快乐巴利palinanda.cc

中部第78经 · 沙门蒙迪迦经 Samaṇamuṇḍikasuttaṃ

本经目录八、沙门蒙迪迦经

260PTS 2.23已对照

八、沙门蒙迪迦经

二六〇、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇树林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍika)。当时,游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子(Uggāhamāna Samaṇamuṇḍikāputta)与约五百位游方者组成的一大群游方者众一起,住在末利(Mallikā)园的宗义论堂(samayappavādaka)——[那园]围以镇头迦林围(tindukācīra),[原]只有一堂(ekasālaka)。那时,五支木匠(Pañcakaṅga thapati)在日中时分从舍卫城出来,为见世尊。那时,五支木匠这样想:“现在还不是见世尊的时候,世尊正在宴默独处;也不是见令意增长的比丘们的时候,令意增长的比丘们正在宴默独处。我何不前往末利园的宗义论堂——那围以镇头迦林围、[原]只有一堂[的园],前往游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子之处呢?”于是五支木匠便前往末利园的宗义论堂——那围以镇头迦林围、[原]只有一堂[的园],前往游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子之处。

260. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto [samaṇamaṇḍikāputto (sī. pī.)] samayappavādake tindukācīre ekasālake mallikāya ārāme paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ pañcamattehi paribbājakasatehi. Atha kho pañcakaṅgo thapati sāvatthiyā nikkhami divā divassa bhagavantaṃ dassanāya. Atha kho pañcakaṅgassa thapatissa etadahosi – ‘‘akālo kho tāva bhagavantaṃ dassanāya; paṭisallīno bhagavā. Manobhāvaniyānampi bhikkhūnaṃ asamayo dassanāya; paṭisallīnā manobhāvaniyā bhikkhū. Yaṃnūnāhaṃ yena samayappavādako tindukācīro ekasālako mallikāya ārāmo yena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho pañcakaṅgo thapati yena samayappavādako tindukācīro ekasālako mallikāya ārāmo yena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto tenupasaṅkami.
缅 2.215已对照

当时,游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子正与一大群游方者众坐在一起,[那众会]喧哗着,发出高声、大声,谈论着种种畜生论(tiracchānakathā)。这就是:国王论、盗贼论、大臣论、军队论、怖畏论、战争论、食物论、饮料论、衣服论、卧具论、花鬘论、香论、亲戚论、车乘论、村庄论、集镇论、城市论、国土论、女人论、勇士论、街道论、井边论、先亡论、种种论、世界起源论、海洋起源论、如此有无论。

Tena kho pana samayena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ nisinno hoti unnādiniyā uccāsaddamahāsaddāya anekavihitaṃ tiracchānakathaṃ kathentiyā, seyyathidaṃ – rājakathaṃ corakathaṃ mahāmattakathaṃ senākathaṃ bhayakathaṃ yuddhakathaṃ annakathaṃ pānakathaṃ vatthakathaṃ sayanakathaṃ mālākathaṃ gandhakathaṃ ñātikathaṃ yānakathaṃ gāmakathaṃ nigamakathaṃ nagarakathaṃ janapadakathaṃ itthikathaṃ sūrakathaṃ visikhākathaṃ kumbhaṭṭhānakathaṃ pubbapetakathaṃ nānattakathaṃ lokakkhāyikaṃ samuddakkhāyikaṃ itibhavābhavakathaṃ iti vā.
已对照

游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子远远看见五支木匠走来;看见后,便安顿自己的众会:“诸位请寂静,诸位请勿作声。这位沙门乔达摩的弟子五支木匠来了。凡是住在舍卫城的沙门乔达摩的在家白衣弟子,这位五支木匠就是其中之一。而那些具寿们喜好寂静、受寂静之调伏、称赞寂静。或许他知道这众会寂静,便会想到可以前来。”于是那些游方者就沉默了。

Addasā kho uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto pañcakaṅgaṃ thapatiṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna sakaṃ parisaṃ saṇṭhāpesi – ‘‘appasaddā bhonto hontu, mā bhonto saddamakattha; ayaṃ samaṇassa gotamassa sāvako āgacchati pañcakaṅgo thapati. Yāvatā kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā gihī odātavasanā sāvatthiyaṃ paṭivasanti ayaṃ tesaṃ aññataro pañcakaṅgo thapati. Appasaddakāmā kho pana te āyasmanto appasaddavinītā appasaddassa vaṇṇavādino; appeva nāma appasaddaṃ parisaṃ viditvā upasaṅkamitabbaṃ maññeyyā’’ti. Atha kho te paribbājakā tuṇhī ahesuṃ.
261PTS 2.24已对照

二六一、于是,五支木匠来到游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子之处;到了之后,与游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子对坐在一旁的五支木匠这样说:“居士,我施设具足四种法的人为具足善者、最上善者、达最上成就者、不可胜的沙门。具足哪四种[法]呢?居士,在此,[他]不以身造恶业,不说恶语,不思惟恶的思惟,不以恶的活命为生——居士,我施设具足这四种法的人为具足善者、最上善者、达最上成就者、不可胜的沙门。”

261. Atha kho pañcakaṅgo thapati yena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā uggāhamānena paribbājakena samaṇamuṇḍikāputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho pañcakaṅgaṃ thapatiṃ uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto etadavoca – ‘‘catūhi kho ahaṃ, gahapati, dhammehi samannāgataṃ purisapuggalaṃ paññapemi sampannakusalaṃ paramakusalaṃ uttamapattipattaṃ samaṇaṃ ayojjhaṃ. Katamehi catūhi? Idha, gahapati, na kāyena pāpakammaṃ karoti, na pāpakaṃ vācaṃ bhāsati, na pāpakaṃ saṅkappaṃ saṅkappeti, na pāpakaṃ ājīvaṃ ājīvati – imehi kho ahaṃ, gahapati, catūhi dhammehi samannāgataṃ purisapuggalaṃ paññapemi sampannakusalaṃ paramakusalaṃ uttamapattipattaṃ samaṇaṃ ayojjha’’nti.
缅 2.216已对照

那时,五支木匠对游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子所说的话既不欢喜,也不呵斥;不欢喜、不呵斥而从座而起离去——“我要到世尊那里去了知这话的义。”于是五支木匠来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的五支木匠把[自己]与游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子之间所有的交谈,全都告知了世尊。

Atha kho pañcakaṅgo thapati uggāhamānassa paribbājakassa samaṇamuṇḍikāputtassa bhāsitaṃ neva abhinandi nappaṭikkosi. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi – ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’ti. Atha kho pañcakaṅgo thapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho pañcakaṅgo thapati yāvatako ahosi uggāhamānena paribbājakena samaṇamuṇḍikāputtena saddhiṃ kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi.
262PTS 2.25已对照

二六二、这样说时,世尊对五支木匠这样说:“木匠,若是这样,照游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子的说法,年幼、诸根迟钝、仰卧的童子就会是具足善者、最上善者、达最上成就者、不可胜的沙门了。木匠,因为年幼、诸根迟钝、仰卧的童子连‘身’[的分别]都没有,又怎会以身造恶业呢?除了只是扭动之外!木匠,因为年幼、诸根迟钝、仰卧的童子连‘语’[的分别]都没有,又怎会说恶语呢?除了只是啼哭之外!木匠,因为年幼、诸根迟钝、仰卧的童子连‘思惟’[的分别]都没有,又怎会思惟恶的思惟呢?除了只是咿呀作声之外!木匠,因为年幼、诸根迟钝、仰卧的童子连‘活命’[的分别]都没有,又怎会以恶的活命为生呢?除了[吮吸]母亲的乳汁之外!木匠,若是这样,照游方者郁伽诃摩那·沙门蒙迪迦子的说法,年幼、诸根迟钝、仰卧的童子就会是具足善者、最上善者、达最上成就者、不可胜的沙门了。

262. Evaṃ vutte, bhagavā pañcakaṅgaṃ thapatiṃ etadavoca – ‘‘evaṃ sante kho, thapati, daharo kumāro mando uttānaseyyako sampannakusalo bhavissati paramakusalo uttamapattipatto samaṇo ayojjho, yathā uggāhamānassa paribbājakassa samaṇamuṇḍikāputtassa vacanaṃ. Daharassa hi, thapati, kumārassa mandassa uttānaseyyakassa kāyotipi na hoti, kuto pana kāyena pāpakammaṃ karissati, aññatra phanditamattā! Daharassa hi, thapati, kumārassa mandassa uttānaseyyakassa vācātipi na hoti, kuto pana pāpakaṃ vācaṃ bhāsissati, aññatra roditamattā! Daharassa hi, thapati, kumārassa mandassa uttānaseyyakassa saṅkappotipi na hoti, kuto pana pāpakaṃ saṅkappaṃ saṅkappissati, aññatra vikūjitamattā [vikujjitamattā (sī. syā. kaṃ. pī.)]! Daharassa hi, thapati, kumārassa mandassa uttānaseyyakassa ājīvotipi na hoti, kuto pana pāpakaṃ ājīvaṃ ājīvissati, aññatra mātuthaññā! Evaṃ sante kho, thapati, daharo kumāro mando uttānaseyyako sampannakusalo bhavissati paramakusalo uttamapattipatto samaṇo ayojjho, yathā uggāhamānassa paribbājakassa samaṇamuṇḍikāputtassa vacanaṃ.
263已对照

二六三、“木匠,我施设具足四种法的人既不是具足善者,也不是最上善者,也不是达最上成就者、不可胜的沙门,然而他胜过这年幼、诸根迟钝、仰卧的童子。具足哪四种[法]呢?木匠,在此,[他]不以身造恶业,不说恶语,不思惟恶的思惟,不以恶的活命为生——木匠,我施设具足这四种法的人既不是具足善者,也不是最上善者,也不是达最上成就者、不可胜的沙门,然而他胜过这年幼、诸根迟钝、仰卧的童子。

263. ‘‘Catūhi kho ahaṃ, thapati, dhammehi samannāgataṃ purisapuggalaṃ paññapemi na ceva sampannakusalaṃ na paramakusalaṃ na uttamapattipattaṃ samaṇaṃ ayojjhaṃ, api cimaṃ daharaṃ kumāraṃ mandaṃ uttānaseyyakaṃ samadhigayha tiṭṭhati. Katamehi catūhi? Idha, thapati, na kāyena pāpakammaṃ karoti, na pāpakaṃ vācaṃ bhāsati, na pāpakaṃ saṅkappaṃ saṅkappeti, na pāpakaṃ ājīvaṃ ājīvati – imehi kho ahaṃ, thapati, catūhi dhammehi samannāgataṃ purisapuggalaṃ paññapemi na ceva sampannakusalaṃ na paramakusalaṃ na uttamapattipattaṃ samaṇaṃ ayojjhaṃ, api cimaṃ daharaṃ kumāraṃ mandaṃ uttānaseyyakaṃ samadhigayha tiṭṭhati.
缅 2.217已对照

“木匠,我施设具足十种法的人为具足善者、最上善者、达最上成就者、不可胜的沙门。这些是不善戒——木匠,我说那是应当了知的。不善戒从此等起——木匠,我说那是应当了知的。不善戒于此无余灭尽——木匠,我说那是应当了知的。如此行道,是为不善戒之灭而行道者——木匠,我说那是应当了知的。

‘‘Dasahi kho ahaṃ, thapati, dhammehi samannāgataṃ purisapuggalaṃ paññapemi sampannakusalaṃ paramakusalaṃ uttamapattipattaṃ samaṇaṃ ayojjhaṃ. Ime akusalā sīlā; tamahaṃ [kahaṃ (sī.), tahaṃ (pī.)], thapati, veditabbanti vadāmi. Itosamuṭṭhānā akusalā sīlā; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Idha akusalā sīlā aparisesā nirujjhanti; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Evaṃ paṭipanno akusalānaṃ sīlānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi.
已对照

“这些是善戒——木匠,我说那是应当了知的。善戒从此等起——木匠,我说那是应当了知的。善戒于此无余灭尽——木匠,我说那是应当了知的。如此行道,是为善戒之灭而行道者——木匠,我说那是应当了知的。

‘‘Ime kusalā sīlā; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Itosamuṭṭhānā kusalā sīlā; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Idha kusalā sīlā aparisesā nirujjhanti; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Evaṃ paṭipanno kusalānaṃ sīlānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi.
PTS 2.26已对照

“这些是不善思惟——木匠,我说那是应当了知的。不善思惟从此等起——木匠,我说那是应当了知的。不善思惟于此无余灭尽——木匠,我说那是应当了知的。如此行道,是为不善思惟之灭而行道者——木匠,我说那是应当了知的。

‘‘Ime akusalā saṅkappā; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Itosamuṭṭhānā akusalā saṅkappā; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Idha akusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Evaṃ paṭipanno akusalānaṃ saṅkappānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi.
已对照

“这些是善思惟——木匠,我说那是应当了知的。善思惟从此等起——木匠,我说那是应当了知的。善思惟于此无余灭尽——木匠,我说那是应当了知的。如此行道,是为善思惟之灭而行道者——木匠,我说那是应当了知的。

‘‘Ime kusalā saṅkappā; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Itosamuṭṭhānā kusalā saṅkappā; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Idha kusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi. Evaṃ paṭipanno kusalānaṃ saṅkappānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti; tamahaṃ, thapati, veditabbanti vadāmi.
264已对照

二六四、“木匠,什么是不善戒呢?不善的身业、不善的语业、恶的活命——木匠,这些称为不善戒。

264. ‘‘Katame ca, thapati, akusalā sīlā? Akusalaṃ kāyakammaṃ, akusalaṃ vacīkammaṃ, pāpako ājīvo – ime vuccanti, thapati, akusalā sīlā.
已对照

“木匠,这些不善戒以什么为等起呢?它们的等起也已说过了:应当说它们是‘以心为等起’。什么心呢?因为心也是多的、多种的、种种类的。凡是有贪、有瞋、有痴的心——不善戒是从此等起的。

‘‘Ime ca, thapati, akusalā sīlā kiṃsamuṭṭhānā? Samuṭṭhānampi nesaṃ vuttaṃ. ‘Cittasamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṃ. Katamaṃ cittaṃ? Cittampi hi bahuṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ. Yaṃ cittaṃ sarāgaṃ sadosaṃ samohaṃ, itosamuṭṭhānā akusalā sīlā.
缅 2.218已对照

“木匠,这些不善戒在哪里无余灭尽呢?它们的灭也已说过了。木匠,在此,比丘舍断身恶行,修习身善行;舍断语恶行,修习语善行;舍断意恶行,修习意善行;舍断邪命,以正命营生——这些不善戒在这里无余灭尽。

‘‘Ime ca, thapati, akusalā sīlā kuhiṃ aparisesā nirujjhanti? Nirodhopi nesaṃ vutto. Idha, thapati, bhikkhu kāyaduccaritaṃ pahāya kāyasucaritaṃ bhāveti, vacīduccaritaṃ pahāya vacīsucaritaṃ bhāveti, manoduccaritaṃ pahāya manosucaritaṃ bhāveti, micchājīvaṃ pahāya sammājīvena jīvitaṃ kappeti – etthete akusalā sīlā aparisesā nirujjhanti.
PTS 2.27已对照

“木匠,怎样行道,才是为不善戒之灭而行道者呢?木匠,在此,比丘为令未生的恶不善法不生,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为舍断已生的恶不善法,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为令未生的善法生起,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为令已生的善法住立、不忘失、增多、广大、由修习而圆满,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤。木匠,如此行道,就是为不善戒之灭而行道者。

‘‘Kathaṃ paṭipanno, thapati, akusalānaṃ sīlānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti? Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Evaṃ paṭipanno kho, thapati, akusalānaṃ sīlānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti.
265已对照

二六五、“木匠,什么是善戒呢?善的身业、善的语业——木匠,我也把活命的清净说在戒之中。木匠,这些称为善戒。

265. ‘‘Katame ca, thapati, kusalā sīlā? Kusalaṃ kāyakammaṃ, kusalaṃ vacīkammaṃ, ājīvaparisuddhampi kho ahaṃ, thapati, sīlasmiṃ vadāmi. Ime vuccanti, thapati, kusalā sīlā.
已对照

“木匠,这些善戒以什么为等起呢?它们的等起也已说过了:应当说它们是‘以心为等起’。什么心呢?因为心也是多的、多种的、种种类的。凡是离贪、离瞋、离痴的心——善戒是从此等起的。

‘‘Ime ca, thapati, kusalā sīlā kiṃsamuṭṭhānā? Samuṭṭhānampi nesaṃ vuttaṃ. ‘Cittasamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṃ. Katamaṃ cittaṃ? Cittampi hi bahuṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ. Yaṃ cittaṃ vītarāgaṃ vītadosaṃ vītamohaṃ, itosamuṭṭhānā kusalā sīlā.
已对照

“木匠,这些善戒在哪里无余灭尽呢?它们的灭也已说过了。木匠,在此,比丘是具戒者,却不是[止于]戒所成者(sīlamaya),并且如实了知那心解脱、慧解脱——他的那些善戒于其中无余灭尽。

‘‘Ime ca, thapati, kusalā sīlā kuhiṃ aparisesā nirujjhanti? Nirodhopi nesaṃ vutto. Idha, thapati, bhikkhu sīlavā hoti no ca sīlamayo, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti; yatthassa te kusalā sīlā aparisesā nirujjhanti.
缅 2.219已对照

“木匠,怎样行道,才是为善戒之灭而行道者呢?木匠,在此,比丘为令未生的恶不善法不生,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为舍断已生的恶不善法……乃至……为令未生的善法生起……乃至……为令已生的善法住立、不忘失、增多、广大、由修习而圆满,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤。木匠,如此行道,就是为善戒之灭而行道者。

‘‘Kathaṃ paṭipanno ca, thapati, kusalānaṃ sīlānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti? Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Evaṃ paṭipanno kho, thapati, kusalānaṃ sīlānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti.
266已对照

二六六、“木匠,什么是不善思惟呢?欲思惟、瞋恚思惟、害思惟——木匠,这些称为不善思惟。

266. ‘‘Katame ca, thapati, akusalā saṅkappā? Kāmasaṅkappo, byāpādasaṅkappo, vihiṃsāsaṅkappo – ime vuccanti, thapati, akusalā saṅkappā.
已对照

“木匠,这些不善思惟以什么为等起呢?它们的等起也已说过了:应当说它们是‘以想为等起’。什么想呢?因为想也是多的、多种的、种种类的。欲想、瞋恚想、害想——不善思惟是从此等起的。

‘‘Ime ca, thapati, akusalā saṅkappā kiṃsamuṭṭhānā? Samuṭṭhānampi nesaṃ vuttaṃ. ‘Saññāsamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṃ. Katamā saññā? Saññāpi hi bahū anekavidhā nānappakārakā. Kāmasaññā, byāpādasaññā, vihiṃsāsaññā – itosamuṭṭhānā akusalā saṅkappā.
PTS 2.28已对照

“木匠,这些不善思惟在哪里无余灭尽呢?它们的灭也已说过了。木匠,在此,比丘已离诸欲……乃至……成就并住于初禅——这些不善思惟在这里无余灭尽。

‘‘Ime ca, thapati, akusalā saṅkappā kuhiṃ aparisesā nirujjhanti? Nirodhopi nesaṃ vutto. Idha, thapati, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; etthete akusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti.
已对照

“木匠,怎样行道,才是为不善思惟之灭而行道者呢?木匠,在此,比丘为令未生的恶不善法不生,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为舍断已生的恶不善法……乃至……为令未生的善法生起……乃至……为令已生的善法住立、不忘失、增多、广大、由修习而圆满,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤。木匠,如此行道,就是为不善思惟之灭而行道者。

‘‘Kathaṃ paṭipanno ca, thapati, akusalānaṃ saṅkappānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti? Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Evaṃ paṭipanno kho, thapati, akusalānaṃ saṅkappānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti.
267已对照

二六七、“木匠,什么是善思惟呢?出离思惟、无瞋恚思惟、无害思惟——木匠,这些称为善思惟。

267. ‘‘Katame ca, thapati, kusalā saṅkappā? Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappo – ime vuccanti, thapati, kusalā saṅkappā.
缅 2.220已对照

“木匠,这些善思惟以什么为等起呢?它们的等起也已说过了:应当说它们是‘以想为等起’。什么想呢?因为想也是多的、多种的、种种类的。出离想、无瞋恚想、无害想——善思惟是从此等起的。

‘‘Ime ca, thapati, kusalā saṅkappā kiṃsamuṭṭhānā? Samuṭṭhānampi nesaṃ vuttaṃ. ‘Saññāsamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṃ. Katamā saññā? Saññāpi hi bahū anekavidhā nānappakārakā. Nekkhammasaññā, abyāpādasaññā, avihiṃsāsaññā – itosamuṭṭhānā kusalā saṅkappā.
已对照

“木匠,这些善思惟在哪里无余灭尽呢?它们的灭也已说过了。木匠,在此,比丘寻、伺寂止……乃至……成就并住于第二禅——这些善思惟在这里无余灭尽。

‘‘Ime ca, thapati, kusalā saṅkappā kuhiṃ aparisesā nirujjhanti? Nirodhopi nesaṃ vutto. Idha, thapati, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati; etthete kusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti.
已对照

“木匠,怎样行道,才是为善思惟之灭而行道者呢?木匠,在此,比丘为令未生的恶不善法不生,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为舍断已生的恶不善法……乃至……为令未生的善法生起……乃至……为令已生的善法住立、不忘失、增多、广大、由修习而圆满,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤。木匠,如此行道,就是为善思惟之灭而行道者。

‘‘Kathaṃ paṭipanno ca, thapati, kusalānaṃ saṅkappānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti? Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati. Evaṃ paṭipanno kho, thapati, kusalānaṃ saṅkappānaṃ nirodhāya paṭipanno hoti.
268PTS 2.29已对照

二六八、“木匠,我施设具足哪十种法的人为具足善者、最上善者、达最上成就者、不可胜的沙门呢?木匠,在此,比丘具足无学的正见,具足无学的正思惟,具足无学的正语,具足无学的正业,具足无学的正命,具足无学的正精进,具足无学的正念,具足无学的正定,具足无学的正智,具足无学的正解脱——木匠,我施设具足这十种法的人为具足善者、最上善者、达最上成就者、不可胜的沙门。”

世尊说了这[番话]。五支木匠满意、欢喜世尊之所说。

268. ‘‘Katamehi cāhaṃ, thapati, dasahi dhammehi samannāgataṃ purisapuggalaṃ paññapemi sampannakusalaṃ paramakusalaṃ uttamapattipattaṃ samaṇaṃ ayojjhaṃ? Idha, thapati, bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti, asekhāya sammāvācāya samannāgato hoti, asekhena sammākammantena samannāgato hoti, asekhena sammāājīvena samannāgato hoti, asekhena sammāvāyāmena samannāgato hoti, asekhāya sammāsatiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti, asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti, asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti – imehi kho ahaṃ, thapati, dasahi dhammehi samannāgataṃ purisapuggalaṃ paññapemi sampannakusalaṃ paramakusalaṃ uttamapattipattaṃ samaṇaṃ ayojjha’’nti.
Idamavoca bhagavā. Attamano pañcakaṅgo thapati bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Samaṇamuṇḍikasuttaṃ niṭṭhitaṃ aṭṭhamaṃ.
已对照

《沙门蒙迪迦经》终,[《游方者品》中之]第八[经]。