快乐巴利palinanda.cc

中部第15经 · 推度经 Anumānasuttaṃ

本经目录五、思量经

已对照

五、思量经

5. Anumānasuttaṃ
181已对照

一八一、如是我闻——一时,具寿大目犍连(Mahāmoggallāna)住在跋伽(Bhaggā)[国]中,鳄鱼山(Susumāragira)贝萨迦罗林(Bhesakaḷāvana)的鹿野苑(Migadāya)。在那里,具寿大目犍连召唤诸比丘:“贤友们,诸比丘。”“贤友。”那些比丘应诺具寿大目犍连。具寿大目犍连这样说——

181. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā mahāmoggallāno bhaggesu viharati susumāragire [suṃsumāragire (sī. syā. pī.)] bhesakaḷāvane migadāye. Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso, bhikkhavo’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ. Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca –
缅 1.133已对照

“贤友们,纵使比丘作了自恣[之请]——‘愿诸尊者对我说,我是可以被诸尊者所说的’——而他却是难受劝者(dubbaca),具足诸作难受劝之法(dovacassakaraṇā dhammā),不能忍、不善持教诫(anusāsanī),那么诸同梵行者便不认为他是可对之说的,也不认为是可教诫的,也不认为于那人可生起信赖。

‘‘Pavāreti cepi, āvuso, bhikkhu – ‘vadantu maṃ āyasmanto, vacanīyomhi āyasmantehī’ti, so ca hoti dubbaco, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, akkhamo appadakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ, atha kho naṃ sabrahmacārī na ceva vattabbaṃ maññanti, na ca anusāsitabbaṃ maññanti, na ca tasmiṃ puggale vissāsaṃ āpajjitabbaṃ maññanti.
已对照

“那么贤友们,什么是诸作难受劝之法呢?贤友们,在此,比丘是恶欲者(pāpiccha),已落入诸恶欲的支配。贤友们,凡比丘是恶欲者,已落入诸恶欲的支配——这也是作难受劝之法。

‘‘Katame cāvuso, dovacassakaraṇā dhammā? Idhāvuso, bhikkhu pāpiccho hoti, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato. Yampāvuso, bhikkhu pāpiccho hoti, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是自赞者(attukkaṃsaka)、毁他者(paravambhī)。贤友们,凡比丘是自赞者、毁他者——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu attukkaṃsako hoti paravambhī. Yampāvuso, bhikkhu attukkaṃsako hoti paravambhī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是有忿者(kodhana),为忿所征服。贤友们,凡比丘是有忿者,为忿所征服——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhābhibhūto. Yampāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhābhibhūto – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是有忿者,因忿而怀怨恨(upanāhī)。贤友们,凡比丘是有忿者,因忿而怀怨恨——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu upanāhī. Yampāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu upanāhī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是有忿者,因忿而结著(abhisaṅgī)。贤友们,凡比丘是有忿者,因忿而结著——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu abhisaṅgī. Yampāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhahetu abhisaṅgī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是有忿者,因忿而发出近于忿之语(kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā)。贤友们,凡比丘是有忿者,因忿而发出近于忿之语——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhasāmantā [kodhasāmantaṃ (syā. pī. ka.)] vācaṃ nicchāretā. Yampāvuso, bhikkhu kodhano hoti kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者(codaka)诘责时顶撞(paṭippharati)诘责者。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时顶撞诘责者——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito [cudito (sī. syā. pī.)] codakena codakaṃ paṭippharati. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ paṭippharati – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
缅 1.134已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时贬抑(apasādeti)诘责者。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时贬抑诘责者——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ apasādeti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ apasādeti – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
PTS 1.96已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时反加[过]于诘责者(paccāropeti)。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时反加[过]于诘责者——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakassa paccāropeti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakassa paccāropeti – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时以他事遮掩他事(aññenaññaṃ paṭicarati),把话引向外,显露出怒(kopa)、瞋与不悦。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时于[自身]行迹(apadāna)答不上来。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时于[自身]行迹答不上来——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena apadāne na sampāyati. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena apadāne na sampāyati – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是覆蔑者(makkhī)、攀齐者(paḷāsī)。贤友们,凡比丘是覆蔑者、攀齐者——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī. Yampāvuso, bhikkhu makkhī hoti paḷāsī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是嫉者(issukī)、悭者(maccharī)。贤友们,凡比丘是嫉者、悭者——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu issukī hoti maccharī. Yampāvuso, bhikkhu issukī hoti maccharī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是谄者(saṭha)、诳者(māyāvī)。贤友们,凡比丘是谄者、诳者——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu saṭho hoti māyāvī. Yampāvuso, bhikkhu saṭho hoti māyāvī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是顽固者(thaddha)、过慢者(atimānī)。贤友们,凡比丘是顽固者、过慢者——这也是作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu thaddho hoti atimānī. Yampāvuso, bhikkhu thaddho hoti atimānī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘是执取自见者(sandiṭṭhiparāmāsī)、坚固执持者(ādhānaggāhī)、难舍离者(duppaṭinissaggī)。贤友们,凡比丘是执取自见者、坚固执持者、难舍离者——这也是作难受劝之法。贤友们,这些就称为诸作难受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī. Yampāvuso, bhikkhu sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādhānaggāhī duppaṭinissaggī – ayampi dhammo dovacassakaraṇo. Ime vuccantāvuso, dovacassakaraṇā dhammā.
182缅 1.135已对照

一八二、“贤友们,纵使比丘不作自恣[之请]——‘愿诸尊者对我说,我是可以被诸尊者所说的’——而他是易受劝者(suvaca),具足诸作易受劝之法(sovacassakaraṇā dhammā),能忍、善持教诫,那么诸同梵行者便认为他是可对之说的,也认为是可教诫的,也认为于那人可生起信赖。

182. ‘‘No cepi, āvuso, bhikkhu pavāreti – ‘vadantu maṃ āyasmanto, vacanīyomhi āyasmantehī’ti, so ca hoti suvaco, sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato, khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ, atha kho naṃ sabrahmacārī vattabbañceva maññanti, anusāsitabbañca maññanti, tasmiñca puggale vissāsaṃ āpajjitabbaṃ maññanti.
已对照

“那么贤友们,什么是诸作易受劝之法呢?贤友们,在此,比丘不是恶欲者,未落入诸恶欲的支配。贤友们,凡比丘不是恶欲者,未落入诸恶欲的支配——这也是作易受劝之法。

‘‘Katame cāvuso, sovacassakaraṇā dhammā? Idhāvuso, bhikkhu na pāpiccho hoti, na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato. Yampāvuso, bhikkhu na pāpiccho hoti na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是自赞者,不是毁他者。贤友们,凡比丘不是自赞者,不是毁他者——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu anattukkaṃsako hoti aparavambhī. Yampāvuso, bhikkhu anattukkaṃsako hoti aparavambhī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是有忿者,不为忿所征服。贤友们,凡比丘不是有忿者,不为忿所征服——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhābhibhūto. Yampāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhābhibhūto – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是有忿者,不因忿而怀怨恨。贤友们,凡比丘不是有忿者,不因忿而怀怨恨——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu upanāhī. Yampāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu upanāhī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是有忿者,不因忿而结著。贤友们,凡比丘不是有忿者,不因忿而结著——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu abhisaṅgī. Yampāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhahetu abhisaṅgī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是有忿者,不因忿而发出近于忿之语。贤友们,凡比丘不是有忿者,不因忿而发出近于忿之语——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā. Yampāvuso, bhikkhu na kodhano hoti na kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时不顶撞诘责者。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时不顶撞诘责者——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ nappaṭippharati. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ nappaṭippharati – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
PTS 1.97缅 1.136已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时不贬抑诘责者。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时不贬抑诘责者——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ na apasādeti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakaṃ na apasādeti – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时不反加[过]于诘责者。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时不反加[过]于诘责者——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena codakassa na paccāropeti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena codakassa na paccāropeti – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时不以他事遮掩他事,不把话引向外,不显露出怒、瞋与不悦。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时不以他事遮掩他事,不把话引向外,不显露出怒、瞋与不悦——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena na aññenaññaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena na aññenaññaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘被诘责者诘责时于[自身]行迹答得上来。贤友们,凡比丘被诘责者诘责时于[自身]行迹答得上来——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu codito codakena apadāne sampāyati. Yampāvuso, bhikkhu codito codakena apadāne sampāyati – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是覆蔑者,不是攀齐者。贤友们,凡比丘不是覆蔑者,不是攀齐者——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu amakkhī hoti apaḷāsī. Yampāvuso, bhikkhu amakkhī hoti apaḷāsī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是嫉者,不是悭者。贤友们,凡比丘不是嫉者,不是悭者——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu anissukī hoti amaccharī. Yampāvuso, bhikkhu anissukī hoti amaccharī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是谄者,不是诳者。贤友们,凡比丘不是谄者,不是诳者——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu asaṭho hoti amāyāvī. Yampāvuso, bhikkhu asaṭho hoti amāyāvī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
已对照

“再者,贤友们,比丘不是顽固者,不是过慢者。贤友们,凡比丘不是顽固者,不是过慢者——这也是作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu atthaddho hoti anatimānī. Yampāvuso, bhikkhu atthaddho hoti anatimānī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo.
缅 1.137已对照

“再者,贤友们,比丘不是执取自见者,不是坚固执持者,是易舍离者。贤友们,凡比丘不是执取自见者,不是坚固执持者,是易舍离者——这也是作易受劝之法。贤友们,这些就称为诸作易受劝之法。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhu asandiṭṭhiparāmāsī hoti anādhānaggāhī suppaṭinissaggī. Yampāvuso, bhikkhu asandiṭṭhiparāmāsī hoti, anādhānaggāhī suppaṭinissaggī – ayampi dhammo sovacassakaraṇo. Ime vuccantāvuso, sovacassakaraṇā dhammā.
183已对照

一八三、“贤友们,此中,比丘应当以自己这样思量(anumāna)自己——‘凡这人是恶欲者,已落入诸恶欲的支配,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是恶欲者,已落入诸恶欲的支配,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将不作恶欲者,不落入诸恶欲的支配。’

183. ‘‘Tatrāvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ anuminitabbaṃ [anumānitabbaṃ (sī.)] – ‘yo khvāyaṃ puggalo pāpiccho, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ pāpiccho pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na pāpiccho bhavissāmi, na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是自赞者、毁他者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是自赞者、毁他者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将作不自赞者、不毁他者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo attukkaṃsako paravambhī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ attukkaṃsako paravambhī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘anattukkaṃsako bhavissāmi aparavambhī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是有忿者,为忿所征服,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是有忿者,为忿所征服,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将不作有忿者,不为忿所征服。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhābhibhūto, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo. Ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhābhibhūto, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhābhibhūto’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是有忿者,因忿而怀怨恨,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是有忿者,因忿而怀怨恨,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将不作有忿者,不因忿而怀怨恨。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhahetu upanāhī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhahetu upanāhī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhahetu upanāhī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是有忿者,因忿而结著,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是有忿者,因忿而结著,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将不作有忿者,不因忿而结著。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhahetu abhisaṅgī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhahetu abhisaṅgī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhahetu abhisaṅgī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
缅 1.138已对照

“‘凡这人是有忿者,因忿而发出近于忿之语,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是有忿者,因忿而发出近于忿之语,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将不作有忿者,不因忿而发出近于忿之语。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘na kodhano bhavissāmi na kodhasāmantā vācaṃ nicchāressāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
PTS 1.98已对照

“‘凡这人被诘责者诘责时顶撞诘责者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若被诘责者诘责时顶撞诘责者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘被诘责者诘责时,我将不顶撞诘责者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakaṃ paṭippharati, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena codakaṃ paṭipphareyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakaṃ nappaṭippharissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人被诘责者诘责时贬抑诘责者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若被诘责者诘责时贬抑诘责者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘被诘责者诘责时,我将不贬抑诘责者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakaṃ apasādeti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena codakaṃ apasādeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakaṃ na apasādessāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人被诘责者诘责时反加[过]于诘责者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若被诘责者诘责时反加[过]于诘责者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘被诘责者诘责时,我将不反加[过]于诘责者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena codakassa paccāropeti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena codakassa paccāropeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena codakassa na paccāropessāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人被诘责者诘责时以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦,这人于我是不可爱、不可意的;而我若被诘责者诘责时以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘被诘责者诘责时,我将不以他事遮掩他事,不把话引向外,不显露出怒、瞋与不悦。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena aññenaññaṃ paṭicareyyaṃ, bahiddhā kathaṃ apanāmeyyaṃ, kopañca dosañca appaccayañca pātukareyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena na aññenaññaṃ paṭicarissāmi, na bahiddhā kathaṃ apanāmessāmi, na kopañca dosañca appaccayañca pātukarissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
缅 1.139已对照

“‘凡这人被诘责者诘责时于[自身]行迹答不上来,这人于我是不可爱、不可意的;而我若被诘责者诘责时于[自身]行迹答不上来,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘被诘责者诘责时,我将于[自身]行迹答得上来。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo codito codakena apadāne na sampāyati, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho pana codito codakena apadāne na sampāyeyyaṃ, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘codito codakena apadāne sampāyissāmī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是覆蔑者、攀齐者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是覆蔑者、攀齐者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将作不覆蔑者、不攀齐者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo makkhī paḷāsī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ makkhī paḷāsī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘amakkhī bhavissāmi apaḷāsī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是嫉者、悭者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是嫉者、悭者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将作不嫉者、不悭者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo issukī maccharī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ issukī maccharī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘anissukī bhavissāmi amaccharī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是谄者、诳者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是谄者、诳者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将作不谄者、不诳者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo saṭho māyāvī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ saṭho māyāvī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘asaṭho bhavissāmi amāyāvī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是顽固者、过慢者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是顽固者、过慢者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将作不顽固者、不过慢者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo thaddho atimānī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ thaddho atimānī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘atthaddho bhavissāmi anatimānī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
已对照

“‘凡这人是执取自见者、坚固执持者、难舍离者,这人于我是不可爱、不可意的;而我若是执取自见者、坚固执持者、难舍离者,我于他人也将是不可爱、不可意的。’贤友们,这样了知的比丘应当生起这样的心——‘我将作不执取自见者、不坚固执持者、易舍离者。’

‘‘‘Yo khvāyaṃ puggalo sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, ayaṃ me puggalo appiyo amanāpo; ahañceva kho panassaṃ sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī, ahaṃpāssaṃ paresaṃ appiyo amanāpo’ti. Evaṃ jānantenāvuso, bhikkhunā ‘asandiṭṭhiparāmāsī bhavissāmi anādhānaggāhī suppaṭinissaggī’ti cittaṃ uppādetabbaṃ.
184缅 1.140已对照

一八四、“贤友们,此中,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是恶欲者,已落入诸恶欲的支配呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是恶欲者,已落入诸恶欲的支配’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是恶欲者,未落入诸恶欲的支配’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

184. ‘‘Tatrāvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi pāpiccho, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘pāpiccho khomhi, pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na khomhi pāpiccho, na pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
PTS 1.99已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是自赞者、毁他者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是自赞者、毁他者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是自赞者,不是毁他者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi attukkaṃsako paravambhī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘attukkaṃsako khomhi paravambhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘anattukkaṃsako khomhi aparavambhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是有忿者,为忿所征服呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是有忿者,为忿所征服’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是有忿者,不为忿所征服’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhābhibhūto’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘kodhano khomhi kodhābhibhūto’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na khomhi kodhano kodhābhibhūto’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是有忿者,因忿而怀怨恨呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是有忿者,因忿而怀怨恨’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是有忿者,不因忿而怀怨恨’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhahetu upanāhī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘kodhano khomhi kodhahetu upanāhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘na khomhi kodhano kodhahetu upanāhī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
缅 1.141已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是有忿者,因忿而结著呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是有忿者,因忿而结著’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是有忿者,不因忿而结著’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhahetu abhisaṅgī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘kodhano khomhi kodhahetu abhisaṅgī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na khomhi kodhano kodhahetu abhisaṅgī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是有忿者,因忿而发出近于忿之语呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是有忿者,因忿而发出近于忿之语’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是有忿者,不因忿而发出近于忿之语’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘kodhano khomhi kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘na khomhi kodhano kodhasāmantā vācaṃ nicchāretā’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我被诘责者诘责时,是不是顶撞诘责者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,确是顶撞诘责者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,不顶撞诘责者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakaṃ paṭippharāmī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘codito khomhi codakena codakaṃ paṭippharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena codakaṃ nappaṭippharāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
缅 1.142已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我被诘责者诘责时,是不是贬抑诘责者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,确是贬抑诘责者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,不贬抑诘责者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakaṃ apasādemī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti ‘codito khomhi codakena codakaṃ apasādemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena codakaṃ na apasādemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我被诘责者诘责时,是不是反加[过]于诘责者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,确是反加[过]于诘责者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,不反加[过]于诘责者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena codakassa paccāropemī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena codakassa paccāropemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena codakassa na paccāropemī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我被诘责者诘责时,是不是以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,确是以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,不以他事遮掩他事,不把话引向外,不显露出怒、瞋与不悦’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena aññenaññaṃ paṭicarāmi, bahiddhā kathaṃ apanāmemi, kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena aññenaññaṃ paṭicarāmi, bahiddhā kathaṃ apanāmemi, kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena na aññenaññaṃ paṭicarāmi, na bahiddhā kathaṃ apanāmemi, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaromī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我被诘责者诘责时,是不是于[自身]行迹答不上来呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,确是于[自身]行迹答不上来’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我被诘责者诘责时,于[自身]行迹答得上来’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi codito codakena apadāne na sampāyāmī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena apadāne na sampāyāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘codito khomhi codakena apadāne sampāyāmī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
缅 1.143已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是覆蔑者、攀齐者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是覆蔑者、攀齐者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是覆蔑者,不是攀齐者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi makkhī paḷāsī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘makkhī khomhi paḷāsī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘amakkhī khomhi apaḷāsī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是嫉者、悭者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是嫉者、悭者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是嫉者,不是悭者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi issukī maccharī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘issukī khomhi maccharī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘anissukī khomhi amaccharī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是谄者、诳者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是谄者、诳者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是谄者,不是诳者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi saṭho māyāvī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘saṭho khomhi māyāvī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘asaṭho khomhi amāyāvī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是顽固者、过慢者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是顽固者、过慢者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是顽固者,不是过慢者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi thaddho atimānī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘thaddho khomhi atimānī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘atthaddho khomhi anatimānī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
PTS 1.100缅 1.144已对照

“再者,贤友们,比丘应当以自己这样省察自己——‘我是不是执取自见者、坚固执持者、难舍离者呢?’贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我确是执取自见者、坚固执持者、难舍离者’,那么贤友们,那比丘就应当为断除那些恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时这样了知——‘我不是执取自见者,不是坚固执持者,是易舍离者’,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Puna caparaṃ, āvuso, bhikkhunā attanāva attānaṃ evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘kiṃ nu khomhi sandiṭṭhiparāmāsī ādhānaggāhī duppaṭinissaggī’ti? Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘sandiṭṭhiparāmāsī khomhi ādhānaggāhī duppaṭinissaggī’ti, tenāvuso, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno evaṃ jānāti – ‘asandiṭṭhiparāmāsī khomhi anādhānaggāhī suppaṭinissaggī’ti, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“贤友们,若比丘省察时于自身见到这一切恶不善法都未断除,那么贤友们,那比丘就应当为断除这一切恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时于自身见到这一切恶不善法都已断除,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。

‘‘Sace, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme appahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṃyeva imesaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme pahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ, ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
已对照

“贤友们,犹如女人或男子,年少、青春、爱好装饰,在清净洁白的镜中、或在澄清的水钵中省察自己的面影,若在那里见到尘或秽(aṅgaṇa),便为断除那尘或秽而精进;若在那里不见尘或秽,便因此而心满意足——‘我实在有所得,我实在是清净的!’正是这样,贤友们,若比丘省察时于自身见到这一切恶不善法都未断除,那么贤友们,那比丘就应当为断除这一切恶不善法而精进。贤友们,若比丘省察时于自身见到这一切恶不善法都已断除,那么贤友们,那比丘就应当以那喜与愉悦而住,于诸善法昼夜随学。”

‘‘Seyyathāpi, āvuso, itthī vā puriso vā, daharo yuvā maṇḍanajātiko, ādāse vā parisuddhe pariyodāte, acche vā udakapatte, sakaṃ mukhanimittaṃ paccavekkhamāno, sace tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati; no ce tattha passati rajaṃ vā aṅgaṇaṃ vā, teneva attamano hoti – ‘lābhā vata me, parisuddhaṃ vata me’ti. Evameva kho, āvuso, sace bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme appahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṃyeva imesaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime pāpake akusale dhamme pahīne attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ, ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesū’’ti.
已对照

具寿大目犍连说了这[经]。那些比丘满意、欢喜具寿大目犍连之所说。

Idamavocāyasmā mahāmoggallāno. Attamanā te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa bhāsitaṃ abhinandunti.
已对照

《思量经》终,[《狮子吼品》中之]第五[经]。

Anumānasuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ.