快乐巴利palinanda.cc

中部第19经 · 双寻经 Dvedhāvitakkasuttaṃ

本经目录九、双寻经

已对照

九、双寻经

9. Dvedhāvitakkasuttaṃ
206已对照

二百零六、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇树林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍika 之园)。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

206. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
缅 1.162已对照

“诸比丘,在我现正等觉之前、尚未现正等觉而正是菩萨(bodhisatta)之时,我这样想过:‘我何不把寻(vitakka)一再分作两分而住呢?’诸比丘,于是凡此欲寻(kāmavitakka)、凡[此]瞋寻(byāpādavitakka)、凡[此]害寻(vihiṃsāvitakka)——我把这[三者]作成一分;凡此出离寻(nekkhammavitakka)、凡[此]无瞋寻(abyāpādavitakka)、凡[此]无害寻(avihiṃsāvitakka)——我把这[三者]作成第二分。

‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘yaṃnūnāhaṃ dvidhā katvā dvidhā katvā vitakke vihareyya’nti. So kho ahaṃ, bhikkhave, yo cāyaṃ kāmavitakko yo ca byāpādavitakko yo ca vihiṃsāvitakko – imaṃ ekaṃ bhāgamakāsiṃ; yo cāyaṃ nekkhammavitakko yo ca abyāpādavitakko yo ca avihiṃsāvitakko – imaṃ dutiyaṃ bhāgamakāsiṃ.
207PTS 1.115已对照

二百零七、“诸比丘,当我这样不放逸、精勤、自我策励而住时,欲寻生起了。我这样了知:‘我这欲寻已生起。而它转为自害,也转为害他,也转为两者之害;[它]灭慧(paññānirodhika)、属恼害之分(vighātapakkhika)、不趣向涅槃。’诸比丘,当我省察‘[它]转为自害’时,它便归于灭没;诸比丘,当我省察‘[它]转为害他’时,它便归于灭没;诸比丘,当我省察‘[它]转为两者之害’时,它便归于灭没;诸比丘,当我省察‘[它]灭慧、属恼害之分、不趣向涅槃’时,它便归于灭没。诸比丘,于是凡有欲寻一生起再生起,我正是舍断了[它]、除遣了[它]、使它成为终尽的。

207. ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, evaṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati kāmavitakko. So evaṃ pajānāmi – ‘uppanno kho me ayaṃ kāmavitakko. So ca kho attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati, paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko’ [anibbānasaṃvattaniko’’ti (?)]. ‘Attabyābādhāya saṃvattatī’tipi me, bhikkhave, paṭisañcikkhato abbhatthaṃ gacchati; ‘parabyābādhāya saṃvattatī’tipi me, bhikkhave, paṭisañcikkhato abbhatthaṃ gacchati; ‘ubhayabyābādhāya saṃvattatī’tipi me, bhikkhave, paṭisañcikkhato abbhatthaṃ gacchati; ‘paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko’tipi me, bhikkhave, paṭisañcikkhato abbhatthaṃ gacchati. So kho ahaṃ, bhikkhave, uppannuppannaṃ kāmavitakkaṃ pajahameva [atītakālikakiriyāpadāniyeva] vinodameva [atītakālikakiriyāpadāniyeva] byantameva [byanteva (sī. syā. pī.)] naṃ akāsiṃ.
208已对照

二百零八、“诸比丘,当我这样不放逸、精勤、自我策励而住时,瞋寻生起了……乃至……害寻生起了。我这样了知:‘我这害寻已生起。而它转为自害,也转为害他,也转为两者之害;[它]灭慧、属恼害之分、不趣向涅槃。’诸比丘,当我省察‘[它]转为自害’时,它便归于灭没;诸比丘,当我省察‘[它]转为害他’时,它便归于灭没;诸比丘,当我省察‘[它]转为两者之害’时,它便归于灭没;诸比丘,当我省察‘[它]灭慧、属恼害之分、不趣向涅槃’时,它便归于灭没。诸比丘,于是凡有害寻一生起再生起,我正是舍断了[它]、除遣了[它]、使它成为终尽的。

208. ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, evaṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati byāpādavitakko…pe… uppajjati vihiṃsāvitakko. So evaṃ pajānāmi – ‘uppanno kho me ayaṃ vihiṃsāvitakko. So ca kho attabyābādhāyapi saṃvattati, parabyābādhāyapi saṃvattati, ubhayabyābādhāyapi saṃvattati, paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko’. ‘Attabyābādhāya saṃvattatī’tipi me, bhikkhave, paṭisañcikkhato abbhatthaṃ gacchati; ‘parabyābādhāya saṃvattatī’tipi me, bhikkhave, paṭisañcikkhato abbhatthaṃ gacchati; ‘ubhayabyābādhāya saṃvattatī’tipi me, bhikkhave, paṭisañcikkhato abbhatthaṃ gacchati; ‘paññānirodhiko vighātapakkhiko anibbānasaṃvattaniko’tipi me, bhikkhave, paṭisañcikkhato abbhatthaṃ gacchati. So kho ahaṃ, bhikkhave, uppannuppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ pajahameva vinodameva byantameva naṃ akāsiṃ.
缅 1.163已对照

“诸比丘,比丘多所随寻(anuvitakketi)、随伺(anuvicāreti)的是哪一种,心便如是如是地倾向[于它]。诸比丘,若比丘多所随寻、随伺欲寻,他便舍断了出离寻、多作了欲寻,他的那心便倾向于欲寻。诸比丘,若[比丘多所随寻、随伺]瞋寻……乃至……诸比丘,若比丘多所随寻、随伺害寻,他便舍断了无害寻、多作了害寻,他的那心便倾向于害寻。诸比丘,犹如在雨季的最后一个月、秋令之时,庄稼稠密,牧牛人看守牛群。他会从这边那边以杖敲打(ākoṭeyya)、反打(paṭikoṭeyya)、遮止(sannirundheyya)、阻拦(sannivāreyya)那些牛。那是什么缘故呢?诸比丘,因为那牧牛人看见由此[会有]杀害、或系缚、或损失、或呵责。诸比丘,正是如此,我看见了不善法的过患、低劣、杂染,[以及]善法于出离中的功德(ānisaṃsa)、净白之分(vodānapakkha)。

‘‘Yaññadeva, bhikkhave, bhikkhu bahulamanuvitakketi anuvicāreti, tathā tathā nati hoti cetaso. Kāmavitakkaṃ ce, bhikkhave, bhikkhu bahulamanuvitakketi anuvicāreti, pahāsi nekkhammavitakkaṃ, kāmavitakkaṃ bahulamakāsi, tassa taṃ kāmavitakkāya cittaṃ namati. Byāpādavitakkaṃ ce, bhikkhave…pe… vihiṃsāvitakkaṃ ce, bhikkhave, bhikkhu bahulamanuvitakketi anuvicāreti, pahāsi avihiṃsāvitakkaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ bahulamakāsi, tassa taṃ vihiṃsāvitakkāya cittaṃ namati. Seyyathāpi, bhikkhave, vassānaṃ pacchime māse saradasamaye kiṭṭhasambādhe gopālako gāvo rakkheyya. So tā gāvo tato tato daṇḍena ākoṭeyya paṭikoṭeyya sannirundheyya sannivāreyya. Taṃ kissa hetu? Passati hi so, bhikkhave, gopālako tatonidānaṃ vadhaṃ vā bandhanaṃ vā jāniṃ vā garahaṃ vā. Evameva kho ahaṃ, bhikkhave, addasaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ nekkhamme ānisaṃsaṃ vodānapakkhaṃ.
209PTS 1.116已对照

二百零九、“诸比丘,当我这样不放逸、精勤、自我策励而住时,出离寻生起了。我这样了知:‘我这出离寻已生起。而它不转为自害,不转为害他,不转为两者之害;[它]增慧(paññāvuddhika)、不属恼害之分、趣向涅槃。’诸比丘,纵使我整夜随寻、随伺它,我也不见由此而有的怖畏。诸比丘,纵使我整日随寻、随伺它,我也不见由此而有的怖畏。诸比丘,纵使我昼夜随寻、随伺它,我也不见由此而有的怖畏。然而,我随寻、随伺过久,身会疲劳;身疲劳时,心会被扰动;心被扰动时,心便远离于定。诸比丘,于是我正在内使心止住、使[它]安定、使[它]成为专一、使[它]得定。那是什么缘故呢?[心想:]‘愿我的心不被扰动。’

209. ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, evaṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati nekkhammavitakko. So evaṃ pajānāmi – ‘uppanno kho me ayaṃ nekkhammavitakko. So ca kho nevattabyābādhāya saṃvattati, na parabyābādhāya saṃvattati, na ubhayabyābādhāya saṃvattati, paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko’. Rattiṃ cepi naṃ, bhikkhave, anuvitakkeyyaṃ anuvicāreyyaṃ, neva tatonidānaṃ bhayaṃ samanupassāmi. Divasaṃ cepi naṃ, bhikkhave, anuvitakkeyyaṃ anuvicāreyyaṃ, neva tatonidānaṃ bhayaṃ samanupassāmi. Rattindivaṃ cepi naṃ, bhikkhave, anuvitakkeyyaṃ anuvicāreyyaṃ, neva tatonidānaṃ bhayaṃ samanupassāmi. Api ca kho me aticiraṃ anuvitakkayato anuvicārayato kāyo kilameyya. Kāye kilante [kilamante (ka.)] cittaṃ ūhaññeyya. Ūhate citte ārā cittaṃ samādhimhāti. So kho ahaṃ, bhikkhave, ajjhattameva cittaṃ saṇṭhapemi sannisādemi ekodiṃ karomi [ekodi karomi (pī.)] samādahāmi. Taṃ kissa hetu? ‘Mā me cittaṃ ūhaññī’ti [ugghāṭīti (syā. ka.), ūhanīti (pī.)].
210缅 1.164已对照

二百一十、“诸比丘,当我这样不放逸、精勤、自我策励而住时,无瞋寻生起了……乃至……无害寻生起了。我这样了知:‘我这无害寻已生起。而它不转为自害,不转为害他,不转为两者之害;[它]增慧、不属恼害之分、趣向涅槃。’诸比丘,纵使我整夜随寻、随伺它,我也不见由此而有的怖畏。诸比丘,纵使我整日随寻、随伺它,我也不见由此而有的怖畏。诸比丘,纵使我昼夜随寻、随伺它,我也不见由此而有的怖畏。然而,我随寻、随伺过久,身会疲劳;身疲劳时,心会被扰动;心被扰动时,心便远离于定。诸比丘,于是我正在内使心止住、使[它]安定、使[它]成为专一、使[它]得定。那是什么缘故呢?[心想:]‘愿我的心不被扰动。’

210. ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, evaṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati abyāpādavitakko…pe… uppajjati avihiṃsāvitakko. So evaṃ pajānāmi – ‘uppanno kho me ayaṃ avihiṃsāvitakko. So ca kho nevattabyābādhāya saṃvattati, na parabyābādhāya saṃvattati, na ubhayabyābādhāya saṃvattati, paññāvuddhiko avighātapakkhiko nibbānasaṃvattaniko’. Rattiṃ cepi naṃ, bhikkhave, anuvitakkeyyaṃ anuvicāreyyaṃ, neva tatonidānaṃ bhayaṃ samanupassāmi. Divasaṃ cepi naṃ, bhikkhave, anuvitakkeyyaṃ anuvicāreyyaṃ, neva tatonidānaṃ bhayaṃ samanupassāmi. Rattindivaṃ cepi naṃ, bhikkhave, anuvitakkeyyaṃ anuvicāreyyaṃ, neva tatonidānaṃ bhayaṃ samanupassāmi. Api ca kho me aticiraṃ anuvitakkayato anuvicārayato kāyo kilameyya. Kāye kilante cittaṃ ūhaññeyya. Ūhate citte ārā cittaṃ samādhimhāti. So kho ahaṃ, bhikkhave, ajjhattameva cittaṃ saṇṭhapemi, sannisādemi, ekodiṃ karomi samādahāmi. Taṃ kissa hetu? ‘Mā me cittaṃ ūhaññī’ti.
PTS 1.117已对照

“诸比丘,比丘多所随寻、随伺的是哪一种,心便如是如是地倾向[于它]。诸比丘,若比丘多所随寻、随伺出离寻,他便舍断了欲寻、多作了出离寻,他的那心便倾向于出离寻。诸比丘,若[比丘多所随寻、随伺]无瞋寻……乃至……诸比丘,若比丘多所随寻、随伺无害寻,他便舍断了害寻、多作了无害寻,他的那心便倾向于无害寻。诸比丘,犹如在热季的最后一个月、一切谷物都已收到村边之时,牧牛人看守牛群:他到了树下、或到了露地,所应作的唯是[生起]念——‘那些是牛。’诸比丘,正是如此,我所应作的唯是[生起]念——‘这些是[那些]法。’

‘‘Yaññadeva, bhikkhave, bhikkhu bahulamanuvitakketi anuvicāreti, tathā tathā nati hoti cetaso. Nekkhammavitakkañce, bhikkhave, bhikkhu bahulamanuvitakketi anuvicāreti, pahāsi kāmavitakkaṃ, nekkhammavitakkaṃ bahulamakāsi, tassaṃ taṃ nekkhammavitakkāya cittaṃ namati. Abyāpādavitakkañce, bhikkhave…pe… avihiṃsāvitakkañce, bhikkhave, bhikkhu bahulamanuvitakketi anuvicāreti, pahāsi vihiṃsāvitakkaṃ, avihiṃsāvitakkaṃ bahulamakāsi, tassa taṃ avihiṃsāvitakkāya cittaṃ namati. Seyyathāpi, bhikkhave, gimhānaṃ pacchime māse sabbasassesu gāmantasambhatesu gopālako gāvo rakkheyya, tassa rukkhamūlagatassa vā abbhokāsagatassa vā satikaraṇīyameva hoti – ‘etā [ete (ka.)] gāvo’ti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, satikaraṇīyameva ahosi – ‘ete dhammā’ti.
211缅 1.165已对照

二百一十一、“诸比丘,而我所发起的精进是不退缩的,念已现起而不忘失,身轻安而不躁动,心得定而专一。诸比丘,我便已离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺(vicāra),离生喜、乐,成就并住于初禅。寻、伺寂止,内洁净,心专一性,无寻、无伺,定生喜、乐,成就并住于第二禅。离喜,住于舍(upekkhā),具念与正知,以身受乐,正如圣者们所说的:‘舍、具念、乐住。’成就并住于第三禅。舍断乐与舍断苦,先前的喜、忧已经灭没,不苦不乐,舍念清净(upekkhāsatipārisuddhi),成就并住于第四禅。

211. ‘‘Āraddhaṃ kho pana me, bhikkhave, vīriyaṃ ahosi asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekaggaṃ. So kho ahaṃ, bhikkhave, vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsiṃ sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedesiṃ, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti, tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja vihāsiṃ.
212已对照

二百一十二、“当我的心如此得定、清净、皎洁、无秽、离随烦恼、柔软、适于作业、住立、达到不动时,我引导心、使心转向于宿住随念智(pubbenivāsānussatiñāṇa)。我回忆起许多种宿住,即:一生……乃至……如此,我回忆起具有行相、具有细节的许多种宿住。诸比丘,这便是我在夜的初分所证得的第一明;无明被摧破,明生起了;黑暗被摧破,光明生起了——正如对于不放逸、精勤、自我策励而住者[所应有的]那样。

212. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi. Seyyathidaṃ, ekampi jātiṃ…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi. Ayaṃ kho me, bhikkhave, rattiyā paṭhame yāme paṭhamā vijjā adhigatā; avijjā vihatā vijjā uppannā; tamo vihato āloko uppanno; yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
213已对照

二百一十三、“当我的心如此得定、清净、皎洁、无秽、离随烦恼、柔软、适于作业、住立、达到不动时,我引导心、使心转向于众生死生智(sattānaṃ cutūpapātañāṇa)。我以清净、超人的天眼(dibbacakkhu),看见众生的死亡与投生……乃至……‘这些众生确实具足身恶行……’乃至……如此,我以清净、超人的天眼,看见众生的死亡与投生:或低贱或高贵,或美丽或丑陋,或善趣或恶趣,了知众生随业而去。诸比丘,这便是我在夜的中分所证得的第二明;无明被摧破,明生起了;黑暗被摧破,光明生起了——正如对于不放逸、精勤、自我策励而住者[所应有的]那样。

213. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne…pe… ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā…pe… iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāmi. Ayaṃ kho me, bhikkhave, rattiyā majjhime yāme dutiyā vijjā adhigatā; avijjā vihatā vijjā uppannā; tamo vihato āloko uppanno; yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
214缅 1.166已对照

二百一十四、“当我的心如此得定、清净、皎洁、无秽、离随烦恼、柔软、适于作业、住立、达到不动时,我引导心、使心转向于漏尽智(āsavānaṃ khayañāṇa)。我如实了知‘此是苦’,如实了知‘此是苦之集’,如实了知‘此是苦之灭’,如实了知‘此是导至苦灭之道’;如实了知‘此是诸漏(āsava)’,如实了知‘此是漏之集’,如实了知‘此是漏之灭’,如实了知‘此是导至漏灭之道’。当我如此知、如此见时,心从欲漏解脱,心从有漏解脱,心从无明漏解脱;于解脱时,有‘已解脱’之智。我了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’诸比丘,这便是我在夜的后分所证得的第三明;无明被摧破,明生起了;黑暗被摧破,光明生起了——正如对于不放逸、精勤、自我策励而住者[所应有的]那样。

214. ‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmesiṃ. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ. ‘Ime āsavā’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ āsavanirodho’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ. Tassa me evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccittha, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccittha, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccittha, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ ahosi – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññāsiṃ. Ayaṃ kho me, bhikkhave, rattiyā pacchime yāme tatiyā vijjā adhigatā; avijjā vihatā vijjā uppannā; tamo vihato āloko uppanno; yathā taṃ appamattassa ātāpino pahitattassa viharato.
215已对照

二百一十五、“诸比丘,犹如在林野、大林(pavana)中有一大而低洼的池沼,有一大鹿群依止它而住。[若]有某个人出现了,[他]欲[其]无义利、欲[其]无利益、欲[其]不得安稳;凡是那[鹿群]所有的安稳、安泰(sovatthika)、可趣于喜乐的道,他便堵住那道,打开歧道(kummagga),安置诱鹿(okacara),安放诱牝鹿(okacārikā)。诸比丘,这样一来,那一大鹿群后来便会遭到灾祸毁败。诸比丘,而对那同一大鹿群,[若]有某个人出现了,[他]欲[其]有义利、欲[其]有利益、欲[其]得安稳;凡是那[鹿群]所有的安稳、安泰、可趣于喜乐的道,他便打开那道,堵住歧道,除去诱鹿,消灭诱牝鹿。诸比丘,这样一来,那一大鹿群后来便会得到增长、增广、广大。

215. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, araññe pavane mahantaṃ ninnaṃ pallalaṃ. Tamenaṃ mahāmigasaṅgho upanissāya vihareyya. Tassa kocideva puriso uppajjeyya anatthakāmo ahitakāmo ayogakkhemakāmo. So yvāssa maggo khemo sovatthiko pītigamanīyo taṃ maggaṃ pidaheyya, vivareyya kummaggaṃ, odaheyya okacaraṃ, ṭhapeyya okacārikaṃ. Evañhi so, bhikkhave, mahāmigasaṅgho aparena samayena anayabyasanaṃ [anayabyasanaṃ tanuttaṃ (sī. syā. pī.)] āpajjeyya. Tasseva kho pana, bhikkhave, mahato migasaṅghassa kocideva puriso uppajjeyya atthakāmo hitakāmo yogakkhemakāmo. So yvāssa maggo khemo sovatthiko pītigamanīyo taṃ maggaṃ vivareyya, pidaheyya kummaggaṃ, ūhaneyya okacaraṃ, nāseyya okacārikaṃ. Evañhi so, bhikkhave, mahāmigasaṅgho aparena samayena vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya.
PTS 1.118缅 1.167已对照

“诸比丘,我作这譬喻是为了使[你们]了知其义。此中之义正是这样——诸比丘,‘大而低洼的池沼’,这是诸欲的增语(adhivacana)。诸比丘,‘一大鹿群’,这是众生的增语。诸比丘,‘欲[其]无义利、欲[其]无利益、欲[其]不得安稳的人’,这是魔波旬(māra pāpimā)的增语。诸比丘,‘歧道’,这是八支邪道的增语,即:邪见、邪思惟、邪语、邪业、邪命、邪精进、邪念、邪定。诸比丘,‘诱鹿’,这是喜贪(nandīrāga)的增语。诸比丘,‘诱牝鹿’,这是无明的增语。诸比丘,‘欲[其]有义利、欲[其]有利益、欲[其]得安稳的人’,这是如来、阿罗汉、正等正觉者的增语。诸比丘,‘安稳、安泰、可趣于喜乐的道’,这是圣八支道的增语,即:正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。

‘‘Upamā kho me ayaṃ, bhikkhave, katā atthassa viññāpanāya. Ayaṃ cevettha attho – mahantaṃ ninnaṃ pallalanti kho, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ. Mahāmigasaṅghoti kho, bhikkhave, sattānametaṃ adhivacanaṃ. Puriso anatthakāmo ahitakāmo ayogakkhemakāmoti kho, bhikkhave, mārassetaṃ pāpimato adhivacanaṃ. Kummaggoti kho, bhikkhave, aṭṭhaṅgikassetaṃ micchāmaggassa adhivacanaṃ, seyyathidaṃ – micchādiṭṭhiyā micchāsaṅkappassa micchāvācāya micchākammantassa micchāājīvassa micchāvāyāmassa micchāsatiyā micchāsamādhissa. Okacaroti kho, bhikkhave, nandīrāgassetaṃ adhivacanaṃ. Okacārikāti kho, bhikkhave, avijjāyetaṃ adhivacanaṃ. Puriso atthakāmo hitakāmo yogakkhemakāmoti kho, bhikkhave, tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. Khemo maggo sovatthiko pītigamanīyoti kho, bhikkhave, ariyassetaṃ aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhiyā sammāsaṅkappassa sammāvācāya sammākammantassa sammāājīvassa sammāvāyāmassa sammāsatiyā sammāsamādhissa.
已对照

“诸比丘,如是,安稳、安泰、可趣于喜乐的道已被我打开,歧道已被堵住,诱鹿已被除去,诱牝鹿已被消灭。诸比丘,凡是求弟子之利益者、悲悯者的导师以悲悯而应为[弟子]所作的,我已为你们作了。诸比丘,这些是树下,这些是空屋——修禅吧,诸比丘!莫放逸,莫日后追悔。这就是我们对你们的教诫。”

‘‘Iti kho, bhikkhave, vivaṭo mayā khemo maggo sovatthiko pītigamanīyo, pihito kummaggo, ūhato okacaro, nāsitā okacārikā. Yaṃ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni; jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti.
已对照

世尊说了这[番话]。那些比丘满意、欢喜世尊之所说。

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
已对照

《双寻经》终,[《狮子吼品》中之]第九[经]。

Dvedhāvitakkasuttaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ.