快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 七集·天品 Devatāvaggo

本经目录四、天品一、不放逸恭敬经二、惭恭敬经三、第一易受劝经四、第二易受劝经五、第一友经六、第二友经七、第一无碍解经八、第二无碍解经九、第一支配经十、第二支配经十一、第一无十经十二、第二无十经天品第四。

已对照

四、天品

4. Devatāvaggo
已对照

一、不放逸恭敬经

1. Appamādagāravasuttaṃ
32PTS 4.28已对照

三十二、那时,有一位天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的那位天神对世尊这样说——

32. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca –
已对照

“尊者,有这七种法导向比丘的不退失。哪七种[法]呢?对导师的恭敬、对法的恭敬、对僧的恭敬、对学的恭敬、对定的恭敬、对不放逸的恭敬、对亲厚的恭敬。尊者,这七种法导向比丘的不退失。”那位天神说了这话。导师表示赞同。于是那位天神想“导师对我表示赞同了”,便礼敬世尊,右绕之后,就在那里隐没了。

‘‘Sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, appamādagāravatā, paṭisanthāragāravatā. Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’’ti. Idamavoca sā devatā. Samanuñño satthā ahosi. Atha kho sā devatā ‘‘samanuñño me satthā’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.
缅 2.419已对照

于是那一夜过后,世尊召唤诸比丘——“诸比丘,这一夜,有一位天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到我之处;到了之后,礼敬我,站在一旁。诸比丘,站在一旁的那位天神对我这样说:‘尊者,有这七种法导向比丘的不退失。哪七种[法]呢?对导师的恭敬、对法的恭敬、对僧的恭敬、对学的恭敬、对定的恭敬、对不放逸的恭敬、对亲厚的恭敬——尊者,这七种法导向比丘的不退失。’诸比丘,那位天神说了这话。说了这话之后,礼敬我,右绕之后,就在那里隐没了。”

Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṃ etadavoca – ‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, appamādagāravatā, paṭisanthāragāravatā – ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
已对照

“敬重导师、敬重法,对僧有强烈的恭敬;

‘‘Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;
已对照

敬重定而热勤,对学有强烈的恭敬。

Samādhigaru ātāpī [samādhigāravatāpi ca (ka.)], sikkhāya tibbagāravo.
已对照

“敬重不放逸的比丘,恭敬亲厚,

‘‘Appamādagaru bhikkhu, paṭisanthāragāravo;
已对照

不可能退失,正是近于涅槃。”第一[经]。

Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike’’ti. paṭhamaṃ;
已对照

二、惭恭敬经

2. Hirīgāravasuttaṃ
33PTS 4.29已对照

三十三、“诸比丘,这一夜,有一位天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到我之处;到了之后,礼敬我,站在一旁。诸比丘,站在一旁的那位天神对我这样说:‘尊者,有这七种法导向比丘的不退失。哪七种[法]呢?对导师的恭敬、对法的恭敬、对僧的恭敬、对学的恭敬、对定的恭敬、对惭的恭敬、对愧的恭敬。尊者,这七种法导向比丘的不退失。’诸比丘,那位天神说了这话。说了这话之后,礼敬我,右绕之后,就在那里隐没了。”

33. ‘‘Imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṃ etadavoca – ‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, hirigāravatā, ottappagāravatā. Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
已对照

“敬重导师、敬重法,对僧有强烈的恭敬;

‘‘Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;
已对照

敬重定而热勤,对学有强烈的恭敬。

Samādhigaru ātāpī, sikkhāya tibbagāravo.
已对照

“具足惭与愧,有顺从、有恭敬,

‘‘Hiri ottappasampanno, sappatisso sagāravo;
已对照

不可能退失,正是近于涅槃。”第二[经]。

Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike’’ti. dutiyaṃ;
已对照

三、第一易受劝经

3. Paṭhamasovacassatāsuttaṃ
34缅 2.420已对照

三十四、“诸比丘,这一夜,有一位天神……乃至……对我这样说:‘尊者,有这七种法导向比丘的不退失。哪七种[法]呢?对导师的恭敬、对法的恭敬、对僧的恭敬、对学的恭敬、对定的恭敬、易受劝、善友性。尊者,这七种法导向比丘的不退失。’诸比丘,那位天神说了这话。说了这话之后,礼敬我,右绕之后,就在那里隐没了。”

34. ‘‘Imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā…pe… maṃ etadavoca – ‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, sovacassatā, kalyāṇamittatā. Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
已对照

“敬重导师、敬重法,对僧有强烈的恭敬;

‘‘Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;
已对照

敬重定而热勤,对学有强烈的恭敬。

Samādhigaru ātāpī, sikkhāya tibbagāravo.
已对照

“有善友、易受劝,有顺从、有恭敬,

‘‘Kalyāṇamitto suvaco, sappatisso sagāravo;
已对照

不可能退失,正是近于涅槃。”第三[经]。

Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike’’ti. tatiyaṃ;
已对照

四、第二易受劝经

4. Dutiyasovacassatāsuttaṃ
35PTS 4.30已对照

三十五、“诸比丘,这一夜,有一位天神在夜将尽时容色殊胜……乃至……‘尊者,有这七种法导向比丘的不退失。哪七种[法]呢?对导师的恭敬、对法的恭敬、对僧的恭敬、对学的恭敬、对定的恭敬、易受劝、善友性。尊者,这七种法导向比丘的不退失。’诸比丘,那位天神说了这话。说了这话之后,礼敬我,右绕之后,就在那里隐没了。”

35. ‘‘Imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā…pe… ‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame satta? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, sovacassatā, kalyāṇamittatā. Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī’’ti.
缅 2.421已对照

这样说了之后,具寿舍利弗对世尊这样说——“尊者,对世尊这段略说,我这样详细地了知其义。尊者,在此,比丘自己恭敬导师,并称赞对导师的恭敬;对其他不恭敬导师的比丘,劝导[他们]于对导师的恭敬;对其他恭敬导师的比丘,适时地以真实、如实[之言]称赞[他们]。自己恭敬法……乃至……恭敬僧……恭敬学……恭敬定……易受劝……有善友,并称赞善友性;对其他没有善友的比丘,劝导[他们]于善友性;对其他有善友的比丘,适时地以真实、如实[之言]称赞[他们]。尊者,对世尊这段略说,我这样详细地了知其义。”

Evaṃ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘imassa kho ahaṃ, bhante, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Idha, bhante, bhikkhu attanā ca satthugāravo hoti, satthugāravatāya ca vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na satthugāravā te ca satthugāravatāya samādapeti. Ye caññe bhikkhū satthugāravā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Attanā ca dhammagāravo hoti…pe… saṅghagāravo hoti… sikkhāgāravo hoti… samādhigāravo hoti… suvaco hoti… kalyāṇamitto hoti, kalyāṇamittatāya ca vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na kalyāṇamittā te ca kalyāṇamittatāya samādapeti. Ye caññe bhikkhū kalyāṇamittā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālenāti. Imassa kho ahaṃ, bhante, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmī’’ti.
PTS 4.31已对照

“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,你对我这段略说,善能详细地了知其义。舍利弗,在此,比丘自己恭敬导师,并称赞对导师的恭敬;对其他不恭敬导师的比丘,劝导[他们]于对导师的恭敬;对其他恭敬导师的比丘,适时地以真实、如实[之言]称赞[他们]。自己恭敬法……乃至……恭敬僧……恭敬学……恭敬定……易受劝……有善友,并称赞善友性;对其他没有善友的比丘,劝导[他们]于善友性;对其他有善友的比丘,适时地以真实、如实[之言]称赞[他们]。舍利弗,对我这段略说,其义应这样详细地理解。”第四[经]。

‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Sādhu kho tvaṃ, sāriputta, imassa mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāsi. Idha, sāriputta, bhikkhu attanā ca satthugāravo hoti, satthugāravatāya ca vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na satthugāravā te ca satthugāravatāya samādapeti. Ye caññe bhikkhū satthugāravā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Attanā ca dhammagāravo hoti…pe… saṅghagāravo hoti… sikkhāgāravo hoti… samādhigāravo hoti… suvaco hoti… kalyāṇamitto hoti, kalyāṇamittatāya ca vaṇṇavādī. Ye caññe bhikkhū na kalyāṇamittā te ca kalyāṇamittatāya samādapeti. Ye caññe bhikkhū kalyāṇamittā tesañca vaṇṇaṃ bhaṇati bhūtaṃ tacchaṃ kālenāti. Imassa kho, sāriputta, mayā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、第一友经

5. Paṭhamamittasuttaṃ
36已对照

三十六、“诸比丘,具足七种支的友应当亲近。具足哪七种[支]呢?[他]施难施之物,作难作之事,忍难忍之事,把自己的秘密向他显露,为他隐藏秘密,于诸祸患中不舍弃[他],不因[他财富]耗尽而轻视[他]。诸比丘,具足这七种支的友应当亲近。”

36. ‘‘Sattahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato mitto sevitabbo. Katamehi sattahi? Duddadaṃ dadāti, dukkaraṃ karoti, dukkhamaṃ khamati, guyhamassa [guyhassa (ka.)] āvi karoti, guyhamassa [guyhaṃ assa (sī.), guyhassa (ka.)] pariguhati [parigūhati (sī. syā.), pariguyhati (ka.)], āpadāsu na jahati, khīṇena [khīṇe (ka.)] nātimaññati. Imehi kho, bhikkhave, sattahi aṅgehi samannāgato mitto sevitabbo’’ti.
已对照

“友施难施之物,也作难作之事;

‘‘Duddadaṃ dadāti mitto, dukkarañcāpi kubbati;
已对照

又对他的恶语,与难忍之事,都能忍受。

Athopissa duruttāni, khamati dukkhamāni ca [dukkhamānipi (sī. syā.)].
已对照

“把秘密告诉他,为他隐藏秘密;

‘‘Guyhañca tassa [guyhamassa ca (syā.)] akkhāti, guyhassa parigūhati;
已对照

于诸祸患中不舍弃,不因[他]耗尽而轻视。

Āpadāsu na jahāti, khīṇena nātimaññati.
已对照

“在此,于哪个人身上存在这些处,

‘‘Yamhi etāni ṭhānāni, saṃvijjantīdha [saṃvijjanti ca (ka.)] puggale;
已对照

那样的友,求友者应当结交。”第五[经]。

So mitto mittakāmena, bhajitabbo tathāvidho’’ti. pañcamaṃ;
已对照

六、第二友经

6. Dutiyamittasuttaṃ
37PTS 4.32缅 2.422已对照

三十七、“诸比丘,具足七种法的比丘友,即使被驱遣,也是应亲近、应结交、应侍奉的。具足哪七种[法]呢?[他]是可爱、可意、受尊重、受钦敬的,是能说者、堪受[人]言者,作甚深之论说,不劝[人]于非处。诸比丘,具足这七种法的比丘友,即使被驱遣,也是应亲近、应结交、应侍奉的。”

37. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu mitto sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo api panujjamānenapi [paṇujjamānenapi (sī.)]. Katamehi sattahi? Piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca vattā ca vacanakkhamo ca gambhīrañca kathaṃ kattā hoti, no ca aṭṭhāne niyojeti. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato bhikkhu mitto sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo api panujjamānenapī’’ti.
已对照

“可爱、可敬、可尊重,善言且堪受[人]言;

‘‘Piyo garu bhāvanīyo, vattā ca vacanakkhamo;
已对照

能作甚深之论说,不劝[人]于非处。

Gambhīrañca kathaṃ kattā, no caṭṭhāne niyojako [niyojaye (sī. syā.)].
已对照

“在此,于哪个人身上存在这些处,

‘‘Yamhi etāni ṭhānāni, saṃvijjantīdha puggale;
已对照

那位求[人]利益、怜悯[人]的友,求友者

So mitto mittakāmena, atthakāmānukampato;
已对照

即使被驱逐,也应当结交这样的[友]。”第六[经]。

Api nāsiyamānena, bhajitabbo tathāvidho’’ti. chaṭṭhaṃ;
已对照

七、第一无碍解经

7. Paṭhamapaṭisambhidāsuttaṃ
38PTS 4.33已对照

三十八、“诸比丘,具足七种法的比丘,不久便会自己以证智证知四无碍解,成就并住。具足哪七种[法]呢?诸比丘,在此,比丘如实了知:‘这是我心的退缩。’或向内萎缩的心,他如实了知:‘我的心向内萎缩。’或向外散乱的心,他如实了知:‘我的心向外散乱。’他的诸受是被了知地生起,被了知地现起,被了知地灭没;诸想是被了知地生起,被了知地现起,被了知地灭没;诸寻是被了知地生起,被了知地现起,被了知地灭没;又,于诸适宜与不适宜、劣与胜、黑白相对的法,他善把持、善作意、善忆持、以慧善通达[其]相。诸比丘,具足这七种法的比丘,不久便会自己以证智证知四无碍解,成就并住。”第七[经]。

38. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva catasso paṭisambhidā sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyya. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ me cetaso līnatta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ajjhattaṃ saṃkhittaṃ vā cittaṃ ‘ajjhattaṃ me saṃkhittaṃ citta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; bahiddhā vikkhittaṃ vā cittaṃ ‘bahiddhā me vikkhittaṃ citta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; tassa viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; viditā saññā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; viditā vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; sappāyāsappāyesu kho panassa dhammesu hīnappaṇītesu kaṇhasukkasappatibhāgesu nimittaṃ suggahitaṃ hoti sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva catasso paṭisambhidā sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyā’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、第二无碍解经

8. Dutiyapaṭisambhidāsuttaṃ
39缅 2.423已对照

三十九、“诸比丘,具足七种法的舍利弗,自己以证智证知四无碍解,成就并住。具足哪七种[法]呢?诸比丘,在此,舍利弗如实了知:‘这是我心的退缩。’或向内萎缩的心,他如实了知:‘我的心向内萎缩。’或向外散乱的心,他如实了知:‘我的心向外散乱。’他的诸受是被了知地生起,被了知地现起,被了知地灭没;诸想……乃至……诸寻是被了知地生起,被了知地现起,被了知地灭没;又,于诸适宜与不适宜、劣与胜、黑白相对的法,他善把持、善作意、善忆持、以慧善通达[其]相。诸比丘,具足这七种法的舍利弗,自己以证智证知四无碍解,成就并住。”第八[经]。

39. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato sāriputto catasso paṭisambhidā sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, sāriputto ‘idaṃ me cetaso līnatta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; ajjhattaṃ saṃkhittaṃ vā cittaṃ ‘ajjhattaṃ me saṃkhittaṃ citta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; bahiddhā vikkhittaṃ vā cittaṃ ‘bahiddhā me vikkhittaṃ citta’nti yathābhūtaṃ pajānāti; tassa viditā vedanā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; viditā saññā…pe… vitakkā uppajjanti, viditā upaṭṭhahanti, viditā abbhatthaṃ gacchanti; sappāyāsappāyesu kho panassa dhammesu hīnappaṇītesu kaṇhasukkasappatibhāgesu nimittaṃ suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ suppaṭividdhaṃ paññāya. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato sāriputto catasso paṭisambhidā sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第一支配经

9. Paṭhamavasasuttaṃ
40PTS 4.34已对照

四十、“诸比丘,具足七种法的比丘,令心随[己]转,而比丘不随心而转。具足哪七种[法]呢?诸比丘,在此,比丘是定善巧者,是定的等至善巧者,是定的住定善巧者,是定的出定善巧者,是定的堪能善巧者,是定的行处善巧者,是定的引导善巧者。诸比丘,具足这七种法的比丘,令心随[己]转,而比丘不随心而转。”第九[经]。

40. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu cittaṃ vase [vasaṃ (ka.)] vatteti, no ca bhikkhu cittassa vasena vattati. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhikusalo hoti, samādhissa samāpattikusalo hoti, samādhissa ṭhitikusalo hoti, samādhissa vuṭṭhānakusalo hoti, samādhissa kalyāṇakusalo hoti, samādhissa gocarakusalo hoti, samādhissa abhinīhārakusalo hoti. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato bhikkhu cittaṃ vase vatteti, no ca bhikkhu cittassa vasena vattatī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第二支配经

10. Dutiyavasasuttaṃ
41缅 2.424已对照

四十一、“诸比丘,具足七种法的舍利弗,令心随[己]转,而舍利弗不随心而转。具足哪七种[法]呢?诸比丘,在此,舍利弗是定善巧者,是定的等至善巧者,是定的住定善巧者,是定的出定善巧者,是定的堪能善巧者,是定的行处善巧者,是定的引导善巧者。诸比丘,具足这七种法的舍利弗,令心随[己]转,而舍利弗不随心而转。”第十[经]。

41. ‘‘Sattahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato sāriputto cittaṃ vase vatteti, no ca sāriputto cittassa vasena vattati. Katamehi sattahi? Idha, bhikkhave, sāriputto samādhikusalo hoti, samādhissa samāpattikusalo, samādhissa ṭhitikusalo, samādhissa vuṭṭhānakusalo, samādhissa kalyāṇakusalo, samādhissa gocarakusalo, samādhissa abhinīhārakusalo hoti. Imehi kho, bhikkhave, sattahi dhammehi samannāgato sāriputto cittaṃ vase vatteti, no ca sāriputto cittassa vasena vattatī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

十一、第一无十经

11. Paṭhamaniddasasuttaṃ
42PTS 4.35已对照

四十二、那时,具寿舍利弗在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入舍卫城乞食。那时,具寿舍利弗心中这样想——“现在为乞食而行于舍卫城还太早,我何不前往其他外道的游方者们的园林呢?”于是具寿舍利弗便前往其他外道的游方者们的园林;到了之后,与那些其他外道的游方者互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。那时,那些其他外道的游方者集坐会合时,生起了这样的谈论——“贤友们,任何人若十二年行圆满、清净的梵行,就足以被称为‘无十的比丘’。”

42. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Tena kho pana samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo hi koci, āvuso, dvādasavassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti.
已对照

那时,具寿舍利弗对那些其他外道的游方者所说的话既不欢喜,也不呵斥;不欢喜、不呵斥而从座而起离去——“我要到世尊那里去了知这话的义。”那时,具寿舍利弗在舍卫城乞食之后,饭后从乞食处回来,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿舍利弗对世尊这样说——

Atha kho āyasmā sāriputto tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandi nappaṭikkosi. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi – ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’ti. Atha kho āyasmā sāriputto sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca –
PTS 4.36缅 2.425已对照

“尊者,我在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入舍卫城乞食。尊者,那时我心中这样想——‘现在为乞食而行于舍卫城还太早,我何不前往其他外道的游方者们的园林呢?’尊者,于是我便前往其他外道的游方者们的园林;到了之后,与那些其他外道的游方者互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。尊者,那时,那些其他外道的游方者集坐会合时,生起了这样的谈论——‘贤友们,任何人若十二年行圆满、清净的梵行,就足以被称为“无十的比丘”。’尊者,那时我对那些其他外道的游方者所说的话既不欢喜,也不呵斥;不欢喜、不呵斥而从座而起离去——‘我要到世尊那里去了知这[话]的义。’尊者,在这法与律中,能否仅凭计算年数而施设无十的比丘呢?”

‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘atippago kho tāva sāvatthiyaṃ piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’nti. Atha khvāhaṃ, bhante, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Tena kho pana, bhante, samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘yo hi koci, āvuso, dvādasavassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, niddaso bhikkhūti alaṃ vacanāyā’ti. Atha khvāhaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃ nappaṭikkosiṃ. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃ [pakkāmiṃ (sī. syā.)] – ‘bhagavato santike etassa atthaṃ ājānissāmī’ti. Sakkā nu kho, bhante, imasmiṃ dhammavinaye kevalaṃ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetu’’nti?
已对照

“舍利弗,在这法与律中,不能仅凭计算年数而施设无十的比丘。舍利弗,有这七种无十事,是我自己以证智证知后宣说的。

‘‘Na kho, sāriputta, sakkā imasmiṃ dhammavinaye kevalaṃ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetuṃ. Satta kho imāni, sāriputta, niddasavatthūni mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditāni.
PTS 4.37已对照

“哪七种[无十事]呢?舍利弗,在此,比丘对受持学处有强烈的欲,将来对受持学处也爱恋未离;对法的审听有强烈的欲,将来对法的审听也爱恋未离;对欲的调伏有强烈的欲,将来对欲的调伏也爱恋未离;对宴默有强烈的欲,将来对宴默也爱恋未离;对发起精进有强烈的欲,将来对发起精进也爱恋未离;对念与审慎有强烈的欲,将来对念与审慎也爱恋未离;对见的通达有强烈的欲,将来对见的通达也爱恋未离。舍利弗,这就是我自己以证智证知后宣说的七种无十事。舍利弗,具足这七种无十事的比丘,即使十二年行圆满、清净的梵行,也足以被称为‘无十的比丘’;即使二十四年行圆满、清净的梵行,也足以被称为‘无十的比丘’;即使三十六年行圆满、清净的梵行,也足以被称为‘无十的比丘’;即使四十八年行圆满、清净的梵行,也足以被称为‘无十的比丘’。”第十一[经]。

[a. ni. 7.20; dī. ni. 3.331] ‘‘Katamāni satta? Idha, sāriputta, bhikkhu sikkhāsamādāne tibbacchando hoti āyatiñca sikkhāsamādāne avigatapemo, dhammanisantiyā tibbacchando hoti āyatiñca dhammanisantiyā avigatapemo, icchāvinaye tibbacchando hoti āyatiñca icchāvinaye avigatapemo, paṭisallāne tibbacchando hoti āyatiñca paṭisallāne avigatapemo, vīriyārambhe tibbacchando hoti āyatiñca vīriyārambhe avigatapemo, satinepakke tibbacchando hoti āyatiñca satinepakke avigatapemo, diṭṭhipaṭivedhe tibbacchando hoti āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo. Imāni kho, sāriputta, satta niddasavatthūni mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditāni. Imehi kho, sāriputta, sattahi niddasavatthūhi samannāgato bhikkhu dvādasa cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya; catubbīsati cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya; chattiṃsati cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya, aṭṭhacattārīsaṃ cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti. Ekādasamaṃ.
已对照

十二、第二无十经

12. Dutiyaniddasasuttaṃ
43缅 2.426已对照

四十三、如是我闻——一时,世尊住在憍赏弥瞿师罗园。那时,具寿阿难在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入憍赏弥乞食。那时,具寿阿难心中这样想——“现在为乞食而行于憍赏弥还太早,我何不前往其他外道的游方者们的园林呢?”于是具寿阿难便前往其他外道的游方者们的园林;到了之后,与那些其他外道的游方者互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。

43. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva kosambiyaṃ piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. Atha kho āyasmā ānando yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi.
已对照

那时,那些其他外道的游方者集坐会合时,生起了这样的谈论——“贤友们,任何人若十二年行圆满、清净的梵行,就足以被称为‘无十的比丘’。”

Tena kho pana samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘yo hi koci, āvuso, dvādasa vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti.
PTS 4.38已对照

那时,具寿阿难对那些其他外道的游方者所说的话既不欢喜,也不呵斥;不欢喜、不呵斥而从座而起离去——“我要到世尊那里去了知这话的义。”那时,具寿阿难在憍赏弥乞食之后,饭后从乞食处回来,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——

Atha kho āyasmā ānando tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandi nappaṭikkosi. Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi – ‘‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’’ti. Atha kho āyasmā ānando kosambiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
已对照

“尊者,我在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入憍赏弥乞食。尊者,那时我心中这样想——‘现在为乞食而行于憍赏弥还太早,我何不前往其他外道的游方者们的园林呢?’……乃至……与他们互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。

‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, bhante, etadahosi – ‘atippago kho tāva kosambiyaṃ piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’nti…pe… tehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ.
缅 2.427已对照

“尊者,那时,那些其他外道的游方者集坐会合时,生起了这样的谈论——‘贤友们,任何人若十二年行圆满、清净的梵行,就足以被称为“无十的比丘”。’尊者,那时我对那些其他外道的游方者所说的话既不欢喜,也不呵斥;不欢喜、不呵斥而从座而起离去——‘我要到世尊那里去了知这话的义。’尊者,在这法与律中,能否仅凭计算年数而施设无十的比丘呢?”

‘‘Tena kho pana, bhante, samayena tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘yo hi koci, āvuso, dvādasavassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, niddaso bhikkhūti alaṃ vacanāyā’ti. Atha khvāhaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ bhāsitaṃ neva abhinandiṃ nappaṭikkosiṃ. Anabhinanditvā, appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃ – ‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṃ ājānissāmī’ti. Sakkā nu kho, bhante, imasmiṃ dhammavinaye kevalaṃ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetu’’nti?
已对照

“阿难,在这法与律中,不能仅凭计算年数而施设无十的比丘。阿难,有这七种无十事,是我自己以证智证知后宣说的。

‘‘Na kho, ānanda, sakkā imasmiṃ dhammavinaye kevalaṃ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetuṃ. Satta kho imāni, ānanda, niddasavatthūni mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditāni.
PTS 4.39已对照

“哪七种[无十事]呢?阿难,在此,比丘是有信者,是有惭者,是有愧者,是多闻者,是发起精进者,是具念者,是有慧者。阿难,这就是我自己以证智证知后宣说的七种无十事。阿难,具足这七种无十事的比丘,即使十二年行圆满、清净的梵行,也足以被称为‘无十的比丘’;即使二十四年行圆满、清净的梵行,也足以被称为‘无十的比丘’;即使三十六年行圆满、清净的梵行,也足以被称为‘无十的比丘’;即使四十八年行圆满、清净的梵行,也足以被称为‘无十的比丘’。”第十二[经]。

‘‘Katamāni satta? Idhānanda, bhikkhu, saddho hoti, hirīmā hoti, ottappī hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, satimā hoti, paññavā hoti. Imāni kho, ānanda, satta niddasavatthūni mayā sayaṃ abhiññā sacchikatvā paveditāni. Imehi kho, ānanda, sattahi niddasavatthūhi samannāgato bhikkhu dvādasa cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya; catubbīsati cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya; chattiṃsati cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāya, aṭṭhacattārīsaṃ cepi vassāni paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti. Dvādasamaṃ.
已对照

天品第四。

Devatāvaggo catuttho.
已对照

其摄颂——

不放逸与惭,两易受劝、两友;

两无碍解、两支配,两无十事。

Tassuddānaṃ –
Appamādo hirī ceva, dve suvacā duve mittā;
Dve paṭisambhidā dve vasā, duve niddasavatthunāti.