快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 九集·念处品 Satipaṭṭhānavaggo

本经目录(七)二、念处品一、学处羸弱经二、盖经三、欲功德经四、取蕴经五、下分结经六、趣经七、悭经八、上分结经九、心荒芜经十、心缚经念处品第二。

已对照

(七)二、念处品

(7) 2. Satipaṭṭhānavaggo
已对照

一、学处羸弱经

1. Sikkhādubbalyasuttaṃ
63缅 3.250已对照

六十三、“诸比丘,有这五种学处的羸弱。哪五种[学处的羸弱]呢?杀生、不与取、欲邪行、虚妄语、[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类——诸比丘,这就是五种学处的羸弱。

63. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, sikkhādubbalyāni. Katamāni pañca? Pāṇātipāto, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāro, musāvādo, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sikkhādubbalyāni.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种学处的羸弱,应修习四念处。哪四种[念处]呢?诸比丘,在此,比丘于身随观身而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧;于诸受……乃至……于心……乃至……于诸法随观法而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧。诸比丘,为了舍断这五种学处的羸弱,应修习这四念处。”第一[经]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、盖经

2. Nīvaraṇasuttaṃ
64PTS 4.458已对照

六十四、“诸比丘,有这五种盖。哪五种[盖]呢?欲欲盖、瞋恚盖、昏沉睡眠盖、掉举追悔盖、疑盖——诸比丘,这就是五种盖。

64. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种盖,应修习四念处。哪四种[念处]呢?诸比丘,在此,比丘于身随观身而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧;于诸受……乃至……于心……乃至……于诸法随观法而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧。诸比丘,为了舍断这五种盖,应修习这四念处。”第二[经]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、欲功德经

3. Kāmaguṇasuttaṃ
65缅 3.251已对照

六十五、“诸比丘,有这五种欲功德。哪五种[欲功德]呢?眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的;耳所识的诸声……乃至……鼻所识的诸香……舌所识的诸味……身所识的诸触,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。诸比丘,这就是五种欲功德。

65. ‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种欲功德……乃至……应修习这四念处。”第三[经]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、取蕴经

4. Upādānakkhandhasuttaṃ
66PTS 4.459已对照

六十六、“诸比丘,有这五种取蕴。哪五种[取蕴]呢?色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴——诸比丘,这就是五种取蕴。

66. ‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho – ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种取蕴……乃至……应修习这四念处。”第四[经]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、下分结经

5. Orambhāgiyasuttaṃ
67已对照

六十七、“诸比丘,有这五种下分结。哪五种[下分结]呢?有身见、疑、戒禁取、欲欲、瞋恚——诸比丘,这就是五种下分结。

67. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种下分结……乃至……应修习这四念处。”第五[经]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、趣经

6. Gatisuttaṃ
68已对照

六十八、“诸比丘,有这五种趣。哪五种[趣]呢?地狱、畜生胎、饿鬼界、人、天——诸比丘,这就是五种趣。

68. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, gatiyo. Katamā pañca? Nirayo, tiracchānayoni, pettivisayo, manussā, devā – imā kho, bhikkhave, pañca gatiyo.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种趣……乃至……应修习这四念处。”第六[经]。

‘‘Imāsaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ gatīnaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、悭经

7. Macchariyasuttaṃ
69已对照

六十九、“诸比丘,有这五种悭。哪五种[悭]呢?住处悭、家悭、利养悭、称誉悭、法悭——诸比丘,这就是五种悭。

69. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, macchariyāni. Katamāni pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca macchariyāni.
缅 3.252已对照

“诸比丘,为了舍断这五种悭……乃至……应修习这四念处。”第七[经]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、上分结经

8. Uddhambhāgiyasuttaṃ
70PTS 4.460已对照

七十、“诸比丘,有这五种上分结。哪五种[上分结]呢?色贪、无色贪、慢、掉举、无明——诸比丘,这就是五种上分结。

70. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种上分结……乃至……应修习这四念处。”第八[经]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、心荒芜经

9. Cetokhilasuttaṃ
71已对照

七十一、“诸比丘,有这五种心荒芜。哪五种[心荒芜]呢?诸比丘,在此,比丘对导师怀疑、犹豫、不胜解、不净信。诸比丘,凡是对导师怀疑、犹豫、不胜解、不净信的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,这是第一种心荒芜。

71. [a. ni. 5.205; dī. ni. 3.319; ma. ni. 1.185] ‘‘Pañcime, bhikkhave, cetokhilā [cetokhīlā (ka.)]. Katame pañca? Idha bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetokhilo.
已对照

“再者,诸比丘,比丘对法怀疑……乃至……对僧怀疑……对学怀疑……对诸同梵行者忿怒、不悦、心受打击、成为荒芜。诸比丘,凡是对诸同梵行者忿怒、不悦、心受打击、成为荒芜的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,这是第五种心荒芜。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati… sikkhāya kaṅkhati… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetokhilo.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种心荒芜……乃至……应修习这四念处。”第九[经]。

‘‘Imesaṃ, kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetokhilānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、心缚经

10. Cetasovinibandhasuttaṃ
72PTS 4.461缅 3.253已对照

七十二、“诸比丘,有这五种心缚。哪五种[心缚]呢?诸比丘,在此,比丘对诸欲未离贪、欲未离、爱恋未离、渴未离、热恼未离、爱未离。诸比丘,凡是对诸欲未离贪、欲未离、爱恋未离、渴未离、热恼未离、爱未离的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,这是第一种心缚。

72. ‘‘Pañcime, bhikkhave, cetasovinibandhā [cetovinibaddhā (sāratthadīpanīṭīkā) a. ni. 5.206; dī. ni. 3.320]. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetasovinibandho.
已对照

“再者,诸比丘,比丘对身未离贪……乃至……对色未离贪……随其所欲地吃到腹满,耽于卧乐、倚乐、睡眠乐而住……为求某一天众而行梵行:‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天。’诸比丘,凡是为求某一天众而行梵行——‘愿我以此戒、或以[此]禁行、或以[此]苦行、或以[此]梵行,成为天或成为某一天。’——的比丘,他的心便不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤;心不倾向于热勤、勤修、恒作、精勤者,这是第五种心缚。诸比丘,这就是五种心缚。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati … aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetasovinibandho. Ime kho, bhikkhave, pañca cetasovinibandhā.
已对照

“诸比丘,为了舍断这五种心缚,应修习四念处。哪四种[念处]呢?诸比丘,在此,比丘于身随观身而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧;于诸受……乃至……于心……乃至……于诸法随观法而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧。诸比丘,为了舍断这五种心缚,应修习这四念处。”第十[经]。

‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dasamaṃ.
已对照

念处品第二。

Satipaṭṭhānavaggo dutiyo.
PTS 4.462已对照

其摄颂——

学处、盖、欲,蕴与下分[结]、趣;

悭、上分[结]第八,心荒芜、心缚。

Tassuddānaṃ –
Sikkhā nīvaraṇākāmā, khandhā ca orambhāgiyā gati;
Maccheraṃ uddhambhāgiyā aṭṭhamaṃ, cetokhilā vinibandhāti.