快乐巴利palinanda.cc

中部第22经 · 蛇喻经 Alagaddūpamasuttaṃ

本经目录二、蛇喻经

已对照

二、蛇喻经

2. Alagaddūpamasuttaṃ
234PTS 1.130缅 1.182已对照

二三四、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,有一位名叫阿梨吒(Ariṭṭha)的猎鹫者裔(gaddhabādhipubba)比丘生起了这样的恶见执(pāpaka diṭṭhigata)——‘我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法(antarāyikā dhammā)的那些,对受用(paṭisevati)它们者并不足以成障碍。’众多比丘听说:「据说那位名叫阿梨吒的猎鹫者裔比丘生起了这样的恶见执——‘我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法(antarāyikā dhammā)的那些,对受用(paṭisevati)它们者并不足以成障碍。’」于是那些比丘往阿梨吒猎鹫者裔比丘那里去;去了以后对阿梨吒猎鹫者裔比丘这样说:「贤友阿梨吒,听说你生起了这样的恶见执——‘我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法(antarāyikā dhammā)的那些,对受用(paṭisevati)它们者并不足以成障碍。’是真的吗?」「贤友,确是这样,我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法的那些,对受用它们者并不足以成障碍。」

234. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena ariṭṭhassa nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa [gandhabādhipubbassa (ka.)] evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti – ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti. Assosuṃ kho sambahulā bhikkhū – ‘‘ariṭṭhassa kira nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti. Atha kho te bhikkhū yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavocuṃ – ‘‘saccaṃ kira te, āvuso ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti. ‘‘Evaṃbyākho [evaṃ kho (?) bhagavato sammukhāyevassa ‘‘evaṃbyākho’’ti] ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti.
缅 1.183已对照

于是那些比丘也想使阿梨吒猎鹫者裔比丘脱离这恶见执,便诘问(samanuyuñjati)、责问(samanugāhati)、谏责(samanubhāsati)[他]:「贤友阿梨吒,不要这样说,不要诽谤(abbhācikkhati)世尊;诽谤世尊是不善的,世尊绝不会这样说。贤友阿梨吒,世尊以多种方便说诸障碍法是障碍,而受用它们者确足以成障碍。世尊说诸欲(kāmā)少味(appassāda)、多苦、多恼(upāyāsa),此中的患(ādīnava)更多。世尊说诸欲如骨锁(aṭṭhikaṅkala)……乃至……世尊说诸欲如肉块(maṃsapesi)……世尊说诸欲如草炬(tiṇukka)……世尊说诸欲如火炭坑(aṅgārakāsu)……世尊说诸欲如梦(supinaka)……世尊说诸欲如借用物(yācitaka)……世尊说诸欲如树果(rukkhaphala)……世尊说诸欲如屠刀砧(asisūnā)……世尊说诸欲如矛刺(sattisūla)……世尊说诸欲如蛇头(sappasira)——多苦、多恼,此中的患更多。」阿梨吒猎鹫者裔比丘虽被那些比丘这样诘问、责问、谏责,仍以见的坚固力(thāma)、以见的执取(parāmāsa)坚持(abhinivissa)那同一恶见执而说:「贤友,确是这样,我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法的那些,对受用它们者并不足以成障碍。」

Atha kho tepi bhikkhū ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetukāmā samanuyuñjanti samanugāhanti [samanuggāhanti (syā.)] samanubhāsanti – ‘‘mā hevaṃ, āvuso ariṭṭha, avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi; na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ [abbhācikkhanaṃ (ka.)], na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyenāvuso ariṭṭha, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā,ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā… tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā… aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā… supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā… rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā… asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo’’ti. Evampi kho ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tehi bhikkhūhi samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno [samanuggāhiyamāno (syā. vinayepi)] samanubhāsiyamāno tadeva [tatheva taṃ (vinaye)] pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati – ‘‘evaṃbyākho ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti.
235PTS 1.131已对照

二三五、当那些比丘不能使阿梨吒猎鹫者裔比丘脱离这恶见执时,于是那些比丘往世尊那里去;去了以后礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊这样说:「尊者,有一位名叫阿梨吒的猎鹫者裔比丘生起了这样的恶见执——‘我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法(antarāyikā dhammā)的那些,对受用(paṭisevati)它们者并不足以成障碍。’尊者,我们听说:『据说那位名叫阿梨吒的猎鹫者裔比丘生起了这样的恶见执——我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法的那些,对受用它们者并不足以成障碍。』尊者,于是我们往阿梨吒猎鹫者裔比丘那里去;去了以后对阿梨吒猎鹫者裔比丘这样说:『贤友阿梨吒,听说你生起了这样的恶见执——我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法的那些,对受用它们者并不足以成障碍,是真的吗?』

235. Yato kho te bhikkhū nāsakkhiṃsu ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ, atha kho te bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘ariṭṭhassa nāma, bhante, bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. Assumha kho mayaṃ, bhante – ‘ariṭṭhassa kira nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. Atha kho mayaṃ, bhante, yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavocumha – ‘saccaṃ kira te, āvuso ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti?
缅 1.184已对照

「尊者,这样说时,阿梨吒猎鹫者裔比丘对我们这样说:『贤友,确是这样,我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法的那些,对受用它们者并不足以成障碍。』尊者,于是我们想使阿梨吒猎鹫者裔比丘脱离这恶见执,便诘问、责问、谏责[他]:『贤友阿梨吒,不要这样说,不要诽谤(abbhācikkhati)世尊;诽谤世尊是不善的,世尊绝不会这样说。贤友阿梨吒,世尊以多种方便说诸障碍法是障碍,而受用它们者确足以成障碍。世尊说诸欲少味、多苦、多恼,此中的患更多。世尊说诸欲如骨锁……乃至……世尊说诸欲如蛇头——多苦、多恼,此中的患更多。』尊者,阿梨吒猎鹫者裔比丘虽被我们这样诘问、责问、谏责,仍以见的坚固力、以见的执取坚持那同一恶见执而说:『贤友,确是这样,我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法的那些,对受用它们者并不足以成障碍。』尊者,当我们不能使阿梨吒猎鹫者裔比丘脱离这恶见执时,于是我们才把这件事禀告世尊。」

‘‘Evaṃ vutte, bhante, ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo amhe etadavoca – ‘evaṃbyākho ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. Atha kho mayaṃ, bhante, ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetukāmā samanuyuñjimha samanugāhimha samanubhāsimha – ‘mā hevaṃ, āvuso ariṭṭha, avaca, mā bhagavantaṃ abbhācikkhi; na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṃ, na hi bhagavā evaṃ vadeyya. Anekapariyāyenāvuso ariṭṭha, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo’ti. Evampi kho, bhante, ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo amhehi samanuyuñjiyamāno samanugāhiyamāno samanubhāsiyamāno tadeva pāpakaṃ diṭṭhigataṃ thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati – ‘evaṃbyākho ahaṃ, āvuso, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’ti. Yato kho mayaṃ, bhante, nāsakkhimha ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etasmā pāpakā diṭṭhigatā vivecetuṃ, atha mayaṃ etamatthaṃ bhagavato ārocemā’’ti.
236PTS 1.132已对照

二三六、于是世尊召唤某位比丘:「来,比丘,你以我的话去召唤阿梨吒猎鹫者裔比丘——『贤友阿梨吒,导师召唤你。』」「是,尊者。」那位比丘应诺世尊,便往阿梨吒猎鹫者裔比丘那里去;去了以后对阿梨吒猎鹫者裔比丘这样说:「贤友阿梨吒,导师召唤你。」「是,贤友。」阿梨吒猎鹫者裔比丘应诺那位比丘,便往世尊那里去;去了以后礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的阿梨吒猎鹫者裔比丘这样说:「阿梨吒,听说你生起了这样的恶见执——‘我这样了知世尊所说之法:凡被世尊说为障碍法(antarāyikā dhammā)的那些,对受用(paṭisevati)它们者并不足以成障碍。’是真的吗?」

236. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso ariṭṭha, āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā, yena ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso ariṭṭha, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira te, ariṭṭha, evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ – ‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti?
缅 1.185已对照

「尊者,确是这样,我这样了知世尊所说之法——『凡被世尊说为障碍法的那些,对受用它们者并不足以成障碍。』」「愚痴人(moghapurisa),你究竟是从谁那里了知我这样说法的?愚痴人,我不是以多种方便说诸障碍法是障碍吗?而受用它们者确足以成障碍。我说诸欲少味、多苦、多恼,此中的患更多。我说诸欲如骨锁……我说诸欲如肉块……我说诸欲如草炬……我说诸欲如火炭坑……我说诸欲如梦……我说诸欲如借用物……我说诸欲如树果……我说诸欲如屠刀砧……我说诸欲如矛刺……我说诸欲如蛇头——多苦、多恼,此中的患更多。而你,愚痴人,却以自己的恶把持(duggahita)既诽谤我们,又掘伤(khanati)自己,并招致许多非福(apuñña)。愚痴人,那将使你长夜不利、受苦。」

‘‘Evaṃbyākho ahaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi – ‘yathā yeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’’ti. ‘‘Kassa kho nāma tvaṃ, moghapurisa, mayā evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāsi? Nanu mayā, moghapurisa, anekapariyāyena antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā? Alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā mayā, bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā mayā… maṃsapesūpamā kāmā vuttā mayā… tiṇukkūpamā kāmā vuttā mayā… aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā mayā… supinakūpamā kāmā vuttā mayā… yācitakūpamā kāmā vuttā mayā… rukkhaphalūpamā kāmā vuttā mayā… asisūnūpamā kāmā vuttā mayā… sattisūlūpamā kāmā vuttā mayā… sappasirūpamā kāmā vuttā mayā, bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Atha ca pana tvaṃ, moghapurisa, attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhasi, attānañca khanasi, bahuñca apuññaṃ pasavasi. Tañhi te, moghapurisa, bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti.
已对照

于是世尊召唤诸比丘:「诸比丘,你们认为怎样,这位阿梨吒猎鹫者裔比丘在此法与律中还有一点点温热(usmīkata)吗?」「怎么会有呢,尊者;没有,尊者。」这样说时,阿梨吒猎鹫者裔比丘默然、失色(maṅkubhūta)、垂肩、低头、闷然、无言以对地坐着。于是世尊知道阿梨吒猎鹫者裔比丘默然、失色、垂肩、低头、闷然、无言以对,便对阿梨吒猎鹫者裔比丘这样说:「愚痴人,你将由这自己的恶见执而被知(paññāyissasi)。我要在此反问诸比丘了。」

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nāyaṃ ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo usmīkatopi imasmiṃ dhammavinaye’’ti? ‘‘Kiñhi [kiṃti (ka.)] siyā, bhante; no hetaṃ, bhante’’ti. Evaṃ vutte, ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi. Atha kho bhagavā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ etadavoca – ‘‘paññāyissasi kho tvaṃ, moghapurisa, etena sakena pāpakena diṭṭhigatena. Idhāhaṃ bhikkhū paṭipucchissāmī’’ti.
237PTS 1.133缅 1.186已对照

二三七、于是世尊召唤诸比丘:「诸比丘,你们是否也这样了知我所说之法,如这位阿梨吒猎鹫者裔比丘那样以自己的恶把持既诽谤我们,又掘伤自己,并招致许多非福呢?」「没有,尊者。因为,尊者,世尊以多种方便对我们说诸障碍法是障碍;而受用它们者确足以成障碍。世尊说诸欲少味、多苦、多恼,此中的患更多。世尊说诸欲如骨锁……乃至……世尊说诸欲如蛇头——多苦、多恼,此中的患更多。」「善哉,善哉,诸比丘!诸比丘,你们这样了知我所说之法,善哉。诸比丘,因为我以多种方便说了诸障碍法,而受用它们者确足以成障碍。我说诸欲少味、多苦、多恼,此中的患更多。我说诸欲如骨锁……乃至……我说诸欲如蛇头——多苦、多恼,此中的患更多。而这位阿梨吒猎鹫者裔比丘却以自己的恶把持既诽谤我们,又掘伤自己,并招致许多非福。那将使那愚痴人长夜不利、受苦。诸比丘,说他竟能离于诸欲、离于欲想、离于诸欲寻而受用诸欲——这样的情形是不存在的。」

237. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘tumhepi me, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha yathāyaṃ ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhati, attānañca khanati, bahuñca apuññaṃ pasavatī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante. Anekapariyāyena hi no, bhante, antarāyikā dhammā antarāyikā vuttā bhagavatā; alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā…pe… sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu, kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. Anekapariyāyena hi kho, bhikkhave, antarāyikā dhammā vuttā mayā, alañca pana te paṭisevato antarāyāya. Appassādā kāmā vuttā mayā, bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā mayā…pe… sappasirūpamā kāmā vuttā mayā, bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo. Atha ca panāyaṃ ariṭṭho bhikkhu gaddhabādhipubbo attanā duggahitena amhe ceva abbhācikkhati, attānañca khanati, bahuñca apuññaṃ pasavati. Tañhi tassa moghapurisassa bhavissati dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. So vata, bhikkhave, aññatreva kāmehi aññatra kāmasaññāya aññatra kāmavitakkehi kāme paṭisevissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati’’.
238已对照

二三八、「诸比丘,此处有些愚痴人学(pariyāpuṇāti)法——经(sutta)、应颂(geyya)、记说(veyyākaraṇa)、偈颂(gāthā)、自说(udāna)、如是语(itivuttaka)、本生(jātaka)、未曾有法(abbhutadhamma)、智解(vedalla)。他们学了那法之后,不以慧详察(upaparikkhati)那些法之义。那些法于不详察其义者便不堪于谛观(na nijjhānaṃ khamanti)。他们学法唯以求过(upārambha)为利益,并以脱免他说(itivādappamokkha)为利益。而他们为之而学法的那个义,他们却不领受。他们那些被恶把持(duggahita)的法,长夜导致不利与苦。这是什么缘故呢?诸比丘,因为诸法被恶把持。

238. ‘‘Idha, bhikkhave, ekacce moghapurisā dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ na upaparikkhanti. Tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ anupaparikkhataṃ na nijjhānaṃ khamanti. Te upārambhānisaṃsā ceva dhammaṃ pariyāpuṇanti itivādappamokkhānisaṃsā ca. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti tañcassa atthaṃ nānubhonti. Tesaṃ te dhammā duggahitā dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Duggahitattā, bhikkhave, dhammānaṃ.
PTS 1.134已对照

「诸比丘,犹如有个人求毒蛇(alagadda)、觅毒蛇、游行寻找毒蛇。他看见一条大毒蛇,便去抓它的身(bhoga)或尾。那条毒蛇便回身咬他的手、臂或其余某个肢节。他便因此而遭死亡,或受近于死亡之苦。这是什么缘故呢?诸比丘,因为对毒蛇的恶把持。诸比丘,正是这样,此处有些愚痴人学法——经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、智解。他们学了那法之后,不以慧详察(upaparikkhati)那些法之义。那些法于不详察其义者便不堪于谛观(na nijjhānaṃ khamanti)。他们学法唯以求过(upārambha)为利益,并以脱免他说(itivādappamokkha)为利益。而他们为之而学法的那个义,他们却不领受。他们那些被恶把持(duggahita)的法,长夜导致不利与苦。这是什么缘故呢?诸比丘,因为诸法被恶把持。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso alagaddatthiko alagaddagavesī alagaddapariyesanaṃ caramāno. So passeyya mahantaṃ alagaddaṃ. Tamenaṃ bhoge vā naṅguṭṭhe vā gaṇheyya. Tassa so alagaddo paṭiparivattitvā [paṭinivattitvā (syā. ka.)] hatthe vā bāhāya vā aññatarasmiṃ vā aṅgapaccaṅge ḍaṃseyya [ḍaseyya (sī. pī.)]. So tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Taṃ kissa hetu? Duggahitattā, bhikkhave, alagaddassa. Evameva kho, bhikkhave, idhekacce moghapurisā dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ na upaparikkhanti. Tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ anupaparikkhataṃ na nijjhānaṃ khamanti. Te upārambhānisaṃsā ceva dhammaṃ pariyāpuṇanti itivādappamokkhānisaṃsā ca. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti tañcassa atthaṃ nānubhonti. Tesaṃ te dhammā duggahitā dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Duggahitattā bhikkhave dhammānaṃ.
239缅 1.187已对照

二三九、「而诸比丘,此处有些良家子学法——经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、智解。他们学了那法之后,以慧详察那些法之义。那些法于详察其义者便堪于谛观。他们学法既不以求过为利益,也不以脱免他说为利益。而他们为之而学法的那个义,他们领受了。他们那些被善把持(suggahita)的法,长夜导致利益与安乐。这是什么缘故呢?诸比丘,因为诸法被善把持。

239. ‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacce kulaputtā dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ upaparikkhanti. Tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ upaparikkhataṃ nijjhānaṃ khamanti. Te na ceva upārambhānisaṃsā dhammaṃ pariyāpuṇanti na itivādappamokkhānisaṃsā ca [na ca itivādappamokkhānisaṃsā (?)]. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti tañcassa atthaṃ anubhonti. Tesaṃ te dhammā suggahitā dīgharattaṃ hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Suggahitattā bhikkhave dhammānaṃ.
已对照

「诸比丘,犹如有个人求毒蛇、觅毒蛇、游行寻找毒蛇。他看见一条大毒蛇,便以羊足形的杖(ajapada daṇḍa)把它善加按住;以羊足形的杖善加按住之后,再于[它的]颈上善加把持而抓住。诸比丘,纵使那条毒蛇以[它的]身缠住那人的手、臂或其余某个肢节,他也不会因此而遭死亡,或受近于死亡之苦。这是什么缘故呢?诸比丘,因为对毒蛇的善把持。诸比丘,正是这样,此处有些良家子学法——经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、智解。他们学了那法之后,以慧详察那些法之义。那些法于详察其义者便堪于谛观。他们学法既不以求过为利益,也不以脱免他说为利益。而他们为之而学法的那个义,他们领受了。他们那些被善把持的法,长夜导致义利、利益与安乐。这是什么缘故呢?诸比丘,因为诸法被善把持。因此,诸比丘,凡我所说之语,你们若了知其义,便应当那样受持;而凡我所说之语,你们若不了知其义,就该在那[事]上反问我,或[反问]那些明达(viyatta)的比丘。」

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso alagaddatthiko alagaddagavesī alagaddapariyesanaṃ caramāno. So passeyya mahantaṃ alagaddaṃ. Tamenaṃ ajapadena daṇḍena suniggahitaṃ niggaṇheyya. Ajapadena daṇḍena suniggahitaṃ niggahitvā, gīvāya suggahitaṃ gaṇheyya. Kiñcāpi so, bhikkhave, alagaddo tassa purisassa hatthaṃ vā bāhaṃ vā aññataraṃ vā aṅgapaccaṅgaṃ bhogehi paliveṭheyya, atha kho so neva tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Taṃ kissa hetu? Suggahitattā, bhikkhave, alagaddassa. Evameva kho, bhikkhave, idhekacce kulaputtā dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Te taṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā tesaṃ dhammānaṃ paññāya atthaṃ upaparikkhanti. Tesaṃ te dhammā paññāya atthaṃ upaparikkhataṃ nijjhānaṃ khamanti. Te na ceva upārambhānisaṃsā dhammaṃ pariyāpuṇanti, na itivādappamokkhānisaṃsā ca. Yassa catthāya dhammaṃ pariyāpuṇanti, tañcassa atthaṃ anubhonti. Tesaṃ te dhammā suggahitā dīgharattaṃ atthāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Taṃ kissa hetu? Suggahitattā, bhikkhave, dhammānaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, yassa me bhāsitassa atthaṃ ājāneyyātha, tathā naṃ dhāreyyātha. Yassa ca pana me bhāsitassa atthaṃ na ājāneyyātha, ahaṃ vo tattha paṭipucchitabbo, ye vā panāssu viyattā bhikkhū.
240PTS 1.135缅 1.188已对照

二四〇、「诸比丘,我要为你们说筏喻(kullūpama)之法,为度脱(nittharaṇa)之故,不为执取(gahaṇa)之故。你们要听,好好作意,我要说了。」「是,尊者。」那些比丘应诺世尊。世尊这样说:「诸比丘,犹如有个人行于长途。他看见一片大水(udakaṇṇava)——此岸有疑(sāsaṅka)、有怖畏,彼岸安稳、无怖畏;而没有渡船,也没有从此岸往彼岸的渡桥(uttarasetu)。他便有这样的[念]:『这是一片大水,此岸有疑、有怖畏,彼岸安稳、无怖畏;而没有渡船,也没有从此岸往彼岸的渡桥。我何不收聚草、木、枝、叶,扎成一个筏,依那筏以手足努力,安全地渡到彼岸。』诸比丘,于是那人便收聚草、木、枝、叶,扎成一个筏,依那筏以手足努力,安全地渡到了彼岸。那人渡过去、到了彼岸之后,便有这样的[念]:『这筏对我多有助益;我依这筏以手足努力,安全地渡到了彼岸。我何不把这筏顶在头上或举在肩上,然后随意而去。』诸比丘,你们认为怎样,那人这样作,对那筏算是作了所应作(kiccakārī)吗?」「不算,尊者。」「诸比丘,那人怎样作,对那筏才算是作了所应作呢?诸比丘,于此,那人渡过去、到了彼岸之后,便有这样的[念]:『这筏对我多有助益;我依这筏以手足努力,安全地渡到了彼岸。我何不把这筏搁在陆地上或沉入水中,然后随意而去。』诸比丘,那人这样作,对那筏才算是作了所应作。诸比丘,正是这样,筏喻之法是我为度脱之故、不为执取之故而说的。诸比丘,你们既已了知我所说的筏喻之法,就连诸法(dhammā)也应舍断,何况非法(adhammā)。」

240. ‘‘Kullūpamaṃ vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi nittharaṇatthāya, no gahaṇatthāya. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso addhānamaggappaṭipanno. So passeyya mahantaṃ udakaṇṇavaṃ, orimaṃ tīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayaṃ, pārimaṃ tīraṃ khemaṃ appaṭibhayaṃ; na cassa nāvā santāraṇī uttarasetu vā apārā pāraṃ gamanāya. Tassa evamassa – ‘ayaṃ kho mahāudakaṇṇavo, orimaṃ tīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayaṃ, pārimaṃ tīraṃ khemaṃ appaṭibhayaṃ; natthi ca nāvā santāraṇī uttarasetu vā apārā pāraṃ gamanāya. Yaṃnūnāhaṃ tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ saṃkaḍḍhitvā, kullaṃ bandhitvā, taṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttareyya’nti. Atha kho so, bhikkhave, puriso tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ saṃkaḍḍhitvā, kullaṃ bandhitvā taṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttareyya. Tassa purisassa uttiṇṇassa [tiṇṇassa (pī. ka.)] pāraṅgatassa evamassa – ‘bahukāro kho me ayaṃ kullo; imāhaṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttiṇṇo. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ kullaṃ sīse vā āropetvā khandhe vā uccāretvā [uccopetvā (ka.)] yena kāmaṃ pakkameyya’nti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so puriso evaṃkārī tasmiṃ kulle kiccakārī assā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Kathaṃkārī ca so, bhikkhave, puriso tasmiṃ kulle kiccakārī assa? Idha, bhikkhave, tassa purisassa uttiṇṇassa pāraṅgatassa evamassa – ‘bahukāro kho me ayaṃ kullo; imāhaṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ uttiṇṇo. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ kullaṃ thale vā ussādetvā [ussāretvā (ka.)] udake vā opilāpetvā yena kāmaṃ pakkameyya’nti. Evaṃkārī kho so, bhikkhave, puriso tasmiṃ kulle kiccakārī assa. Evameva kho, bhikkhave, kullūpamo mayā dhammo desito nittharaṇatthāya, no gahaṇatthāya. Kullūpamaṃ vo, bhikkhave, dhammaṃ desitaṃ, ājānantehi dhammāpi vo pahātabbā pageva adhammā.
241PTS 1.136缅 1.189已对照

二四一、「诸比丘,有这六种见处(diṭṭhiṭṭhāna)。是哪六种呢?诸比丘,于此,无闻凡夫不见诸圣者,不善巧于圣者之法,未受圣者之法调教;不见诸善士,不善巧于善士之法,未受善士之法调教——他观(samanupassati)色为‘这是我所,这是我,这是我之我’;观受为‘这是我所,这是我,这是我之我’;观想为‘这是我所,这是我,这是我之我’;观诸行为‘这是我所,这是我,这是我之我’;凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,他也观它为‘这是我所,这是我,这是我之我’;凡那见处——‘那是世界,那是我;我死后将成为恒常的、坚固的、常恒的、不变易之法,将如永恒一般如是住立’——他也观它为‘这是我所,这是我,这是我之我’。而诸比丘,有闻的圣弟子见诸圣者,善巧于圣者之法,善受圣者之法调教;见诸善士,善巧于善士之法,善受善士之法调教——他观色为‘这非我所,这非我,这非我之我’;观受为‘这非我所,这非我,这非我之我’;观想为‘这非我所,这非我,这非我之我’;观诸行为‘这非我所,这非我,这非我之我’;凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,他也观它为‘这非我所,这非我,这非我之我’;凡那见处——‘那是世界,那是我;我死后将成为恒常的、坚固的、常恒的、不变易之法,将如永恒一般如是住立’——他也观它为‘这非我所,这非我,这非我之我’。他这样观时,于[其]无有[时]便不恐惧(na paritassati)。」

241. ‘‘Chayimāni, bhikkhave, diṭṭhiṭṭhānāni. Katamāni cha? Idha, bhikkhave, assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto, rūpaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; vedanaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; saññaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; saṅkhāre ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; yampi taṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ, anuvicaritaṃ manasā tampi ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; yampi taṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ – so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmīti – tampi ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati. Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako ariyānaṃ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto, sappurisānaṃ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto, rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; vedanaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; saññaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; saṅkhāre ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; yampi taṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ, anuvicaritaṃ manasā, tampi ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati; yampi taṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ – so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmīti – tampi ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. So evaṃ samanupassanto asati na paritassatī’’ti.
242已对照

二四二、这样说时,某位比丘对世尊这样说:「尊者,会有于外无有时的恐惧(bahiddhā asati paritassanā)吗?」「会有,比丘。」世尊说:「比丘,于此,某人有这样的[念]——『我确曾有过,那如今确已无有;我本该有,那我却确实得不到。』他便忧愁、疲惫、悲泣、搥胸而哭、陷入迷乱。比丘,这样便有于外无有时的恐惧。」

242. Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘siyā nu kho, bhante, bahiddhā asati paritassanā’’ti? ‘‘Siyā, bhikkhū’’ti – bhagavā avoca. ‘‘Idha bhikkhu ekaccassa evaṃ hoti – ‘ahu vata me, taṃ vata me natthi; siyā vata me, taṃ vatāhaṃ na labhāmī’ti. So socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhu, bahiddhā asati paritassanā hotī’’ti.
缅 1.190已对照

「而尊者,会有于外无有时的无恐惧吗?」「会有,比丘。」世尊说:「比丘,于此,某人没有这样的[念]——『我确曾有过,那如今确已无有;我本该有,那我却确实得不到。』他便不忧愁、不疲惫、不悲泣、不搥胸而哭、不陷入迷乱。比丘,这样便有于外无有时的无恐惧。」

‘‘Siyā pana, bhante, bahiddhā asati aparitassanā’’ti? ‘‘Siyā, bhikkhū’’ti – bhagavā avoca. ‘‘Idha bhikkhu ekaccassa na evaṃ hoti – ‘ahu vata me, taṃ vata me natthi; siyā vata me, taṃ vatāhaṃ na labhāmī’ti. So na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṃ kandati na sammohaṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhu, bahiddhā asati aparitassanā hotī’’ti.
PTS 1.137已对照

「尊者,会有于内无有时的恐惧吗?」「会有,比丘。」世尊说:「比丘,于此,某人有这样的见——‘那是世界,那是我;我死后将成为恒常的、坚固的、常恒的、不变易之法,将如永恒一般如是住立’。他听闻如来或如来弟子为拔除一切见处(diṭṭhiṭṭhāna)、[见之]确立(adhiṭṭhāna)、[见之]遍缠(pariyuṭṭhāna)、执着(abhinivesa)、随眠(anusaya),为止息一切行,为舍离一切依(upadhi),为爱尽、离贪、灭、涅槃而说法。他便有这样的[念]——『我莫非要被断灭了,我莫非要被毁灭了,我莫非将不复存在了。』他便忧愁、疲惫、悲泣、搥胸而哭、陷入迷乱。比丘,这样便有于内无有时的恐惧。」

‘‘Siyā nu kho, bhante, ajjhattaṃ asati paritassanā’’ti? ‘‘Siyā, bhikkhū’’ti – bhagavā avoca. ‘‘Idha, bhikkhu, ekaccassa evaṃ diṭṭhi hoti – ‘so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmī’ti. So suṇāti tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā sabbesaṃ diṭṭhiṭṭhānādhiṭṭhānapariyuṭṭhānābhinivesānusayānaṃ samugghātāya sabbasaṅkhārasamathāya sabbūpadhipaṭinissaggāya taṇhākkhayāya virāgāya nirodhāya nibbānāya dhammaṃ desentassa. Tassa evaṃ hoti – ‘ucchijjissāmi nāmassu, vinassissāmi nāmassu, nassu nāma bhavissāmī’ti. So socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhu, ajjhattaṃ asati paritassanā hotī’’ti.
已对照

「而尊者,会有于内无有时的无恐惧吗?」「会有,比丘。」世尊说:「比丘,于此,某人没有这样的见——‘那是世界,那是我;我死后将成为恒常的、坚固的、常恒的、不变易之法,将如永恒一般如是住立’。他听闻如来或如来弟子为拔除一切见处(diṭṭhiṭṭhāna)、[见之]确立(adhiṭṭhāna)、[见之]遍缠(pariyuṭṭhāna)、执着(abhinivesa)、随眠(anusaya),为止息一切行,为舍离一切依(upadhi),为爱尽、离贪、灭、涅槃而说法。他便没有这样的[念]——『我莫非要被断灭了,我莫非要被毁灭了,我莫非将不复存在了。』他便不忧愁、不疲惫、不悲泣、不搥胸而哭、不陷入迷乱。比丘,这样便有于内无有时的无恐惧。」

‘‘Siyā pana, bhante, ajjhattaṃ asati aparitassanā’’ti? ‘‘Siyā, bhikkhū’’ti bhagavā avoca. ‘‘Idha, bhikkhu, ekaccassa na evaṃ diṭṭhi hoti – ‘so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmī’ti. So suṇāti tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā sabbesaṃ diṭṭhiṭṭhānādhiṭṭhānapariyuṭṭhānābhinivesānusayānaṃ samugghātāya sabbasaṅkhārasamathāya sabbūpadhipaṭinissaggāya taṇhākkhayāya virāgāya nirodhāya nibbānāya dhammaṃ desentassa. Tassa na evaṃ hoti – ‘ucchijjissāmi nāmassu, vinassissāmi nāmassu, nassu nāma bhavissāmī’ti. So na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṃ kandati na sammohaṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhu, ajjhattaṃ asati aparitassanā hoti’’.
243缅 1.191已对照

二四三、「诸比丘,你们该占有(pariggaṇhāti)那样的占有(pariggaha)——即那占有是恒常的、坚固的、常恒的、不变易之法,将如永恒一般如是住立[的那种]。诸比丘,你们看得见那样的占有吗——即那占有是恒常的、坚固的、常恒的、不变易之法,将如永恒一般如是住立[的那种]?」「看不见,尊者。」「善哉,诸比丘!诸比丘,我也不见那样的占有——即那占有是恒常的、坚固的、常恒的、不变易之法,将如永恒一般如是住立[的那种]。」

243. ‘‘Taṃ [tañca (ka.)], bhikkhave, pariggahaṃ pariggaṇheyyātha, yvāssa [yvāssu (ka.)] pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva tiṭṭheyya. Passatha no tumhe, bhikkhave, taṃ pariggahaṃ yvāssa pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva tiṭṭheyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave. Ahampi kho taṃ, bhikkhave, pariggahaṃ na samanupassāmi yvāssa pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṃ tatheva tiṭṭheyya.
已对照

「诸比丘,你们该执取那样的我语取(attavādupādāna)——即执取那我语取者不会生起愁、悲、苦、忧、恼(sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā)[的那种]。诸比丘,你们看得见那样的我语取吗——即执取那我语取者不会生起愁、悲、苦、忧、恼[的那种]?」「看不见,尊者。」「善哉,诸比丘!诸比丘,我也不见那样的我语取——即执取那我语取者不会生起愁、悲、苦、忧、恼[的那种]。」

‘‘Taṃ, bhikkhave, attavādupādānaṃ upādiyetha, yaṃsa [yassa (syā. ka.)] attavādupādānaṃ upādiyato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā. Passatha no tumhe, bhikkhave, taṃ attavādupādānaṃ yaṃsa attavādupādānaṃ upādiyato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave. Ahampi kho taṃ, bhikkhave, attavādupādānaṃ na samanupassāmi yaṃsa attavādupādānaṃ upādiyato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā.
PTS 1.138已对照

「诸比丘,你们该依止那样的见依(diṭṭhinissaya)——即依止那见依者不会生起愁、悲、苦、忧、恼[的那种]。诸比丘,你们看得见那样的见依吗——即依止那见依者不会生起愁、悲、苦、忧、恼[的那种]?」「看不见,尊者。」「善哉,诸比丘!诸比丘,我也不见那样的见依——即依止那见依者不会生起愁、悲、苦、忧、恼[的那种]。」

‘‘Taṃ, bhikkhave, diṭṭhinissayaṃ nissayetha yaṃsa diṭṭhinissayaṃ nissayato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā. Passatha no tumhe, bhikkhave, taṃ diṭṭhinissayaṃ yaṃsa diṭṭhinissayaṃ nissayato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave. Ahampi kho taṃ, bhikkhave, diṭṭhinissayaṃ na samanupassāmi yaṃsa diṭṭhinissayaṃ nissayato na uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’.
244已对照

二四四、「诸比丘,若有我(attā),[对我]便会有『我所(attaniya)』吗?」

244. ‘‘Attani vā, bhikkhave, sati attaniyaṃ me ti assā’’ti?
已对照

「是的,尊者。」

‘‘Evaṃ, bhante’’.
已对照

「诸比丘,若有我所,[对我]便会有『我』吗?」「是的,尊者。」

‘‘Attaniye vā, bhikkhave, sati attā me ti assā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
已对照

「诸比丘,而我与我所在真实(saccato)、确凿(thetato)上都不可得时,凡那见处——『那是世界,那是我;我死后将成为恒常的、坚固的、常恒的、不变易之法,将如永恒一般如是住立』——诸比丘,这不正是全然圆满的愚痴之法(bāladhamma)吗?」

‘‘Attani ca, bhikkhave, attaniye ca saccato thetato anupalabbhamāne, yampi taṃ diṭṭhiṭṭhānaṃ – ‘so loko so attā, so pecca bhavissāmi nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo, sassatisamaṃ tatheva ṭhassāmī’ti – nanāyaṃ [na ca khoyaṃ (ka.)], bhikkhave, kevalo paripūro bāladhammo’’’ti?
已对照

「尊者,怎么会不是呢!尊者,这确是全然圆满的愚痴之法。」

‘‘Kiñhi no siyā, bhante, kevalo hi, bhante, paripūro [kevalo paripūro (sī. pī.)] bāladhammo’’ti.
已对照

「诸比丘,你们认为怎样,色是常还是无常?」

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
已对照

「无常,尊者。」

‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
已对照

「而那无常的,是苦还是乐?」

‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
已对照

「是苦,尊者。」

‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
已对照

「而那无常、苦、变易之法的,适宜这样观它——『这是我所,这是我,这是我之我』——吗?」

‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’ti?
已对照

「不适宜,尊者。」

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已对照

「诸比丘,你们认为怎样,受……乃至……想……诸行……识是常还是无常?」

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, vedanā…pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
已对照

「无常,尊者。」

‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
缅 1.192已对照

「而那无常的,是苦还是乐?」

‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
已对照

「是苦,尊者。」

‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
已对照

「而那无常、苦、变易之法的,适宜这样观它——『这是我所,这是我,这是我之我』——吗?」

‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’ti?
已对照

「不适宜,尊者。」

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 1.139已对照

「因此,诸比丘,凡任何色,无论过去、未来、现在,内或外,粗或细,劣或胜,远或近,一切色都是‘这非我所,这非我,这非我之我’——应当以正慧(sammappaññā)如实这样见它。凡任何受……乃至……凡任何想……凡任何诸行……凡任何识,无论过去、未来、现在,内或外,粗或细,劣或胜,远或近,一切识都是‘这非我所,这非我,这非我之我’——应当以正慧如实这样见它。」

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ, ajjhattaṃ vā bahiddhā vā, oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā, hīnaṃ vā paṇītaṃ vā, yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti – evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yā kāci vedanā…pe… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ, ajjhattaṃ vā bahiddhā vā, oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā, hīnaṃ vā paṇītaṃ vā, yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti – evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ’’.
245已对照

二四五、「诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子便于色厌离(nibbindati),于受厌离,于想厌离,于诸行厌离,于识厌离;由厌离而离贪(virajjati),由离贪而解脱,于解脱便有『已解脱』之智。他了知:『生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。』诸比丘,这[样的]比丘便称为『已举起横闩者(ukkhittapaligha)』,也[称为]『已填平壕者(saṃkiṇṇaparikkha)』,也[称为]『已拔出界柱者(abbūḷhesika)』,也[称为]『无门闩者(niraggaḷa)』,也[称为]『圣者、已落幢者、已舍担者、已离系者(ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto)』。」

245. ‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmiṃ nibbindati, vedanāya nibbindati, saññāya nibbindati, saṅkhāresu nibbindati, viññāṇasmiṃ nibbindati, nibbidā virajjati [nibbindaṃ virajjati (sī. syā. pī.)], virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho itipi, saṃkiṇṇaparikkho itipi, abbūḷhesiko itipi, niraggaḷo itipi, ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto itipi.
已对照

「而诸比丘,比丘怎样是『已举起横闩者』呢?诸比丘,于此,比丘的无明已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。诸比丘,这样比丘便是『已举起横闩者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti, ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā, āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ukkhittapaligho hoti.
已对照

「而诸比丘,比丘怎样是『已填平壕者』呢?诸比丘,于此,比丘那导致再有的(ponobbhavika)生死轮转已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。诸比丘,这样比丘便是『已填平壕者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikkho hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno ponobbhaviko jātisaṃsāro pahīno hoti, ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato, āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu saṃkiṇṇaparikkho hoti.
已对照

「而诸比丘,比丘怎样是『已拔出界柱者』呢?诸比丘,于此,比丘的渴爱已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。诸比丘,这样比丘便是『已拔出界柱者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno taṇhā pahīnā hoti, ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā, āyatiṃ anuppādadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu abbūḷhesiko hoti.
缅 1.193已对照

「而诸比丘,比丘怎样是『无门闩者』呢?诸比丘,于此,比丘的五下分结已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。诸比丘,这样比丘便是『无门闩者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno pañca orambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni honti, ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṃkatāni, āyatiṃ anuppādadhammāni. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu niraggaḷo hoti.
PTS 1.140已对照

「而诸比丘,比丘怎样是『圣者、已落幢者、已舍担者、已离系者』呢?诸比丘,于此,比丘的我慢(asmimāna)已断,根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。诸比丘,这样比丘便是『圣者、已落幢者、已舍担者、已离系者』。」

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno asmimāno pahīno hoti, ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato, āyatiṃ anuppādadhammo. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu ariyo pannaddhajo pannabhāro visaṃyutto hoti.
246已对照

二四六、「诸比丘,有帝释的、有梵天的、有生主的诸天(saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā)纵然寻求这样心已解脱的比丘,也不能得着——『如来的识依止于此。』这是什么缘故呢?诸比丘,我说如来就在现法中也是不可寻觅(ananuvijja)的。诸比丘,有些沙门、婆罗门以不实、虚妄、虚诳、非有诽谤这样说、这样宣示的我——『沙门乔达摩是毁灭[众生]者(venayika),他施设实有之众生的断灭、毁坏、非有。』诸比丘,我并不是[那样],我也不那样说,而那些沙门、婆罗门尊者却以不实、虚妄、虚诳、非有诽谤我——『沙门乔达摩是毁灭[众生]者,他施设实有之众生的断灭、毁坏、非有。』诸比丘,从前以及如今,我所施设的唯是苦以及苦之灭。诸比丘,于此,若他人骂詈、诽谤、激怒、恼害如来,诸比丘,如来于此并没有忿、没有不悦(appaccaya)、也没有心之愤懑。」

246. ‘‘Evaṃ vimuttacittaṃ kho, bhikkhave, bhikkhuṃ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā anvesaṃ nādhigacchanti – ‘idaṃ nissitaṃ tathāgatassa viññāṇa’nti. Taṃ kissa hetu? Diṭṭhevāhaṃ, bhikkhave, dhamme tathāgataṃ ananuvijjoti vadāmi. Evaṃvādiṃ kho maṃ, bhikkhave, evamakkhāyiṃ eke samaṇabrāhmaṇā asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhanti – ‘venayiko samaṇo gotamo, sato sattassa ucchedaṃ vināsaṃ vibhavaṃ paññāpetī’ti. Yathā cāhaṃ na, bhikkhave [bhikkhave na (sī. syā. pī.)], yathā cāhaṃ na vadāmi, tathā maṃ te bhonto samaṇabrāhmaṇā asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhanti – ‘venayiko samaṇo gotamo, sato sattassa ucchedaṃ vināsaṃ vibhavaṃ paññāpetī’ti. Pubbe cāhaṃ bhikkhave, etarahi ca dukkhañceva paññāpemi, dukkhassa ca nirodhaṃ. Tatra ce, bhikkhave, pare tathāgataṃ akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti, tatra, bhikkhave, tathāgatassa na hoti āghāto na appaccayo na cetaso anabhiraddhi.
缅 1.194已对照

「诸比丘,于此,若他人恭敬、尊重、尊崇、供养如来,诸比丘,如来于此并没有欢喜、没有喜悦、也没有心之踊跃。诸比丘,于此,若他人恭敬、尊重、尊崇、供养如来,诸比丘,如来于此便有这样的[念]——『凡这[五蕴]先前已被遍知,于其中人们正为我作这样的礼待。』因此,诸比丘,纵使他人骂詈、诽谤、激怒、恼害你们,你们于此也不应作忿、不应作不悦、不应作心之愤懑。因此,诸比丘,纵使他人恭敬、尊重、尊崇、供养你们,你们于此也不应作欢喜、不应作喜悦、不应作心之踊跃。因此,诸比丘,纵使他人恭敬、尊重、尊崇、供养你们,你们于此便应有这样的[念]——『凡这[五蕴]先前已被遍知,于其中人们正为我作这样的礼待。』」

‘‘Tatra ce, bhikkhave, pare tathāgataṃ sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti, tatra, bhikkhave, tathāgatassa na hoti ānando na somanassaṃ na cetaso uppilāvitattaṃ. Tatra ce, bhikkhave, pare vā tathāgataṃ sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti, tatra, bhikkhave, tathāgatassa evaṃ hoti – ‘yaṃ kho idaṃ pubbe pariññātaṃ tattha me evarūpā kārā [sakkārā (ka.)] karīyantī’ti. Tasmātiha, bhikkhave, tumhe cepi pare akkoseyyuṃ paribhāseyyuṃ roseyyuṃ viheseyyuṃ, tatra tumhe hi na āghāto na appaccayo na cetaso anabhiraddhi karaṇīyā. Tasmātiha, bhikkhave, tumhe cepi pare sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyuṃ, tatra tumhehi na ānando na somanassaṃ na cetaso uppilāvitattaṃ karaṇīyaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, tumhe cepi pare sakkareyyuṃ garuṃ kareyyuṃ māneyyuṃ pūjeyyuṃ, tatra tumhākaṃ evamassa – ‘yaṃ kho idaṃ pubbe pariññātaṃ, tattha me [tattha no (ka.) tattha + imeti padacchedo] evarūpā kārā karīyantī’ti.
247PTS 1.141已对照

二四七、「因此,诸比丘,凡不是你们的,你们要舍断它;它一被你们舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。而诸比丘,什么不是你们的呢?诸比丘,色不是你们的,你们要舍断它;它一被舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。诸比丘,受不是你们的,你们要舍断它;它一被舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。诸比丘,想不是你们的,你们要舍断它;它一被舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。诸比丘,诸行不是你们的,你们要舍断它们;它们一被舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。诸比丘,识不是你们的,你们要舍断它;它一被舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。诸比丘,你们认为怎样,若有人把这祇树林中的草、木、枝、叶拿走、烧掉,或随[其所]缘而处置,你们会有这样的[念]吗——『人们正把我们拿走、烧掉,或随[其所]缘而处置』?」「不会,尊者。」「这是什么缘故呢?」「尊者,因为这既不是我们的我,也不是[我们的]我所。」「诸比丘,正是这样,凡不是你们的,你们要舍断它;它一被舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。而诸比丘,什么不是你们的呢?诸比丘,色不是你们的,你们要舍断它;它一被舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。诸比丘,受……乃至……诸比丘,想……诸比丘,诸行……乃至……诸比丘,识不是你们的,你们要舍断它;它一被舍断,便将长夜为你们带来利益与安乐。」

247. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, yaṃ na tumhākaṃ taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Vedanā, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; sā vo pahīnā dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Saññā, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; sā vo pahīnā dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Saṅkhārā, bhikkhave, na tumhākaṃ, te pajahatha; te vo pahīnā dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissanti. Viññāṇaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, yaṃ imasmiṃ jetavane tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ, taṃ jano hareyya vā daheyya vā yathāpaccayaṃ vā kareyya. Api nu tumhākaṃ evamassa – ‘amhe jano harati vā dahati vā yathāpaccayaṃ vā karotī’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Na hi no etaṃ, bhante, attā vā attaniyaṃ vā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, yaṃ na tumhākaṃ taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Rūpaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati. Vedanā, bhikkhave…pe… saññā, bhikkhave… saṅkhārā, bhikkhave…pe… viññāṇaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha; taṃ vo pahīnaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya bhavissati.
248PTS 1.142缅 1.195已对照

二四八、「诸比丘,我这样善说了法,[它是]显露的(uttāna)、开显的(vivaṭa)、明示的(pakāsita)、无碎布的(chinnapilotika)。诸比丘,在我这样善说、显露的、开显的、明示的、无碎布的的法中,那些已是阿罗汉、诸漏已尽、已住毕[梵行]、所作已作、已放下担、已达自己的目标、有之系缚已遍尽、以正智而解脱的比丘——对他们已无轮转(vaṭṭa)可施设。诸比丘,我这样善说了法,[它是]显露的、开显的、明示的、无碎布的。诸比丘,在我这样善说、显露的、开显的、明示的、无碎布的的法中,那些五下分结已断的比丘——他们全都是化生者,在那里般涅槃,是不再从那世间还来之法者。诸比丘,我这样善说了法,[它是]显露的、开显的、明示的、无碎布的。诸比丘,在我这样善说、显露的、开显的、明示的、无碎布的的法中,那些三结已断、贪瞋痴已薄的比丘——他们全都是斯陀含,只来这世间一次便将作苦之边际。诸比丘,我这样善说了法,[它是]显露的、开显的、明示的、无碎布的。诸比丘,在我这样善说、显露的、开显的、明示的、无碎布的的法中,那些三结已断的比丘——他们全都是须陀洹,是不堕恶趣之法者,决定趣向正觉。诸比丘,我这样善说了法,[它是]显露的、开显的、明示的、无碎布的。诸比丘,在我这样善说、显露的、开显的、明示的、无碎布的的法中,那些随法行者、随信行者的比丘——他们全都趣向正觉。诸比丘,我这样善说了法,[它是]显露的、开显的、明示的、无碎布的。诸比丘,在我这样善说、显露的、开显的、明示的、无碎布的的法中,凡于我唯有信量(saddhāmatta)、唯有爱量(pemamatta)者——他们全都趣向天界。」

248. ‘‘Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike ye te bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike yesaṃ bhikkhūnaṃ pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni pahīnāni, sabbe te opapātikā, tattha parinibbāyino, anāvattidhammā tasmā lokā. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike yesaṃ bhikkhūnaṃ tīṇi saṃyojanāni pahīnāni, rāgadosamohā tanubhūtā, sabbe te sakadāgāmino, sakideva imaṃ lokaṃ āgantvā dukkhassantaṃ karissanti. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike yesaṃ bhikkhūnaṃ tīṇi saṃyojanāni pahīnāni, sabbe te sotāpannā, avinipātadhammā, niyatā sambodhiparāyanā. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike ye te bhikkhū dhammānusārino saddhānusārino sabbe te sambodhiparāyanā. Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike yesaṃ mayi saddhāmattaṃ pemamattaṃ sabbe te saggaparāyanā’’ti.
已对照

世尊说了这[些]。那些比丘心悦,欢喜世尊之所说。

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
已对照

《蛇喻经》第二,终。

Alagaddūpamasuttaṃ niṭṭhitaṃ dutiyaṃ.