihārī. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, asu puriso udakaṃ nikkhipitukāmo kattha paṭhamaṃ nikkhipeyya, yo vā so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī, yo vā so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī, yo vā so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī’’ti? ‘‘Asu, bhante, puriso udakaṃ nikkhipitukāmo, yo so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī tattha nikkhipeyya, tattha nikkhipitvā, yo so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī tattha nikkhipeyya, tattha nikkhipitvā, yo so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī tattha nikkhipeyyapi, nopi nikkhipeyya. Taṃ kissa hetu? Antamaso bhaṇḍadhovanampi bhavissatī’’ti.
PTS 4.317缅 2.502已对照

“聚落主,犹如那无孔、不漏、不渗的水瓮,我的比丘、比丘尼也正是如此。我为他们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。那是什么缘故呢?聚落主,因为他们以我为洲、以我为庇护、以我为救护、以我为归依而住。聚落主,犹如那无孔、会漏、会渗的水瓮,我的优婆塞、优婆夷也正是如此。我为他们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。那是什么缘故呢?聚落主,因为他们以我为洲、以我为庇护、以我为救护、以我为归依而住。聚落主,犹如那有孔、会漏、会渗的水瓮,对我而言,其他外道的沙门、婆罗门、游方者也正是如此。我为他们教导初善、中善、后善的,具足义理与文句的法,显示完全圆满、遍净的梵行。那是什么缘故呢?他们或许会了知哪怕一句,那将使他们长夜得利益与安乐。”这样说时,刀师氏子聚落主对世尊这样说:“奇哉!尊者……乃至……从今日起,终生皈依。”第七[经]。

‘‘Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko acchiddo ahārī aparihārī; evameva mayhaṃ bhikkhubhikkhuniyo. Tesāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Ete hi, gāmaṇi, maṃdīpā maṃleṇā maṃtāṇā maṃsaraṇā viharanti. Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko acchiddo hārī parihārī; evameva mayhaṃ upāsakaupāsikāyo. Tesāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Ete hi, gāmaṇi, maṃdīpā maṃleṇā maṃtāṇā maṃsaraṇā viharanti. Seyyathāpi, gāmaṇi, yo so udakamaṇiko chiddo hārī parihārī; evameva mayhaṃ aññatitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā. Tesāhaṃ dhammaṃ desemi – ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsemi. Taṃ kissa hetu? Appeva nāma ekaṃ padampi ājāneyyuṃ, taṃ nesaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. Evaṃ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Sattamaṃ.
已对照

八、吹螺者经

8. Saṅkhadhamasuttaṃ
360PTS 4.318已对照

三百六十、一时,世尊住在那烂陀波婆离迦芒果林。那时,尼乾陀的弟子刀师氏子聚落主来到世尊之处;到了之后,坐在一旁。世尊对坐在一旁的刀师氏子聚落主这样说——“聚落主,尼乾陀·若提子(Nigaṇṭha Nāṭaputta)是怎样为弟子们说法的?”“尊者,尼乾陀·若提子是这样为弟子们说法的:‘凡是杀生的,他全都是堕苦界者、堕地狱者;凡是不与取的,他全都是堕苦界者、堕地狱者;凡是于诸欲邪行的,他全都是堕苦界者、堕地狱者;凡是说虚妄语的,他全都是堕苦界者、堕地狱者。[人]多行何者、多行何者而住,便被那个、那个所引导。’尊者,尼乾陀·若提子就是这样为弟子们说法的。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那个、那个所引导’——若是这样,就没有任何人会是堕苦界者、堕地狱者了——照尼乾陀·若提子的话[来说]。”

360. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane. Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi nigaṇṭhasāvako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘kathaṃ nu kho, gāmaṇi, nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ desetī’’ti? ‘‘Evaṃ kho, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ deseti – ‘yo koci pāṇaṃ atipāteti, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci musā bhaṇati sabbo, so āpāyiko nerayiko. Yaṃbahulaṃ yaṃbahulaṃ viharati, tena tena nīyatī’ti. Evaṃ kho, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sāvakānaṃ dhammaṃ desetī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati, tena tena nīyati’, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
缅 2.503已对照

“聚落主,你认为怎样?凡是那杀生的人,就夜里或白天的时时刻刻而论,哪一种时候较多——是他杀生的时候,还是他不杀生的时候?”“尊者,凡是那杀生的人,就夜里或白天的时时刻刻而论,他杀生的时候较少,而他不杀生的时候却较多。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那个、那个所引导’——若是这样,就没有任何人会是堕苦界者、堕地狱者了——照尼乾陀·若提子的话[来说]。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yo so puriso pāṇātipātī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, katamo bahutaro samayo, yaṃ vā so pāṇamatipāteti, yaṃ vā so pāṇaṃ nātipātetī’’ti? ‘‘Yo so, bhante, puriso pāṇātipātī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, appataro so samayo yaṃ so pāṇamatipāteti, atha kho sveva bahutaro samayo yaṃ so pāṇaṃ nātipātetī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati tena tena nīyatī’ti, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
已对照

“聚落主,你认为怎样?凡是那不与取的人,就夜里或白天的时时刻刻而论,哪一种时候较多——是他取不与之物的时候,还是他不取不与之物的时候?”“尊者,凡是那不与取的人,就夜里或白天的时时刻刻而论,他取不与之物的时候较少,而他不取不与之物的时候却较多。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那个、那个所引导’——若是这样,就没有任何人会是堕苦界者、堕地狱者了——照尼乾陀·若提子的话[来说]。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yo so puriso adinnādāyī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, katamo bahutaro samayo, yaṃ vā so adinnaṃ ādiyati, yaṃ vā so adinnaṃ nādiyatī’’ti. ‘‘Yo so, bhante, puriso adinnādāyī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya appataro so samayo, yaṃ so adinnaṃ ādiyati, atha kho sveva bahutaro samayo, yaṃ so adinnaṃ nādiyatī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati tena tena nīyatī’ti, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
PTS 4.319已对照

“聚落主,你认为怎样?凡是那欲邪行的人,就夜里或白天的时时刻刻而论,哪一种时候较多——是他于诸欲邪行的时候,还是他不于诸欲邪行的时候?”“尊者,凡是那欲邪行的人,就夜里或白天的时时刻刻而论,他于诸欲邪行的时候较少,而他不于诸欲邪行的时候却较多。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那个、那个所引导’——若是这样,就没有任何人会是堕苦界者、堕地狱者了——照尼乾陀·若提子的话[来说]。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yo so puriso kāmesumicchācārī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, katamo bahutaro samayo, yaṃ vā so kāmesu micchā carati, yaṃ vā so kāmesu micchā na caratī’’ti? ‘‘Yo so, bhante, puriso kāmesumicchācārī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, appataro so samayo yaṃ so kāmesu micchā carati, atha kho sveva bahutaro samayo, yaṃ so kāmesu micchā na caratī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati tena tena nīyatī’ti, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
缅 2.504已对照

“聚落主,你认为怎样?凡是那说虚妄语的人,就夜里或白天的时时刻刻而论,哪一种时候较多——是他说虚妄语的时候,还是他不说虚妄语的时候?”“尊者,凡是那说虚妄语的人,就夜里或白天的时时刻刻而论,他说虚妄语的时候较少,而他不说虚妄语的时候却较多。”“聚落主,‘[人]多行何者、多行何者而住,便被那个、那个所引导’——若是这样,就没有任何人会是堕苦界者、堕地狱者了——照尼乾陀·若提子的话[来说]。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yo so puriso musāvādī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, katamo bahutaro samayo, yaṃ vā so musā bhaṇati, yaṃ vā so musā na bhaṇatī’’ti? ‘‘Yo so, bhante, puriso musāvādī rattiyā vā divasassa vā samayāsamayaṃ upādāya, appataro so samayo, yaṃ so musā bhaṇati, atha kho sveva bahutaro samayo, yaṃ so musā na bhaṇatī’’ti. ‘‘‘Yaṃbahulaṃ yaṃbahulañca, gāmaṇi, viharati tena tena nīyatī’ti, evaṃ sante na koci āpāyiko nerayiko bhavissati, yathā nigaṇṭhassa nāṭaputtassa vacanaṃ’’.
PTS 4.320已对照

“聚落主,在此,有某位导师是这样说、这样见的:‘凡是杀生的,他全都是堕苦界者、堕地狱者;凡是不与取的,他全都是堕苦界者、堕地狱者;凡是于诸欲邪行的,他全都是堕苦界者、堕地狱者;凡是说虚妄语的,他全都是堕苦界者、堕地狱者。’聚落主,而弟子对那位导师有净信。他这样想:‘我的导师是这样说、这样见的——凡是杀生的,他全都是堕苦界者、堕地狱者。而我确实杀过生,我也是堕苦界者、堕地狱者。’他获得[这样的]见。聚落主,[他]不舍断那[言]语、不舍断那心[念]、不舍离那见,便如被取来放下[一般],就这样[堕]在地狱中。‘我的导师是这样说、这样见的——凡是不与取的,他全都是堕苦界者、堕地狱者。而我确实取过不与之物,我也是堕苦界者、堕地狱者。’他获得[这样的]见。聚落主,[他]不舍断那[言]语、不舍断那心[念]、不舍离那见,便如被取来放下[一般],就这样[堕]在地狱中。‘我的导师是这样说、这样见的——凡是于诸欲邪行的,他全都是堕苦界者、堕地狱者。而我确实于诸欲行过邪行,我也是堕苦界者、堕地狱者。’他获得[这样的]见。聚落主,[他]不舍断那[言]语、不舍断那心[念]、不舍离那见,便如被取来放下[一般],就这样[堕]在地狱中。‘我的导师是这样说、这样见的——凡是说虚妄语的,他全都是堕苦界者、堕地狱者。而我确实说过虚妄语,我也是堕苦界者、堕地狱者。’他获得[这样的]见。聚落主,[他]不舍断那[言]语、不舍断那心[念]、不舍离那见,便如被取来放下[一般],就这样[堕]在地狱中。

‘‘Idha, gāmaṇi, ekacco satthā evaṃvādī hoti evaṃdiṭṭhi [evaṃdiṭṭhī (ka.)] – ‘yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so āpāyiko nerayiko, yo koci musā bhaṇati, sabbo so āpāyiko nerayiko’ti. Tasmiṃ kho pana, gāmaṇi, satthari sāvako abhippasanno hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘mayhaṃ kho satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so āpāyiko nerayikoti. Atthi kho pana mayā pāṇo atipātito, ahampamhi āpāyiko nerayikoti diṭṭhiṃ paṭilabhati. Taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Mayhaṃ kho satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so āpāyiko nerayikoti. Atthi kho pana mayā adinnaṃ ādinnaṃ ahampamhi āpāyiko nerayikoti diṭṭhiṃ paṭilabhati. Taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Mayhaṃ kho satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so āpāyiko nerayiko’ti. Atthi kho pana mayā kāmesu micchā ciṇṇaṃ. ‘Ahampamhi āpāyiko nerayiko’ti diṭṭhiṃ paṭilabhati. Taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Mayhaṃ kho satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – yo koci musā bhaṇati, sabbo so āpāyiko nerayikoti. Atthi kho pana mayā musā bhaṇitaṃ. ‘Ahampamhi āpāyiko nerayiko’ti diṭṭhiṃ paṭilabhati. Taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.
缅 2.505已对照

“聚落主,然而在此,如来出现于世间,是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。他以种种方式呵责、谴责杀生,并且说:‘你们要远离杀生!’呵责、谴责不与取,并且说:‘你们要远离不与取!’呵责、谴责欲邪行,并且说:‘你们要远离欲邪行!’呵责、谴责虚妄语,并且说:‘你们要远离虚妄语!’聚落主,而弟子对那位导师有净信。他这样思察:‘世尊以种种方式呵责、谴责杀生,并且说「你们要远离杀生」。而我确实杀过生,或多或少。凡是我所杀过的生,或多或少,那是不妥的,那是不好的。即使我因此而懊悔,我这恶业也不会成为未作的。’他这样省思之后,便舍断那杀生,并且于未来远离杀生。这样,便有此恶业的舍断;这样,便有此恶业的超越。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā. So anekapariyāyena pāṇātipātaṃ garahati vigarahati, ‘pāṇātipātā viramathā’ti cāha. Adinnādānaṃ garahati vigarahati, ‘adinnādānā viramathā’ti cāha. Kāmesumicchācāraṃ garahati, vigarahati ‘kāmesumicchācārā viramathā’ti cāha. Musāvādaṃ garahati vigarahati ‘musāvādā viramathā’ti cāha. Tasmiṃ kho pana, gāmaṇi, satthari sāvako abhippasanno hoti. So iti paṭisañcikkhati – ‘bhagavā kho anekapariyāyena pāṇātipātaṃ garahati vigarahati, pāṇātipātā viramathāti cāha. Atthi kho pana mayā pāṇo atipātito yāvatako vā tāvatako vā. Yo kho pana mayā pāṇo atipātito yāvatako vā tāvatako vā, taṃ na suṭṭhu, taṃ na sādhu. Ahañceva [ahañce (?)] kho pana tappaccayā vippaṭisārī assaṃ. Na metaṃ pāpaṃ kammaṃ [pāpakammaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] akataṃ bhavissatī’ti. So iti paṭisaṅkhāya tañceva pāṇātipātaṃ pajahati. Āyatiñca pāṇātipātā paṭivirato hoti. Evametassa pāpassa kammassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpassa kammassa samatikkamo hoti.
PTS 4.321已对照

“‘世尊以种种方式呵责、谴责不与取,并且说「你们要远离不与取」。而我确实取过不与之物,或多或少。凡是我所取过的不与之物,或多或少,那是不妥的,那是不好的。即使我因此而懊悔,我这恶业也不会成为未作的。’他这样省思之后,便舍断那不与取,并且于未来远离不与取。这样,便有此恶业的舍断;这样,便有此恶业的超越。

‘‘‘Bhagavā kho anekapariyāyena adinnādānaṃ garahati vigarahati, adinnādānā viramathāti cāha. Atthi kho pana mayā adinnaṃ ādinnaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā. Yaṃ kho pana mayā adinnaṃ ādinnaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā taṃ na suṭṭhu, taṃ na sādhu. Ahañceva kho pana tappaccayā vippaṭisārī assaṃ, na metaṃ pāpaṃ kammaṃ akataṃ bhavissatī’ti. So iti paṭisaṅkhāya tañceva adinnādānaṃ pajahati. Āyatiñca adinnādānā paṭivirato hoti. Evametassa pāpassa kammassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpassa kammassa samatikkamo hoti.
缅 2.506已对照

“‘世尊以种种方式呵责、谴责欲邪行,并且说「你们要远离欲邪行」。而我确实于诸欲行过邪行,或多或少。凡是我于诸欲所行过的邪行,或多或少,那是不妥的,那是不好的。即使我因此而懊悔,我这恶业也不会成为未作的。’他这样省思之后,便舍断那欲邪行,并且于未来远离欲邪行。这样,便有此恶业的舍断;这样,便有此恶业的超越。

‘‘‘Bhagavā kho pana anekapariyāyena kāmesumicchācāraṃ garahati vigarahati, kāmesumicchācārā viramathāti cāha. Atthi kho pana mayā kāmesu micchā ciṇṇaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā. Yaṃ kho pana mayā kāmesu micchā ciṇṇaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā taṃ na suṭṭhu, taṃ na sādhu. Ahañceva kho pana tappaccayā vippaṭisārī assaṃ, na metaṃ pāpaṃ kammaṃ akataṃ bhavissatī’ti. So iti paṭisaṅkhāya tañceva kāmesumicchācāraṃ pajahati, āyatiñca kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Evametassa pāpassa kammassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpassa kammassa samatikkamo hoti.
已对照

“‘世尊以种种方式呵责、谴责虚妄语,并且说「你们要远离虚妄语」。而我确实说过虚妄语,或多或少。凡是我所说过的虚妄语,或多或少,那是不妥的,那是不好的。即使我因此而懊悔,我这恶业也不会成为未作的。’他这样省思之后,便舍断那虚妄语,并且于未来远离虚妄语。这样,便有此恶业的舍断;这样,便有此恶业的超越。

‘‘‘Bhagavā kho pana anekapariyāyena musāvādaṃ garahati vigarahati, musāvādā viramathāti cāha. Atthi kho pana mayā musā bhaṇitaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā. Yaṃ kho pana mayā musā bhaṇitaṃ yāvatakaṃ vā tāvatakaṃ vā taṃ na suṭṭhu, taṃ na sādhu. Ahañceva kho pana tappaccayā vippaṭisārī assaṃ, na metaṃ pāpaṃ kammaṃ akataṃ bhavissatī’ti. So iti paṭisaṅkhāya tañceva musāvādaṃ pajahati, āyatiñca musāvādā paṭivirato hoti. Evametassa pāpassa kammassa pahānaṃ hoti. Evametassa pāpassa kammassa samatikkamo hoti.
PTS 4.322已对照

“他舍断杀生,远离杀生;舍断不与取,远离不与取;舍断欲邪行,远离欲邪行;舍断虚妄语,远离虚妄语;舍断离间语,远离离间语;舍断粗恶语,远离粗恶语;舍断杂秽语,远离杂秽语;舍断贪欲,不怀贪欲;舍断瞋恚与恼恨,心无瞋恚;舍断邪见,持正见。

‘‘So pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti. Adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti. Kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti. Musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti. Pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti. Pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti. Abhijjhaṃ pahāya anabhijjhālu hoti. Byāpādappadosaṃ pahāya abyāpannacitto hoti. Micchādiṭṭhiṃ pahāya sammādiṭṭhiko hoti.
已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷惑、正知、具念,以与慈俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与慈俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。聚落主,犹如有力的吹螺者毫不费力便能令四方[听闻]知晓;正是如此,聚落主,如是修习、如是多作的慈心解脱,凡有限量所作之业,都不会残留于其中,都不会停留于其中。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Seyyathāpi, gāmaṇi, balavā saṅkhadhamo appakasireneva catuddisā viññāpeyya; evameva kho, gāmaṇi, evaṃ bhāvitāya mettāya cetovimuttiyā evaṃ bahulīkatāya yaṃ pamāṇakataṃ kammaṃ, na taṃ tatrāvasissati, na taṃ tatrāvatiṭṭhati.
缅 2.507已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷惑、正知、具念,以与悲俱的心……乃至……以与喜俱的心……乃至……以与舍俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与舍俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。聚落主,犹如有力的吹螺者毫不费力便能令四方[听闻]知晓;正是如此,聚落主,如是修习、如是多作的舍心解脱,凡有限量所作之业,都不会残留于其中,都不会停留于其中。”这样说时,刀师氏子聚落主对世尊这样说:“奇哉!尊者,奇哉!尊者……乃至……愿世尊忆持我为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第八[经]。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe…. Upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. Seyyathāpi, gāmaṇi, balavā saṅkhadhamo appakasireneva catuddisā viññāpeyya; evameva kho, gāmaṇi, evaṃ bhāvitāya upekkhāya cetovimuttiyā evaṃ bahulīkatāya yaṃ pamāṇakataṃ kammaṃ na taṃ tatrāvasissati, na taṃ tatrāvatiṭṭhatī’’ti. Evaṃ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante…pe… upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、家族经

9. Kulasuttaṃ
361PTS 4.323已对照

三百六十一、一时,世尊在憍萨罗国游行,与大比丘僧团一起,到达了那烂陀。在那里,世尊住在那烂陀的波婆离迦芒果林。

361. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ yena nāḷandā tadavasari. Tatra sudaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane.
已对照

那时,那烂陀正值饥馑,谋生两难,白骨遍地,种下的只成签条。那时,尼乾陀·若提子与大尼乾陀会众一起住在那烂陀。那时,尼乾陀的弟子刀师氏子聚落主来到尼乾陀·若提子那里;到了之后,礼敬尼乾陀·若提子,坐在一旁。尼乾陀·若提子对坐在一旁的刀师氏子聚落主这样说:“聚落主,来吧,你去对沙门乔达摩施加论难。这样,你的善名声将会传扬:‘刀师氏子聚落主对有如此大神通力、如此大威力的沙门乔达摩施加了论难。’”

Tena kho pana samayena nāḷandā dubbhikkhā hoti dvīhitikā setaṭṭhikā salākāvuttā. Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto nāḷandāyaṃ paṭivasati mahatiyā nigaṇṭhaparisāya saddhiṃ. Atha kho asibandhakaputto gāmaṇi nigaṇṭhasāvako yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho asibandhakaputtaṃ gāmaṇiṃ nigaṇṭho nāṭaputto etadavoca – ‘‘ehi tvaṃ, gāmaṇi, samaṇassa gotamassa vādaṃ āropehi. Evaṃ te kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchissati – ‘asibandhakaputtena gāmaṇinā samaṇassa gotamassa evaṃmahiddhikassa evaṃmahānubhāvassa vādo āropito’’’ti.
PTS 4.324缅 2.508已对照

“尊者,我要如何对有如此大神通力、如此大威力的沙门乔达摩施加论难呢?”“聚落主,来吧,你前往沙门乔达摩那里;到了之后,对沙门乔达摩这样说:‘尊者,世尊不是以种种方式称赞对诸家族的爱护,称赞守护,称赞悲悯吗?’聚落主,如果沙门乔达摩被这样问时这样回答:‘是的,聚落主,如来以种种方式称赞对诸家族的爱护,称赞守护,称赞悲悯。’你就对他这样说:‘那么,尊者,为什么世尊在饥馑、谋生两难、白骨遍地、种下的只成签条之时,与大比丘僧团一起游行呢?世尊是在行向诸家族的断绝,世尊是在行向诸家族的祸患,世尊是在行向诸家族的损害!’聚落主,沙门乔达摩被你问了这两端的问题,既不能吐出,也不能吞下。”“是的,尊者。”刀师氏子聚落主应诺了尼乾陀·若提子,从座位起来,礼敬尼乾陀·若提子,右绕之后,前往世尊那里;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的刀师氏子聚落主对世尊这样说:

‘‘Kathaṃ panāhaṃ, bhante, samaṇassa gotamassa evaṃmahiddhikassa evaṃmahānubhāvassa vādaṃ āropessāmī’’ti? ‘‘Ehi tvaṃ, gāmaṇi, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā samaṇaṃ gotamaṃ evaṃ vadehi – ‘nanu, bhante, bhagavā anekapariyāyena kulānaṃ anuddayaṃ [anudayaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] vaṇṇeti, anurakkhaṃ vaṇṇeti, anukampaṃ vaṇṇetī’ti? Sace kho, gāmaṇi, samaṇo gotamo evaṃ puṭṭho evaṃ byākaroti – ‘evaṃ, gāmaṇi, tathāgato anekapariyāyena kulānaṃ anuddayaṃ vaṇṇeti, anurakkhaṃ vaṇṇeti, anukampaṃ vaṇṇetī’ti, tamenaṃ tvaṃ evaṃ vadeyyāsi – ‘atha kiñcarahi, bhante, bhagavā dubbhikkhe dvīhitike setaṭṭhike salākāvutte mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ cārikaṃ carati? Ucchedāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, anayāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, upaghātāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno’ti! Imaṃ kho te, gāmaṇi, samaṇo gotamo ubhatokoṭikaṃ pañhaṃ puṭṭho neva sakkhati [sakkhiti (sī.) ma. ni. 2.83] uggilituṃ, neva sakkhati ogilitu’’nti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho asibandhakaputto gāmaṇi nigaṇṭhassa nāṭaputtassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 4.325缅 2.509已对照

“尊者,世尊不是以种种方式称赞对诸家族的爱护,称赞守护,称赞悲悯吗?”“是的,聚落主,如来以种种方式称赞对诸家族的爱护,称赞守护,称赞悲悯。”“那么,尊者,为什么世尊在饥馑、谋生两难、白骨遍地、种下的只成签条之时,与大比丘僧团一起游行呢?世尊是在行向诸家族的断绝,世尊是在行向诸家族的祸患,世尊是在行向诸家族的损害。”“聚落主,从此[上溯]九十一劫,凡我所忆念的,我不知有任何家族仅因施与熟食而曾受损害。然而,凡是那些富裕、有大财富、大受用、有丰厚的金银、丰厚的钱财资具、丰厚的钱财谷物的家族,那一切都是由布施所生的、由真实所生的、由沙门性所生的。聚落主,有八因、八缘导致诸家族的损害:或诸家族由国王而遭受损害,或诸家族由盗贼而遭受损害,或诸家族由火而遭受损害,或诸家族由水而遭受损害,或所埋藏的[财物]从其处消失,或经营不善的事业失败,或家族中出了家族之炭[即败家子],他把那些财物挥散、吹尽、毁灭,无常性为第八。聚落主,这就是导致诸家族损害的八因、八缘。聚落主,当这八因、八缘存在时,若有人对我这样说:‘世尊是在行向诸家族的断绝,世尊是在行向诸家族的祸患,世尊是在行向诸家族的损害’,聚落主,[那人]不舍那[言]语、不舍那心[念]、不舍离那见,便如被取来放下[一般],就这样[堕]在地狱中。”这样说时,刀师氏子聚落主对世尊这样说:“奇哉!尊者,奇哉!尊者……乃至……愿世尊忆持我为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第九[经]。

‘‘Nanu, bhante, bhagavā anekapariyāyena kulānaṃ anuddayaṃ vaṇṇeti, anurakkhaṃ vaṇṇeti, anukampaṃ vaṇṇetī’’ti? ‘‘Evaṃ, gāmaṇi, tathāgato anekapariyāyena kulānaṃ anuddayaṃ vaṇṇeti, anurakkhaṃ vaṇṇeti, anukampaṃ vaṇṇetī’’ti. ‘‘Atha kiñcarahi, bhante, bhagavā dubbhikkhe dvīhitike setaṭṭhike salākāvutte mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ cārikaṃ carati? Ucchedāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, anayāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, upaghātāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno’’ti. ‘‘Ito so, gāmaṇi, ekanavutikappe [ekanavuto kappo (syā. kaṃ.), ekanavutikappo (pī.)] yamahaṃ anussarāmi, nābhijānāmi kiñci kulaṃ pakkabhikkhānuppadānamattena upahatapubbaṃ. Atha kho yāni tāni kulāni aḍḍhāni mahaddhanāni mahābhogāni pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni pahūtadhanadhaññāni, sabbāni tāni dānasambhūtāni ceva saccasambhūtāni ca sāmaññasambhūtāni ca. Aṭṭha kho, gāmaṇi, hetū, aṭṭha paccayā kulānaṃ upaghātāya. Rājato vā kulāni upaghātaṃ gacchanti, corato vā kulāni upaghātaṃ gacchanti, aggito vā kulāni upaghātaṃ gacchanti, udakato vā kulāni upaghātaṃ gacchanti, nihitaṃ vā ṭhānā vigacchati [nihitaṃ vā nādhigacchanti (sī. pī.)], duppayuttā vā kammantā vipajjanti, kule vā kulaṅgāroti [kulānaṃ vā kulaṅgāro (sī.)] uppajjati, yo te bhoge vikirati vidhamati viddhaṃseti, aniccatāye aṭṭhamīti. Ime kho, gāmaṇi, aṭṭha hetū, aṭṭha paccayā kulānaṃ upaghātāya. Imesu kho, gāmaṇi, aṭṭhasu hetūsu, aṭṭhasu paccayesu saṃvijjamānesu yo maṃ evaṃ vadeyya – ‘ucchedāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, anayāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno, upaghātāya bhagavā kulānaṃ paṭipanno’ti, taṃ, gāmaṇi, vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye’’ti. Evaṃ vutte, asibandhakaputto gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante…pe… upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Navamaṃ.
已对照

十、摩尼珠髻经

10. Maṇicūḷakasuttaṃ
362已对照

三百六十二、一时,世尊住在王舍城竹林迦兰陀园。那时,在王的内宫中,王的会众集坐、聚集时,生起了这样的中间话:“金银对释子沙门是许可的,释子沙门领受金银,释子沙门接受金银!”

362. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena rājantepure rājaparisāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajata’’nti!
PTS 4.326缅 2.510已对照

那时,摩尼珠髻聚落主正坐在那会众中。于是摩尼珠髻聚落主对那会众这样说:“诸位贤者,不要这样说。金银对释子沙门是不许可的,释子沙门不领受金银,释子沙门不接受金银,释子沙门已放下摩尼与黄金、已远离金银。”摩尼珠髻聚落主能够使那会众信服。于是摩尼珠髻聚落主前往世尊那里;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的摩尼珠髻聚落主对世尊这样说:“尊者,在这里,在王的内宫中,王的会众集坐、聚集时,生起了这样的中间话:‘金银对释子沙门是许可的,释子沙门领受金银,释子沙门接受金银。’这样说时,尊者,我对那会众这样说:‘诸位贤者,不要这样说。金银对释子沙门是不许可的,释子沙门不领受金银,释子沙门不接受金银,释子沙门已放下摩尼与黄金、已远离金银。’尊者,我能够使那会众信服。尊者,我这样解答,是否确是在转述世尊所说的话,不以不实之事诽谤世尊,随法而解说法,没有任何如法的论说或随论会招致可责难之处?”

Tena kho pana samayena maṇicūḷako gāmaṇi tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti. Atha kho maṇicūḷako gāmaṇi taṃ parisaṃ etadavoca – ‘‘mā ayyo [ayyā (sī. pī.)] evaṃ avacuttha. Na kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nappaṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatā’’ti. Asakkhi kho maṇicūḷako gāmaṇi taṃ parisaṃ saññāpetuṃ. Atha kho maṇicūḷako gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho maṇicūḷako gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha, bhante, rājantepure rājaparisāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajata’nti. Evaṃ vutte, ahaṃ, bhante, taṃ parisaṃ etadavocaṃ – ‘mā ayyo evaṃ avacuttha. Na kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nappaṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatā’ti. Asakkhiṃ khvāhaṃ, bhante, taṃ parisaṃ saññāpetuṃ. Kaccāhaṃ, bhante, evaṃ byākaramāno vuttavādī ceva bhagavato homi, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhāmi, dhammassa cānudhammaṃ byākaromi, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti?
PTS 4.327已对照

“聚落主,你这样解答,确实是在转述我所说的话,不以不实之事诽谤我,随法而解说法,没有任何如法的论说或随论会招致可责难之处。聚落主,因为金银对释子沙门是不许可的,释子沙门不领受金银,释子沙门不接受金银,释子沙门已放下摩尼与黄金、已远离金银。聚落主,金银对谁是许可的,五欲功德对他也是许可的。五欲功德对谁是许可的,聚落主,你应一向地忆持这[一点]:[那是]非沙门法、非释子法。然而,聚落主,我是这样说的:需要草者应寻求草,需要木材者应寻求木材,需要车者应寻求车,需要人者应寻求人。但是,聚落主,我无论以任何方式都不说‘金银是应领受的、应寻求的’。”第十[经]。

‘‘Taggha tvaṃ, gāmaṇi, evaṃ byākaramāno vuttavādī ceva me hosi, na ca maṃ abhūtena abbhācikkhasi, dhammassa cānudhammaṃ byākarosi, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati. Na hi, gāmaṇi, kappati samaṇānaṃ sakyaputtiyānaṃ jātarūparajataṃ, na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nappaṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṃ, nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatā. Yassa kho, gāmaṇi, jātarūparajataṃ kappati, pañcapi tassa kāmaguṇā kappanti. Yassa pañca kāmaguṇā kappanti ( ) [(tassapi jātarūparajataṃ kappati,) (syā. kaṃ.)], ekaṃsenetaṃ, gāmaṇi, dhāreyyāsi assamaṇadhammo asakyaputtiyadhammoti. Api cāhaṃ, gāmaṇi, evaṃ vadāmi – tiṇaṃ tiṇatthikena pariyesitabbaṃ, dāru dārutthikena pariyesitabbaṃ, sakaṭaṃ sakaṭatthikena pariyesitabbaṃ, puriso purisatthikena pariyesitabbo [pariyesitabbo’’ti (?)]. Natvevāhaṃ, gāmaṇi, kenaci pariyāyena ‘jātarūparajataṃ sāditabbaṃ pariyesitabba’nti vadāmī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

十一、跋陀罗迦经

11. Bhadrakasuttaṃ
363缅 2.511已对照

三百六十三、一时,世尊住在末罗人中,[有]一座名叫优楼频螺劫波的末罗人市镇。那时,跋陀罗迦聚落主前往世尊那里;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的跋陀罗迦聚落主对世尊这样说:“尊者,善哉!愿世尊为我宣说苦的集起与灭没。”“聚落主,如果我就过去世为你宣说苦的集起与灭没——‘过去世曾是这样’——对此你可能会有疑惑,可能会有困惑。聚落主,如果我就未来世为你宣说苦的集起与灭没——‘未来世将会是这样’——对此你也可能会有疑惑,可能会有困惑。然而,聚落主,我就坐在这里,为就坐在这里的你宣说苦的集起与灭没。你要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”跋陀罗迦聚落主回答世尊。世尊这样说:

363. Ekaṃ samayaṃ bhagavā mallesu viharati uruvelakappaṃ nāma mallānaṃ nigamo. Atha kho bhadrako gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho bhadrako gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu me, bhante, bhagavā dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desetū’’ti. ‘‘Ahañce [ahañca (syā. kaṃ. ka.)] te, gāmaṇi, atītamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ – ‘evaṃ ahosi atītamaddhāna’nti, tatra te siyā kaṅkhā, siyā vimati. Ahaṃ ce [ahañca (syā. kaṃ. ka.)] te, gāmaṇi, anāgatamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ – ‘evaṃ bhavissati anāgatamaddhāna’nti, tatrāpi te siyā kaṅkhā, siyā vimati. Api cāhaṃ, gāmaṇi, idheva nisinno ettheva te nisinnassa dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho bhadrako gāmaṇi bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
PTS 4.329缅 2.512已对照

“聚落主,你认为怎样?在优楼频螺劫波,有没有这样的人:因他们被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,你会生起愁、悲、苦、忧、恼?”“尊者,在优楼频螺劫波,有这样的人:因他们被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,我会生起愁、悲、苦、忧、恼。”“聚落主,那么在优楼频螺劫波,有没有这样的人:因他们被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,你不会生起愁、悲、苦、忧、恼?”“尊者,在优楼频螺劫波,有这样的人:因他们被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,我不会生起愁、悲、苦、忧、恼。”“聚落主,是什么因、什么缘,使你因一部分优楼频螺劫波人被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,而会生起愁、悲、苦、忧、恼?”“尊者,凡是那些因他们被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,我会生起愁、悲、苦、忧、恼的优楼频螺劫波人,我对他们有欲贪。尊者,而凡是那些因他们被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,我不会生起愁、悲、苦、忧、恼的优楼频螺劫波人,我对他们没有欲贪。”“聚落主,你以这已见的、已知的、无时而已得的、已深入的法,对过去与未来导出理路:‘凡任何于过去世生起的苦,那一切都以欲为根、以欲为因缘;因为欲是苦的根。凡任何于未来世将生起的苦,那一切也都以欲为根、以欲为因缘;因为欲是苦的根。’”“稀有啊,尊者!未曾有啊,尊者!尊者,这[话]被世尊说得多么好:‘凡任何生起的苦,那一切都以欲为根、以欲为因缘;因为欲是苦的根。’尊者,我有一个名叫质罗婆私的童子,住在外面的住处。尊者,我一早起来就派一个人[去]:‘喂,去吧,去探知质罗婆私童子[的情况]。’尊者,只要那人还没回来,我就总是有[心的]变异:‘但愿质罗婆私童子没有遭到什么病害。’”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, atthi te uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Atthi me, bhante, uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. ‘‘Atthi pana te, gāmaṇi, uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Atthi me, bhante, uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. ‘‘Ko nu kho, gāmaṇi, hetu, ko paccayo yena te ekaccānaṃ uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Yesaṃ me, bhante, uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, atthi me tesu chandarāgo. Yesaṃ pana, bhante, uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, natthi me tesu chandarāgo’’ti. ‘‘Iminā tvaṃ, gāmaṇi, dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṃ nehi – ‘yaṃ kho kiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajji [uppajjati (sabbattha)] sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassa. Yampi hi kiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ [subhāsitamidaṃ (sī. pī.)], bhante, bhagavatā [yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassāti, yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassā’’ti (syā. kaṃ.)] – ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassā’ti. [‘‘yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dūkkhassāti, yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassā’’ti (syā. kaṃ)] Atthi me, bhante, ciravāsī nāma kumāro bahi āvasathe [āvesane (?)] paṭivasati. So khvāhaṃ, bhante, kālasseva vuṭṭhāya purisaṃ uyyojemi [uyyojesiṃ (ka.)] – ‘gaccha, bhaṇe, ciravāsiṃ kumāraṃ jānāhī’ti. Yāvakīvañca, bhante, so puriso nāgacchati, tassa me hoteva aññathattaṃ – ‘mā heva ciravāsissa kumārassa kiñci ābādhayitthā’’’ti [ābādhayethāti (syā. kaṃ. pī. ka.)].
已对照

“聚落主,你认为怎样?因质罗婆私童子被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,你会生起愁、悲、苦、忧、恼吗?”“尊者,因质罗婆私童子被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,我连生命都可能有变异,我怎么会不生起愁、悲、苦、忧、恼呢?”“聚落主,依这个方式也应知道这[一点]:‘凡任何生起的苦,那一切都以欲为根、以欲为因缘;因为欲是苦的根。’”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, ciravāsissa kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Ciravāsissa me, bhante, kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. ‘‘Imināpi kho etaṃ, gāmaṇi, pariyāyena veditabbaṃ – ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti.
已对照

“聚落主,你认为怎样?当质罗婆私的母亲还未被你见到、未被你听闻时,你对质罗婆私的母亲有欲、或贪、或爱吗?”“不是的,尊者。”“聚落主,是由于见到或由于听闻,你才有了这样[的心]:‘对质罗婆私的母亲的欲、或贪、或爱’吗?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yadā te ciravāsimātā [ciravāsissa mātā (sī. pī.)] adiṭṭhā ahosi, assutā ahosi, te ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Dassanaṃ vā te, gāmaṇi, āgamma savanaṃ vā evaṃ te ahosi – ‘ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vā’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
PTS 4.330已对照

“聚落主,你认为怎样?因质罗婆私的母亲被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,你会生起愁、悲、苦、忧、恼吗?”“尊者,因质罗婆私的母亲被处死、或被囚禁、或[遭]损失、或[受]谴责,我连生命都可能有变异,我怎么会不生起愁、悲、苦、忧、恼呢!”“聚落主,依这个方式也应知道这[一点]:‘凡任何生起的苦,那一切都以欲为根、以欲为因缘;因为欲是苦的根。’”第十一[经]。

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, ciravāsimātuyā te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Ciravāsimātuyā me, bhante, vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti! ‘‘Imināpi kho etaṃ, gāmaṇi, pariyāyena veditabbaṃ – ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti. Ekādasamaṃ.
已对照

十二、王顶经

12. Rāsiyasuttaṃ
364缅 2.513已对照

三百六十四、那时,王顶聚落主来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的王顶聚落主对世尊这样说:“尊者,我听到这样的话——‘沙门乔达摩呵责一切苦行,对一切修苦行、活命粗陋者一向非难、讥毁。’尊者,那些这样说的人——‘沙门乔达摩呵责一切苦行,对一切修苦行、活命粗陋者一向非难、讥毁’——他们是否是在转述世尊所说的话?他们是否不曾以不实之事诽谤世尊?是否是随法而解说法?是否没有任何如法的论说或随论会招致可责难之处?”“聚落主,那些这样说的人——‘沙门乔达摩呵责一切苦行,对一切修苦行、活命粗陋者一向非难、讥毁’——他们并不是在转述我所说的话,而是以不实、空洞、不真之事诽谤我。

364. Atha kho rāsiyo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho rāsiyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante, ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’ti [upakkosati upavadatīti (dī. ni. 1.381)]. Ye te, bhante, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’ti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti? ‘‘Ye te, gāmaṇi, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati, sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī’ti, na me te vuttavādino, abbhācikkhanti ca pana maṃ te asatā tucchā abhūtena’’.
PTS 4.331已对照

“聚落主,有这两边,出家者不应亲近:即这于诸欲中的欲乐之乐的实践——下劣的、村野的、凡夫的、非圣的、无益的;以及这自苦的实践——苦的、非圣的、无益的。聚落主,不趋近这两边,有为如来所现正觉的中道,能生眼、能生智,导向寂静、证智、正觉、涅槃。聚落主,那为如来所现正觉的、能生眼、能生智,导向寂静、证智、正觉、涅槃的中道是什么呢?就是这八支圣道,即:正见……乃至……正定。聚落主,这就是那为如来所现正觉的、能生眼、能生智,导向寂静、证智、正觉、涅槃的中道。

‘‘Dveme, gāmaṇi, antā pabbajitena na sevitabbā – yo cāyaṃ kāmesu kāmasukhallikānuyogo hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito, yo cāyaṃ attakilamathānuyogo dukkho anariyo anatthasaṃhito. Ete te, gāmaṇi, ubho ante anupagamma majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Katamā ca sā, gāmaṇi, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ kho sā, gāmaṇi, majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati.
缅 2.514已对照

“聚落主,世间有这三种受用诸欲者存在、现有。哪三种呢?聚落主,在此,某位受用诸欲者以非法、以强暴遍求财物;以非法、以强暴遍求财物之后,不使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。再者,聚落主,在此,某位受用诸欲者以非法、以强暴遍求财物;以非法、以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。再者,聚落主,在此,某位受用诸欲者以非法、以强暴遍求财物;以非法、以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,分与、作诸福德。

‘‘Tayo kho me, gāmaṇi, kāmabhogino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati, sāhasena adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena. Adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena. Adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti.
PTS 4.332已对照

“聚落主,在此,某位受用诸欲者以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物;以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物之后,不使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。再者,聚落主,在此,某位受用诸欲者以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物;以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。再者,聚落主,在此,某位受用诸欲者以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物;以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,分与、作诸福德。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi. Dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi. Dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati, sāhasenapi asāhasenapi. Dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti.
PTS 4.333已对照

“聚落主,在此,某位受用诸欲者以法、不以强暴遍求财物;以法、不以强暴遍求财物之后,不使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。再者,聚落主,在此,某位受用诸欲者以法、不以强暴遍求财物;以法、不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。再者,聚落主,在此,某位受用诸欲者以法、不以强暴遍求财物;以法、不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,分与、作诸福德。而他对那些财物贪着、迷醉、沉溺,不见过患,无出离之慧而受用。再者,聚落主,在此,某位受用诸欲者以法、不以强暴遍求财物;以法、不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,分与、作诸福德。而他对那些财物不贪着、不迷醉、不沉溺,见其过患,以出离之慧而受用。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena. Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena. Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena. Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Te ca bhoge gadhito [gathito (sī.)] mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati. Idha pana, gāmaṇi, ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena. Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Te ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.
缅 2.515已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以非法、以强暴遍求财物,以非法、以强暴遍求财物之后,不使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。聚落主,这位受用诸欲者因三处而应受呵责。因哪三处而应受呵责?‘以非法、以强暴遍求财物’——因这第一处而应受呵责。‘不使自己快乐、满足’——因这第二处而应受呵责。‘不分与、不作诸福德’——因这第三处而应受呵责。聚落主,这位受用诸欲者因这三处而应受呵责。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī tīhi ṭhānehi gārayho. Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na attānaṃ sukheti na pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi gārayho.
已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以非法、以强暴遍求财物,以非法、以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。聚落主,这位受用诸欲者因二处而应受呵责,因一处而应受称赞。因哪二处而应受呵责?‘以非法、以强暴遍求财物’——因这第一处而应受呵责。‘不分与、不作诸福德’——因这第二处而应受呵责。因哪一处而应受称赞?‘使自己快乐、满足’——因这一处而应受称赞。聚落主,这位受用诸欲者因这二处而应受呵责,因这一处而应受称赞。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi gārayho, ekena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso? Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi gārayho, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso.
PTS 4.334已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以非法、以强暴遍求财物,以非法、以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,分与、作诸福德。聚落主,这位受用诸欲者因一处而应受呵责,因二处而应受称赞。因哪一处而应受呵责?‘以非法、以强暴遍求财物’——因这一处而应受呵责。因哪二处而应受称赞?‘使自己快乐、满足’——因这第一处而应受称赞。‘分与、作诸福德’——因这第二处而应受称赞。聚落主,这位受用诸欲者因这一处而应受呵责,因这二处而应受称赞。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena, adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī ekena ṭhānena gārayho, dvīhi ṭhānehi pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso? Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Saṃvibhajati puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī, iminā ekena ṭhānena gārayho, imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso.
缅 2.516已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物,以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物之后,不使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。聚落主,这位受用诸欲者因一处而应受称赞,因三处而应受呵责。因哪一处而应受称赞?‘以法、不以强暴遍求财物’——因这一处而应受称赞。因哪三处而应受呵责?‘以非法、以强暴遍求财物’——因这第一处而应受呵责。‘不使自己快乐、满足’——因这第二处而应受呵责。‘不分与、不作诸福德’——因这第三处而应受呵责。聚落主,这位受用诸欲者因这一处而应受称赞,因这三处而应受呵责。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī ekena ṭhānena pāsaṃso, tīhi ṭhānehi gārayho. Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na attānaṃ sukheti, na pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī iminā ekena ṭhānena pāsaṃso, imehi tīhi ṭhānehi gārayho.
PTS 4.335已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物,以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。聚落主,这位受用诸欲者因二处而应受称赞,因二处而应受呵责。因哪二处而应受称赞?‘以法、不以强暴遍求财物’——因这第一处而应受称赞。‘使自己快乐、满足’——因这第二处而应受称赞。因哪二处而应受呵责?‘以非法、以强暴遍求财物’——因这第一处而应受呵责。‘不分与、不作诸福德’——因这第二处而应受呵责。聚落主,这位受用诸欲者因这二处而应受称赞,因这二处而应受呵责。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṃso, dvīhi ṭhānehi gārayho. Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso, imehi dvīhi ṭhānehi gārayho.
缅 2.517已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物,以法与非法、或以强暴或不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,分与、作诸福德。聚落主,这位受用诸欲者因三处而应受称赞,因一处而应受呵责。因哪三处而应受称赞?‘以法、不以强暴遍求财物’——因这第一处而应受称赞。‘使自己快乐、满足’——因这第二处而应受称赞。‘分与、作诸福德’——因这第三处而应受称赞。因哪一处而应受呵责?‘以非法、以强暴遍求财物’——因这一处而应受呵责。聚落主,这位受用诸欲者因这三处而应受称赞,因这一处而应受呵责。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi, dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī tīhi ṭhānehi pāsaṃso, ekena ṭhānena gārayho. Katamehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Saṃvibhajati puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso, iminā ekena ṭhānena gārayho.
已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以法、不以强暴遍求财物,以法、不以强暴遍求财物之后,不使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。聚落主,这位受用诸欲者因一处而应受称赞,因二处而应受呵责。因哪一处而应受称赞?‘以法、不以强暴遍求财物’——因这一处而应受称赞。因哪二处而应受呵责?‘不使自己快乐、满足’——因这第一处而应受呵责。‘不分与、不作诸福德’——因这第二处而应受呵责。聚落主,这位受用诸欲者因这一处而应受称赞,因这二处而应受呵责。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena, na attānaṃ sukheti, na pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī ekena ṭhānena pāsaṃso, dvīhi ṭhānehi gārayho. Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho? Na attānaṃ sukheti, na pīṇetīti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī iminā ekena ṭhānena pāsaṃso, imehi dvīhi ṭhānehi gārayho.
PTS 4.336已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以法、不以强暴遍求财物,以法、不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,不分与、不作诸福德。聚落主,这位受用诸欲者因二处而应受称赞,因一处而应受呵责。因哪二处而应受称赞?‘以法、不以强暴遍求财物’——因这第一处而应受称赞。‘使自己快乐、满足’——因这第二处而应受称赞。因哪一处而应受呵责?‘不分与、不作诸福德’——因这一处而应受呵责。聚落主,这位受用诸欲者因这二处而应受称赞,因这一处而应受呵责。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti, na saṃvibhajati, na puññāni karoti. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṃso, ekena ṭhānena gārayho. Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Na saṃvibhajati, na puññāni karotīti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso, iminā ekena ṭhānena gārayho.
缅 2.518已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以法、不以强暴遍求财物,以法、不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,分与、作诸福德,而他对那些财物贪着、迷醉、沉溺,不见过患,无出离之慧而受用。聚落主,这位受用诸欲者因三处而应受称赞,因一处而应受呵责。因哪三处而应受称赞?‘以法、不以强暴遍求财物’——因这第一处而应受称赞。‘使自己快乐、满足’——因这第二处而应受称赞。‘分与、作诸福德’——因这第三处而应受称赞。因哪一处而应受呵责?‘他对那些财物贪着、迷醉、沉溺,不见过患,无出离之慧而受用’——因这一处而应受呵责。聚落主,这位受用诸欲者因这三处而应受称赞,因这一处而应受呵责。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti, te ca bhoge gadhito mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī tīhi ṭhānehi pāsaṃso, ekena ṭhānena gārayho. Katamehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Saṃvibhajati puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Te ca bhoge gadhito mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjatīti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso, iminā ekena ṭhānena gārayho.
PTS 4.337已对照

“聚落主,此中,那位受用诸欲者以法、不以强暴遍求财物,以法、不以强暴遍求财物之后,使自己快乐、满足,分与、作诸福德。而他对那些财物不贪着、不迷醉、不沉溺,见其过患,以出离之慧而受用。聚落主,这位受用诸欲者因四处而应受称赞。因哪四处而应受称赞?‘以法、不以强暴遍求财物’——因这第一处而应受称赞。‘使自己快乐、满足’——因这第二处而应受称赞。‘分与、作诸福德’——因这第三处而应受称赞。‘他对那些财物不贪着、不迷醉、不沉溺,见其过患,以出离之慧而受用’——因这第四处而应受称赞。聚落主,这位受用诸欲者因这四处而应受称赞。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena, dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti. Te ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī catūhi ṭhānehi pāsaṃso. Katamehi catūhi ṭhānehi pāsaṃso? Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Attānaṃ sukheti pīṇetīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Saṃvibhajati puññāni karotīti, iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso. Te ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjatīti, iminā catutthena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, kāmabhogī imehi catūhi ṭhānehi pāsaṃso.
已对照

“聚落主,世间有这三种修苦行、活命粗陋者存在、现有。哪三种呢?聚落主,在此,某位修苦行、活命粗陋者出于信心从家出家、成为无家者,[心想]:‘或许我能证得善法,或许我能作证上人法、足以为圣的殊胜智见。’他热炙、遍炙自己,不证得善法,也不作证上人法、足以为圣的殊胜智见。

‘‘Tayome, gāmaṇi, tapassino lūkhajīvino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Idha, gāmaṇi, ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti – ‘appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ, appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ nādhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti.
已对照

“再者,聚落主,在此,某位修苦行、活命粗陋者出于信心从家出家、成为无家者,[心想]:‘或许我能证得善法,或许我能作证上人法、足以为圣的殊胜智见。’他热炙、遍炙自己,确实证得善法,[但]不作证上人法、足以为圣的殊胜智见。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti – ‘appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ, appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchati, uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti.
PTS 4.338缅 2.519已对照

“再者,聚落主,在此,某位修苦行、活命粗陋者出于信心从家出家、成为无家者,[心想]:‘或许我能证得善法,或许我能作证上人法、足以为圣的殊胜智见。’他热炙、遍炙自己,证得善法,也作证上人法、足以为圣的殊胜智见。

‘‘Idha pana, gāmaṇi, ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti – ‘appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ, appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ adhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti.
已对照

“聚落主,此中,那位修苦行、活命粗陋者热炙、遍炙自己,不证得善法,也不作证上人法、足以为圣的殊胜智见。聚落主,这位修苦行、活命粗陋者因三处而应受呵责。因哪三处而应受呵责?‘他热炙、遍炙自己’——因这第一处而应受呵责。‘不证得善法’——因这第二处而应受呵责。‘不作证上人法、足以为圣的殊胜智见’——因这第三处而应受呵责。聚落主,这位修苦行、活命粗陋者因这三处而应受呵责。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ nādhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī tīhi ṭhānehi gārayho. Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho? Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Kusalañca dhammaṃ nādhigacchatīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikarotīti, iminā tatiyena ṭhānena gārayho. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī, imehi tīhi ṭhānehi gārayho.
已对照

“聚落主,此中,那位修苦行、活命粗陋者热炙、遍炙自己,确实证得善法,[但]不作证上人法、足以为圣的殊胜智见。聚落主,这位修苦行、活命粗陋者因二处而应受呵责,因一处而应受称赞。因哪二处而应受呵责?‘他热炙、遍炙自己’——因这第一处而应受呵责。‘不作证上人法、足以为圣的殊胜智见’——因这第二处而应受呵责。因哪一处而应受称赞?‘确实证得善法’——因这一处而应受称赞。聚落主,这位修苦行、活命粗陋者因这二处而应受呵责,因这一处而应受称赞。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī dvīhi ṭhānehi gārayho, ekena ṭhānena pāsaṃso. Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho? Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti, iminā paṭhamena ṭhānena gārayho. Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikarotīti, iminā dutiyena ṭhānena gārayho. Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso? Kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchatīti, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī imehi dvīhi ṭhānehi gārayho, iminā ekena ṭhānena pāsaṃso.
PTS 4.339缅 2.520已对照

“聚落主,此中,那位修苦行、活命粗陋者热炙、遍炙自己,证得善法,也作证上人法、足以为圣的殊胜智见。聚落主,这位修苦行、活命粗陋者因一处而应受呵责,因二处而应受称赞。因哪一处而应受呵责?‘他热炙、遍炙自己’——因这一处而应受呵责。因哪二处而应受称赞?‘证得善法’——因这第一处而应受称赞。‘作证上人法、足以为圣的殊胜智见’——因这第二处而应受称赞。聚落主,这位修苦行、活命粗陋者因这一处而应受呵责,因这二处而应受称赞。

‘‘Tatra, gāmaṇi, yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti, kusalañca dhammaṃ adhigacchati, uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī ekena ṭhānena gārayho, dvīhi ṭhānehi pāsaṃso. Katamena ekena ṭhānena gārayho? Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti, iminā ekena ṭhānena gārayho. Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso? Kusalañca dhammaṃ adhigacchatīti, iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso. Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarotīti, iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso. Ayaṃ, gāmaṇi, tapassī lūkhajīvī iminā ekena ṭhānena gārayho, imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso.
PTS 4.340已对照

“聚落主,有这三种遣除,是现见的、无时的、来见的、引导的、智者应各自证知的。哪三种呢?贪染者由贪之故,既思于自身的损害,也思于他人的损害,也思于两者的损害;贪已断时,他既不思于自身的损害,也不思于他人的损害,也不思于两者的损害。[这是]遣除,是现见的、无时的、来见的、引导的、智者应各自证知的。瞋恚者由瞋之故,既思于自身的损害,也思于他人的损害,也思于两者的损害;瞋已断时,他既不思于自身的损害,也不思于他人的损害,也不思于两者的损害。[这是]遣除,是现见的、无时的、来见的、引导的、智者应各自证知的。愚痴者由痴之故,既思于自身的损害,也思于他人的损害,也思于两者的损害;痴已断时,他既不思于自身的损害,也不思于他人的损害,也不思于两者的损害。[这是]遣除,是现见的、无时的、来见的、引导的、智者应各自证知的。聚落主,这就是那三种遣除,是现见的、无时的、来见的、引导的、智者应各自证知的。”

‘‘Tisso imā, gāmaṇi, sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi. Katamā tisso? Yaṃ ratto rāgādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti. Rāge pahīne nevattabyābādhāya ceteti, na parabyābādhāya ceteti, na ubhayabyābādhāya ceteti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi. Yaṃ duṭṭho dosādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti. Dose pahīne nevattabyābādhāya ceteti, na parabyābādhāya ceteti, na ubhayabyābādhāya ceteti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi. Yaṃ mūḷho mohādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti. Mohe pahīne nevattabyābādhāya ceteti, na parabyābādhāya ceteti, na ubhayabyābādhāya ceteti. Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi. Imā kho, gāmaṇi, tisso sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhī’’ti.
已对照

这样说时,王顶聚落主对世尊这样说:“奇哉!尊者……乃至……愿世尊忆持我为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第十二[经]。

Evaṃ vutte, rāsiyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante…pe… upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dvādasamaṃ.
已对照

十三、波吒厘经

13. Pāṭaliyasuttaṃ
365PTS 4.341缅 2.521已对照

三百六十五、一时,世尊住在拘利[国],[有]一座名叫郁多罗的拘利人市镇。那时,波吒厘聚落主来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的波吒厘聚落主对世尊这样说:“尊者,我听到这样的话——‘沙门乔达摩知道幻术。’尊者,那些这样说的人——‘沙门乔达摩知道幻术’——他们是否是在转述世尊所说的话?他们是否不曾以不实之事诽谤世尊?是否是随法而解说法?是否没有任何如法的论说或随论会招致可责难之处?尊者,因为我们并不想诽谤世尊。”“聚落主,那些这样说的人——‘沙门乔达摩知道幻术’——确实是在转述我所说的话,不曾以不实之事诽谤我,是随法而解说法,也没有任何如法的论说或随论会招致可责难之处。”“尊师,看来那竟是真实的,而我们却不相信那些沙门婆罗门[所说的]——‘沙门乔达摩知道幻术’;尊师,沙门乔达摩确实是幻术者!”“聚落主,凡是这样说‘我知道幻术’的人,他就是这样说‘我是幻术者’吗?”“世尊,正是如此;善逝,正是如此。”“那么,聚落主,我就在此反问你;你觉得怎样合适,就怎样回答。”

365. Ekaṃ samayaṃ bhagavā koliyesu viharati uttaraṃ nāma [uttarakaṃ nāma (sī.)] koliyānaṃ nigamo. Atha kho pāṭaliyo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho pāṭaliyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sutaṃ metaṃ, bhante – ‘samaṇo gotamo māyaṃ jānātī’ti. Ye te, bhante, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo māyaṃ jānātī’ti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati? Anabbhācikkhitukāmā hi mayaṃ, bhante, bhagavanta’’nti. ‘‘Ye te, gāmaṇi, evamāhaṃsu – ‘samaṇo gotamo māyaṃ jānātī’ti, vuttavādino ceva me, te na ca maṃ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṃ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatīti, saccaṃyeva kira, bho, mayaṃ tesaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ na saddahāma – ‘samaṇo gotamo māyaṃ jānātīti, samaṇo khalu bho gotamo māyāvī’ti. Yo nu kho, gāmaṇi, evaṃ vadeti – ‘ahaṃ māyaṃ jānāmī’ti, so evaṃ vadeti – ‘ahaṃ māyāvī’ti. Tatheva taṃ bhagavā hoti, tatheva taṃ sugata hotī’’ti. Tena hi, gāmaṇi, taññevettha paṭipucchissāmi; yathā te khameyya, tathā taṃ byākareyyāsi –
PTS 4.342缅 2.522已对照

“聚落主,你认为怎样?你知道拘利人的垂髻卫兵吗?”“尊者,我知道拘利人的垂髻卫兵。”“聚落主,你认为怎样?拘利人的垂髻卫兵是为了什么目的?”“尊者,是为了阻止拘利人的那些盗贼,也为了传送拘利人的那些传信;尊者,拘利人的垂髻卫兵是为了这个目的。”“聚落主,你认为怎样?你知道拘利人的垂髻卫兵是持戒者还是破戒者吗?”“尊者,我知道拘利人的垂髻卫兵是破戒者、有恶法者;世间凡是破戒者、有恶法者,拘利人的垂髻卫兵就是其中之一。”“聚落主,若有人这样说——‘波吒厘聚落主知道拘利人的垂髻卫兵是破戒者、有恶法者,波吒厘聚落主也是破戒者、有恶法者’——他这样说,说得正确吗?”“不是的,尊者!尊者,拘利人的垂髻卫兵是一回事,我是另一回事;拘利人的垂髻卫兵是一种性质,我是另一种性质。”“聚落主,你尚且能得到[这样的认定]——‘波吒厘聚落主知道拘利人的垂髻卫兵是破戒者、有恶法者,而波吒厘聚落主不是破戒者、有恶法者’——如来为什么就得不到[这样的认定]——‘如来知道幻术,而如来不是幻术者’呢?聚落主,我了知幻术,也了知幻术的异熟,并且了知幻术者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, jānāsi tvaṃ koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe’’ti? ‘‘Jānāmahaṃ, bhante, koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, kimatthiyā koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā’’ti? ‘‘Ye ca, bhante, koliyānaṃ corā te ca paṭisedhetuṃ, yāni ca koliyānaṃ dūteyyāni tāni ca vahātuṃ [tāni ca pahātuṃ (syā. kaṃ.), tāni ca yātuṃ (katthaci), tāni cāvahātuṃ (?)], etadatthiyā, bhante, koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā’’ti. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, jānāsi tvaṃ koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe sīlavante vā te dussīle vā’’ti? ‘‘Jānāmahaṃ, bhante, koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe dussīle pāpadhamme; ye ca loke dussīlā pāpadhammā koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā tesaṃ aññatarā’’ti. ‘‘Yo nu kho, gāmaṇi, evaṃ vadeyya – ‘pāṭaliyo gāmaṇi jānāti koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe dussīle pāpadhamme, pāṭaliyopi gāmaṇi dussīlo pāpadhammo’ti, sammā nu kho so vadamāno vadeyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante! Aññe, bhante, koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā, aññohamasmi. Aññathādhammā koliyānaṃ lambacūḷakā bhaṭā, aññathādhammohamasmī’’ti. ‘‘Tvañhi nāma, gāmaṇi, lacchasi – ‘pāṭaliyo gāmaṇi jānāti koliyānaṃ lambacūḷake bhaṭe dussīle pāpadhamme, na ca pāṭaliyo gāmaṇi dussīlo pāpadhammo’ti, kasmā tathāgato na lacchati – ‘tathāgato māyaṃ jānāti, na ca tathāgato māyāvī’ti? Māyaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, māyāya ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca māyāvī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi’’.
PTS 4.343已对照

“聚落主,我了知杀生,也了知杀生的异熟,并且了知杀生者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知不与取,也了知不与取的异熟,并且了知取不与者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知欲邪行,也了知欲邪行的异熟,并且了知欲邪行者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知虚妄语,也了知虚妄语的异熟,并且了知说虚妄语者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知离间语,也了知离间语的异熟,并且了知离间语者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知粗恶语,也了知粗恶语的异熟,并且了知粗恶语者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知杂秽语,也了知杂秽语的异熟,并且了知杂秽语者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知贪欲,也了知贪欲的异熟,并且了知贪欲者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知瞋恚与恼恨,也了知瞋恚与恼恨的异熟,并且了知心已坏损者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。聚落主,我了知邪见,也了知邪见的异熟,并且了知邪见者如何行道而身坏命终之后投生于苦界、恶趣、堕处、地狱。

‘‘Pāṇātipātaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, pāṇātipātassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca pāṇātipātī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Adinnādānaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, adinnādānassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca adinnādāyī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Kāmesumicchācāraṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, kāmesumicchācārassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca kāmesumicchācārī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Musāvādaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, musāvādassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca musāvādī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Pisuṇavācaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, pisuṇavācāya ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca pisuṇavāco kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Pharusavācaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, pharusavācāya ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca pharusavāco kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Samphappalāpaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, samphappalāpassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca samphappalāpī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Abhijjhaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, abhijjhāya ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca abhijjhālu kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Byāpādapadosaṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, byāpādapadosassa ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca byāpannacitto kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi. Micchādiṭṭhiṃ cāhaṃ, gāmaṇi, pajānāmi, micchādiṭṭhiyā ca vipākaṃ, yathāpaṭipanno ca micchādiṭṭhiko kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati tañca pajānāmi.
缅 2.523已对照

“聚落主,有一些沙门婆罗门是这样说、这样见的——‘凡是杀生的人,全都在现法中感受苦、忧。凡是取未与之物的人,全都在现法中感受苦、忧。凡是于诸欲行邪行的人,全都在现法中感受苦、忧。凡是说虚妄语的人,全都在现法中感受苦、忧。’”

‘‘Santi hi, gāmaṇi, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Yo koci musā bhaṇati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’’’ti.
PTS 4.344已对照

“聚落主,而在此可以看到有某人戴花鬘、戴耳环、善沐浴、善涂香、已修剪须发,以女人之欲自娱,宛如国王一般。关于他,人们这样说:‘喂!这个人做了什么,[以致]戴花鬘、戴耳环、善沐浴、善涂香、已修剪须发,以女人之欲自娱,宛如国王一般?’关于他,人们这样说:‘喂!这个人强行夺去了国王之敌的性命。国王满意,给了他赏赐。因此这个人戴花鬘、戴耳环、善沐浴、善涂香、已修剪须发,以女人之欲自娱,宛如国王一般。’”

‘‘Dissati kho pana, gāmaṇi, idhekacco mālī kuṇḍalī sunhāto [sunahāto (sī. syā. kaṃ. pī.)] suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricāretī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rañño paccatthikaṃ pasayha jīvitā voropesi. Tassa rājā attamano abhihāramadāsi. Tenāyaṃ puriso mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu, itthikāmehi rājā maññe paricāretī’’’ti.
已对照

“聚落主,在此可以看到有某人被用坚牢的绳索双臂反缚,缚得紧紧的,被剃光了头,在刺耳的小鼓声中被押着一街一街、一十字路口一十字路口地游行,被从南门押出,在城南被砍头。关于他,人们这样说:‘喂!这个人做了什么,[以致]被用坚牢的绳索双臂反缚,缚得紧紧的,被剃光了头,在刺耳的小鼓声中被押着一街一街、一十字路口一十字路口地游行,被从南门押出,在城南被砍头?’关于他,人们这样说:‘喂!这个人是国王的仇敌,夺去了女人或男人的性命,因此诸王捉住他,对他施以这样的刑罚。’”

‘‘Dissati kho, gāmaṇi, idhekacco daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ [rathikāya rathikaṃ (sī.)] siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā, dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā, dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chijjamāno. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi, daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindatī’ti [chijjatīti (katthaci)]? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rājaverī itthiṃ vā purisaṃ vā jīvitā voropesi, tena naṃ rājāno gahetvā evarūpaṃ kammakāraṇaṃ kārentī’’’ti.
PTS 4.345缅 2.524已对照

“聚落主,你认为怎样?你可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”“聚落主,此中,那些是这样说、这样见的沙门婆罗门——‘凡是杀生的人,全都在现法中感受苦、忧’——他们说的是真实,还是虚妄?”“尊者,是虚妄。”“那些空洞地胡说虚妄的人,是持戒者,还是破戒者?”“尊者,是破戒者。”“那些破戒、有恶法的人,是邪行道者,还是正行道者?”“尊者,是邪行道者。”“那些邪行道的人,是邪见者,还是正见者?”“尊者,是邪见者。”“那些邪见的人,对他们生起净信适宜吗?”“不是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu te evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ‘‘Tatra, gāmaṇi, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci pāṇamatipāteti, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’ti, saccaṃ vā te āhaṃsu musā vā’’ti? ‘‘Musā, bhante’’. ‘‘Ye pana te tucchaṃ musā vilapanti, sīlavanto vā te dussīlā vā’’ti? ‘‘Dussīlā, bhante’’. ‘‘Ye pana te dussīlā pāpadhammā micchāpaṭipannā vā te sammāpaṭipannā vā’’ti? ‘‘Micchāpaṭipannā, bhante’’. ‘‘Ye pana te micchāpaṭipannā micchādiṭṭhikā vā te sammādiṭṭhikā vā’’ti? ‘‘Micchādiṭṭhikā, bhante’’. ‘‘Ye pana te micchādiṭṭhikā kallaṃ nu tesu pasīditu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已对照

“聚落主,而在此可以看到有某人戴花鬘、戴耳环……乃至……以女人之欲自娱,宛如国王一般。关于他,人们这样说:‘喂!这个人做了什么,[以致]戴花鬘、戴耳环……乃至……以女人之欲自娱,宛如国王一般?’关于他,人们这样说:‘喂!这个人强行夺取了国王之敌的宝物。国王满意,给了他赏赐。因此这个人戴花鬘、戴耳环……乃至……以女人之欲自娱,宛如国王一般。’”

‘‘Dissati kho pana, gāmaṇi, idhekacco mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricāretī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rañño paccatthikassa pasayha ratanaṃ ahāsi [pasayha adinnaṃ ratanaṃ ādiyi (ka.)]. Tassa rājā attamano abhihāramadāsi. Tenāyaṃ puriso mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricāretī’’’ti.
PTS 4.346已对照

“聚落主,在此可以看到有某人被用坚牢的绳索……乃至……在城南被砍头。关于他,人们这样说:‘喂!这个人做了什么,[以致]被用坚牢的绳索……乃至……在城南被砍头?’关于他,人们这样说:‘喂!这个人从村中或林野以盗心取了未与之物,因此诸王捉住他,对他施以这样的刑罚。’聚落主,你认为怎样?你可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”“聚落主,此中,那些是这样说、这样见的沙门婆罗门——‘凡是取未与之物的人,全都在现法中感受苦、忧’——他们说的是真实,还是虚妄?……乃至……对他们生起净信适宜吗?”“不是的,尊者。”

‘‘Dissati kho, gāmaṇi, idhekacco daḷhāya rajjuyā…pe… dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chijjamāno tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi daḷhāya rajjuyā…pe… dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindatī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi. Tena naṃ rājāno gahetvā evarūpaṃ kammakāraṇaṃ kārentī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu te evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ‘‘Tatra, gāmaṇi, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci adinnaṃ ādiyati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’ti, saccaṃ vā te āhaṃsu musā vāti…pe… kallaṃ nu tesu pasīditu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已对照

“聚落主,而在此可以看到有某人戴花鬘、戴耳环……乃至……以女人之欲自娱,宛如国王一般。关于他,人们这样说:‘喂!这个人做了什么,[以致]戴花鬘、戴耳环……乃至……以女人之欲自娱,宛如国王一般?’关于他,人们这样说:‘喂!这个人与国王之敌的妻子们私通。国王满意,给了他赏赐。因此这个人戴花鬘、戴耳环……乃至……以女人之欲自娱,宛如国王一般。’”

‘‘Dissati kho pana, gāmaṇi, idhekacco mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricāretī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rañño paccatthikassa dāresu cārittaṃ āpajji. Tassa rājā attamano abhihāramadāsi. Tenāyaṃ puriso mālī kuṇḍalī…pe… itthikāmehi rājā maññe paricāretī’’’ti.
缅 2.525已对照

“聚落主,在此可以看到有某人被用坚牢的绳索……乃至……在城南被砍头。关于他,人们这样说:‘喂!这个人做了什么,[以致]被用坚牢的绳索……乃至……在城南被砍头?’关于他,人们这样说:‘喂!这个人与良家妇女、良家少女私通,因此诸王捉住他,对他施以这样的刑罚。’聚落主,你认为怎样?你可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”“聚落主,此中,那些是这样说、这样见的沙门婆罗门——‘凡是于诸欲行邪行的人,全都在现法中感受苦、忧’——他们说的是真实,还是虚妄?……乃至……对他们生起净信适宜吗?”“不是的,尊者。”

‘‘Dissati kho, gāmaṇi, idhekacco daḷhāya rajjuyā…pe… dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chijjamāno. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi daḷhāya rajjuyā…pe… dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindatī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kulitthīsu kulakumārīsu cārittaṃ āpajji, tena naṃ rājāno gahetvā evarūpaṃ kammakāraṇaṃ kārentī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu te evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ‘‘Tatra, gāmaṇi, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci kāmesu micchā carati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’ti, saccaṃ vā te āhaṃsu musā vāti…pe… kallaṃ nu tesu pasīditu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 4.347已对照

“聚落主,而在此可以看到有某人戴花鬘、戴耳环、善沐浴、善涂香、已修剪须发,以女人之欲自娱,宛如国王一般。关于他,人们这样说:‘喂!这个人做了什么,[以致]戴花鬘、戴耳环、善沐浴、善涂香、已修剪须发,以女人之欲自娱,宛如国王一般?’关于他,人们这样说:‘喂!这个人以虚妄语逗乐了国王。国王满意,给了他赏赐。因此这个人戴花鬘、戴耳环、善沐浴、善涂香、已修剪须发,以女人之欲自娱,宛如国王一般。’”

‘‘Dissati kho pana, gāmaṇi, idhekacco mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricārento. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricāretī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso rājānaṃ musāvādena hāsesi. Tassa rājā attamano abhihāramadāsi. Tenāyaṃ puriso mālī kuṇḍalī sunhāto suvilitto kappitakesamassu itthikāmehi rājā maññe paricāretī’’’ti.
PTS 4.348缅 2.526已对照

“聚落主,在此可以看到有某人被用坚牢的绳索双臂反缚,缚得紧紧的,被剃光了头,在刺耳的小鼓声中被押着一街一街、一十字路口一十字路口地游行,被从南门押出,在城南被砍头。关于他,人们这样说:‘喂!这个人做了什么,[以致]被用坚牢的绳索双臂反缚,缚得紧紧的,被剃光了头,在刺耳的小鼓声中被押着一街一街、一十字路口一十字路口地游行,被从南门押出,在城南被砍头?’关于他,人们这样说:‘喂!这个人以虚妄语毁坏了居士或居士子的利益,因此诸王捉住他,对他施以这样的刑罚。’聚落主,你认为怎样?你可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”“聚落主,此中,那些是这样说、这样见的沙门婆罗门——‘凡是说虚妄语的人,全都在现法中感受苦、忧’——他们说的是真实,还是虚妄?”“尊者,是虚妄。”“那些空洞地胡说虚妄的人,是持戒者,还是破戒者?”“尊者,是破戒者。”“那些破戒、有恶法的人,是邪行道者,还是正行道者?”“尊者,是邪行道者。”“那些邪行道的人,是邪见者,还是正见者?”“尊者,是邪见者。”“那些邪见的人,对他们生起净信适宜吗?”“不是的,尊者。”

‘‘Dissati kho, gāmaṇi, idhekacco daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chijjamāno. Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso kiṃ akāsi daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā, dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā, dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindatī’ti? Tamenaṃ evamāhaṃsu – ‘ambho! Ayaṃ puriso gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṃ bhañji, tena naṃ rājāno gahetvā evarūpaṃ kammakāraṇaṃ kārentī’ti. Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, api nu te evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. ‘‘Tatra, gāmaṇi, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino – ‘yo koci musā bhaṇati, sabbo so diṭṭheva dhamme dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayatī’ti, saccaṃ vā te āhaṃsu musā vā’’ti? ‘‘Musā, bhante’’. ‘‘Ye pana te tucchaṃ musā vilapanti sīlavanto vā te dussīlā vā’’ti? ‘‘Dussīlā, bhante’’. ‘‘Ye pana te dussīlā pāpadhammā micchāpaṭipannā vā te sammāpaṭipannā vā’’ti? ‘‘Micchāpaṭipannā, bhante’’. ‘‘Ye pana te micchāpaṭipannā micchādiṭṭhikā vā te sammādiṭṭhikā vā’’ti? ‘‘Micchādiṭṭhikā, bhante’’. ‘‘Ye pana te micchādiṭṭhikā kallaṃ nu tesu pasīditu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已对照

“稀有啊,尊者!未曾有啊,尊者!尊者,我有一座客舍。那里有床,有座位,有水瓮,有油灯。凡是有沙门或婆罗门来那里投宿,我都随能力、随力量与他分享。尊者,从前有四位导师,见解各异、认可各异、喜好各异,来到那座客舍投宿。”

‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Atthi me, bhante, āvasathāgāraṃ. Tattha atthi mañcakāni, atthi āsanāni, atthi udakamaṇiko, atthi telappadīpo. Tattha yo samaṇo vā brāhmaṇo vā vāsaṃ upeti, tenāhaṃ yathāsatti yathābalaṃ saṃvibhajāmi. Bhūtapubbaṃ, bhante, cattāro satthāro nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā, tasmiṃ āvasathāgāre vāsaṃ upagacchuṃ’’.
已对照

“一位导师是这样说、这样见的——‘没有布施,没有供养,没有祭祀;没有善作、恶作之业的果与异熟;没有此世,没有他世;没有母,没有父;没有化生的众生;世间没有正行的、正行道的沙门婆罗门,自己以证智证知此世与他世之后加以宣说。’”

‘‘Eko satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko. Natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’’’ti.
PTS 4.349已对照

“一位导师是这样说、这样见的——‘有布施,有供养,有祭祀;有善作、恶作之业的果与异熟;有此世,有他世;有母,有父;有化生的众生;世间有正行的、正行道的沙门婆罗门,自己以证智证知此世与他世之后加以宣说。’”

‘‘Eko satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’’’ti.
缅 2.527已对照

“一位导师是这样说、这样见的——‘作者与令作者,切割者与令切割者,折磨者与令折磨者,使忧愁者与令使忧愁者,使疲惫者与令使疲惫者,使战栗者与令使战栗者,杀害生命者,取不与取者,破门入室者,掠夺者,行劫独户者,拦路伏击者,与他人之妻苟合者,说虚妄语者——[这样]作时,恶并没有被造作。即使有人以边缘锋利如剃刀的轮,把这大地上的众生做成一团肉、一堆肉,也不会由此而有恶,不会有恶的临至。即使有人沿着恒河南岸前行,杀害、令杀害,切割、令切割,折磨、令折磨,也不会由此而有恶,不会有恶的临至。即使有人沿着恒河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也不会由此而有福,不会有福的临至。以布施、调御、自制、说真实语,没有福,也不会有福的临至。’”

‘‘Eko satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto na karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇaṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Uttaraṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṃ puññaṃ, natthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena natthi puññaṃ, natthi puññassa āgamo’’’ti.
PTS 4.350已对照

“一位导师是这样说、这样见的——‘作者与令作者,切割者与令切割者,折磨者与令折磨者,使忧愁者与令使忧愁者,使疲惫者与令使疲惫者,使战栗者与令使战栗者,杀害生命者,取不与取者,破门入室者,掠夺者,行劫独户者,拦路伏击者,与他人之妻苟合者,说虚妄语者——[这样]作时,恶被造作了。即使有人以边缘锋利如剃刀的轮,把这大地上的众生做成一团肉、一堆肉,也会由此而有恶,会有恶的临至。即使有人沿着恒河南岸前行,杀害、令杀害,切割、令切割,折磨、令折磨,也会由此而有恶,会有恶的临至。即使有人沿着恒河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也会由此而有福,会有福的临至。以布施、调御、自制、说真实语,有福,也会有福的临至。’”

‘‘Eko satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – ‘karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇaṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Uttaraṃ cepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, atthi tatonidānaṃ puññaṃ, atthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena atthi puññaṃ, atthi puññassa āgamo’’’ti.
已对照

“尊者,于是我生起了疑惑,生起了犹豫——‘这些尊敬的沙门婆罗门当中,到底谁说的是真实,谁说的是虚妄?’”

‘‘Tassa mayhaṃ, bhante, ahudeva kaṅkhā, ahu vicikicchā – ‘kosu nāma imesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ āha, ko musā’’’ti?
已对照

“聚落主,你确实适于疑惑,适于犹豫;你的犹豫是在应当疑惑之处生起的。”“尊者,我对世尊有这样的净信:世尊能为我如此说法,使我舍断这疑惑之法。”

‘‘Alañhi te, gāmaṇi, kaṅkhituṃ, alaṃ vicikicchituṃ. Kaṅkhanīye ca pana te ṭhāne vicikicchā uppannā’’ti. ‘‘Evaṃ pasannohaṃ, bhante, bhagavati. Pahoti me bhagavā tathā dhammaṃ desetuṃ yathāhaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyya’’nti.
PTS 4.351缅 2.528已对照

“聚落主,有法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。聚落主,什么是法定呢?聚落主,在此,圣弟子舍断杀生,远离杀生;舍断不与取,远离不与取;舍断欲邪行,远离欲邪行;舍断虚妄语,远离虚妄语;舍断离间语,远离离间语;舍断粗恶语,远离粗恶语;舍断杂秽语,远离杂秽语;舍断贪欲,成为无贪欲者;舍断瞋恚与恼恨,成为心无坏损者;舍断邪见,成为正见者。

‘‘Atthi, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi. Evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi. Katamo ca, gāmaṇi, dhammasamādhi? Idha, gāmaṇi, ariyasāvako pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti, pisuṇaṃ vācaṃ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, pharusaṃ vācaṃ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti, samphappalāpaṃ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti, abhijjhaṃ pahāya anabhijjhālu hoti, byāpādapadosaṃ pahāya abyāpannacitto hoti, micchādiṭṭhiṃ pahāya sammādiṭṭhiko hoti.
PTS 4.352已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与慈俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与慈俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。他这样思察:‘这位导师是这样说、这样见的——没有布施,没有供养,没有祭祀;没有善作、恶作之业的果与异熟;没有此世,没有他世;没有母,没有父;没有化生的众生;世间没有正行的、正行道的沙门婆罗门,自己以证智证知此世与他世之后加以宣说。’‘倘若那位尊师的话是真实的,[这]对我是不虚谬的:我不恼害任何动者或不动者。在此两方面都是得胜之掷:既在于我以身防护、以语防护、以意防护,也在于我身坏命终之后将投生于善趣、天界。’他愉悦生起。愉悦者,喜生起。意有喜者,身轻安。身轻安者,感受乐。有乐者,心得定。聚落主,这就是法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā, sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ [yohaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] na kiñci [kañci (?)] byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha [ubhayattha me (?) ma. ni. 2.95 pāḷiyā saṃsandetabbaṃ] kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti [paraṃ maraṇā na upapajjissāmīti (?)]. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
缅 2.529已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与慈俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与慈俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。他这样思察:‘这位导师是这样说、这样见的——有布施,有供养,有祭祀;有善作、恶作之业的果与异熟;有此世,有他世;有母,有父;有化生的众生;世间有正行的、正行道的沙门婆罗门,自己以证智证知此世与他世之后加以宣说。’‘倘若那位尊师的话是真实的,[这]对我是不虚谬的:我不恼害任何动者或不动者。在此两方面都是得胜之掷:既在于我以身防护、以语防护、以意防护,也在于我身坏命终之后将投生于善趣、天界。’他愉悦生起。愉悦者,喜生起。意有喜者,身轻安。身轻安者,感受乐。有乐者,心得定。聚落主,这就是法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā, sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.353缅 2.530已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与慈俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与慈俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。他这样思察:‘这位导师是这样说、这样见的——作者与令作者,切割者与令切割者,折磨者与令折磨者,使忧愁者与令使忧愁者,使疲惫者与令使疲惫者,使战栗者与令使战栗者,杀害生命者,取不与取者,破门入室者,掠夺者,行劫独户者,拦路伏击者,与他人之妻苟合者,说虚妄语者——[这样]作时,恶并没有被造作。即使有人以边缘锋利如剃刀的轮,把这大地上的众生做成一团肉、一堆肉,也不会由此而有恶,不会有恶的临至。即使有人沿着恒河南岸前行,杀害、令杀害,切割、令切割,折磨、令折磨,也不会由此而有恶,不会有恶的临至。即使有人沿着恒河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也不会由此而有福,不会有福的临至。以布施、调御、自制、说真实语,没有福,也不会有福的临至。’‘倘若那位尊师的话是真实的,[这]对我是不虚谬的:我不恼害任何动者或不动者。在此两方面都是得胜之掷:既在于我以身防护、以语防护、以意防护,也在于我身坏命终之后将投生于善趣、天界。’他愉悦生起。愉悦者,喜生起。意有喜者,身轻安。身轻安者,感受乐。有乐者,心得定。聚落主,这就是法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto na karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Uttarañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṃ puññaṃ, natthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena natthi puññaṃ, natthi puññassa āgamo’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti [paraṃ maraṇā na upapajjissāmīti (?)]. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.354缅 2.531已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与慈俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与慈俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。他这样思察:‘这位导师是这样说、这样见的——作者与令作者,切割者与令切割者,折磨者与令折磨者,使忧愁者与令使忧愁者,使疲惫者与令使疲惫者,使战栗者与令使战栗者,杀害生命者,取不与取者,破门入室者,掠夺者,行劫独户者,拦路伏击者,与他人之妻苟合者,说虚妄语者——[这样]作时,恶被造作了。即使有人以边缘锋利如剃刀的轮,把这大地上的众生做成一团肉、一堆肉,也会由此而有恶,会有恶的临至。即使有人沿着恒河南岸前行,杀害、令杀害,切割、令切割,折磨、令折磨,也会由此而有恶,会有恶的临至。即使有人沿着恒河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也会由此而有福,会有福的临至。以布施、调御、自制、说真实语,有福,也会有福的临至。’‘倘若那位尊师的话是真实的,[这]对我是不虚谬的:我不恼害任何动者或不动者。在此两方面都是得胜之掷:既在于我以身防护、以语防护、以意防护,也在于我身坏命终之后将投生于善趣、天界。’他愉悦生起。愉悦者,喜生起。意有喜者,身轻安。身轻安者,感受乐。有乐者,心得定。聚落主,这就是法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato mettāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Uttarañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, atthi tatonidānaṃ puññaṃ, atthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena atthi puññaṃ atthi puññassa āgamoti. Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.355已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与悲俱的心遍满一方而住……乃至……以与喜俱的心遍满一方而住……乃至……

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato karuṇāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati…pe… muditāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati…pe….
缅 2.532已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与舍俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与舍俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。他这样思察:‘这位导师是这样说、这样见的——没有布施,没有供养,没有祭祀;没有善作、恶作之业的果与异熟;没有此世,没有他世;没有母,没有父;没有化生的众生;世间没有正行的、正行道的沙门婆罗门,自己以证智证知此世与他世之后加以宣说。’‘倘若那位尊师的话是真实的,[这]对我是不虚谬的:我不恼害任何动者或不动者。在此两方面都是得胜之掷:既在于我以身防护、以语防护、以意防护,也在于我身坏命终之后将投生于善趣、天界。’他愉悦生起。愉悦者,喜生起。意有喜者,身轻安。身轻安者,感受乐。有乐者,心得定。聚落主,这就是法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato upekkhāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko natthi paro loko, natthi mātā natthi pitā natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentīti. Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.356已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与舍俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与舍俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。他这样思察:‘这位导师是这样说、这样见的——有布施,有供养,有祭祀;有善作、恶作之业的果与异熟;有此世,有他世;有母,有父;有化生的众生;世间有正行的、正行道的沙门婆罗门,自己以证智证知此世与他世之后加以宣说。’‘倘若那位尊师的话是真实的,[这]对我是不虚谬的:我不恼害任何动者或不动者。在此两方面都是得胜之掷:既在于我以身防护、以语防护、以意防护,也在于我身坏命终之后将投生于善趣、天界。’他愉悦生起。愉悦者,喜生起。意有喜者,身轻安。身轻安者,感受乐。有乐者,心得定。聚落主,这就是法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato upekkhāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭhaṃ, atthi hutaṃ, atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, atthi ayaṃ loko atthi paro loko, atthi mātā atthi pitā atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṃ parañca lokaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedentīti. Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.357缅 2.533已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与舍俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与舍俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。他这样思察:‘这位导师是这样说、这样见的——作者与令作者,切割者与令切割者,折磨者与令折磨者,使忧愁者与令使忧愁者,使疲惫者与令使疲惫者,使战栗者与令使战栗者,杀害生命者,取不与取者,破门入室者,掠夺者,行劫独户者,拦路伏击者,与他人之妻苟合者,说虚妄语者——[这样]作时,恶并没有被造作。即使有人以边缘锋利如剃刀的轮,把这大地上的众生做成一团肉、一堆肉,也不会由此而有恶,不会有恶的临至。即使有人沿着恒河南岸前行,杀害、令杀害,切割、令切割,折磨、令折磨,也不会由此而有恶,不会有恶的临至。即使有人沿着恒河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也不会由此而有福,不会有福的临至。以布施、调御、自制、说真实语,没有福,也不会有福的临至。’‘倘若那位尊师的话是真实的,[这]对我是不虚谬的:我不恼害任何动者或不动者。在此两方面都是得胜之掷:既在于我以身防护、以语防护、以意防护,也在于我身坏命终之后将投生于善趣、天界。’他愉悦生起。愉悦者,喜生起。意有喜者,身轻安。身轻安者,感受乐。有乐者,心得定。聚落主,这就是法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato upekkhāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – karoto kārayato, chedato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto na karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, natthi tatonidānaṃ pāpaṃ, natthi pāpassa āgamo. Uttarañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṃ puññaṃ, natthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena natthi puññaṃ, natthi puññassa āgamo’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsi.
PTS 4.358缅 2.534已对照

“聚落主,那位圣弟子如是离贪欲、离瞋恚、不迷乱、正知、具念,以与舍俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与舍俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。他这样思察:‘这位导师是这样说、这样见的——作者与令作者,切割者与令切割者,折磨者与令折磨者,使忧愁者与令使忧愁者,使疲惫者与令使疲惫者,使战栗者与令使战栗者,杀害生命者,取不与取者,破门入室者,掠夺者,行劫独户者,拦路伏击者,与他人之妻苟合者,说虚妄语者——[这样]作时,恶被造作了。即使有人以边缘锋利如剃刀的轮,把这大地上的众生做成一团肉、一堆肉,也会由此而有恶,会有恶的临至。即使有人沿着恒河南岸前行,杀害、令杀害,切割、令切割,折磨、令折磨,也会由此而有恶,会有恶的临至。即使有人沿着恒河北岸前行,布施、令布施,祭祀、令祭祀,也会由此而有福,会有福的临至。以布施、调御、自制、说真实语,有福,也会有福的临至。’‘倘若那位尊师的话是真实的,[这]对我是不虚谬的:我不恼害任何动者或不动者。在此两方面都是得胜之掷:既在于我以身防护、以语防护、以意防护,也在于我身坏命终之后将投生于善趣、天界。’他愉悦生起。愉悦者,喜生起。意有喜者,身轻安。身轻安者,感受乐。有乐者,心得定。聚落主,这就是法定。倘若你在其中获得心定,你就能这样舍断这疑惑之法。”

‘‘Sa kho so, gāmaṇi, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno paṭissato upekkhāsahagate cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yvāyaṃ satthā evaṃvādī evaṃdiṭṭhi – karoto kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato, socayato socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātayato, adinnaṃ ādiyato, sandhiṃ chindato, nillopaṃ harato, ekāgārikaṃ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṃ gacchato, musā bhaṇato, karoto karīyati pāpaṃ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṃ maṃsakhalaṃ ekaṃ maṃsapuñjaṃ kareyya, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, atthi tatonidānaṃ pāpaṃ, atthi pāpassa āgamo. Uttarañcepi gaṅgāya tīraṃ gaccheyya dadanto dāpento, yajanto yajāpento, atthi tatonidānaṃ puññaṃ, atthi puññassa āgamo. Dānena damena saṃyamena saccavajjena atthi puññaṃ, atthi puññassa āgamo’ti. ‘Sace tassa bhoto satthuno saccaṃ vacanaṃ, apaṇṇakatāya mayhaṃ, yvāhaṃ na kiñci byābādhemi tasaṃ vā thāvaraṃ vā? Ubhayamettha kaṭaggāho, yaṃ camhi kāyena saṃvuto vācāya saṃvuto manasā saṃvuto, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti. Tassa pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. Ayaṃ kho, gāmaṇi, dhammasamādhi. Tatra ce tvaṃ cittasamādhiṃ paṭilabheyyāsi, evaṃ tvaṃ imaṃ kaṅkhādhammaṃ pajaheyyāsī’’ti.
已对照

这样说时,波吒厘聚落主对世尊这样说:“奇哉!尊者,奇哉!尊者……乃至……从今日起,终生皈依。”第十三[经]。

Evaṃ vutte, pāṭaliyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Terasamaṃ.
已对照

《聚落主相应》完毕。

Gāmaṇisaṃyuttaṃ samattaṃ.
PTS 4.359已对照

其摄颂——

凶恶、补吒、战斗活,象马、刀师氏;

说法、吹螺、家族、摩尼珠髻,跋陀罗、王顶、波吒厘。

Tassuddānaṃ –
Caṇḍo puṭo yodhājīvo, hatthasso asibandhako;
Desanā saṅkhakulaṃ maṇicūḷaṃ, bhadrarāsiyapāṭalīti.