快乐巴利palinanda.cc

中部第149经 · 大六处经 Mahāsaḷāyatanikasuttaṃ

本经目录七、大六处经

428已对照

七、大六处经

四二八、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇树林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍika)。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——“诸比丘,我要为你们说大六处[法门](mahāsaḷāyatanika)。你们要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

428. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘mahāsaḷāyatanikaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
429已对照

四二九、“诸比丘,[人]不如实地知、见眼,不如实地知、见诸色,不如实地知、见眼识,不如实地知、见眼触,凡是以眼触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——对那也不如实地知、见,便于眼起贪染,于诸色起贪染,于眼识起贪染,于眼触起贪染,凡是以眼触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——于那也起贪染。

429. ‘‘Cakkhuṃ, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, rūpe ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, cakkhuviññāṇaṃ ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, cakkhusamphassaṃ ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, yamidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, cakkhusmiṃ sārajjati, rūpesu sārajjati, cakkhuviññāṇe sārajjati, cakkhusamphasse sārajjati, yamidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi sārajjati.
PTS 3.288已对照

“当他贪染、被系缚、迷惑、随观味著而住时,未来的五取蕴便趋于积聚。而他那能导致再有、与喜贪俱行、处处欢喜的渴爱,也就增长。他身的焦虑也增长,心的焦虑也增长;身的炎热也增长,心的炎热也增长;身的热恼也增长,心的热恼也增长。他既感受身苦,也感受心苦。

‘‘Tassa sārattassa saṃyuttassa sammūḷhassa assādānupassino viharato āyatiṃ pañcupādānakkhandhā upacayaṃ gacchanti. Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pavaḍḍhati. Tassa kāyikāpi darathā pavaḍḍhanti, cetasikāpi darathā pavaḍḍhanti; kāyikāpi santāpā pavaḍḍhanti, cetasikāpi santāpā pavaḍḍhanti; kāyikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti, cetasikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti. So kāyadukkhampi [kāyikadukkhampi (syā. kaṃ.), kāyikaṃ dukkhampi (ka.)] cetodukkhampi paṭisaṃvedeti.
缅 3.336已对照

“诸比丘,[人]不如实地知、见耳……乃至……诸比丘,不如实地知、见鼻……乃至……诸比丘,不如实地知、见舌……乃至……诸比丘,不如实地知、见身……乃至……诸比丘,不如实地知、见意,诸比丘,不如实地知、见诸法,诸比丘,不如实地知、见意识,诸比丘,不如实地知、见意触,凡是以意触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——对那也不如实地知、见,便于意起贪染,于诸法起贪染,于意识起贪染,于意触起贪染,凡是以意触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——于那也起贪染。

‘‘Sotaṃ, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ…pe… ghānaṃ, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ…pe… jivhaṃ, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ…pe… kāyaṃ, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ…pe… manaṃ, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, dhamme, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, manoviññāṇaṃ, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, manosamphassaṃ, bhikkhave, ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, yamidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi ajānaṃ apassaṃ yathābhūtaṃ, manasmiṃ sārajjati, dhammesu sārajjati, manoviññāṇe sārajjati, manosamphasse sārajjati, yamidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi sārajjati.
已对照

“当他贪染、被系缚、迷惑、随观味著而住时,未来的五取蕴便趋于积聚。而他那能导致再有、与喜贪俱行、处处欢喜的渴爱,也就增长。他身的焦虑也增长,心的焦虑也增长;身的炎热也增长,心的炎热也增长;身的热恼也增长,心的热恼也增长。他既感受身苦,也感受心苦。

‘‘Tassa sārattassa saṃyuttassa sammūḷhassa assādānupassino viharato āyatiṃ pañcupādānakkhandhā upacayaṃ gacchanti. Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pavaḍḍhati. Tassa kāyikāpi darathā pavaḍḍhanti, cetasikāpi darathā pavaḍḍhanti; kāyikāpi santāpā pavaḍḍhanti, cetasikāpi santāpā pavaḍḍhanti; kāyikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti, cetasikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti. So kāyadukkhampi cetodukkhampi paṭisaṃvedeti.
430已对照

四三〇、“诸比丘,而[人]如实地知、见眼,如实地知、见诸色,如实地知、见眼识,如实地知、见眼触,凡是以眼触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——对那也如实地知、见,便不于眼起贪染,不于诸色起贪染,不于眼识起贪染,不于眼触起贪染,凡是以眼触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——于那也不起贪染。

430. ‘‘Cakkhuñca kho, bhikkhave, jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, rūpe jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, cakkhuviññāṇaṃ jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, cakkhusamphassaṃ jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, yamidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, cakkhusmiṃ na sārajjati, rūpesu na sārajjati, cakkhuviññāṇe na sārajjati, cakkhusamphasse na sārajjati, yamidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi na sārajjati.
PTS 3.289已对照

“当他不贪染、不被系缚、不迷惑、随观过患而住时,未来的五取蕴便趋于损减。而他那能导致再有、与喜贪俱行、处处欢喜的渴爱,也就被舍断。他身的焦虑也被舍断,心的焦虑也被舍断;身的炎热也被舍断,心的炎热也被舍断;身的热恼也被舍断,心的热恼也被舍断。他既感受身乐,也感受心乐。

‘‘Tassa asārattassa asaṃyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṃ pañcupādānakkhandhā apacayaṃ gacchanti. Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pahīyati. Tassa kāyikāpi darathā pahīyanti, cetasikāpi darathā pahīyanti; kāyikāpi santāpā pahīyanti, cetasikāpi santāpā pahīyanti; kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti, cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti. So kāyasukhampi cetosukhampi paṭisaṃvedeti.
431缅 3.337已对照

四三一、“凡如是者的见,那是他的正见;凡如是者的思惟,那是他的正思惟;凡如是者的精进,那是他的正精进;凡如是者的念,那是他的正念;凡如是者的定,那是他的正定。而先前,他的身业、语业与活命就已极为清净。如是,他的这八支圣道达到修习的圆满。

431. ‘‘Yā tathābhūtassa [yathābhūtassa (sī. pī.)] diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi; yo tathābhūtassa [yathābhūtassa (sī. pī.)] saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo; yo tathābhūtassa [yathābhūtassa (sī. pī.)] vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo; yā tathābhūtassa [yathābhūtassa (sī. pī.)] sati sāssa hoti sammāsati; yo tathābhūtassa [yathābhūtassa (sī. pī.)] samādhi svāssa hoti sammāsamādhi. Pubbeva kho panassa kāyakammaṃ vacīkammaṃ ājīvo suparisuddho hoti. Evamassāyaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati.
已对照

“当他这样修习这八支圣道时,四念处也达到修习的圆满,四正勤也达到修习的圆满,四神足也达到修习的圆满,五根也达到修习的圆满,五力也达到修习的圆满,七觉支也达到修习的圆满。

‘‘Tassa evaṃ imaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
已对照

“他的这两种法双运而转——止与观。凡是应以证智遍知的诸法,他以证智遍知那些法;凡是应以证智舍断的诸法,他以证智舍断那些法;凡是应以证智修习的诸法,他以证智修习那些法;凡是应以证智作证的诸法,他以证智作证那些法。

‘‘Tassime dve dhammā yuganandhā [yuganaddhā (sī. syā. kaṃ.)] vattanti – samatho ca vipassanā ca. So ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti. Ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati. Ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti. Ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti.
已对照

“诸比丘,哪些是应以证智遍知的诸法呢?应当回答:‘五取蕴。’即:色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。这些是应以证智遍知的诸法。

‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā? ‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṃ, seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ime dhammā abhiññā pariññeyyā.
已对照

“诸比丘,哪些是应以证智舍断的诸法呢?无明与有爱——这些是应以证智舍断的诸法。

‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā? Avijjā ca bhavataṇhā ca – ime dhammā abhiññā pahātabbā.
已对照

“诸比丘,哪些是应以证智修习的诸法呢?止与观——这些是应以证智修习的诸法。

‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā? Samatho ca vipassanā ca – ime dhammā abhiññā bhāvetabbā.
PTS 3.290已对照

“诸比丘,哪些是应以证智作证的诸法呢?明与解脱——这些是应以证智作证的诸法。

‘‘Katame, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā? Vijjā ca vimutti ca – ime dhammā abhiññā sacchikātabbā.
432缅 3.338已对照

四三二、“诸比丘,[人]如实地知、见耳……乃至……诸比丘,如实地知、见鼻……乃至……诸比丘,如实地知、见舌……诸比丘,如实地知、见身……诸比丘,如实地知、见意,如实地知、见诸法,如实地知、见意识,如实地知、见意触,凡是以意触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——对那也如实地知、见,便不于意起贪染,不于诸法起贪染,不于意识起贪染,不于意触起贪染,凡是以意触为缘而生起的感受——或乐、或苦、或不苦不乐——于那也不起贪染。

432. ‘‘Sotaṃ, bhikkhave, jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ…pe… ghānaṃ bhikkhave, jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ…pe… jivhaṃ, bhikkhave, jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ… kāyaṃ, bhikkhave, jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ… manaṃ, bhikkhave, jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, dhamme jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, manoviññāṇaṃ jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, manosamphassaṃ jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, yamidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi jānaṃ passaṃ yathābhūtaṃ, manasmiṃ na sārajjati, dhammesu na sārajjati, manoviññāṇe na sārajjati, manosamphasse na sārajjati, yamidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi na sārajjati.
已对照

“当他不贪染、不被系缚、不迷惑、随观过患而住时,未来的五取蕴便趋于损减。而他那能导致再有、与喜贪俱行、处处欢喜的渴爱,也就被舍断。他身的焦虑也被舍断,心的焦虑也被舍断;身的炎热也被舍断,心的炎热也被舍断;身的热恼也被舍断,心的热恼也被舍断。他既感受身乐,也感受心乐。

‘‘Tassa asārattassa asaṃyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṃ pañcupādānakkhandhā apacayaṃ gacchanti. Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pahīyati. Tassa kāyikāpi darathā pahīyanti, cetasikāpi darathā pahīyanti; kāyikāpi santāpā pahīyanti, cetasikāpi santāpā pahīyanti; kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti, cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti. So kāyasukhampi cetosukhampi paṭisaṃvedeti.
433缅 3.339已对照

四三三、“凡如是者的见,那是他的正见;凡如是者的思惟,那是他的正思惟;凡如是者的精进,那是他的正精进;凡如是者的念,那是他的正念;凡如是者的定,那是他的正定。而先前,他的身业、语业与活命就已极为清净。如是,他的这八支圣道达到修习的圆满。

“当他这样修习这八支圣道时,四念处也达到修习的圆满,四正勤也达到修习的圆满,四神足也达到修习的圆满,五根也达到修习的圆满,五力也达到修习的圆满,七觉支也达到修习的圆满。

“他的这两种法双运而转——止与观。凡是应以证智遍知的诸法,他以证智遍知那些法;凡是应以证智舍断的诸法,他以证智舍断那些法;凡是应以证智修习的诸法,他以证智修习那些法;凡是应以证智作证的诸法,他以证智作证那些法。

“诸比丘,哪些是应以证智遍知的诸法呢?应当回答:‘五取蕴。’即:色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。这些是应以证智遍知的诸法。

“诸比丘,哪些是应以证智舍断的诸法呢?无明与有爱——这些是应以证智舍断的诸法。

“诸比丘,哪些是应以证智修习的诸法呢?止与观——这些是应以证智修习的诸法。

“诸比丘,哪些是应以证智作证的诸法呢?明与解脱——这些是应以证智作证的诸法。”

世尊说了这[番话]。那些比丘满意、欢喜世尊之所说。

433. ‘‘Yā tathābhūtassa diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi; yo tathābhūtassa saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo; yo tathābhūtassa vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo; yā tathābhūtassa sati sāssa hoti sammāsati; yo tathābhūtassa samādhi svāssa hoti sammāsamādhi. Pubbeva kho panassa kāyakammaṃ vacīkammaṃ ājīvo suparisuddho hoti. Evamassāyaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṃ gacchati.
‘‘Tassa evaṃ imaṃ ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti.
‘‘Tassime dve dhammā yuganandhā vattanti – samatho ca vipassanā ca. So ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti. Ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati. Ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti. Ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti.
‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā? ‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṃ, seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ime dhammā abhiññā pariññeyyā.
‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā? Avijjā ca bhavataṇhā ca – ime dhammā abhiññā pahātabbā.
‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā? Samatho ca vipassanā ca – ime dhammā abhiññā bhāvetabbā.
‘‘Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā? Vijjā ca vimutti ca – ime dhammā abhiññā sacchikātabbā’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
Mahāsaḷāyatanikasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ.
已对照

《大六处经》终,[《六处品》中之]第七[经]。