快乐巴利palinanda.cc

中部第16经 · 心荒芜经 Cetokhilasuttaṃ

本经目录六、心荒芜经

已对照

六、心荒芜经

6. Cetokhilasuttaṃ
185PTS 1.101缅 1.145已对照

一八五、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

185. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“诸比丘,任何比丘,若五种心荒芜(cetokhila)未断、五种心缚(cetaso vinibandha)未斩断,说他将在此法与律中达到增长、增进、广大——这[种]处是不存在的。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhuno pañca cetokhilā appahīnā, pañca cetasovinibandhā [cetasovinibaddhā (sī.), cetovinibaddhā (sāratthadīpanīṭīkā)] asamucchinnā, so vatimasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已对照

“他有哪五种心荒芜未断呢?诸比丘,于此,比丘对导师怀疑、犹豫、不胜解、不净信。诸比丘,凡是对导师怀疑、犹豫、不胜解、不净信的比丘,他的心便不倾向于热勤(ātappa)、勤修(anuyoga)、恒作(sātacca)、精勤(padhāna);心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第一心荒芜便未断。

‘‘Katamāssa pañca cetokhilā appahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo appahīno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘对法怀疑、犹豫、不胜解、不净信……乃至……他这第二心荒芜便未断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati…pe… evamassāyaṃ dutiyo cetokhilo appahīno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘对僧怀疑、犹豫、不胜解、不净信……乃至……他这第三心荒芜便未断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saṅghe kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati…pe… evamassāyaṃ tatiyo cetokhilo appahīno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘对学怀疑、犹豫、不胜解、不净信。诸比丘,凡是对学怀疑、犹豫、不胜解、不净信的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第四心荒芜便未断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sikkhāya kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sikkhāya kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ catuttho cetokhilo appahīno hoti.
缅 1.146已对照

“复次,诸比丘,比丘对诸同梵行者忿怒、不悦、心受打击、成为荒芜。诸比丘,凡是对诸同梵行者忿怒、不悦、心受打击、成为荒芜的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第五心荒芜便未断他这五种心荒芜便未断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo appahīno hoti. Imāssa pañca cetokhilā appahīnā honti.
186已对照

一八六、“他有哪五种心缚未斩断呢?诸比丘,于此,比丘对诸欲未离贪、欲未离、爱恋未离、渴未离、热恼未离、爱未离。诸比丘,凡是对诸欲未离贪、欲未离、爱恋未离、渴未离、热恼未离、爱未离的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第一心缚便未斩断。

186. ‘‘Katamāssa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāme avītarāgo [avigatarāgo (katthaci)] hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāme avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho asamucchinno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘对身未离贪……乃至……他这第二心缚便未斩断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… evamassāyaṃ dutiyo cetasovinibandho asamucchinno hoti.
PTS 1.102已对照

“复次,诸比丘,比丘对色未离贪……乃至……他这第三心缚便未斩断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu rūpe avītarāgo hoti…pe… evamassāyaṃ tatiyo cetasovinibandho asamucchinno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘随其所欲地吃到腹满,耽于卧乐、倚乐、睡眠乐而住。诸比丘,凡是随其所欲地吃到腹满,耽于卧乐、倚乐、睡眠乐而住的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第四心缚便未斩断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ catuttho cetasovinibandho asamucchinno hoti.
缅 1.147已对照

“复次,诸比丘,比丘为求某一天众而行梵行:‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天。’诸比丘,凡是为求某一天众而行梵行——‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天’——的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第五心缚便未斩断。他这五种心缚便未斩断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho asamucchinno hoti. Imāssa pañca cetasovinibandhā asamucchinnā honti.
已对照

“诸比丘,任何比丘,若这五种心荒芜未断、这五种心缚未斩断,说他将在此法与律中达到增长、增进、广大——这[种]处是不存在的。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhuno ime pañca cetokhilā appahīnā, ime pañca cetasovinibandhā asamucchinnā, so vatimasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
187已对照

一八七、“诸比丘,任何比丘,若五种心荒芜已断、五种心缚已善斩断,说他将在此法与律中达到增长、增进、广大——这[种]处是存在的。

187. ‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhuno pañca cetokhilā pahīnā, pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, so vatimasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatīti – ṭhānametaṃ vijjati.
已对照

“他有哪五种心荒芜已断呢?诸比丘,于此,比丘对导师不怀疑、不犹豫、胜解、净信。诸比丘,凡是对导师不怀疑、不犹豫、胜解、净信的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第一心荒芜便已断。

‘‘Katamāssa pañca cetokhilā pahīnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetokhilo pahīno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘对法不怀疑、不犹豫、胜解、净信……乃至……他这第二心荒芜便已断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati…pe… evamassāyaṃ dutiyo cetokhilo pahīno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘对僧不怀疑、不犹豫、胜解、净信……乃至……他这第三心荒芜便已断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu saṅghe na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati…pe… evamassāyaṃ tatiyo cetokhilo pahīno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘对学不怀疑、不犹豫、胜解、净信……乃至……他这第四心荒芜便已断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sikkhāya na kaṅkhati na vicikicchati adhimuccati sampasīdati…pe… evamassāyaṃ catuttho cetokhilo pahīno hoti.
PTS 1.103已对照

“复次,诸比丘,比丘对诸同梵行者不忿怒、无不悦、心不受打击、不成为荒芜。诸比丘,凡是对诸同梵行者不忿怒、无不悦、心不受打击、不成为荒芜的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第五心荒芜便已断他这五种心荒芜便已断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu na kupito hoti na anattamano [attamano (sī. pī.)] anāhatacitto akhilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu na kupito hoti na anattamano anāhatacitto akhilajāto, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetokhilo pahīno hoti. Imāssa pañca cetokhilā pahīnā honti.
188缅 1.148已对照

一八八、“他有哪五种心缚已善斩断呢?诸比丘,于此,比丘对诸欲已离贪、欲已离、爱恋已离、渴已离、热恼已离、爱已离。诸比丘,凡是对诸欲已离贪、欲已离、爱恋已离、渴已离、热恼已离、爱已离的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第一心缚便已善斩断。

188. ‘‘Katamāssa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāme vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāme vītarāgo hoti vigatacchando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ paṭhamo cetasovinibandho susamucchinno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘对身已离贪……乃至……对色已离贪……乃至……不随其所欲地吃到腹满而耽于卧乐、倚乐、睡眠乐而住。诸比丘,凡是不随其所欲地吃到腹满而耽于卧乐、倚乐、睡眠乐而住的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第四心缚便已善斩断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye vītarāgo hoti…pe… rūpe vītarāgo hoti…pe… na yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu na yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ catuttho cetasovinibandho susamucchinno hoti.
已对照

“复次,诸比丘,比丘不为求某一天众而行梵行:‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天。’诸比丘,凡是不为求某一天众而行梵行——‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天’——的比丘,他的心便倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,他这第五心缚便已善斩断。他这五种心缚便已善斩断。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu na aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, evamassāyaṃ pañcamo cetasovinibandho susamucchinno hoti. Imāssa pañca cetasovinibandhā susamucchinnā honti.
已对照

“诸比丘,任何比丘,若这五种心荒芜已断、这五种心缚已善斩断,说他将在此法与律中达到增长、增进、广大——这[种]处是存在的。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhuno ime pañca cetokhilā pahīnā, ime pañca cetasovinibandhā susamucchinnā, so vatimasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatīti – ṭhānametaṃ vijjati.
189PTS 1.104缅 1.149已对照

一八九、“他修习具足欲定勤行的神足,修习具足精进定勤行的神足,修习具足心定勤行的神足,修习具足审察(vīmaṃsā)定勤行的神足,第五则唯是奋发(ussoḷhi)。诸比丘,这位如是具足奋发十五支的比丘,堪能破出(abhinibbidā),堪能正觉,堪能证得无上的安稳(yogakkhema)。 “诸比丘,犹如母鸡有八个、或十个、或十二个蛋,而那些[蛋]被母鸡善加孵伏、善加温热、善加熏染。纵使那只母鸡不生起这样的欲愿——‘唉,愿我这些小鸡以足爪之尖、或以嘴喙啄破蛋壳而安然破出’——然而那些小鸡仍堪能以足爪之尖、或以嘴喙啄破蛋壳而安然破出。诸比丘,正是这样,如是具足奋发十五支的比丘,堪能破出,堪能正觉,堪能证得无上的安稳。”

189. ‘‘So chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, vīmaṃsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṃ iddhipādaṃ bhāveti, ussoḷhīyeva pañcamī. Sa kho so, bhikkhave, evaṃ ussoḷhīpannarasaṅgasamannāgato bhikkhu bhabbo abhinibbidāya, bhabbo sambodhāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Seyyathāpi, bhikkhave, kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā. Tānassu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni sammā pariseditāni sammā paribhāvitāni. Kiñcāpi tassā kukkuṭiyā na evaṃ icchā uppajjeyya – ‘aho vatime kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjeyyu’nti. Atha kho bhabbāva te kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṃ padāletvā sotthinā abhinibbhijjituṃ. Evameva kho, bhikkhave, evaṃ ussoḷhipannarasaṅgasamannāgato bhikkhu bhabbo abhinibbidāya, bhabbo sambodhāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti.
已对照

世尊说了这[语]。那些比丘心满意足,欢喜世尊所说。

Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
已对照

《心荒芜经》终,[《狮子吼品》中之]第六[经]。

Cetokhilasuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.