快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 六处相应·无常品 1. Aniccavaggo

本经目录一、无常品一、内无常经二、内苦经三、内无我经四、外无常经五、外苦经六、外无我经七、内无常过去未来经八、内苦过去未来经九、内无我过去未来经十、外无常过去未来经十一、外苦过去未来经十二、外无我过去未来经无常品第一。

已对照

一、无常品

1. Aniccavaggo
已对照

一、内无常经

1. Ajjhattāniccasuttaṃ
1PTS 4.1缅 2.236已对照

一、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

1. Evaṃ me sutaṃ. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 4.2缅 2.237已对照

“诸比丘,眼是无常的。凡无常的即是苦;凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。耳是无常的。凡无常的……乃至……鼻是无常的。凡无常的……乃至……舌是无常的。凡无常的即是苦;凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。身是无常的。凡无常的……乃至……意是无常的。凡无常的即是苦;凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于眼也厌离,于耳也厌离,于鼻也厌离,于舌也厌离,于身也厌离,于意也厌离;由厌离而离贪,由离贪而解脱,于解脱便有‘已解脱’之智。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’”第一[经]。

‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, aniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Sotaṃ aniccaṃ. Yadaniccaṃ…pe… ghānaṃ aniccaṃ. Yadaniccaṃ…pe… jivhā aniccā. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Kāyo anicco. Yadaniccaṃ…pe… mano anicco. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, sotasmimpi nibbindati, ghānasmimpi nibbindati, jivhāyapi nibbindati, kāyasmimpi nibbindati, manasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、内苦经

2. Ajjhattadukkhasuttaṃ
2已对照

二、“诸比丘,眼是苦的。凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。耳是苦的……乃至……鼻是苦的……舌是苦的……身是苦的……意是苦的。凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。这样见时……乃至……他了知:‘再无后有。’”第二[经]。

2. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, dukkhaṃ. Yaṃ dukkhaṃ tadanattā; yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Sotaṃ dukkhaṃ…pe… ghānaṃ dukkhaṃ… jivhā dukkhā… kāyo dukkho… mano dukkho. Yaṃ dukkhaṃ tadanattā; yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、内无我经

3. Ajjhattānattasuttaṃ
3已对照

三、“诸比丘,眼是无我。凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。耳是无我……乃至……鼻是无我……舌是无我……身是无我……意是无我。凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。这样见时……乃至……他了知:‘再无后有。’”第三[经]。

3. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, anattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Sotaṃ anattā…pe… ghānaṃ anattā… jivhā anattā… kāyo anattā… mano anattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、外无常经

4. Bāhirāniccasuttaṃ
4PTS 4.3已对照

四、“诸比丘,色是无常的。凡无常的即是苦;凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。声……香……味……触……法是无常的。凡无常的即是苦;凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于色也厌离,于声也厌离,于香也厌离,于味也厌离,于触也厌离,于法也厌离;由厌离而离贪,由离贪而解脱,于解脱便有‘已解脱’之智。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’”第四[经]。

4. ‘‘Rūpā, bhikkhave, aniccā. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā aniccā. Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ; yaṃ dukkhaṃ tadanattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati, saddesupi nibbindati, gandhesupi nibbindati, rasesupi nibbindati, phoṭṭhabbesupi nibbindati, dhammesupi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、外苦经

5. Bāhiradukkhasuttaṃ
5缅 2.238已对照

五、“诸比丘,色是苦的。凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。声……香……味……触……法是苦的。凡苦的即是无我;凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。这样见时……乃至……他了知:‘再无后有。’”第五[经]。

5. ‘‘Rūpā, bhikkhave, dukkhā. Yaṃ dukkhaṃ tadanattā; yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā dukkhā. Yaṃ dukkhaṃ tadanattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、外无我经

6. Bāhirānattasuttaṃ
6已对照

六、“诸比丘,色是无我。凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。声……香……味……触……法是无我。凡无我的,应当以正慧如实这样见它:‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。这样见时……乃至……他了知:‘再无后有。’”第六[经]。

6. ‘‘Rūpā, bhikkhave, anattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā anattā. Yadanattā taṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Evaṃ passaṃ…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、内无常过去未来经

7. Ajjhattāniccātītānāgatasuttaṃ
7PTS 4.4已对照

七、“诸比丘,眼是无常的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的眼无所顾恋;不欢喜未来的眼;为现在的眼的厌离、离贪、灭而行道。耳是无常的……鼻是无常的……舌是无常的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的舌无所顾恋;不欢喜未来的舌;为现在的舌的厌离、离贪、灭而行道。身是无常的……乃至……意是无常的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的意无所顾恋;不欢喜未来的意;为现在的意的厌离、离贪、灭而行道。”第七[经]。

7. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, aniccaṃ atītānāgataṃ; ko pana vādo paccuppannassa! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati; paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Sotaṃ aniccaṃ… ghānaṃ aniccaṃ… jivhā aniccā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannāya! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti; anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati; paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Kāyo anicco…pe… mano anicco atītānāgato; ko pana vādo paccuppannassa! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ manaṃ nābhinandati; paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、内苦过去未来经

8. Ajjhattadukkhātītānāgatasuttaṃ
8缅 2.239已对照

八、“诸比丘,眼是苦的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的眼无所顾恋;不欢喜未来的眼;为现在的眼的厌离、离贪、灭而行道。耳是苦的……乃至……鼻是苦的……乃至……舌是苦的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的舌无所顾恋;不欢喜未来的舌;为现在的舌的厌离、离贪、灭而行道。身是苦的……乃至……意是苦的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的意无所顾恋;不欢喜未来的意;为现在的意的厌离、离贪、灭而行道。”第八[经]。

8. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, dukkhaṃ atītānāgataṃ; ko pana vādo paccuppannassa! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati; paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Sotaṃ dukkhaṃ…pe… ghānaṃ dukkhaṃ…pe… jivhā dukkhā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannāya! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti; anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati; paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Kāyo dukkho…pe… mano dukkho atītānāgato; ko pana vādo paccuppannassa! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ manaṃ nābhinandati; paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、内无我过去未来经

9. Ajjhattānattātītānāgatasuttaṃ
9PTS 4.5已对照

九、“诸比丘,眼是无我,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的眼无所顾恋;不欢喜未来的眼;为现在的眼的厌离、离贪、灭而行道。耳是无我……乃至……鼻是无我……乃至……舌是无我,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的舌无所顾恋;不欢喜未来的舌;为现在的舌的厌离、离贪、灭而行道。身是无我……乃至……意是无我,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的意无所顾恋;不欢喜未来的意;为现在的意的厌离、离贪、灭而行道。”第九[经]。

9. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, anattā atītānāgataṃ; ko pana vādo paccuppannassa! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati; paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Sotaṃ anattā…pe… ghānaṃ anattā…pe… jivhā anattā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannāya! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti; anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati; paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Kāyo anattā…pe… mano anattā atītānāgato; ko pana vādo paccuppannassa! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti; anāgataṃ manaṃ nābhinandati; paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、外无常过去未来经

10. Bāhirāniccātītānāgatasuttaṃ
10缅 2.240已对照

十、“诸比丘,色是无常的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的色无所顾恋;不欢喜未来的色;为现在的色的厌离、离贪、灭而行道。声……香……味……触……法是无常的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的法无所顾恋;不欢喜未来的法;为现在的法的厌离、离贪、灭而行道。”第十[经]。

10. ‘‘Rūpā, bhikkhave, aniccā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu anapekkho hoti; anāgate rūpe nābhinandati; paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā aniccā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu dhammesu anapekkho hoti; anāgate dhamme nābhinandati; paccuppannānaṃ dhammānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

十一、外苦过去未来经

11. Bāhiradukkhātītānāgatasuttaṃ
11PTS 4.6已对照

十一、“诸比丘,色是苦的,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的色无所顾恋;不欢喜未来的色;为现在的色的厌离、离贪、灭而行道。”……乃至……第十一[经]。

11. ‘‘Rūpā, bhikkhave, dukkhā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu anapekkho hoti; anāgate rūpe nābhinandati; paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī’’ti…pe. …. Ekādasamaṃ.
已对照

十二、外无我过去未来经

12. Bāhirānattātītānāgatasuttaṃ
12已对照

十二、“诸比丘,色是无我,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的色无所顾恋;不欢喜未来的色;为现在的色的厌离、离贪、灭而行道。声……香……味……触……法是无我,[无论]过去、未来的;何况现在的!诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于过去的法无所顾恋;不欢喜未来的法;为现在的法的厌离、离贪、灭而行道。”第十二[经]。

12. ‘‘Rūpā, bhikkhave, anattā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu anapekkho hoti; anāgate rūpe nābhinandati; paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā anattā atītānāgatā; ko pana vādo paccuppannānaṃ! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako atītesu dhammesu anapekkho hoti; anāgate dhamme nābhinandati; paccuppannānaṃ dhammānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī’’ti. Dvādasamaṃ.
已对照

无常品第一。

Aniccavaggo paṭhamo.
已对照

其摄颂——

无常、苦与无我,内与外[各]三[经];

以凡无常[等]说了三[经],那些[也]各为内与外。

Tassuddānaṃ –
Aniccaṃ dukkhaṃ anattā ca, tayo ajjhattabāhirā;
Yadaniccena tayo vuttā, te te ajjhattabāhirāti.