快乐巴利palinanda.cc

中部第148经 · 六六经 Chachakkasuttaṃ

本经目录六、六六经

420已对照

六、六六经

四二〇、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇树林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍika)。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——“诸比丘,我要为你们说法,初善、中善、后善,有义、有文,我要宣说全然圆满遍净的梵行,即是六六[法](cha chakkāni)。你们要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

420. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘dhammaṃ vo, bhikkhave, desessāmi ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ, kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāsessāmi, yadidaṃ – cha chakkāni. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“六内处应当了知,六外处应当了知,六识身应当了知,六触身应当了知,六受身应当了知,六爱身应当了知。

‘‘Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbāni, cha bāhirāni āyatanāni veditabbāni, cha viññāṇakāyā veditabbā, cha phassakāyā veditabbā, cha vedanākāyā veditabbā, cha taṇhākāyā veditabbā.
421缅 3.328已对照

四二一、“‘六内处应当了知’——这样说了,这是就什么而说的呢?眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处。‘六内处应当了知’——这样所说的,就是就这个而说的。这是第一个六[法]。

421. ‘‘‘Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī’ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ. ‘Cha ajjhattikāni āyatanāni veditabbānī’ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Idaṃ paṭhamaṃ chakkaṃ.
PTS 3.281已对照

“‘六外处应当了知’——这样说了,这是就什么而说的呢?色处、声处、香处、味处、触处、法处。‘六外处应当了知’——这样所说的,就是就这个而说的。这是第二个六[法]。

‘‘‘Cha bāhirāni āyatanāni veditabbānī’ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Rūpāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ. ‘Cha bāhirāni āyatanāni veditabbānī’ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Idaṃ dutiyaṃ chakkaṃ.
已对照

“‘六识身应当了知’——这样说了,这是就什么而说的呢?缘于眼与诸色而生起眼识,缘于耳与诸声而生起耳识,缘于鼻与诸香而生起鼻识,缘于舌与诸味而生起舌识,缘于身与诸所触而生起身识,缘于意与诸法而生起意识。‘六识身应当了知’——这样所说的,就是就这个而说的。这是第三个六[法]。

‘‘‘Cha viññāṇakāyā veditabbā’ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ, ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṃ, jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ, kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṃ, manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. ‘Cha viññāṇakāyā veditabbā’ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Idaṃ tatiyaṃ chakkaṃ.
已对照

“‘六触身应当了知’——这样说了,这是就什么而说的呢?缘于眼与诸色而生起眼识,三者的会合为触;缘于耳与诸声而生起耳识,三者的会合为触;缘于鼻与诸香而生起鼻识,三者的会合为触;缘于舌与诸味而生起舌识,三者的会合为触;缘于身与诸所触而生起身识,三者的会合为触;缘于意与诸法而生起意识,三者的会合为触。‘六触身应当了知’——这样所说的,就是就这个而说的。这是第四个六[法]。

‘‘‘Cha phassakāyā veditabbā’ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso; sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso; ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso; jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso; kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso; manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso. ‘Cha phassakāyā veditabbā’ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Idaṃ catutthaṃ chakkaṃ.
PTS 3.282缅 3.329已对照

“‘六受身应当了知’——这样说了,这是就什么而说的呢?缘于眼与诸色而生起眼识,三者的会合为触,以触为缘而有受;缘于耳与诸声而生起耳识,三者的会合为触,以触为缘而有受;缘于鼻与诸香而生起鼻识,三者的会合为触,以触为缘而有受;缘于舌与诸味而生起舌识,三者的会合为触,以触为缘而有受;缘于身与诸所触而生起身识,三者的会合为触,以触为缘而有受;缘于意与诸法而生起意识,三者的会合为触,以触为缘而有受。‘六受身应当了知’——这样所说的,就是就这个而说的。这是第五个六[法]。

‘‘‘Cha vedanākāyā veditabbā’ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā; sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā; ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā; jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā; kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā; manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā. ‘Cha vedanākāyā veditabbā’ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Idaṃ pañcamaṃ chakkaṃ.
已对照

“‘六爱身应当了知’——这样说了,这是就什么而说的呢?缘于眼与诸色而生起眼识,三者的会合为触,以触为缘而有受,以受为缘而有爱;缘于耳与诸声而生起耳识……乃至……缘于鼻与诸香而生起鼻识……缘于舌与诸味而生起舌识……缘于身与诸所触而生起身识……缘于意与诸法而生起意识,三者的会合为触,以触为缘而有受,以受为缘而有爱。‘六爱身应当了知’——这样所说的,就是就这个而说的。这是第六个六[法]。

‘‘‘Cha taṇhākāyā veditabbā’ti – iti kho panetaṃ vuttaṃ. Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā; sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṃ… jivhañca paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṃ… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā. ‘Cha taṇhākāyā veditabbā’ti – iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttaṃ. Idaṃ chaṭṭhaṃ chakkaṃ.
422已对照

四二二、“若有谁说‘眼是我’,那不成立,因为眼的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘眼是我’。如是眼是无我。

422. ‘‘‘Cakkhu attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Cakkhussa uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘cakkhu attā’ti yo vadeyya. Iti cakkhu anattā.
已对照

“若有谁说‘诸色是我’,那不成立,因为诸色的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘诸色是我’。如是眼是无我,诸色是无我。

‘‘‘Rūpā attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Rūpānaṃ uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘rūpā attā’ti yo vadeyya. Iti cakkhu anattā, rūpā anattā.
已对照

“若有谁说‘眼识是我’,那不成立,因为眼识的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘眼识是我’。如是眼是无我,诸色是无我,眼识是无我。

‘‘‘Cakkhuviññāṇaṃ attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Cakkhuviññāṇassa uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘cakkhuviññāṇaṃ attā’ti yo vadeyya. Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṃ anattā.
缅 3.330已对照

“若有谁说‘眼触是我’,那不成立,因为眼触的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘眼触是我’。如是眼是无我,诸色是无我,眼识是无我,眼触是无我。

‘‘‘Cakkhusamphasso attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Cakkhusamphassassa uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘cakkhusamphasso attā’ti yo vadeyya. Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṃ anattā, cakkhusamphasso anattā.
PTS 3.283已对照

“若有谁说‘受是我’,那不成立,因为受的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘受是我’。如是眼是无我,诸色是无我,眼识是无我,眼触是无我,受是无我。

‘‘‘Vedanā attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Vedanāya uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘vedanā attā’ti yo vadeyya. Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṃ anattā, cakkhusamphasso anattā, vedanā anattā.
已对照

“若有谁说‘爱是我’,那不成立,因为爱的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘爱是我’。如是眼是无我,诸色是无我,眼识是无我,眼触是无我,受是无我,爱是无我。

‘‘‘Taṇhā attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Taṇhāya uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘taṇhā attā’ti yo vadeyya. Iti cakkhu anattā, rūpā anattā, cakkhuviññāṇaṃ anattā, cakkhusamphasso anattā, vedanā anattā, taṇhā anattā.
423已对照

四二三、“若有谁说‘耳是我’……乃至……若有谁说‘鼻是我’……若有谁说‘舌是我’……若有谁说‘身是我’……若有谁说‘意是我’,那不成立,因为意的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘意是我’。如是意是无我。

423. ‘‘‘Sotaṃ attā’ti yo vadeyya…pe… ‘ghānaṃ attā’ti yo vadeyya… ‘jivhā attā’ti yo vadeyya… ‘kāyo attā’ti yo vadeyya… ‘mano attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Manassa uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘mano attā’ti yo vadeyya. Iti mano anattā.
已对照

“若有谁说‘诸法是我’,那不成立,因为诸法的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘诸法是我’。如是意是无我,诸法是无我。

‘‘‘Dhammā attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Dhammānaṃ uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘dhammā attā’ti yo vadeyya. Iti mano anattā, dhammā anattā.
缅 3.331已对照

“若有谁说‘意识是我’,那不成立,因为意识的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘意识是我’。如是意是无我,诸法是无我,意识是无我。

‘‘‘Manoviññāṇaṃ attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Manoviññāṇassa uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘manoviññāṇaṃ attā’ti yo vadeyya. Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṃ anattā.
已对照

“若有谁说‘意触是我’,那不成立,因为意触的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘意触是我’。如是意是无我,诸法是无我,意识是无我,意触是无我。

‘‘‘Manosamphasso attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Manosamphassassa uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘manosamphasso attā’ti yo vadeyya. Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṃ anattā, manosamphasso anattā.
PTS 3.284已对照

“若有谁说‘受是我’,那不成立,因为受的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘受是我’。如是意是无我,诸法是无我,意识是无我,意触是无我,受是无我。

‘‘‘Vedanā attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Vedanāya uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘vedanā attā’ti yo vadeyya. Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṃ anattā, manosamphasso anattā, vedanā anattā.
已对照

“若有谁说‘爱是我’,那不成立,因为爱的生起与灭去都被见到。而凡其生起与灭去都被见到的,于[持此说]者便成了这样[的结论]:‘我的我既生起也灭去。’所以那不成立——若有谁说‘爱是我’。如是意是无我,诸法是无我,意识是无我,意触是无我,受是无我,爱是无我。

‘‘‘Taṇhā attā’ti yo vadeyya taṃ na upapajjati. Taṇhāya uppādopi vayopi paññāyati. Yassa kho pana uppādopi vayopi paññāyati, ‘attā me uppajjati ca veti cā’ti iccassa evamāgataṃ hoti. Tasmā taṃ na upapajjati – ‘taṇhā attā’ti yo vadeyya. Iti mano anattā, dhammā anattā, manoviññāṇaṃ anattā, manosamphasso anattā, vedanā anattā, taṇhā anattā.
424缅 3.332已对照

四二四、“诸比丘,而这就是趣向有身集之道——[他]随观眼为‘这是我的、这是我、这是我的自我’;随观诸色为‘这是我的、这是我、这是我的自我’;随观眼识为‘这是我的、这是我、这是我的自我’;随观眼触为‘这是我的、这是我、这是我的自我’;随观受为‘这是我的、这是我、这是我的自我’;随观爱为‘这是我的、这是我、这是我的自我’;随观耳为‘这是我的、这是我、这是我的自我’……乃至……随观鼻为‘这是我的、这是我、这是我的自我’……乃至……随观舌为‘这是我的、这是我、这是我的自我’……乃至……随观身为‘这是我的、这是我、这是我的自我’……乃至……随观意为‘这是我的、这是我、这是我的自我’,随观诸法为‘这是我的、这是我、这是我的自我’,随观意识为‘这是我的、这是我、这是我的自我’,随观意触为‘这是我的、这是我、这是我的自我’,随观受为‘这是我的、这是我、这是我的自我’,随观爱为‘这是我的、这是我、这是我的自我’。

424. ‘‘Ayaṃ kho pana, bhikkhave, sakkāyasamudayagāminī paṭipadā – cakkhuṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; rūpe ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; cakkhuviññāṇaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; cakkhusamphassaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; vedanaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; taṇhaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati; sotaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati…pe… ghānaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati…pe… jivhaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati…pe… kāyaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati…pe… manaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, dhamme ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, manoviññāṇaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, manosamphassaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, vedanaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati, taṇhaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassati.
PTS 3.285已对照

“诸比丘,而这就是趣向有身灭之道——[他]随观眼为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观诸色为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观眼识为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观眼触为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观受为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观爱为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观耳为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’……乃至……随观鼻为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’……随观舌为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’……随观身为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’……随观意为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观诸法为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观意识为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观意触为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观受为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。随观爱为‘这不是我的、这不是我、这不是我的自我’。

‘‘Ayaṃ kho pana, bhikkhave, sakkāyanirodhagāminī paṭipadā – cakkhuṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Rūpe ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Cakkhuviññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Cakkhusamphassaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Vedanaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Taṇhaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Sotaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati…pe… ghānaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati… jivhaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati… kāyaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati… manaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Dhamme ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Manoviññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Manosamphassaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Vedanaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati. Taṇhaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassati.
425缅 3.333已对照

四二五、“诸比丘,缘于眼与诸色而生起眼识,三者的会合为触,以触为缘而生起感受——或乐、或苦、或不苦不乐。他被乐受所触时,便欢喜、称说、耽著而住。他的贪随眠便潜伏。被苦受所触时,便忧愁、疲惫、悲泣,捶胸哭泣,陷于迷乱。他的瞋随眠便潜伏。被不苦不乐受所触时,不如实了知那受的集起、灭没、味著、过患与出离。他的无明随眠便潜伏。诸比丘,他‘未舍断于乐受的贪随眠,未除遣于苦受的瞋随眠,未根除于不苦不乐受的无明随眠,未舍断无明、未生起明,而将于现法中成为苦的终结者’——这[种]处是不存在的。

425. ‘‘Cakkhuñca, bhikkhave, paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā. So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa rāgānusayo anuseti. Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati. Tassa paṭighānusayo anuseti. Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Tassa avijjānusayo anuseti. So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṃ appahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṃ appaṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṃ asamūhanitvā avijjaṃ appahāya vijjaṃ anuppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
已对照

“诸比丘,缘于耳与诸声而生起耳识……乃至……诸比丘,缘于鼻与诸香而生起鼻识……乃至……诸比丘,缘于舌与诸味而生起舌识……乃至……诸比丘,缘于身与诸所触而生起身识……乃至……诸比丘,缘于意与诸法而生起意识,三者的会合为触,以触为缘而生起感受——或乐、或苦、或不苦不乐。他被乐受所触时,便欢喜、称说、耽著而住。他的贪随眠便潜伏。被苦受所触时,便忧愁、疲惫、悲泣,捶胸哭泣,陷于迷乱。他的瞋随眠便潜伏。被不苦不乐受所触时,不如实了知那受的集起、灭没、味著、过患与出离。他的无明随眠便潜伏。诸比丘,他‘未舍断于乐受的贪随眠,未除遣于苦受的瞋随眠,未根除于不苦不乐受的无明随眠,未舍断无明、未生起明,而将于现法中成为苦的终结者’——这[种]处是不存在的。

‘‘Sotañca, bhikkhave, paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe… ghānañca, bhikkhave, paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṃ…pe… jivhañca, bhikkhave, paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ…pe… kāyañca, bhikkhave, paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṃ…pe… manañca, bhikkhave, paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā. So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa rāgānusayo anuseti. Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati. Tassa paṭighānusayo anuseti. Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Tassa avijjānusayo anuseti. So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṃ appahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṃ appaṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṃ asamūhanitvā avijjaṃ appahāya vijjaṃ anuppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
426PTS 3.286缅 3.334已对照

四二六、“诸比丘,缘于眼与诸色而生起眼识,三者的会合为触,以触为缘而生起感受——或乐、或苦、或不苦不乐。他被乐受所触时,不欢喜、不称说、不耽著而住。他的贪随眠不潜伏。被苦受所触时,不忧愁、不疲惫、[不]悲泣,不捶胸哭泣,不陷于迷乱。他的瞋随眠不潜伏。被不苦不乐受所触时,如实了知那受的集起、灭没、味著、过患与出离。他的无明随眠不潜伏。诸比丘,他‘舍断了于乐受的贪随眠,除遣了于苦受的瞋随眠,根除了于不苦不乐受的无明随眠,舍断了无明、生起了明,而将于现法中成为苦的终结者’——这[种]处是存在的。

426. ‘‘Cakkhuñca, bhikkhave, paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ, tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā. So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati. Tassa rāgānusayo nānuseti. Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati na kilamati paridevati na urattāḷiṃ kandati na sammohaṃ āpajjati. Tassa paṭighānusayo nānuseti. Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa avijjānusayo nānuseti. So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṃ pahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṃ paṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṃ samūhanitvā avijjaṃ pahāya vijjaṃ uppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti – ṭhānametaṃ vijjati.
已对照

“诸比丘,缘于耳与诸声而生起耳识……乃至……

‘‘Sotañca, bhikkhave, paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe….
已对照

“诸比丘,缘于鼻与诸香而生起鼻识……乃至……

‘‘Ghānañca, bhikkhave, paṭicca gandhe ca uppajjati ghānaviññāṇaṃ…pe….
已对照

“诸比丘,缘于舌与诸味而生起舌识……乃至……

‘‘Jivhañca, bhikkhave, paṭicca rase ca uppajjati jivhāviññāṇaṃ…pe….
已对照

“诸比丘,缘于身与诸所触而生起身识……乃至……

‘‘Kāyañca, bhikkhave, paṭicca phoṭṭhabbe ca uppajjati kāyaviññāṇaṃ…pe….
已对照

“诸比丘,缘于意与诸法而生起意识,三者的会合为触,以触为缘而生起感受——或乐、或苦、或不苦不乐。他被乐受所触时,不欢喜、不称说、不耽著而住。他的贪随眠不潜伏。被苦受所触时,不忧愁、不疲惫、不悲泣,不捶胸哭泣,不陷于迷乱。他的瞋随眠不潜伏。被不苦不乐受所触时,如实了知那受的集起、灭没、味著、过患与出离。他的无明随眠不潜伏。诸比丘,他‘舍断了于乐受的贪随眠,除遣了于苦受的瞋随眠,根除了于不苦不乐受的无明随眠,舍断了无明、生起了明,而将于现法中成为苦的终结者’——这[种]处是存在的。

‘‘Manañca, bhikkhave, paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ tiṇṇaṃ saṅgati phasso, phassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā. So sukhāya vedanāya phuṭṭho samāno nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati. Tassa rāgānusayo nānuseti. Dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṃ kandati na sammohaṃ āpajjati. Tassa paṭighānusayo nānuseti. Adukkhamasukhāya vedanāya phuṭṭho samāno tassā vedanāya samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa avijjānusayo nānuseti. So vata, bhikkhave, sukhāya vedanāya rāgānusayaṃ pahāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayaṃ paṭivinodetvā adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayaṃ samūhanitvā avijjaṃ pahāya vijjaṃ uppādetvā diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro bhavissatīti – ṭhānametaṃ vijjati.
427PTS 3.287缅 3.335已对照

四二七、“诸比丘,这样见时,有闻的圣弟子于眼厌离,于诸色厌离,于眼识厌离,于眼触厌离,于受厌离,于爱厌离。于耳厌离,于诸声厌离……乃至……于鼻厌离,于诸香厌离……于舌厌离,于诸味厌离……于身厌离,于诸所触厌离……于意厌离,于诸法厌离,于意识厌离,于意触厌离,于受厌离,于爱厌离。由厌离而离贪,由离贪而解脱,于解脱便有‘已解脱’之智。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’”

世尊说了这[番话]。那些比丘满意、欢喜世尊之所说。而当这记说正被宣说之时,约六十位比丘的心由不执取而从诸漏解脱。

427. ‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmiṃ [cakkhusmimpi (syā. kaṃ.) evamitaresupi] nibbindati, rūpesu nibbindati, cakkhuviññāṇe nibbindati, cakkhusamphasse nibbindati, vedanāya nibbindati, taṇhāya nibbindati. Sotasmiṃ nibbindati, saddesu nibbindati…pe… ghānasmiṃ nibbindati, gandhesu nibbindati… jivhāya nibbindati, rasesu nibbindati… kāyasmiṃ nibbindati, phoṭṭhabbesu nibbindati… manasmiṃ nibbindati, dhammesu nibbindati, manoviññāṇe nibbindati, manosamphasse nibbindati, vedanāya nibbindati, taṇhāya nibbindati. Nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Imasmiṃ kho pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne saṭṭhimattānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsūti.
Chachakkasuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.
已对照

《六六经》终,[《六处品》中之]第六[经]。