快乐巴利palinanda.cc

中部第33经 · 大牧牛者经 Mahāgopālakasuttaṃ

本经目录三、《大牧牛者经》

已对照

三、《大牧牛者经》

3. Mahāgopālakasuttaṃ
346PTS 1.220已对照

三四六、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇树林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍika 之园)。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

346. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
缅 1.282已对照

“诸比丘,具足十一支(aṅga)的牧牛者(gopālaka),不能守护牛群、使之增长。哪十一[支]呢?诸比丘,于此,牧牛者不是知色者,不是善知相者,不是除蝇卵者,不是覆疮者,不是作烟者,不知渡处,不知已饮,不知道路,不是善知牧地者,并且是无余而榨乳者;对那些为牛之父、为牛群导首的牛王(usabha),他不是以特别的恭敬而恭敬者。诸比丘,具足这十一支的牧牛者,不能守护牛群、使之增长。诸比丘,正是这样:具足十一法的比丘,不能在这法与律中达到增长、增广、广大。哪十一[法]呢?诸比丘,于此,比丘不是知色者,不是善知相者,不是除蝇卵者,不是覆疮者,不是作烟者,不知渡处,不知已饮,不知道路,不是善知牧地者,并且是无余而榨乳者;对那些长老、久经岁月(rattaññū)、出家已久、为僧团之父、为僧团导首的比丘,他不是以特别的恭敬而恭敬者。

‘‘Ekādasahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṃ pariharituṃ phātiṃ kātuṃ [phātikattuṃ (sī. pī.), phātikātuṃ (syā. kaṃ.)]. Katamehi ekādasahi? Idha, bhikkhave, gopālako na rūpaññū hoti, na lakkhaṇakusalo hoti, na āsāṭikaṃ hāretā [sāṭetā (sī. syā. kaṃ. pī.)] hoti, na vaṇaṃ paṭicchādetā hoti, na dhūmaṃ kattā hoti, na titthaṃ jānāti, na pītaṃ jānāti, na vīthiṃ jānāti, na gocarakusalo hoti anavasesadohī ca hoti. Ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti. Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṃ pariharituṃ phātiṃ kātuṃ. Evameva kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Katamehi ekādasahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti, na lakkhaṇakusalo hoti, na āsāṭikaṃ hāretā hoti, na vaṇaṃ paṭicchādetā hoti, na dhūmaṃ kattā hoti, na titthaṃ jānāti, na pītaṃ jānāti, na vīthiṃ jānāti, na gocarakusalo hoti, anavasesadohī ca hoti. Ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti.
347已对照

三四七、“诸比丘,比丘怎样不是知色者呢?诸比丘,于此,比丘对任何色、一切色,不如实了知‘[这是]四大种与四大种所造之色’。诸比丘,这样比丘便不是知色者。

347. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṃ kiñci rūpaṃ sabbaṃ rūpaṃ ‘cattāri mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpa’nti yathābhūtaṃ nappajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样不是善知相者呢?诸比丘,于此,比丘不如实了知‘愚者以业为相,智者以业为相’。诸比丘,这样比丘便不是善知相者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘kammalakkhaṇo bālo, kammalakkhaṇo paṇḍito’ti yathābhūtaṃ nappajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti.
PTS 1.221已对照

“诸比丘,比丘怎样不是除蝇卵者呢?诸比丘,于此,比丘容忍已生的欲寻,不断除它、不除遣它、不令它灭尽、不令它归于不存在;已生的瞋恚寻……乃至……已生的害寻……乃至……对一再生起的恶不善法,[他]容忍,不断除它、不除遣它、不令它灭尽、不令它归于不存在。诸比丘,这样比丘便不是除蝇卵者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na āsāṭikaṃ hāretā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ adhivāseti, nappajahati na vinodeti na byantī karoti na anabhāvaṃ gameti. Uppannaṃ byāpādavitakkaṃ…pe… uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ…pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme adhivāseti, nappajahati na vinodeti na byantī karoti na anabhāvaṃ gameti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na āsāṭikaṃ hāretā hoti.
缅 1.283已对照

“诸比丘,比丘怎样不是覆疮者呢?诸比丘,于此,比丘以眼见色后,取于相,取随相。若不守护眼根而住,贪与忧(abhijjhādomanassa)等恶、不善法就会流入,[而]他不为防护它而行道,不守护眼根,不致力于眼根的律仪。以耳闻声后……乃至……以鼻嗅香后……乃至……以舌尝味后……乃至……以身触所触后……乃至……以意识知法后,取于相,取随相。若不守护意根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,[而]他不为防护它而行道,不守护意根,不致力于意根的律仪。诸比丘,这样比丘便不是覆疮者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na vaṇaṃ paṭicchādetā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye na saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā…pe… jivhāya rasaṃ sāyitvā…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā…pe… manasā dhammaṃ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya na paṭipajjati, na rakkhati manindriyaṃ, manindriye na saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na vaṇaṃ paṭicchādetā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样不是作烟者呢?诸比丘,于此,比丘不把如所听闻、如所习得的法广为他人宣说。诸比丘,这样比丘便不是作烟者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na dhūmaṃ kattā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paresaṃ desetā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na dhūmaṃ kattā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样不知渡处呢?诸比丘,于此,比丘对那些多闻者、通晓阿含者、持法者、持律者、持论母者(mātikādhara)的比丘,不时时前往请问、发问:‘尊者,这是怎样?这是什么义?’那些具寿便不为他开显未开显的,不明了未明了的,也不于种种可疑之处除遣其疑。诸比丘,这样比丘便不知渡处。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na titthaṃ jānāti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā na paripucchati, na paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ? Imassa ko attho’ti? Tassa te āyasmanto avivaṭañceva na vivaranti, anuttānīkatañca na uttānī karonti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhānīyesu dhammesu kaṅkhaṃ na paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na titthaṃ jānāti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样不知已饮呢?诸比丘,于此,比丘在如来所宣示的法与律被讲说时,得不到义喜(atthaveda),得不到法喜(dhammaveda),得不到与法相应的愉悦(pāmojja)。诸比丘,这样比丘便不知已饮。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na pītaṃ jānāti? Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne na labhati atthavedaṃ, na labhati dhammavedaṃ, na labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na pītaṃ jānāti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样不知道路呢?诸比丘,于此,比丘不如实了知八支圣道。诸比丘,这样比丘便不知道路。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na vīthiṃ jānāti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na vīthiṃ jānāti.
PTS 1.222已对照

“诸比丘,比丘怎样不是善知牧地者呢?诸比丘,于此,比丘不如实了知四念处。诸比丘,这样比丘便不是善知牧地者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na gocarakusalo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cattāro satipaṭṭhāne yathābhūtaṃ nappajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu na gocarakusalo hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是无余而榨乳者呢?诸比丘,于此,有信的居士们捧上[资具]而奉请(abhihaṭṭhuṃ pavārenti)比丘[受用]衣、钵食、坐卧处、病缘药资具;于此,比丘不知领受的分量。诸比丘,这样比丘便是无余而榨乳者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu anavasesadohī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuṃ saddhā gahapatikā abhihaṭṭhuṃ pavārenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi, tatra bhikkhu mattaṃ na jānāti paṭiggahaṇāya. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu anavasesadohī hoti.
缅 1.284已对照

“诸比丘,比丘怎样对那些长老、久经岁月、出家已久、为僧团之父、为僧团导首的比丘不是以特别的恭敬而恭敬者呢?诸比丘,于此,比丘对那些长老、久经岁月、出家已久、为僧团之父、为僧团导首的比丘,不于显处与屏处现起慈的身业;不于显处与屏处现起慈的语业;不于显处与屏处现起慈的意业。诸比丘,这样比丘便对那些长老、久经岁月、出家已久、为僧团之父、为僧团导首的比丘不是以特别的恭敬而恭敬者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, tesu na mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca; na mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca; na mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti.
已对照

“诸比丘,具足这十一法的比丘,不能在这法与律中达到增长、增广、广大。

‘‘Imehi kho bhikkhave ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ.
348已对照

三四八、“诸比丘,具足十一支的牧牛者,能守护牛群、使之增长。哪十一[支]呢?诸比丘,于此,牧牛者是知色者,是善知相者,是除蝇卵者,是覆疮者,是作烟者,知渡处,知已饮,知道路,是善知牧地者,并且是留余而榨乳者;对那些为牛之父、为牛群导首的牛王,他是以特别的恭敬而恭敬者。诸比丘,具足这十一支的牧牛者,能守护牛群、使之增长。诸比丘,正是这样:具足十一法的比丘,能在这法与律中达到增长、增广、广大。哪十一[法]呢?诸比丘,于此,比丘是知色者,是善知相者,是除蝇卵者,是覆疮者,是作烟者,知渡处,知已饮,知道路,是善知牧地者,并且是留余而榨乳者;对那些长老、久经岁月、出家已久、为僧团之父、为僧团导首的比丘,他是以特别的恭敬而恭敬者。

348. ‘‘Ekādasahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato gopālako bhabbo gogaṇaṃ pariharituṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi ekādasahi? Idha, bhikkhave, gopālako rūpaññū hoti, lakkhaṇakusalo hoti, āsāṭikaṃ hāretā hoti, vaṇaṃ paṭicchādetā hoti, dhūmaṃ kattā hoti, titthaṃ jānāti, pītaṃ jānāti, vīthiṃ jānāti, gocarakusalo hoti, sāvasesadohī ca hoti. Ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti. Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako bhabbo gogaṇaṃ pariharituṃ phātiṃ kātuṃ. Evameva kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjituṃ. Katamehi ekādasahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti, lakkhaṇakusalo hoti, āsāṭikaṃ hāretā hoti, vaṇaṃ paṭicchādetā hoti, dhūmaṃ kattā hoti, titthaṃ jānāti, pītaṃ jānāti, vīthiṃ jānāti, gocarakusalo hoti, sāvasesadohī ca hoti. Ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti.
349PTS 1.223已对照

三四九、“诸比丘,比丘怎样是知色者呢?诸比丘,于此,比丘对任何色、一切色,如实了知‘[这是]四大种与四大种所造之色’。诸比丘,这样比丘便是知色者。

349. ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṃ kiñci rūpaṃ sabbaṃ rūpaṃ ‘cattāri mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpa’nti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是善知相者呢?诸比丘,于此,比丘如实了知‘愚者以业为相,智者以业为相’。诸比丘,这样比丘便是善知相者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu lakkhaṇakusalo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kammalakkhaṇo bālo, kammalakkhaṇo paṇḍitoti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu lakkhaṇakusalo hoti.
缅 1.285已对照

“诸比丘,比丘怎样是除蝇卵者呢?诸比丘,于此,比丘不容忍已生的欲寻,断除它、除遣它、令它灭尽、令它归于不存在;已生的瞋恚寻……乃至……已生的害寻……乃至……对一再生起的恶不善法,[他]不容忍,断除它、除遣它、令它灭尽、令它归于不存在。诸比丘,这样比丘便是除蝇卵者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu āsāṭikaṃ hāretā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati vinodeti byantī karoti anabhāvaṃ gameti. Uppannaṃ byāpādavitakkaṃ…pe… uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ…pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti, pajahati vinodeti byantī karoti anabhāvaṃ gameti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu āsāṭikaṃ hāretā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是覆疮者呢?诸比丘,于此,比丘以眼见色后,不取于相,不取随相。若不守护眼根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,所以他为防护它而行道,守护眼根,致力于眼根的律仪。以耳闻声后……乃至……以鼻嗅香后……乃至……以舌尝味后……乃至……以身触所触后……乃至……以意识知法后,不取于相,不取随相。若不守护意根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,所以他为防护它而行道,守护意根,致力于意根的律仪。诸比丘,这样比丘便是覆疮者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇaṃ paṭicchādetā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā…pe… jivhāya rasaṃ sāyitvā…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā…pe… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇaṃ paṭicchādetā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是作烟者呢?诸比丘,于此,比丘把如所听闻、如所习得的法广为他人宣说。诸比丘,这样比丘便是作烟者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu dhūmaṃ kattā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ desetā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu dhūmaṃ kattā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样知渡处呢?诸比丘,于此,比丘对那些多闻者、通晓阿含者、持法者、持律者、持论母者的比丘,时时前往请问、发问:‘尊者,这是怎样?这是什么义?’那些具寿便为他开显未开显的,明了未明了的,并于种种可疑之处除遣其疑。诸比丘,这样比丘便知渡处。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu titthaṃ jānāti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati, paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ? Imassa ko attho’ti? Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānī karonti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhānīyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu titthaṃ jānāti.
PTS 1.224已对照

“诸比丘,比丘怎样知已饮呢?诸比丘,于此,比丘在如来所宣示的法与律被讲说时,获得义喜,获得法喜,获得与法相应的愉悦。诸比丘,这样比丘便知已饮。

‘‘Kathañca bhikkhave, bhikkhu pītaṃ jānāti? Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne labhati atthavedaṃ, labhati dhammavedaṃ, labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu pītaṃ jānāti.
缅 1.286已对照

“诸比丘,比丘怎样知道路呢?诸比丘,于此,比丘如实了知八支圣道。诸比丘,这样比丘便知道路。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vīthiṃ jānāti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vīthiṃ jānāti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是善知牧地者呢?诸比丘,于此,比丘如实了知四念处。诸比丘,这样比丘便是善知牧地者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gocarakusalo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cattāro satipaṭṭhāne yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu gocarakusalo hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是留余而榨乳者呢?诸比丘,于此,有信的居士们捧上[资具]而奉请比丘[受用]衣、钵食、坐卧处、病缘药资具;于此,比丘知领受的分量。诸比丘,这样比丘便是留余而榨乳者。

‘‘Kathañca bhikkhave, bhikkhu sāvasesadohī hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuṃ saddhā gahapatikā abhihaṭṭhuṃ pavārenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi. Tatra bhikkhu mattaṃ jānāti paṭiggahaṇāya. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sāvasesadohī hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样对那些长老、久经岁月、出家已久、为僧团之父、为僧团导首的比丘是以特别的恭敬而恭敬者呢?诸比丘,于此,比丘对那些长老、久经岁月、出家已久、为僧团之父、为僧团导首的比丘,于显处与屏处现起慈的身业;于显处与屏处现起慈的语业;于显处与屏处现起慈的意业。诸比丘,这样比丘便对那些长老、久经岁月、出家已久、为僧团之父、为僧团导首的比丘是以特别的恭敬而恭敬者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, te atirekapūjāya pūjetā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā tesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca; mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca; mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti.
已对照

“诸比丘,具足这十一法的比丘,能在这法与律中达到增长、增广、广大。”

‘‘Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjitu’’nti.
已对照

世尊说了这[番话]。那些比丘满意、欢喜世尊之所说。

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
已对照

《大牧牛者经》终,[《大双品》中之]第三[经]。

Mahāgopālakasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.