快乐巴利palinanda.cc

中部第134经 · 卢夷强耆贤善一夜经 Lomasakaṅgiyabhaddekarattasuttaṃ

本经目录四、卢夷强耆贤善一夜经

286PTS 3.200缅 3.240已对照

四、卢夷强耆贤善一夜经

二八六、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇树林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍikārāma)。而那时,具寿卢夷强耆(Lomasakaṅgiya)住在释迦[国](Sakka)迦毘罗卫(Kapilavatthu)的尼拘陀园(Nigrodhārāma)。那时,旃檀那天子(Candana devaputta)在夜将尽时容色殊胜,遍照整座尼拘陀园,来到具寿卢夷强耆之处;到了之后,站在一旁。站在一旁的旃檀那天子对具寿卢夷强耆这样说:“比丘,你忆持贤善一夜(bhaddekaratta)的纲要(uddesa)与分别(vibhaṅga)吗?”“贤友,我不忆持贤善一夜的纲要与分别。贤友,那么你忆持贤善一夜的纲要与分别吗?”“比丘,我也不忆持贤善一夜的纲要与分别。比丘,那么你忆持贤善一夜偈吗?”“贤友,我不忆持贤善一夜偈。贤友,那么你忆持贤善一夜偈吗?”“比丘,我忆持贤善一夜偈。”“贤友,那么你是怎样忆持贤善一夜偈的呢?”“比丘,有一次,世尊住在三十三天诸天之中,昼度树(Pāricchattaka)下的黄褐毛毯石(Paṇḍukambalasilā)上。在那里,世尊为三十三天诸天说了贤善一夜的纲要与分别——

286. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā lomasakaṅgiyo [lomasakakaṅgiyo (ṭīkā)] sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho candano devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ nigrodhārāmaṃ obhāsetvā yenāyasmā lomasakaṅgiyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho candano devaputto āyasmantaṃ lomasakaṅgiyaṃ etadavoca – ‘‘dhāresi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’’ti? ‘‘Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’’ti? ‘‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Dhāresi pana tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’’ti? ‘‘Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’’ti? ‘‘Dhāremi kho ahaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, āvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’’ti? ‘‘Ekamidaṃ, bhikkhu, samayaṃ bhagavā devesu tāvatiṃsesu viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi –
已对照

‘不应追随过去,不应期望未来;

‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
已对照

凡过去的,那已舍离;而未来的,尚未到来。

Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
已对照

而凡于现在之法,于彼彼处观照者,

‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
已对照

不被牵引、不被动摇——智者应增长那[境]。

Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
已对照

今天就应作热勤,谁知明天的死?

‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
已对照

因为我们与那具大军的死神,并无约定。

Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
已对照

如是而住、热勤、昼夜不懈者,

‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
已对照

寂静的牟尼称他为“贤善一夜者”。’

Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
缅 3.241已对照

“比丘,我就是这样忆持贤善一夜偈的。比丘,你要受学贤善一夜的纲要与分别;比丘,你要通晓贤善一夜的纲要与分别;比丘,你要忆持贤善一夜的纲要与分别。比丘,贤善一夜的纲要与分别具有义利,是梵行之初。”旃檀那天子说了这话。说了这话之后,就在那里隐没了。

‘‘Evaṃ kho ahaṃ, bhikkhu, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Atthasaṃhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako’’ti. Idamavoca candano devaputto. Idaṃ vatvā tatthevantaradhāyi.
287PTS 3.201缅 3.242已对照

二八七、那时,具寿卢夷强耆在那一夜过后,收拾了坐卧处,取了钵与衣,向舍卫城方向游行而去。次第游行,到了舍卫城祇树林给孤独园,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿卢夷强耆对世尊这样说——

“尊者,有一次,我住在释迦[国]迦毘罗卫的尼拘陀园。尊者,那时,有一位天子在夜将尽时容色殊胜,遍照整座尼拘陀园,来到我之处;到了之后,站在一旁。尊者,站在一旁的那位天子对我这样说:‘比丘,你忆持贤善一夜的纲要与分别吗?’尊者,这样说时,我对那位天子这样说:‘贤友,我不忆持贤善一夜的纲要与分别。贤友,那么你忆持贤善一夜的纲要与分别吗?’‘比丘,我也不忆持贤善一夜的纲要与分别。比丘,那么你忆持贤善一夜偈吗?’‘贤友,我不忆持贤善一夜偈。贤友,那么你忆持贤善一夜偈吗?’‘比丘,我忆持贤善一夜偈。’‘贤友,那么你是怎样忆持贤善一夜偈的呢?’‘比丘,有一次,世尊住在三十三天诸天之中,昼度树下的黄褐毛毯石上。在那里,世尊为三十三天诸天说了贤善一夜的纲要与分别——

“不应追随过去……乃至……

寂静的牟尼称他为‘贤善一夜者’。”

‘比丘,我就是这样忆持贤善一夜偈的。比丘,你要受学贤善一夜的纲要与分别;比丘,你要通晓贤善一夜的纲要与分别;比丘,你要忆持贤善一夜的纲要与分别。比丘,贤善一夜的纲要与分别具有义利,是梵行之初。’尊者,那位天子说了这话。说了这话之后,就在那里隐没了。尊者,善哉!愿世尊为我说贤善一夜的纲要与分别。”

287. Atha kho āyasmā lomasakaṅgiyo tassā rattiyā accayena senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘Ekamidāhaṃ, bhante, samayaṃ sakkesu viharāmi kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho, bhante, aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ nigrodhārāmaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, bhante, so devaputto maṃ etadavoca – ‘dhāresi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti? Evaṃ vutte ahaṃ, bhante, taṃ devaputtaṃ etadavocaṃ – ‘na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañcā’ti? ‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Dhāresi pana tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Dhāremi kho ahaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti. ‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, āvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti? Ekamidaṃ, bhikkhu, samayaṃ bhagavā devesu tāvatiṃsesu viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra kho bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi –
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya…pe…
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
‘‘Evaṃ kho ahaṃ, bhikkhu, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca. Atthasaṃhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhaṅgo ca ādibrahmacariyako’ti. Idamavoca, bhante, so devaputto; idaṃ vatvā tatthevantaradhāyi. Sādhu me, bhante, bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca desetū’’ti.
288PTS 3.202缅 3.243已对照

二八八、“比丘,那么你认识那位天子吗?”“尊者,我不认识那位天子。”“比丘,那位天子名叫旃檀那。比丘,旃檀那天子作成有所求、作意、以全心贯注、侧耳而听法。那么,比丘,你要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”具寿卢夷强耆应诺世尊。世尊这样说——

“不应追随过去,不应期望未来;

凡过去的,那已舍离;而未来的,尚未到来。

而凡于现在之法,于彼彼处观照者,

不被牵引、不被动摇——智者应增长那[境]。

今天就应作热勤,谁知明天的死?

因为我们与那具大军的死神,并无约定。

如是而住、热勤、昼夜不懈者,

寂静的牟尼称他为‘贤善一夜者’。”

“比丘,怎样是追随过去呢?……乃至……比丘,就是这样追随过去。比丘,怎样是不追随过去呢?……乃至……比丘,就是这样不追随过去。比丘,怎样是期望未来呢?……乃至……比丘,就是这样期望未来。比丘,怎样是不期望未来呢?……乃至……比丘,就是这样不期望未来。比丘,怎样是于诸现在法中被牵引呢?……乃至……比丘,就是这样于诸现在法中被牵引。比丘,怎样是于诸现在法中不被牵引呢?……乃至……比丘,就是这样于诸现在法中不被牵引。

“不应追随过去,不应期望未来;

凡过去的,那已舍离;而未来的,尚未到来。

而凡于现在之法,于彼彼处观照者,

不被牵引、不被动摇——智者应增长那[境]。

今天就应作热勤,谁知明天的死?

因为我们与那具大军的死神,并无约定。

如是而住、热勤、昼夜不懈者,

寂静的牟尼称他为‘贤善一夜者’。”

世尊说了这[番话]。具寿卢夷强耆满意、欢喜世尊之所说。

288. ‘‘Jānāsi pana tvaṃ, bhikkhu, taṃ devaputta’’nti? ‘‘Na kho ahaṃ, bhante, jānāmi taṃ devaputta’’nti. ‘‘Candano nāma so, bhikkhu, devaputto. Candano, bhikkhu, devaputto aṭṭhiṃ katvā [aṭṭhikatvā (sī. syā. kaṃ. pī.)] manasikatvā sabbacetasā [sabbaṃ cetaso (sī. syā. kaṃ. pī.), sabbaṃ cetasā (ka.)] samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti. Tena hi, bhikkhu, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā;
‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni’’.
‘‘Kathañca, bhikkhu, atītaṃ anvāgameti…pe… evaṃ kho, bhikkhu, atītaṃ anvāgameti. Kathañca, bhikkhu, atītaṃ nānvāgameti…pe… evaṃ kho, bhikkhu, atītaṃ nānvāgameti. Kathañca, bhikkhu, anāgataṃ paṭikaṅkhati…pe… evaṃ kho, bhikkhu, anāgataṃ paṭikaṅkhati. Kathañca, bhikkhu, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati…pe… evaṃ kho, bhikkhu, anāgataṃ nappaṭikaṅkhati. Kathañca, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati…pe… evaṃ kho, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati. Kathañca, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati…pe… evaṃ kho, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati.
‘‘Atītaṃ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ, appattañca anāgataṃ.
‘‘Paccuppannañca yo dhammaṃ, tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asaṃkuppaṃ, taṃ vidvā manubrūhaye.
‘‘Ajjeva kiccamātappaṃ, ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no saṅgaraṃ tena, mahāsenena maccunā.
‘‘Evaṃ vihāriṃ ātāpiṃ, ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā lomasakaṅgiyo bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Lomasakaṅgiyabhaddekarattasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ.
已对照

《卢夷强耆贤善一夜经》终,[《分别品》中之]第四[经]。