快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 五集·优婆塞品 Upāsakavaggo

本经目录(十八)三、优婆塞品一、怯畏经二、自信经三、地狱经四、怨经五、旃陀罗经六、喜经七、商业经八、王经九、在家人经十、伽卫西经优婆塞品第三。

已对照

(十八)三、优婆塞品

(18) 3. Upāsakavaggo
已对照

一、怯畏经

1. Sārajjasuttaṃ
171已对照

一百七十一、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

171. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“诸比丘,具足五种法的优婆塞,陷入怯畏。具足哪五种[法]呢?是杀生者,是取不与者,是欲邪行者,是虚妄语者,是住于谷酒、花果酒[等]酒类之放逸者。诸比丘,具足这五种法的优婆塞,陷入怯畏。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako sārajjaṃ okkanto hoti. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako sārajjaṃ okkanto hoti.
缅 2.179已对照

“诸比丘,具足五种法的优婆塞,有自信。具足哪五种[法]呢?是离杀生者,是离不与取者,是离欲邪行者,是离虚妄语者,是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者。诸比丘,具足这五种法的优婆塞,有自信。”第一[经]。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako visārado hoti. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako visārado hotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、自信经

2. Visāradasuttaṃ
172PTS 3.204已对照

一百七十二、“诸比丘,具足五种法的优婆塞,无自信而住于家中。具足哪五种[法]呢?是杀生者……乃至……是住于谷酒、花果酒[等]酒类之放逸者。诸比丘,具足这五种法的优婆塞,无自信而住于家中。

172. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako avisārado agāraṃ ajjhāvasati. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako avisārado agāraṃ ajjhāvasati.
已对照

“诸比丘,具足五种法的优婆塞,以自信住于家中。具足哪五种[法]呢?是离杀生者……乃至……是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者。诸比丘,具足这五种法的优婆塞,以自信住于家中。”第二[经]。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako visārado agāraṃ ajjhāvasati. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako visārado agāraṃ ajjhāvasatī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、地狱经

3. Nirayasuttaṃ
173已对照

一百七十三、“诸比丘,具足五种法的优婆塞,便如被取来放下[一般],就这样[堕]在地狱中。具足哪五种[法]呢?是杀生者……乃至……是住于谷酒、花果酒[等]酒类之放逸者。诸比丘,具足这五种法的优婆塞,便如被取来放下[一般],就这样[堕]在地狱中。

173. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātī hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.
已对照

“诸比丘,具足五种法的优婆塞,便如被取来放下[一般],就这样[生]在天界中。具足哪五种[法]呢?是离杀生者……乃至……是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者。诸比丘,具足这五种法的优婆塞,便如被取来放下[一般],就这样[生]在天界中。”第三[经]。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti…pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、怨经

4. Verasuttaṃ
174缅 2.180已对照

一百七十四、那时,给孤独居士来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的给孤独居士这样说——

174. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –
PTS 3.205已对照

“居士,未舍断五种怖畏与怨,便被称为‘破戒者’,并且投生于地狱。哪五种[怖畏与怨]呢?杀生、不与取、欲邪行、虚妄语、[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类——居士,未舍断这五种怖畏与怨,便被称为‘破戒者’,并且投生于地狱。

‘‘Pañca, gahapati, bhayāni verāni appahāya ‘dussīlo’ iti vuccati, nirayañca upapajjati. Katamāni pañca? Pāṇātipātaṃ, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāraṃ, musāvādaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, gahapati, pañca bhayāni verāni appahāya ‘dussīlo’ iti vuccati, nirayañca upapajjati.
已对照

“居士,舍断五种怖畏与怨,便被称为‘持戒者’,并且投生于善趣。哪五种[怖畏与怨]呢?杀生、不与取、欲邪行、虚妄语、[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类——居士,舍断这五种怖畏与怨,便被称为‘持戒者’,并且投生于善趣。

‘‘Pañca, gahapati, bhayāni verāni pahāya ‘sīlavā’ iti vuccati, sugatiñca upapajjati. Katamāni pañca? Pāṇātipātaṃ, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāraṃ, musāvādaṃ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, gahapati, pañca bhayāni verāni pahāya ‘sīlavā’ iti vuccati, sugatiñca upapajjati.
已对照

“居士,凡杀生者以杀生为缘,既生出现法的怖畏与怨,也生出来世的怖畏与怨,也感受心的苦、忧——离杀生者既不生出现法的怖畏与怨,也不生出来世的怖畏与怨,也不感受心的苦、忧。对离杀生者而言,那怖畏与怨便这样已平息。

‘‘Yaṃ, gahapati, pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, pāṇātipātā paṭivirato neva diṭṭhadhammikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na samparāyikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti.
已对照

“居士,凡取不与者……乃至……。

‘‘Yaṃ, gahapati, adinnādāyī…pe….
已对照

“居士,凡欲邪行者……乃至……。

‘‘Yaṃ, gahapati, kāmesumicchācārī…pe….
已对照

“居士,凡虚妄语者……乃至……。

‘‘Yaṃ, gahapati, musāvādī…pe….
已对照

“居士,凡住于谷酒、花果酒[等]酒类之放逸者,以[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类为缘,既生出现法的怖畏与怨,也生出来世的怖畏与怨,也感受心的苦、忧——离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者既不生出现法的怖畏与怨,也不生出来世的怖畏与怨,也不感受心的苦、忧。对离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者而言,那怖畏与怨便这样已平息。”

‘‘Yaṃ, gahapati, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato neva diṭṭhadhammikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na samparāyikaṃ bhayaṃ veraṃ pasavati, na cetasikaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hotī’’ti.
缅 2.181已对照

“凡杀害生命、说虚妄语,

‘‘Yo pāṇamatipāteti, musāvādañca bhāsati;
已对照

在世间取未与之物,并往[就]他人之妻,

Loke adinnaṃ ādiyati, paradārañca gacchati;
已对照

以及耽于饮谷酒、花果酒的人——

Surāmerayapānañca, yo naro anuyuñjati.
已对照

“未舍断五种怨,被称为破戒者;

‘‘Appahāya pañca verāni, dussīlo iti vuccati;
已对照

那劣慧者身坏之后,投生于地狱。

Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjati.
已对照

“凡不杀害生命、不说虚妄语,

‘‘Yo pāṇaṃ nātipāteti, musāvādaṃ na bhāsati;
已对照

在世间不取未与之物,不往[就]他人之妻,

Loke adinnaṃ nādiyati, paradāraṃ na gacchati;
PTS 3.206已对照

并且不耽于饮谷酒、花果酒的人——

Surāmerayapānañca, yo naro nānuyuñjati.
已对照

“舍断五种怨,被称为持戒者;

‘‘Pahāya pañca verāni, sīlavā iti vuccati;
已对照

那有慧者身坏之后,投生于善趣。”第四[经]。

Kāyassa bhedā sappañño, sugatiṃ sopapajjatī’’ti. catutthaṃ;
已对照

五、旃陀罗经

5. Caṇḍālasuttaṃ
175已对照

一百七十五、“诸比丘,具足五种法的优婆塞,是优婆塞中的旃陀罗、优婆塞中的垢、优婆塞中的被贬斥者。具足哪五种[法]呢?[他]无信;破戒;好行吉祥[迷信],只信吉祥而不[信]业;在此[教法]之外寻求应供者;并且先在那里作供养。诸比丘,具足这五种法的优婆塞,是优婆塞中的旃陀罗、优婆塞中的垢、优婆塞中的被贬斥者。

175. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho ca [upāsakapatikiṭṭho ca (sī. syā. kaṃ. pī.)]. Katamehi pañcahi? Assaddho hoti; dussīlo hoti; kotūhalamaṅgaliko hoti, maṅgalaṃ pacceti no kammaṃ; ito ca bahiddhā dakkhiṇeyyaṃ gavesati; tattha ca pubbakāraṃ karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako upāsakacaṇḍālo ca hoti upāsakamalañca upāsakapatikuṭṭho ca.
已对照

“诸比丘,具足五种法的优婆塞,是优婆塞中的宝、优婆塞中的白莲、优婆塞中的红莲。具足哪五种[法]呢?[他]有信;持戒;不好行吉祥[迷信],只信业而不[信]吉祥;不在此[教法]之外寻求应供者;并且先在此[教法]中作供养。诸比丘,具足这五种法的优婆塞,是优婆塞中的宝、优婆塞中的白莲、优婆塞中的红莲。”第五[经]。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato upāsako upāsakaratanañca hoti upāsakapadumañca upāsakapuṇḍarīkañca [upāsakapuṇḍarīko ca (pī. ka.)]. Katamehi pañcahi? Saddho hoti; sīlavā hoti; akotūhalamaṅgaliko hoti, kammaṃ pacceti no maṅgalaṃ; na ito bahiddhā dakkhiṇeyyaṃ gavesati; idha ca pubbakāraṃ karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato upāsako upāsakaratanañca hoti upāsakapadumañca upāsakapuṇḍarīkañcā’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、喜经

6. Pītisuttaṃ
176缅 2.182已对照

一百七十六、那时,给孤独居士在约五百位优婆塞的围绕下,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的给孤独居士这样说——

176. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati pañcamattehi upāsakasatehi parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –
PTS 3.207已对照

“居士,你们以衣、钵食、坐卧处、病者所需的医药资具供侍比丘僧团。居士,然而不应仅以此为满足:‘我们以衣、钵食、坐卧处、病者所需的医药资具供侍比丘僧团。’因此,居士,你们应当这样修学:‘我们要如何能时时成就并住于远离之喜?’居士,你们应当这样修学。”

‘‘Tumhe kho, gahapati, bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena. Na kho, gahapati, tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā – ‘mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārenā’ti. Tasmātiha, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kinti mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmā’ti! Evañhi vo, gahapati, sikkhitabba’’nti.
已对照

这样说时,具寿舍利弗对世尊这样说:“稀有啊,尊者!未曾有啊,尊者!尊者,世尊所说的这[话],是何等善说:‘居士,你们以衣、钵食、坐卧处、病者所需的医药资具供侍比丘僧团。居士,然而不应仅以此为满足:“我们以衣、钵食、坐卧处、病者所需的医药资具供侍比丘僧团。”因此,居士,你们应当这样修学:“我们要如何能时时成就并住于远离之喜?”居士,你们应当这样修学。’尊者,当圣弟子成就并住于远离之喜时,那时他没有五种处。凡他与欲相应的苦、忧,那时他的那[苦、忧]也没有。凡他与欲相应的乐、喜悦,那时他的那[乐、喜悦]也没有。凡他与不善相应的苦、忧,那时他的那[苦、忧]也没有。凡他与不善相应的乐、喜悦,那时他的那[乐、喜悦]也没有。凡他与善相应的苦、忧,那时他的那[苦、忧]也没有。尊者,当圣弟子成就并住于远离之喜时,那时他没有这五种处。”

Evaṃ vutte āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva subhāsitaṃ cidaṃ, bhante, bhagavatā – ‘tumhe kho, gahapati, bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena. Na kho, gahapati, tāvatakeneva tuṭṭhi karaṇīyā – mayaṃ bhikkhusaṅghaṃ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārenāti. Tasmātiha, gahapati, evaṃ sikkhitabbaṃ – kinti mayaṃ kālena kālaṃ pavivekaṃ pītiṃ upasampajja vihareyyāmāti! Evañhi vo, gahapati, sikkhitabba’nti. Yasmiṃ, bhante, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, pañcassa ṭhānāni tasmiṃ samaye na honti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yasmiṃ, bhante, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, imānissa pañca [imāni pañcassa (syā. kaṃ.)] ṭhānāni tasmiṃ samaye na hontī’’ti.
PTS 3.208缅 2.183已对照

“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,当圣弟子成就并住于远离之喜时,那时他没有五种处。凡他与欲相应的苦、忧,那时他的那[苦、忧]也没有。凡他与欲相应的乐、喜悦,那时他的那[乐、喜悦]也没有。凡他与不善相应的苦、忧,那时他的那[苦、忧]也没有。凡他与不善相应的乐、喜悦,那时他的那[乐、喜悦]也没有。凡他与善相应的苦、忧,那时他的那[苦、忧]也没有。舍利弗,当圣弟子成就并住于远离之喜时,那时他没有这五种处。”第六[经]。

‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Yasmiṃ, sāriputta, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, pañcassa ṭhānāni tasmiṃ samaye na honti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kāmūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa akusalūpasaṃhitaṃ sukhaṃ somanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yampissa kusalūpasaṃhitaṃ dukkhaṃ domanassaṃ, tampissa tasmiṃ samaye na hoti. Yasmiṃ, sāriputta, samaye ariyasāvako pavivekaṃ pītiṃ upasampajja viharati, imānissa [imānettha (sī.)] pañca ṭhānāni tasmiṃ samaye na hontī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、商业经

7. Vaṇijjāsuttaṃ
177已对照

一百七十七、“诸比丘,有这五种商[业]是优婆塞所不应作的。哪五种[商业]呢?刀剑之商、有情之商、肉之商、酒之商、毒之商——诸比丘,这五种商[业]是优婆塞所不应作的。”第七[经]。

177. ‘‘Pañcimā, bhikkhave, vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā. Katamā pañca? Satthavaṇijjā, sattavaṇijjā, maṃsavaṇijjā, majjavaṇijjā, visavaṇijjā – imā kho, bhikkhave, pañca vaṇijjā upāsakena akaraṇīyā’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、王经

8. Rājāsuttaṃ
178PTS 3.209缅 2.184已对照

一百七十八、“诸比丘,你们认为怎样?你们可曾见过或听过:‘这人舍断杀生,离杀生’,诸王便以远离杀生为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置?”“不是的,尊者。”“善哉,诸比丘!诸比丘,我也既未见过、也未听过:‘这人舍断杀生,离杀生’,诸王便以远离杀生为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。然而,[人们]如实地宣告他的恶业:‘这人夺去了女人或男人的性命。’诸王便以杀生为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。你们可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”

178. ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratoti [paṭivirato hotīti (sī.), paṭivirato hoti (syā. kaṃ. pī.)]. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso pāṇātipātaṃ pahāya pāṇātipātā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca, khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti [tatheva pāpakaṃ kammaṃ pavedayanti (sī.), tadeva pāpakammaṃ pavedeti (syā. kaṃ.)] – ‘ayaṃ puriso itthiṃ vā purisaṃ vā jīvitā voropesīti [voropetīti (syā. kaṃ.)]. Tamenaṃ rājāno gahetvā pāṇātipātahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati [sūyissati (sī. pī.)] cā’’ti.
已对照

“诸比丘,你们认为怎样?你们可曾见过或听过:‘这人舍断不与取,离不与取’,诸王便以远离不与取为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置?”“不是的,尊者。”“善哉,诸比丘!诸比丘,我也既未见过、也未听过:‘这人舍断不与取,离不与取’,诸王便以远离不与取为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。然而,[人们]如实地宣告他的恶业:‘这人从村中或林野以盗心取了未与之物。’诸王便以不与取为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。你们可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso adinnādānaṃ pahāya adinnādānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyīti [ādiyati (syā. kaṃ.)]. Tamenaṃ rājāno gahetvā adinnādānahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti.
PTS 3.210已对照

“诸比丘,你们认为怎样?你们可曾见过或听过:‘这人舍断欲邪行,离欲邪行’,诸王便以远离欲邪行为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置?”“不是的,尊者。”“善哉,诸比丘!诸比丘,我也既未见过、也未听过:‘这人舍断欲邪行,离欲邪行’,诸王便以远离欲邪行为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。然而,[人们]如实地宣告他的恶业:‘这人与他人的妇女、他人的少女私通。’诸王便以欲邪行为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。你们可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso kāmesumicchācāraṃ pahāya kāmesumicchācārā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso paritthīsu parakumārīsu cārittaṃ āpajjīti [āpajjati (syā. kaṃ.)]. Tamenaṃ rājāno gahetvā kāmesumicchācārahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti.
缅 2.185已对照

“诸比丘,你们认为怎样?你们可曾见过或听过:‘这人舍断虚妄语,离虚妄语’,诸王便以远离虚妄语为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置?”“不是的,尊者。”“善哉,诸比丘!诸比丘,我也既未见过、也未听过:‘这人舍断虚妄语,离虚妄语’,诸王便以远离虚妄语为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。然而,[人们]如实地宣告他的恶业:‘这人以虚妄语毁坏了居士或居士子的利益。’诸王便以虚妄语为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。你们可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā musāvādā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso musāvādaṃ pahāya musāvādā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā musāvādā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṃ pabhañjīti [bhañjatīti (sī.), bhañjati (syā. kaṃ.), bhañjīti (pī.)]. Tamenaṃ rājāno gahetvā musāvādahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti.
PTS 3.211已对照

“诸比丘,你们认为怎样?你们可曾见过或听过:‘这人舍断[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类’,诸王便以远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置?”“不是的,尊者。”“善哉,诸比丘!诸比丘,我也既未见过、也未听过:‘这人舍断[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类’,诸王便以远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。然而,[人们]如实地宣告他的恶业:‘这人耽于[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,夺去了女人或男人的性命;这人耽于[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,从村中或林野以盗心取了未与之物;这人耽于[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,与他人的妇女、他人的少女私通;这人耽于[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,以虚妄语毁坏了居士或居士子的利益。’诸王便以[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类为因,把他抓起来,或杀,或缚,或驱逐出国,或随意处置。你们可曾见过或听过这样的事?”“尊者,我们见过,也听过,[今后]还会听到。”第八[经]。

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu tumhehi diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sādhu, bhikkhave! Mayāpi kho etaṃ, bhikkhave, neva diṭṭhaṃ na sutaṃ – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ pahāya surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratoti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇihetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karontī’ti. Api ca khvassa tatheva pāpakammaṃ pavedenti – ‘ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto itthiṃ vā purisaṃ vā jīvitā voropesi [voropeti (syā.)]; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto gāmā vā araññā vā adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyi [ādiyati (sī. syā.)]; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto paritthīsu parakumārīsu cārittaṃ āpajji [āpajjati (sī. syā.)]; ayaṃ puriso surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ anuyutto gahapatissa vā gahapatiputtassa vā musāvādena atthaṃ pabhañjīti. Tamenaṃ rājāno gahetvā surāmerayamajjapamādaṭṭhānahetu hananti vā bandhanti vā pabbājenti vā yathāpaccayaṃ vā karonti. Api nu tumhehi evarūpaṃ diṭṭhaṃ vā sutaṃ vā’’’ti? ‘‘Diṭṭhañca no, bhante, sutañca suyyissati cā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、在家人经

9. Gihisuttaṃ
179缅 2.186已对照

一百七十九、那时,给孤独居士在约五百位优婆塞的围绕下,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。那时,世尊召唤具寿舍利弗:“舍利弗,你们若知道任何一位穿白衣的在家人,于五学处行为已防护,是四种属于增上心的现法乐住的随愿而得者、不难而得者、丰足而得者,他若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。’”

179. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati pañcamattehi upāsakasatehi parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘yaṃ kañci [yaṃ kiñci (sī. pī.)], sāriputta, jāneyyātha gihiṃ odātavasanaṃ pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammantaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhiṃ akicchalābhiṃ akasiralābhiṃ, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti.
PTS 3.212已对照

“他于哪五学处行为已防护呢?舍利弗,在此,圣弟子是离杀生者,是离不与取者,是离欲邪行者,是离虚妄语者,是离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类者。他于这五学处行为已防护。

‘‘Katamesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammanto hoti? Idha, sāriputta, ariyasāvako pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Imesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammanto hoti.
已对照

“他是哪四种属于增上心的现法乐住的随愿而得者、不难而得者、丰足而得者呢?舍利弗,在此,圣弟子对佛具足不坏净信——‘那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。’这是他已证得的第一种属于增上心的现法乐住,为了未清净之心的清净,为了未皎洁之心的皎洁。

‘‘Katamesaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī? Idha, sāriputta, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi, satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Ayamassa paṭhamo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya.
已对照

“再者,舍利弗,圣弟子对法具足不坏净信——‘法是世尊所善说的,是现见的、无时的、来见的、引导的、智者应各自证知的。’这是他已证得的第二种属于增上心的现法乐住,为了未清净之心的清净,为了未皎洁之心的皎洁。

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako dhamme aveccappasādena samannāgato hoti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Ayamassa dutiyo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya.
PTS 3.213缅 2.187已对照

“再者,舍利弗,圣弟子对僧具足不坏净信——‘世尊的弟子僧是善行道者,世尊的弟子僧是正直行道者,世尊的弟子僧是如理行道者,世尊的弟子僧是正当行道者,也就是四双八辈之人——这就是世尊的弟子僧,应供养、应款待、应奉施、应合掌,是世间无上的福田。’这是他已证得的第三种属于增上心的现法乐住,为了未清净之心的清净,为了未皎洁之心的皎洁。

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Ayamassa tatiyo ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya.
已对照

“再者,舍利弗,圣弟子具足圣者所爱乐的诸戒——无毁、无穿、无斑、无杂、自在、智者所赞、不被执取、导向定。这是他已证得的第四种属于增上心的现法乐住,为了未清净之心的清净,为了未皎洁之心的皎洁。他是这四种属于增上心的现法乐住的随愿而得者、不难而得者、丰足而得者。

‘‘Puna caparaṃ, sāriputta, ariyasāvako ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi. Ayamassa catuttho ābhicetasiko diṭṭhadhammasukhavihāro adhigato hoti avisuddhassa cittassa visuddhiyā apariyodātassa cittassa pariyodapanāya. Imesaṃ catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
已对照

“舍利弗,你们若知道任何一位穿白衣的在家人——于这五学处行为已防护,是这四种属于增上心的现法乐住的随愿而得者、不难而得者、丰足而得者,他若愿意,便能自己为自己记说:‘我已尽地狱,已尽畜生胎,已尽饿鬼界,已尽苦界、恶趣、堕处;我是须陀洹,不堕恶趣,[趣向]决定,以正觉为归趣。’”

‘‘Yaṃ kañci, sāriputta, jāneyyātha gihiṃ odātavasanaṃ – imesu pañcasu sikkhāpadesu saṃvutakammantaṃ, imesañca catunnaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhiṃ akicchalābhiṃ akasiralābhiṃ, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’’ti.
已对照

“见到诸地狱中的怖畏,应当避开诸恶;

‘‘Nirayesu bhayaṃ disvā, pāpāni parivajjaye;
已对照

智者受持圣法之后,应当避开[诸恶]。

Ariyadhammaṃ samādāya, paṇḍito parivajjaye.
已对照

“纵有勇力,也不应伤害诸生类;

‘‘Na hiṃse pāṇabhūtāni, vijjamāne parakkame;
已对照

不应明知而说虚妄,不应取用未与之物。

Musā ca na bhaṇe jānaṃ, adinnaṃ na parāmase.
已对照

“以自己的妻子为满足,并应远离他人之妻;

‘‘Sehi dārehi santuṭṭho, paradārañca ārame [nārame (sī. syā.)];
已对照

人不应饮令心迷乱的花果酒、谷酒。

Merayaṃ vāruṇiṃ jantu, na pive cittamohaniṃ.
缅 2.188已对照

“应当随念正觉者,并应随寻思法;

‘‘Anussareyya sambuddhaṃ, dhammañcānuvitakkaye;
已对照

为了天界,应修习无恼害的、有益的心。

Abyāpajjaṃ [abyāpajjhaṃ (?) abyāpajjhaṃ (ka.)] hitaṃ cittaṃ, devalokāya bhāvaye.
已对照

“当可施之物已备妥时,对求福、寻求[福]者[而言],

‘‘Upaṭṭhite deyyadhamme, puññatthassa jigīsato [jigiṃsato (sī. syā. kaṃ. pī.)];
已对照

先施与诸寂静者,奉施成为广大的。

Santesu paṭhamaṃ dinnā, vipulā hoti dakkhiṇā.
已对照

“诸寂静者,我确实要宣说——舍利弗,你听我说:

‘‘Santo have pavakkhāmi, sāriputta suṇohi me;
PTS 3.214已对照

如是,于黑的、白的、赤的或黄褐的,

Iti kaṇhāsu setāsu, rohiṇīsu harīsu vā.
已对照

“斑杂的、[与犊]同色的,或鸽色的诸母牛中,

‘‘Kammāsāsu sarūpāsu, gosu pārevatāsu vā;
已对照

于这些之中无论哪一种[母牛],生出了调顺的牛王,

Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati puṅgavo.
已对照

“堪任荷负、具足力量、以美好的速度前行,

‘‘Dhorayho balasampanno, kalyāṇajavanikkamo;
已对照

[人们]就把它套上重担,不考察它的毛色。

Tameva bhāre yuñjanti, nāssa vaṇṇaṃ parikkhare.
已对照

“同样,在人们之中,无论生于哪一种[家族]——

‘‘Evamevaṃ manussesu, yasmiṃ kismiñci jātiye;
已对照

刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗、旃陀罗、补羯娑,

Khattiye brāhmaṇe vesse, sudde caṇḍālapukkuse.
已对照

“于这些之中无论哪一种,生出了调顺、善持禁戒者,

‘‘Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati subbato;
已对照

住于法、具足戒、说真实语、心有惭,

Dhammaṭṭho sīlasampanno, saccavādī hirīmano.
已对照

“已断生与死、梵行圆满,

‘‘Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī;
已对照

已舍担、离系缚、所作已办、无漏,

Pannabhāro visaṃyutto, katakicco anāsavo.
已对照

“到达一切法的彼岸、不执取而寂灭——

‘‘Pāragū sabbadhammānaṃ, anupādāya nibbuto;
已对照

而在那离尘的田中,奉施成为广大的。

Tasmiñca viraje khette, vipulā hoti dakkhiṇā.
已对照

“而愚人们不了知[田]、劣慧、无闻,

‘‘Bālā ca avijānantā, dummedhā assutāvino;
已对照

在[此教]外施予布施,不亲近诸寂静者;

Bahiddhā dadanti dānāni, na hi sante upāsare.
已对照

“而那些亲近诸寂静者——有慧、为坚固者所尊重者,

‘‘Ye ca sante upāsanti, sappaññe dhīrasammate;
已对照

他们对善逝的信已生根、已住立。

Saddhā ca nesaṃ sugate, mūlajātā patiṭṭhitā.
已对照

“他们或往天界,或在此[世]生于[好]家;

‘‘Devalokañca te yanti, kule vā idha jāyare;
已对照

诸智者次第证得涅槃。”第九[经]。

Anupubbena nibbānaṃ, adhigacchanti paṇḍitā’’ti. navamaṃ;
已对照

十、伽卫西经

10. Gavesīsuttaṃ
180缅 2.189已对照

一百八十、一时,世尊与大比丘僧团一同在憍萨罗国游行。世尊走在大道上时,看见某处有一大片娑罗林;看见之后,从道路走下,来到那娑罗林;到了之后,深入那娑罗林,在某处现出了微笑。

180. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosalesu cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. Addasā kho bhagavā addhānamaggappaṭipanno aññatarasmiṃ padese mahantaṃ sālavanaṃ; disvāna [disvā (sī. pī.)] maggā okkamma [ukkamma (katthaci)] yena taṃ sālavanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ sālavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi.
PTS 3.215已对照

那时,具寿阿难这样想:“世尊现出微笑,究竟是什么因、什么缘呢?诸如来不会无缘无故现出微笑。”于是,具寿阿难对世尊这样说——“尊者,世尊现出微笑,究竟是什么因、什么缘呢?诸如来不会无缘无故现出微笑。”

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi – ‘‘ko nu kho hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya? Na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti. Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo bhagavato sitassa pātukammāya? Na akāraṇena tathāgatā sitaṃ pātukarontī’’ti.
已对照

“阿难,从前在这地方有一座城市,兴盛、繁荣、人众多、人烟稠密。阿难,迦叶世尊(Kassapa bhagavā)、阿罗汉、正等正觉者依止那座城市而住。阿难,迦叶世尊、阿罗汉、正等正觉者有一位名叫伽卫西(Gavesī)的优婆塞,[他]于诸戒是不作圆满者。阿难,有约五百位优婆塞,是由伽卫西优婆塞令其表白[为优婆塞]、令其受劝导的,[他们]于诸戒是不作圆满者。阿难,那时伽卫西优婆塞这样想:‘我对这五百位优婆塞是多所助益者、先导、劝导者,而我于诸戒是不作圆满者,这五百位优婆塞于诸戒也是不作圆满者。如此,这是完全相等的,[我]没有任何超出之处;来吧,我要为了超出[他们]而行。’”

‘‘Bhūtapubbaṃ, ānanda, imasmiṃ padese nagaraṃ ahosi iddhañceva phītañca bahujanaṃ ākiṇṇamanussaṃ. Taṃ kho panānanda, nagaraṃ kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho upanissāya vihāsi. Kassapassa kho panānanda, bhagavato arahato sammāsambuddhassa gavesī nāma upāsako ahosi sīlesu aparipūrakārī. Gavesinā kho, ānanda, upāsakena pañcamattāni upāsakasatāni paṭidesitāni samādapitāni [samādāpitāni (?)] ahesuṃ sīlesu aparipūrakārino. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro [bahukāro (katthaci)] pubbaṅgamo samādapetā [samādāpetā (?)], ahañcamhi sīlesu aparipūrakārī, imāni ca pañca upāsakasatāni sīlesu aparipūrakārino. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti.
PTS 3.216缅 2.190已对照

“阿难,于是伽卫西优婆塞来到那五百位优婆塞之处;到了之后,对那五百位优婆塞这样说——‘诸位具寿,从今日起,请忆持我为于诸戒是作圆满者。’阿难,那时那五百位优婆塞这样想:‘尊贵的伽卫西对我们是多所助益者、先导、劝导者。尊贵的伽卫西尚且将成为于诸戒是作圆满者,何况我们?’阿难,于是那五百位优婆塞来到伽卫西优婆塞之处;到了之后,对伽卫西优婆塞这样说——‘从今日起,请尊贵的伽卫西也忆持这五百位优婆塞为于诸戒是作圆满者。’阿难,那时伽卫西优婆塞这样想:‘我对这五百位优婆塞是多所助益者、先导、劝导者,而我于诸戒是作圆满者,这五百位优婆塞于诸戒也是作圆满者。如此,这是完全相等的,[我]没有任何超出之处;来吧,我要为了超出[他们]而行。’”

‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto sīlesu paripūrakāriṃ dhārethā’ti! Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī sīlesu paripūrakārī bhavissati. Kimaṅgaṃ [kimaṅga (sī. pī.)] pana maya’nti [pana na mayanti (sī.) a. ni. 4.159; cūḷava. 330; saṃ. ni. 5.1020 pāḷiyā saṃsandetabbaṃ]! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino dhāretū’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā, ahañcamhi sīlesu paripūrakārī, imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti!
已对照

“阿难,于是伽卫西优婆塞来到那五百位优婆塞之处;到了之后,对那五百位优婆塞这样说——‘诸位具寿,从今日起,请忆持我为梵行者,远行[于非梵行之外],远离在俗之法——淫欲。’阿难,那时那五百位优婆塞这样想:‘尊贵的伽卫西对我们是多所助益者、先导、劝导者。尊贵的伽卫西尚且将成为梵行者,远行[于非梵行之外],远离在俗之法——淫欲,何况我们?’阿难,于是那五百位优婆塞来到伽卫西优婆塞之处;到了之后,对伽卫西优婆塞这样说——‘从今日起,请尊贵的伽卫西也忆持这五百位优婆塞为梵行者,远行[于非梵行之外],远离在俗之法——淫欲。’阿难,那时伽卫西优婆塞这样想:‘我对这五百位优婆塞是多所助益者、先导、劝导者。我于诸戒是作圆满者。这五百位优婆塞于诸戒也是作圆满者。我是梵行者,远行[于非梵行之外],远离在俗之法——淫欲。这五百位优婆塞也是梵行者,远行[于非梵行之外],远离在俗之法——淫欲。如此,这是完全相等的,[我]没有任何超出之处;来吧,我要为了超出[他们]而行。’”

‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto brahmacāriṃ dhāretha ārācāri [anācāriṃ (pī.)] virataṃ methunā gāmadhammā’ti. Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī brahmacārī bhavissati ārācārī virato methunā gāmadhammā. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino dhāretu ārācārino viratā methunā gāmadhammā’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ahañcamhi sīlesu paripūrakārī. Imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Ahañcamhi brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā. Imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino ārācārino viratā methunā gāmadhammā. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti.
PTS 3.217缅 2.191已对照

“阿难,于是伽卫西优婆塞来到那五百位优婆塞之处;到了之后,对那五百位优婆塞这样说——‘诸位具寿,从今日起,请忆持我为一食者、止于[非]夜食者、远离非时食者。’阿难,那时那五百位优婆塞这样想:‘尊贵的伽卫西是多所助益者、先导、劝导者。尊贵的伽卫西尚且将成为一食者、止于[非]夜食者、远离非时食者,何况我们?’阿难,于是那五百位优婆塞来到伽卫西优婆塞之处;到了之后,对伽卫西优婆塞这样说——‘从今日起,请尊贵的伽卫西也忆持这五百位优婆塞为一食者、止于[非]夜食者、远离非时食者。’阿难,那时伽卫西优婆塞这样想:‘我对这五百位优婆塞是多所助益者、先导、劝导者。我于诸戒是作圆满者。这五百位优婆塞于诸戒也是作圆满者。我是梵行者,远行[于非梵行之外],远离在俗之法——淫欲。这五百位优婆塞也是梵行者,远行[于非梵行之外],远离在俗之法——淫欲。我是一食者、止于[非]夜食者、远离非时食者。这五百位优婆塞也是一食者、止于[非]夜食者、远离非时食者。如此,这是完全相等的,[我]没有任何超出之处;来吧,我要为了超出[他们]而行。’”

‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena tāni pañca upāsakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tāni pañca upāsakasatāni etadavoca – ‘ajjatagge maṃ āyasmanto ekabhattikaṃ dhāretha rattūparataṃ virataṃ vikālabhojanā’ti. Atha kho, ānanda, tesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī ekabhattiko bhavissati rattūparato virato vikālabhojanā. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena gavesī upāsako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā gavesiṃ upāsakaṃ etadavocuṃ – ‘ajjatagge ayyo gavesī imānipi pañca upāsakasatāni ekabhattike dhāretu rattūparate virate vikālabhojanā’ti. Atha kho, ānanda, gavesissa upāsakassa etadahosi – ‘ahaṃ kho imesaṃ pañcannaṃ upāsakasatānaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ahañcamhi sīlesu paripūrakārī. Imānipi pañca upāsakasatāni sīlesu paripūrakārino. Ahañcamhi brahmacārī ārācārī virato methunā gāmadhammā. Imānipi pañca upāsakasatāni brahmacārino ārācārino viratā methunā gāmadhammā. Ahañcamhi ekabhattiko rattūparato virato vikālabhojanā. Imānipi pañca upāsakasatāni ekabhattikā rattūparatā viratā vikālabhojanā. Iccetaṃ samasamaṃ, natthi kiñci atirekaṃ; handāhaṃ atirekāyā’’’ti.
已对照

“阿难,于是伽卫西优婆塞来到迦叶世尊、阿罗汉、正等正觉者之处;到了之后,对迦叶世尊、阿罗汉、正等正觉者这样说——‘尊者,愿我得在世尊处出家,愿我得具足戒。’阿难,伽卫西优婆塞便在迦叶世尊、阿罗汉、正等正觉者处得了出家,得了具足戒。阿难,而伽卫西比丘受具足戒不久,独一、远离、不放逸、热勤、自策励而住,不久便就在现法中自己以证智证知、成就并住于那无上的梵行终点——善男子们正是为此而正确地从家出家、成为无家者的。他证知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’阿难,而伽卫西比丘也成为阿罗汉之一。

‘‘Atha kho, ānanda, gavesī upāsako yena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kassapaṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavoca – ‘labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ labheyyaṃ upasampada’nti. Alattha kho, ānanda, gavesī upāsako kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno kho panānanda, gavesī bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panānanda, gavesī bhikkhu arahataṃ ahosi.
PTS 3.218缅 2.192已对照

“阿难,那时那五百位优婆塞这样想:‘尊贵的伽卫西对我们是多所助益者、先导、劝导者。尊贵的伽卫西尚且将剃除须发,披上袈裟衣,从家出家、成为无家者,何况我们?’阿难,于是那五百位优婆塞来到迦叶世尊、阿罗汉、正等正觉者之处;到了之后,对迦叶世尊、阿罗汉、正等正觉者这样说——‘尊者,愿我们得在世尊处出家,愿我们得具足戒。’阿难,那五百位优婆塞便在迦叶世尊、阿罗汉、正等正觉者处得了出家,得了具足戒。

‘‘Atha kho, ānanda, tesa pañcannaṃ upāsakasatānaṃ etadahosi – ‘ayyo kho gavesī amhākaṃ bahūpakāro pubbaṅgamo samādapetā. Ayyo hi nāma gavesī kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajissati. Kimaṅgaṃ pana maya’nti! Atha kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni yena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā kassapaṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavocuṃ – ‘labheyyāma mayaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyāma upasampada’nti. Alabhiṃsu kho, ānanda, tāni pañca upāsakasatāni kassapassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike pabbajjaṃ, alabhiṃsu upasampadaṃ.
已对照

“阿难,那时伽卫西比丘这样想:‘我是这无上解脱乐的随愿而得者、不难而得者、丰足而得者。但愿这五百位比丘也成为这无上解脱乐的随愿而得者、不难而得者、丰足而得者!’阿难,于是那五百位比丘远离、不放逸、热勤、自策励而住,不久便就在现法中自己以证智证知、成就并住于那无上的梵行终点——善男子们正是为此而正确地从家出家、成为无家者的。他们证知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’”

‘‘Atha kho, ānanda, gavesissa bhikkhuno etadahosi – ‘ahaṃ kho imassa anuttarassa vimuttisukhassa nikāmalābhī homi akicchalābhī akasiralābhī. Aho vatimānipi pañca bhikkhusatāni imassa anuttarassa vimuttisukhassa nikāmalābhino assu akicchalābhino akasiralābhino’ti. Atha kho, ānanda, tāni pañca bhikkhusatāni vūpakaṭṭhā [bhikkhusatāni ekekā vūpakaṭṭhā (syā. kaṃ.)] appamattā ātāpino pahitattā viharantā nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihariṃsu. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti abbhaññiṃsu’’.
已对照

“阿难,如是,以伽卫西为首的那五百位比丘,向着更上更上、更殊胜更殊胜而努力,作证了无上的解脱。因此,阿难,你们应当这样修学:‘我们要向着更上更上、更殊胜更殊胜而努力,作证无上的解脱。’阿难,你们应当这样修学。”第十[经]。

‘‘Iti kho, ānanda, tāni pañca bhikkhusatāni gavesīpamukhāni uttaruttari [uttaruttariṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] paṇītapaṇītaṃ vāyamamānā anuttaraṃ vimuttiṃ sacchākaṃsu. Tasmātiha, ānanda, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uttaruttari paṇītapaṇītaṃ vāyamamānā anuttaraṃ vimuttiṃ sacchikarissāmā’ti. Evañhi vo, ānanda, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ.
已对照

优婆塞品第三。

Upāsakavaggo tatiyo.
PTS 3.219已对照

其摄颂——

怯畏、自信、地狱,怨、旃陀罗为第五;

喜、商业、诸王,在家人以及伽卫西。

Tassuddānaṃ –
Sārajjaṃ visārado nirayaṃ, veraṃ caṇḍālapañcamaṃ;
Pīti vaṇijjā rājāno, gihī ceva gavesināti.