快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 八集·施品 Dānavaggo

本经目录四、施品一、第一施经二、第二施经三、施事经四、田经五、施生经六、福业事经七、善士施经八、善士经九、润经十、恶行异熟经施品第四。

已对照

四、施品

4. Dānavaggo
已对照

一、第一施经

1. Paṭhamadānasuttaṃ
31PTS 4.236已对照

三十一、“诸比丘,有这八种布施。哪八种[布施]呢?遇[来者]而行布施;因怖畏而行布施;[想]‘他曾施与我’而行布施;[想]‘他将施与我’而行布施;[想]‘布施是善的’而行布施;[想]‘我煮食,这些人不煮食;我煮食者若不施与不煮食者,是不应当的’而行布施;[想]‘我行此布施,善名声将会传扬’而行布施;为庄严心、资助心而行布施。诸比丘,这就是八种布施。”第一[经]。

31. [dī. ni. 3.336] ‘‘Aṭṭhimāni, bhikkhave, dānāni. Katamāni aṭṭha? Āsajja dānaṃ deti, bhayā dānaṃ deti, ‘adāsi me’ti dānaṃ deti, ‘dassati me’ti dānaṃ deti, ‘sāhu dāna’nti dānaṃ deti, ‘ahaṃ pacāmi, ime na pacanti; nārahāmi pacanto apacantānaṃ dānaṃ adātu’nti dānaṃ deti, ‘imaṃ me dānaṃ dadato kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchatī’ti dānaṃ deti, cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṃ dānaṃ deti. Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha dānānī’’ti. Paṭhamaṃ.
32已对照

二、第二施经

2. Dutiyadānasuttaṃ
32.
已对照

三十二、

“信、惭与善的布施,

这些法为诸善士所随行;

[人们]说这正是趣天之道,

由此[人]便前往天界。”第二[经]。

[kathā. 480] ‘‘Saddhā hiriyaṃ kusalañca dānaṃ,
Dhammā ete sappurisānuyātā;
Etañhi maggaṃ diviyaṃ vadanti,
Etena hi gacchati devaloka’’nti. dutiyaṃ;
已对照

三、施事经

3. Dānavatthusuttaṃ
33PTS 4.237缅 3.69已对照

三十三、“诸比丘,有这八种施事。哪八种[施事]呢?以欲而行布施;以瞋而行布施;以痴而行布施;因怖畏而行布施;[想]‘父亲、祖父们曾经施与、曾经作过,我不应当令古老的家族传承废失’而行布施;[想]‘我施此布施,身坏命终之后将投生于善趣、天界’而行布施;[想]‘我行此布施时,心得净信,满意与喜悦生起’而行布施;为庄严心、资助心而行布施。诸比丘,这就是八种施事。”第三[经]。

33. ‘‘Aṭṭhimāni, bhikkhave, dānavatthūni. Katamāni aṭṭha? Chandā dānaṃ deti, dosā dānaṃ deti, mohā dānaṃ deti, bhayā dānaṃ deti, ‘dinnapubbaṃ katapubbaṃ pitupitāmahehi, nārahāmi porāṇaṃ kulavaṃsaṃ hāpetu’nti dānaṃ deti, ‘imāhaṃ dānaṃ datvā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissāmī’ti dānaṃ deti, ‘imaṃ me dānaṃ dadato cittaṃ pasīdati, attamanatā somanassaṃ upajāyatī’ti dānaṃ deti, cittālaṅkāracittaparikkhāratthaṃ dānaṃ deti. Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha dānavatthūnī’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、田经

4. Khettasuttaṃ
34已对照

三十四、“诸比丘,在具足八支的田里所播的种子,没有大果,没有大滋味,不繁盛。如何是具足八支的[田]呢?诸比丘,在此,田是高低不平的,是有岩石与砂砾的,是盐碱的,不能深耕,不具足进水[道],不具足出水[道],不具足水沟,不具足田埂。诸比丘,在如是具足八支的田里所播的种子,没有大果,没有大滋味,不繁盛。

34. ‘‘Aṭṭhaṅgasamannāgate, bhikkhave, khette bījaṃ vuttaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahassādaṃ na phātiseyyaṃ [na phātiseyyanti (sī. syā. ka.), na phātiseyyā (katthaci)]. Kathaṃ aṭṭhaṅgasamannāgate? Idha, bhikkhave, khettaṃ unnāmaninnāmi ca hoti, pāsāṇasakkharikañca hoti, ūsarañca hoti, na ca gambhīrasitaṃ hoti, na āyasampannaṃ hoti, na apāyasampannaṃ hoti, na mātikāsampannaṃ hoti, na mariyādasampannaṃ hoti. Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgate, bhikkhave, khette bījaṃ vuttaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahassādaṃ na phātiseyyaṃ.
已对照

“同样地,诸比丘,施与具足八支的沙门婆罗门的布施,没有大果,没有大功德,没有大光辉,没有大展布。如何是具足八支的[沙门婆罗门]呢?诸比丘,在此,沙门婆罗门是邪见的、邪思惟的、邪语的、邪业的、邪命的、邪精进的、邪念的、邪定的。诸比丘,施与如是具足八支的沙门婆罗门的布施,没有大果,没有大功德,没有大光辉,没有大展布。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, aṭṭhaṅgasamannāgatesu samaṇabrāhmaṇesu dānaṃ dinnaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ na mahājutikaṃ na mahāvipphāraṃ. Kathaṃ aṭṭhaṅgasamannāgatesu? Idha, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā micchādiṭṭhikā honti, micchāsaṅkappā, micchāvācā, micchākammantā, micchāājīvā, micchāvāyāmā, micchāsatino, micchāsamādhino. Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgatesu, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇesu dānaṃ dinnaṃ na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsaṃ na mahājutikaṃ na mahāvipphāraṃ.
PTS 4.238缅 3.70已对照

“诸比丘,在具足八支的田里所播的种子,有大果,有大滋味,繁盛。如何是具足八支的[田]呢?诸比丘,在此,田不是高低不平的,没有岩石与砂砾,不是盐碱的,能深耕,具足进水[道],具足出水[道],具足水沟,具足田埂。诸比丘,在如是具足八支的田里所播的种子,有大果,有大滋味,繁盛。

‘‘Aṭṭhaṅgasamannāgate, bhikkhave, khette bījaṃ vuttaṃ mahapphalaṃ hoti mahassādaṃ phātiseyyaṃ. Kathaṃ aṭṭhaṅgasamannāgate? Idha, bhikkhave, khettaṃ anunnāmāninnāmi ca hoti, apāsāṇasakkharikañca hoti, anūsarañca hoti, gambhīrasitaṃ hoti, āyasampannaṃ hoti, apāyasampannaṃ hoti, mātikāsampannaṃ hoti, mariyādasampannaṃ hoti. Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgate, bhikkhave, khette bījaṃ vuttaṃ mahapphalaṃ hoti mahassādaṃ phātiseyyaṃ.
已对照

“同样地,诸比丘,施与具足八支的沙门婆罗门的布施,有大果,有大功德,有大光辉,有大展布。如何是具足八支的[沙门婆罗门]呢?诸比丘,在此,沙门婆罗门是正见的、正思惟的、正语的、正业的、正命的、正精进的、正念的、正定的。诸比丘,施与如是具足八支的沙门婆罗门的布施,有大果,有大功德,有大光辉,有大展布。”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, aṭṭhaṅgasamannāgatesu samaṇabrāhmaṇesu dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ mahājutikaṃ mahāvipphāraṃ. Kathaṃ aṭṭhaṅgasamannāgatesu? Idha, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇā sammādiṭṭhikā honti, sammāsaṅkappā, sammāvācā, sammākammantā, sammāājīvā, sammāvāyāmā, sammāsatino, sammāsamādhino. Evaṃ aṭṭhaṅgasamannāgatesu, bhikkhave, samaṇabrāhmaṇesu dānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ hoti mahānisaṃsaṃ mahājutikaṃ mahāvipphāra’’nti.
已对照

“犹如在具足的田里,播下了具足的种子;

‘‘Yathāpi khette sampanne, pavuttā bījasampadā;
已对照

天正当降雨时,便有谷物的具足。

Deve sampādayantamhi [sañjāyantamhi (ka.)], hoti dhaññassa sampadā.
已对照

“无灾害是具足,增长成为具足;

‘‘Anītisampadā hoti, virūḷhī bhavati sampadā;
已对照

广大是具足,果实确实是具足。

Vepullasampadā hoti, phalaṃ ve hoti sampadā.
已对照

“同样,施与诸戒具足者的具足的饮食,

‘‘Evaṃ sampannasīlesu, dinnā bhojanasampadā;
已对照

带来诸具足,因为他所作的那[事]是具足的。

Sampadānaṃ upaneti, sampannaṃ hissa taṃ kataṃ.
已对照

“因此,希求具足、[愿]‘我于此具足’的人,

‘‘Tasmā sampadamākaṅkhī, sampannatthūdha puggalo;
已对照

应亲近诸慧具足者,如是诸具足便得成就。

Sampannapaññe sevetha, evaṃ ijjhanti sampadā.
已对照

“于明行具足者[处],得到心的具足之后,

‘‘Vijjācaraṇasampanne, laddhā cittassa sampadaṃ;
已对照

他作业的具足,并得到义的具足。

Karoti kammasampadaṃ, labhati catthasampadaṃ.
已对照

“如实了知世间之后,达到见的具足;

‘‘Lokaṃ ñatvā yathābhūtaṃ, pappuyya diṭṭhisampadaṃ;
已对照

依于道的具足,他以具足之意而去。

Maggasampadamāgamma, yāti sampannamānaso.
PTS 4.239已对照

“抖落一切垢之后,达到涅槃的具足;

‘‘Odhunitvā malaṃ sabbaṃ, patvā nibbānasampadaṃ;
已对照

从一切苦解脱,那就是一切具足。”第四[经]。

Muccati sabbadukkhehi, sā hoti sabbasampadā’’ti. catutthaṃ;
已对照

五、施生经

5. Dānūpapattisuttaṃ
35缅 3.71已对照

三十五、“诸比丘,有这八种施生。哪八种[施生]呢?诸比丘,在此,有一类[人]向沙门或婆罗门布施食、饮、衣、乘、花鬘、香、涂香、卧具、住处、灯明。他布施什么,就期望什么。他看见刹帝利大族、或婆罗门大族、或居士大族具足、拥有五欲功德而受用娱乐。他这样想:‘啊,愿我身坏命终之后,得生于刹帝利大族、或婆罗门大族、或居士大族的同伴中!’他确立那个心,决意那个心,修习那个心;他那个心倾向于低劣,未向上修习,便导向往生于彼处。身坏命终之后,他得生于刹帝利大族、或婆罗门大族、或居士大族的同伴中。而我说这是对持戒者说的,不是对破戒者[说的]。诸比丘,持戒者的心愿因清净而成就。

35. [dī. ni. 3.337] ‘‘Aṭṭhimā, bhikkhave, dānūpapattiyo. Katamā aṭṭha? Idha, bhikkhave, ekacco dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So yaṃ deti taṃ paccāsīsati [paccāsiṃsati (sī. syā. kaṃ. pī.)]. So passati khattiyamahāsāle vā brāhmaṇamahāsāle vā gahapatimahāsāle vā pañcahi kāmaguṇehi samappite samaṅgībhūte paricārayamāne. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā khattiyamahāsālānaṃ vā brāhmaṇamahāsālānaṃ vā gahapatimahāsālānaṃ vā sahabyataṃ upapajjeyya’nti! So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa taṃ cittaṃ hīne vimuttaṃ [hīnedhimuttaṃ (syā. pī.) vimuttanti adhimuttaṃ, vimuttanti vā vissaṭṭhaṃ (ṭīkāsaṃvaṇṇanā)], uttari abhāvitaṃ, tatrūpapattiyā saṃvattati. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā khattiyamahāsālānaṃ vā brāhmaṇamahāsālānaṃ vā gahapatimahāsālānaṃ vā sahabyataṃ upapajjati. Tañca kho sīlavato vadāmi, no dussīlassa. Ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.
PTS 4.240已对照

“诸比丘,又在此,有一类[人]向沙门或婆罗门布施食、饮、衣、乘、花鬘、香、涂香、卧具、住处、灯明。他布施什么,就期望什么。他听说:‘四大王天诸天长寿、有容色、多安乐。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终之后,得生于四大王天诸天的同伴中。’他确立那个心,决意那个心,修习那个心;他那个心倾向于低劣,未向上修习,便导向往生于彼处。身坏命终之后,他得生于四大王天诸天的同伴中。而我说这是对持戒者说的,不是对破戒者[说的]。诸比丘,持戒者的心愿因清净而成就。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So yaṃ deti taṃ paccāsīsati. Tassa sutaṃ hoti – ‘cātumahārājikā [cātummahārājikā (sī. syā. kaṃ. pī.)] devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa taṃ cittaṃ hīne vimuttaṃ, uttari abhāvitaṃ, tatrūpapattiyā saṃvattati. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tañca kho sīlavato vadāmi, no dussīlassa. Ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.
缅 3.72已对照

“诸比丘,又在此,有一类[人]向沙门或婆罗门布施食、饮、衣、乘、花鬘、香、涂香、卧具、住处、灯明。他布施什么,就期望什么。他听说:‘三十三天诸天……乃至……夜摩天诸天……兜率天诸天……化乐天诸天……他化自在天诸天长寿、有容色、多安乐。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终之后,得生于他化自在天诸天的同伴中。’他确立那个心,决意那个心,修习那个心;他那个心倾向于低劣,未向上修习,便导向往生于彼处。身坏命终之后,他得生于他化自在天诸天的同伴中。而我说这是对持戒者说的,不是对破戒者[说的]。诸比丘,持戒者的心愿因清净而成就。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So yaṃ deti taṃ paccāsīsati. Tassa sutaṃ hoti – tāvatiṃsā devā…pe… yāmā devā… tusitā devā… nimmānaratī devā… paranimmitavasavattī devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulāti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa taṃ cittaṃ hīne vimuttaṃ, uttari abhāvitaṃ, tatrūpapattiyā saṃvattati. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tañca kho sīlavato vadāmi, no dussīlassa. Ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā.
PTS 4.241已对照

“诸比丘,又在此,有一类[人]向沙门或婆罗门布施食、饮、衣、乘、花鬘、香、涂香、卧具、住处、灯明。他布施什么,就期望什么。他听说:‘梵身天诸天长寿、有容色、多安乐。’他这样想:‘啊,愿我身坏命终之后,得生于梵身天诸天的同伴中。’他确立那个心,决意那个心,修习那个心;他那个心倾向于低劣,未向上修习,便导向往生于彼处。身坏命终之后,他得生于梵身天诸天的同伴中。而我说这是对持戒者说的,不是对破戒者[说的];是对离贪者[说的],不是对有贪者[说的]。诸比丘,持戒者的心愿因离贪而成就。诸比丘,这就是八种施生。”第五[经]。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco dānaṃ deti samaṇassa vā brāhmaṇassa vā annaṃ pānaṃ vatthaṃ yānaṃ mālāgandhavilepanaṃ seyyāvasathapadīpeyyaṃ. So yaṃ deti taṃ paccāsīsati. Tassa sutaṃ hoti – ‘brahmakāyikā devā dīghāyukā vaṇṇavanto sukhabahulā’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘aho vatāhaṃ kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brahmakāyikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjeyya’nti. So taṃ cittaṃ dahati, taṃ cittaṃ adhiṭṭhāti, taṃ cittaṃ bhāveti. Tassa taṃ cittaṃ hīne vimuttaṃ, uttari abhāvitaṃ, tatrūpapattiyā saṃvattati. Kāyassa bhedā paraṃ maraṇā brahmakāyikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tañca kho sīlavato vadāmi, no dussīlassa; vītarāgassa, no sarāgassa. Ijjhati, bhikkhave, sīlavato cetopaṇidhi vītarāgattā. Imā kho, bhikkhave, aṭṭha dānūpapattiyo’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、福业事经

6. Puññakiriyavatthusuttaṃ
36已对照

三十六、“诸比丘,有这三种福业事。哪三种[福业事]呢?布施所成的福业事、戒所成的福业事、修习所成的福业事。诸比丘,在此,某人的布施所成的福业事作得少,戒所成的福业事作得少,修习所成的福业事未能成就。他身坏命终之后,投生于人中的不幸[处]。

36. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, puññakiriyavatthūni. Katamāni tīṇi? Dānamayaṃ puññakiriyavatthu [puññakiriyavatthuṃ (sī. pī.) evamuparipi], sīlamayaṃ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthu. Idha, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu parittaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu parittaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ [puññakiriyavatthu (syā.)] nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manussadobhagyaṃ upapajjati.
已对照

“诸比丘,又在此,某人的布施所成的福业事适度地作了,戒所成的福业事适度地作了,修习所成的福业事未能成就。他身坏命终之后,投生于人中的好运[处]。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu mattaso kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu mattaso kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manussasobhagyaṃ upapajjati.
PTS 4.242缅 3.73已对照

“诸比丘,又在此,某人的布施所成的福业事作得极多,戒所成的福业事作得极多,修习所成的福业事未能成就。他身坏命终之后,得生于四大王天诸天的同伴中。诸比丘,在那里,四大王把布施所成的福业事作得更多、把戒所成的福业事作得更多之后,以十处胜过四大王天诸天——以天的寿命、天的容色、天的乐、天的名声、天的权势、天的色、天的声、天的香、天的味、天的触。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, cattāro mahārājāno dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, cātumahārājike deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhanti – dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena, dibbehi rūpehi, dibbehi saddehi, dibbehi gandhehi, dibbehi rasehi, dibbehi phoṭṭhabbehi.
已对照

“诸比丘,又在此,某人的布施所成的福业事作得极多,戒所成的福业事作得极多,修习所成的福业事未能成就。他身坏命终之后,得生于三十三天诸天的同伴中。诸比丘,在那里,诸天之主帝释把布施所成的福业事作得更多、把戒所成的福业事作得更多之后,以十处胜过三十三天诸天——以天的寿命……乃至……天的触。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tāvatiṃsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, sakko devānamindo dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā tāvatiṃse deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā…pe… dibbehi phoṭṭhabbehi.
已对照

“诸比丘,又在此,某人的布施所成的福业事作得极多,戒所成的福业事作得极多,修习所成的福业事未能成就。他身坏命终之后,得生于夜摩天诸天的同伴中。诸比丘,在那里,苏耶摩天子把布施所成的福业事作得更多、把戒所成的福业事作得更多之后,以十处胜过夜摩天诸天——以天的寿命……乃至……天的触。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā yāmānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, suyāmo devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, yāme deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā…pe… dibbehi phoṭṭhabbehi.
PTS 4.243已对照

“诸比丘,又在此,某人的布施所成的福业事作得极多,戒所成的福业事作得极多,修习所成的福业事未能成就。他身坏命终之后,得生于兜率天诸天的同伴中。诸比丘,在那里,珊都西多天子把布施所成的福业事作得更多、把戒所成的福业事作得更多之后,以十处胜过兜率天诸天——以天的寿命……乃至……天的触。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā tusitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, santusito devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, tusite deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā…pe… dibbehi phoṭṭhabbehi.
缅 3.74已对照

“诸比丘,又在此,某人的布施所成的福业事作得极多,戒所成的福业事作得极多,修习所成的福业事未能成就。他身坏命终之后,得生于化乐天诸天的同伴中。诸比丘,在那里,苏尼米多天子把布施所成的福业事作得更多、把戒所成的福业事作得更多之后,以十处胜过化乐天诸天——以天的寿命……乃至……天的触。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā nimmānaratīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, sunimmito devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, nimmānaratīdeve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā…pe… dibbehi phoṭṭhabbehi.
已对照

“诸比丘,又在此,某人的布施所成的福业事作得极多,戒所成的福业事作得极多,修习所成的福业事未能成就。他身坏命终之后,得生于他化自在天诸天的同伴中。诸比丘,在那里,婆舍跋提天子把布施所成的福业事作得更多、把戒所成的福业事作得更多之后,以十处胜过他化自在天诸天——以天的寿命、天的容色、天的乐、天的名声、天的权势、天的色、天的声、天的香、天的味、天的触。诸比丘,这就是三种福业事。”第六[经]。

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, sīlamayaṃ puññakiriyavatthu adhimattaṃ kataṃ hoti, bhāvanāmayaṃ puññakiriyavatthuṃ nābhisambhoti. So kāyassa bhedā paraṃ maraṇā paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjati. Tatra, bhikkhave, vasavattī devaputto dānamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, sīlamayaṃ puññakiriyavatthuṃ atirekaṃ karitvā, paranimmitavasavattīdeve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena, dibbehi rūpehi, dibbehi saddehi, dibbehi gandhehi, dibbehi rasehi, dibbehi phoṭṭhabbehi. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi puññakiriyavatthūnī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、善士施经

7. Sappurisadānasuttaṃ
37PTS 4.244已对照

三十七、“诸比丘,有这八种善士施。哪八种[善士施]呢?施与洁净的,施与胜妙的,适时施与,施与许可的,拣择而施与,频频施与,施与时令心净信,施与后满意。诸比丘,这就是八种善士施。”

37. ‘‘Aṭṭhimāni, bhikkhave, sappurisadānāni. Katamāni aṭṭha? Suciṃ deti, paṇītaṃ deti, kālena deti, kappiyaṃ deti, viceyya deti, abhiṇhaṃ deti, dadaṃ cittaṃ pasādeti, datvā attamano hoti. Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha sappurisadānānī’’ti.
已对照

“洁净的、胜妙的,适时[施与]许可的饮食;

‘‘Suciṃ paṇītaṃ kālena, kappiyaṃ pānabhojanaṃ;
已对照

于诸善田——诸梵行者,频频施与布施。

Abhiṇhaṃ dadāti dānaṃ, sukhettesu [sukhette (sī. pī.)] brahmacārisu.
已对照

“舍弃了许多财物之后,也不会追悔;

‘‘Neva [na ca (sī. pī.)] vippaṭisārissa, cajitvā āmisaṃ bahuṃ;
已对照

如是所施的诸布施,有慧观者称赞[它们]。

Evaṃ dinnāni dānāni, vaṇṇayanti vipassino.
已对照

“如是供施之后,有信的明智者以舍离[悭吝]的心,

‘‘Evaṃ yajitvā medhāvī, saddho muttena cetasā;
已对照

这智者投生于无恼害的、安乐的世间。”第七[经]。

Abyābajjhaṃ [abyāpajjhaṃ (ka.) a. ni. 4.40; 6.37] sukhaṃ lokaṃ, paṇḍito upapajjatī’’ti. sattamaṃ;
已对照

八、善士经

8. Sappurisasuttaṃ
38缅 3.75已对照

三十八、“诸比丘,善士生于家中,是为广大人众的义利、利益与安乐——是为父母的义利、利益与安乐;是为妻儿的义利、利益与安乐;是为奴仆、佣工、仆从的义利、利益与安乐;是为朋友同僚的义利、利益与安乐;是为先亡者的义利、利益与安乐;是为国王的义利、利益与安乐;是为天神们的义利、利益与安乐;是为沙门婆罗门的义利、利益与安乐。

38. ‘‘Sappuriso, bhikkhave, kule jāyamāno bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti – mātāpitūnaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, puttadārassa atthāya hitāya sukhāya hoti, dāsakammakaraporisassa atthāya hitāya sukhāya hoti, mittāmaccānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, pubbapetānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, rañño atthāya hitāya sukhāya hoti, devatānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, samaṇabrāhmaṇānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti.
PTS 4.245已对照

“诸比丘,犹如大云使一切谷物成熟,是为广大人众的义利、利益与安乐;同样,诸比丘,善士生于家中,是为广大人众的义利、利益与安乐——是为父母的义利、利益与安乐;是为妻儿的义利、利益与安乐;是为奴仆、佣工、仆从的义利、利益与安乐;是为朋友同僚的义利、利益与安乐;是为先亡者的义利、利益与安乐;是为国王的义利、利益与安乐;是为天神们的义利、利益与安乐;是为沙门婆罗门的义利、利益与安乐。”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāmegho sabbasassāni sampādento bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya [hitāya…pe… (syā. ka.)] hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, sappuriso kule jāyamāno bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya hoti – mātāpitūnaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, puttadārassa atthāya hitāya sukhāya hoti, dāsakammakaraporisassa atthāya hitāya sukhāya hoti, mittāmaccānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, pubbapetānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, rañño atthāya hitāya sukhāya hoti, devatānaṃ atthāya hitāya sukhāya hoti, samaṇabrāhmaṇānaṃ atthāya hitāya sukhāya hotī’’ti.
已对照

“有慧者居家,确实是为了众多[人]的利益;

‘‘Bahūnaṃ [bahunnaṃ (sī. pī.)] vata atthāya, sappañño gharamāvasaṃ;
已对照

首先[对]母亲与父亲,日夜不懈怠,

Mātaraṃ pitaraṃ pubbe, rattindivamatandito.
已对照

“如法供养[他们],忆念[他们]先前所作的[恩];

‘‘Pūjeti sahadhammena, pubbekatamanussaraṃ;
已对照

对无家的出家者、诸梵行者恭敬。

Anāgāre pabbajite, apace brahmacārayo [brahmacārino (syā.)].
已对照

“信已确立的善良者,了知诸法而供养;

‘‘Niviṭṭhasaddho pūjeti, ñatvā dhamme ca pesalo [pesale (ka.)];
已对照

[他]利益国王,利益诸天,利益亲族与朋友。

Rañño hito devahito, ñātīnaṃ sakhinaṃ hito.
已对照

“他利益一切[人],善安立于正法;

‘‘Sabbesaṃ [sabbesu (ka.)] so [sa (syā. pī. ka.)] hito hoti, saddhamme suppatiṭṭhito;
已对照

调伏了悭吝之垢,他趣向吉祥的世间。”第八[经]。

Vineyya maccheramalaṃ, sa lokaṃ bhajate siva’’nti. aṭṭhamaṃ;
已对照

九、润经

9. Abhisandasuttaṃ
39缅 3.76已对照

三十九、“诸比丘,有这八种福润、善润、乐之食,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。哪八种[福润]呢?诸比丘,在此,圣弟子已皈依佛。诸比丘,这是第一种福润、善润、乐之食,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。

39. ‘‘Aṭṭhime, bhikkhave, puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattanti. Katame aṭṭha? Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati.
已对照

“再者,诸比丘,圣弟子已皈依法。诸比丘,这是第二种福润……乃至……导向。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo puññābhisando…pe… saṃvattati.
已对照

“再者,诸比丘,圣弟子已皈依僧。诸比丘,这是第三种福润、善润、乐之食,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako saṅghaṃ saraṇaṃ gato hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati.
PTS 4.246已对照

“诸比丘,有这五种布施,是大布施,是最上所知的、久远所知的、传承所知的、古老的,是未被弃舍的、往昔未曾被弃舍的,现在不被弃舍,将来不会被弃舍,为有智的沙门、婆罗门所不呵责。哪五种[布施]呢?诸比丘,在此,圣弟子舍断杀生,远离杀生。诸比丘,远离杀生的圣弟子,施与无量众生以无畏,施与无怨,施与无恼害。施与无量众生以无畏、无怨、无恼害之后,他便分得无量的无畏、无怨、无恼害。诸比丘,这是第一种布施,是大布施,是最上所知的、久远所知的、传承所知的、古老的,是未被弃舍的、往昔未曾被弃舍的,现在不被弃舍,将来不会被弃舍,为有智的沙门、婆罗门所不呵责。诸比丘,这是第四种福润、善润、乐之食,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。

[kathā. 480] ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, dānāni mahādānāni aggaññāni rattaññāni vaṃsaññāni porāṇāni asaṃkiṇṇāni asaṃkiṇṇapubbāni, na saṃkiyanti na saṃkiyissanti, appaṭikuṭṭhāni [appatikuṭṭhāni (sī.)] samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Katamāni pañca? Idha, bhikkhave, ariyasāvako pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti. Pāṇātipātā paṭivirato, bhikkhave, ariyasāvako aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ deti, averaṃ deti, abyābajjhaṃ [abyāpajjhaṃ (ka.) evamuparipi] deti. Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā averaṃ datvā abyābajjhaṃ datvā aparimāṇassa abhayassa averassa abyābajjhassa bhāgī hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ dānaṃ mahādānaṃ aggaññaṃ rattaññaṃ vaṃsaññaṃ porāṇaṃ asaṃkiṇṇaṃ asaṃkiṇṇapubbaṃ, na saṃkiyati na saṃkiyissati, appaṭikuṭṭhaṃ samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati.
PTS 4.247缅 3.77已对照

“再者,诸比丘,圣弟子舍断不与取,远离不与取……乃至……舍断欲邪行,远离欲邪行……乃至……舍断虚妄语,远离虚妄语……乃至……舍断[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类。诸比丘,远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类的圣弟子,施与无量众生以无畏,施与无怨,施与无恼害。施与无量众生以无畏、无怨、无恼害之后,他便分得无量的无畏、无怨、无恼害。诸比丘,这是第五种布施,是大布施,是最上所知的、久远所知的、传承所知的、古老的,是未被弃舍的、往昔未曾被弃舍的,现在不被弃舍,将来不会被弃舍,为有智的沙门、婆罗门所不呵责。诸比丘,这是第八种福润、善润、乐之食,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。诸比丘,这八种福润、善润、乐之食,是有生天之益的、有安乐果报的、导向天界的,导向可喜、可爱、可意、利益与安乐。”第九[经]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti…pe… kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭivirato hoti…pe… musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, bhikkhave, ariyasāvako aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ deti averaṃ deti abyābajjhaṃ deti. Aparimāṇānaṃ sattānaṃ abhayaṃ datvā averaṃ datvā abyābajjhaṃ datvā, aparimāṇassa abhayassa averassa abyābajjhassa bhāgī hoti. Idaṃ, bhikkhave, pañcamaṃ dānaṃ mahādānaṃ aggaññaṃ rattaññaṃ vaṃsaññaṃ porāṇaṃ asaṃkiṇṇaṃ asaṃkiṇṇapubbaṃ, na saṃkiyati na saṃkiyissati, appaṭikuṭṭhaṃ samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi. Ayaṃ kho, bhikkhave, aṭṭhamo puññābhisando kusalābhisando sukhassāhāro sovaggiko sukhavipāko saggasaṃvattaniko, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, aṭṭha puññābhisandā kusalābhisandā sukhassāhārā sovaggikā sukhavipākā saggasaṃvattanikā, iṭṭhāya kantāya manāpāya hitāya sukhāya saṃvattantī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、恶行异熟经

10. Duccaritavipākasuttaṃ
40已对照

四十、“诸比丘,杀生若被习行、修习、多作,会导向地狱,导向畜生胎,导向饿鬼界。杀生的最轻的异熟,对已成为人者,是导向短寿的。

40. ‘‘Pāṇātipāto, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko. Yo sabbalahuso [sabbalahusoti sabbalahuko (syā. aṭṭha.)] pāṇātipātassa vipāko, manussabhūtassa appāyukasaṃvattaniko hoti.
已对照

“诸比丘,不与取若被习行、修习、多作,会导向地狱,导向畜生胎,导向饿鬼界。不与取的最轻的异熟,对已成为人者,是导向财物衰患的。

‘‘Adinnādānaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ nirayasaṃvattanikaṃ tiracchānayonisaṃvattanikaṃ pettivisayasaṃvattanikaṃ. Yo sabbalahuso adinnādānassa vipāko, manussabhūtassa bhogabyasanasaṃvattaniko hoti.
已对照

“诸比丘,欲邪行若被习行、修习、多作,会导向地狱,导向畜生胎,导向饿鬼界。欲邪行的最轻的异熟,对已成为人者,是导向与敌人结怨的。

‘‘Kāmesumicchācāro, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko. Yo sabbalahuso kāmesumicchācārassa vipāko, manussabhūtassa sapattaverasaṃvattaniko hoti.
缅 3.78已对照

“诸比丘,虚妄语若被习行、修习、多作,会导向地狱,导向畜生胎,导向饿鬼界。虚妄语的最轻的异熟,对已成为人者,是导向以不实之事[被]诽谤的。

‘‘Musāvādo, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko. Yo sabbalahuso musāvādassa vipāko, manussabhūtassa abhūtabbhakkhānasaṃvattaniko hoti.
已对照

“诸比丘,离间语若被习行、修习、多作,会导向地狱,导向畜生胎,导向饿鬼界。离间语的最轻的异熟,对已成为人者,是导向与朋友分裂的。

‘‘Pisuṇā, bhikkhave, vācā āsevitā bhāvitā bahulīkatā nirayasaṃvattanikā tiracchānayonisaṃvattanikā pettivisayasaṃvattanikā. Yo sabbalahuso pisuṇāya vācāya vipāko, manussabhūtassa mittehi bhedanasaṃvattaniko hoti.
PTS 4.248已对照

“诸比丘,粗恶语若被习行、修习、多作,会导向地狱,导向畜生胎,导向饿鬼界。粗恶语的最轻的异熟,对已成为人者,是导向[听到]不可意之声的。

‘‘Pharusā, bhikkhave, vācā āsevitā bhāvitā bahulīkatā nirayasaṃvattanikā tiracchānayonisaṃvattanikā pettivisayasaṃvattanikā. Yo sabbalahuso pharusāya vācāya vipāko, manussabhūtassa amanāpasaddasaṃvattaniko hoti.
已对照

“诸比丘,杂秽语若被习行、修习、多作,会导向地狱,导向畜生胎,导向饿鬼界。杂秽语的最轻的异熟,对已成为人者,是导向言语不被采信的。

‘‘Samphappalāpo, bhikkhave, āsevito bhāvito bahulīkato nirayasaṃvattaniko tiracchānayonisaṃvattaniko pettivisayasaṃvattaniko. Yo sabbalahuso samphappalāpassa vipāko, manussabhūtassa anādeyyavācāsaṃvattaniko hoti.
已对照

“诸比丘,饮谷酒、花果酒若被习行、修习、多作,会导向地狱,导向畜生胎,导向饿鬼界。饮谷酒、花果酒的最轻的异熟,对已成为人者,是导向疯狂的。”第十[经]。

‘‘Surāmerayapānaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ nirayasaṃvattanikaṃ tiracchānayonisaṃvattanikaṃ pettivisayasaṃvattanikaṃ. Yo sabbalahuso surāmerayapānassa vipāko, manussabhūtassa ummattakasaṃvattaniko hotī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

施品第四。

Dānavaggo catuttho.
已对照

其摄颂——

两施、施事与田,诸施生;

[福]业[事]、两善士,润与异熟。

Tassuddānaṃ –
Dve dānāni vatthuñca, khettaṃ dānūpapattiyo;
Kiriyaṃ dve sappurisā, abhisando vipāko cāti.