快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 十集·辱骂品 Akkosavaggo

本经目录五、辱骂品一、诤经二、第一诤根经三、第二诤根经四、拘尸那罗经五、进入王宫经六、释迦人经七、摩诃利经八、出家人应常省察经九、住于身中之法经十、诤论经辱骂品第五。第一五十[经]完毕。

已对照

五、辱骂品

5. Akkosavaggo
已对照

一、诤经

1. Vivādasuttaṃ
41PTS 5.78缅 3.317已对照

四十一、那时,具寿优波离来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿优波离对世尊这样说——“尊者,是什么因、什么缘,使得僧团中生起纠纷、争吵、争执、诤论,比丘们不能安乐而住?”“优波离,在此,比丘们把非法显明为法,把法显明为非法,把非律显明为律,把律显明为非律,把如来未说、未言的[语]显明为如来所说、所言的[语],把如来所说、所言的[语]显明为如来未说、未言的[语],把如来所不常行的显明为如来所常行的,把如来所常行的显明为如来所不常行的,把如来未制定的显明为如来所制定的,把如来所制定的显明为如来未制定的。优波离,这是因,这是缘,使得僧团中生起纠纷、争吵、争执、诤论,比丘们不能安乐而住。”第一[经]。

41. Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena saṅghe bhaṇḍanakalahaviggahavivādā uppajjanti, bhikkhū ca na phāsu [phāsuṃ (?)] viharantī’’ti? ‘‘Idhupāli, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti, dhammaṃ adhammoti dīpenti, avinayaṃ vinayoti dīpenti, vinayaṃ avinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Ayaṃ kho, upāli, hetu ayaṃ paccayo, yena saṅghe bhaṇḍanakalahaviggahavivādā uppajjanti, bhikkhū ca na phāsu viharantī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、第一诤根经

2. Paṭhamavivādamūlasuttaṃ
42已对照

四十二、“尊者,有多少诤根呢?”“优波离,有十种诤根。哪十种[诤根]呢?优波离,在此,比丘们把非法显明为法,把法显明为非法,把非律显明为律,把律显明为非律,把如来未说、未言的[语]显明为如来所说、所言的[语],把如来所说、所言的[语]显明为如来未说、未言的[语],把如来所不常行的显明为如来所常行的,把如来所常行的显明为如来所不常行的,把如来未制定的显明为如来所制定的,把如来所制定的显明为如来未制定的。优波离,这就是十种诤根。”第二[经]。

42. ‘‘Kati nu kho, bhante, vivādamūlānī’’ti? ‘‘Dasa kho, upāli, vivādamūlāni. Katamāni dasa? Idhupāli, bhikkhū adhammaṃ dhammoti dīpenti, dhammaṃ adhammoti dīpenti, avinayaṃ vinayoti dīpenti, vinayaṃ avinayoti dīpenti, abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatena bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, bhāsitaṃ lapitaṃ tathāgatena abhāsitaṃ alapitaṃ tathāgatenāti dīpenti, anāciṇṇaṃ tathāgatena āciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, āciṇṇaṃ tathāgatena anāciṇṇaṃ tathāgatenāti dīpenti, apaññattaṃ tathāgatena paññattaṃ tathāgatenāti dīpenti, paññattaṃ tathāgatena apaññattaṃ tathāgatenāti dīpenti. Imāni kho, upāli, dasa vivādamūlānī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、第二诤根经

3. Dutiyavivādamūlasuttaṃ
43PTS 5.79缅 3.318已对照

四十三、“尊者,有多少诤根呢?”“优波离,有十种诤根。哪十种[诤根]呢?优波离,在此,比丘们把非罪显明为罪,把罪显明为非罪,把轻罪显明为重罪,把重罪显明为轻罪,把粗罪显明为非粗罪,把非粗罪显明为粗罪,把有余罪显明为无余罪,把无余罪显明为有余罪,把可救治的罪显明为不可救治的罪,把不可救治的罪显明为可救治的罪。优波离,这就是十种诤根。”第三[经]。

43. ‘‘Kati nu kho, bhante, vivādamūlānī’’ti? ‘‘Dasa kho, upāli, vivādamūlāni. Katamāni dasa? Idhupāli, bhikkhū anāpattiṃ āpattīti dīpenti, āpattiṃ anāpattīti dīpenti, lahukaṃ āpattiṃ garukāpattīti dīpenti, garukaṃ āpattiṃ lahukāpattīti dīpenti, duṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullāpattīti dīpenti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullāpattīti dīpenti, sāvasesaṃ āpattiṃ anavasesāpattīti dīpenti, anavasesaṃ āpattiṃ sāvasesāpattīti dīpenti, sappaṭikammaṃ āpattiṃ appaṭikammāpattīti dīpenti, appaṭikammaṃ āpattiṃ sappaṭikammāpattīti dīpenti. Imāni kho, upāli, dasa vivādamūlānī’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、拘尸那罗经

4. Kusinārasuttaṃ
44已对照

四十四、一时,世尊住在拘尸那罗(Kusinārā)供物丛林(Baliharaṇa vanasaṇḍa)。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

44. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati baliharaṇe vanasaṇḍe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“诸比丘,欲诘责他人的诘责者比丘,应当先于内心省察五种法、于内心确立五种法,然后诘责他人。哪五种法应于内心省察呢?诸比丘,欲诘责他人的诘责者比丘,应当这样省察:‘我是身行清净者吗?我具足清净、无缺漏、无可指摘的身行吗?这法在我身上存在,还是不存在?’诸比丘,比丘若不是身行清净者,不具足清净、无缺漏、无可指摘的身行,就会有人对他说:‘来吧,具寿且先修学身[行]。’会有人这样对他说。

[cūḷava. 399; pari. 436] ‘‘Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṃ paccavekkhitvā pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo. Katame pañca dhammā ajjhattaṃ paccavekkhitabbā? Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘parisuddhakāyasamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi kāyasamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu parisuddhakāyasamācāro hoti parisuddhena kāyasamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā kāyikaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro.
已对照

“再者,诸比丘,欲诘责他人的诘责者比丘,应当这样省察:‘我是语行清净者吗?我具足清净、无缺漏、无可指摘的语行吗?这法在我身上存在,还是不存在?’诸比丘,比丘若不是语行清净者,不具足清净、无缺漏、无可指摘的语行,就会有人对他说:‘来吧,具寿且先修学语[行]。’会有人这样对他说。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘parisuddhavacīsamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi vacīsamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu parisuddhavacīsamācāro hoti parisuddhena vacīsamācārena samannāgato acchiddena appaṭimaṃsena, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā vācasikaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro.
PTS 5.80缅 3.319已对照

“再者,诸比丘,欲诘责他人的诘责者比丘,应当这样省察:‘我对同梵行者已现起无嫌恨的慈心吗?这法在我身上存在,还是不存在?’诸比丘,比丘若对同梵行者没有现起无嫌恨的慈心,就会有人对他说:‘来吧,具寿且先对同梵行者确立慈心。’会有人这样对他说。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘mettaṃ nu kho me cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ sabrahmacārīsu anāghātaṃ. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhuno mettaṃ cittaṃ paccupaṭṭhitaṃ hoti sabrahmacārīsu anāghātaṃ, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā sabrahmacārīsu mettaṃ cittaṃ upaṭṭhāpehī’ti, itissa bhavanti vattāro.
已对照

“再者,诸比丘,欲诘责他人的诘责者比丘,应当这样省察:‘我是多闻者、忆持所闻者、积集所闻者吗?凡是那些初善、中善、后善的,具足义理与文句的,显示完全圆满、遍净的梵行的法,我对这样的诸法多闻、忆持、以语熟习、以意随观察、以见善通达了吗?这法在我身上存在,还是不存在?’诸比丘,比丘若不是多闻者、忆持所闻者、积集所闻者——凡是那些初善、中善、后善的,具足义理与文句的,显示完全圆满、遍净的梵行的法,他对这样的诸法[并未]多闻、忆持、以语熟习、以意随观察、以见善通达——就会有人对他说:‘来吧,具寿且先学习阿含。’会有人这样对他说。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘bahussuto nu khomhi sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpā me dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā āgamaṃ pariyāpuṇassū’ti, itissa bhavanti vattāro.
PTS 5.81已对照

“再者,诸比丘,欲诘责他人的诘责者比丘,应当这样省察:‘两部波罗提木叉为我详细善诵、善分别、善转、善决断,依经、依随文了吗?这法在我身上存在,还是不存在?’诸比丘,比丘若两部波罗提木叉未为他详细善诵、善分别、善转、善决断,依经、依随文,被问‘可是具寿,这是世尊在哪里说的?’——这样被问时,他将答不上来。就会有人对他说:‘来吧,具寿且先修学律。’会有人这样对他说。这五种法应于内心省察。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, codakena bhikkhunā paraṃ codetukāmena evaṃ paccavekkhitabbaṃ – ‘ubhayāni kho pana me pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso. Saṃvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, bhikkhave, bhikkhuno ubhayāni pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, ‘idaṃ panāyasmā, kattha vuttaṃ bhagavatā’ti, iti puṭṭho na sampāyissati. Tassa bhavanti vattāro – ‘iṅgha tāva āyasmā vinayaṃ sikkhassū’ti, itissa bhavanti vattāro. Ime pañca dhammā ajjhattaṃ paccavekkhitabbā.
已对照

“哪五种法应于内心确立呢?‘我要应时而说,不非时[而说];我要以真实[之言]说,不以不真实[之言]说;我要以柔和[之语]说,不以粗恶[之语];我要以与义相应[之语]说,不以不与义相应[之语];我要以慈心说,不怀瞋于内。’——这五种法应于内心确立。诸比丘,欲诘责他人的诘责者比丘,应当先于内心省察这五种法、于内心确立这五种法,然后诘责他人。”第四[经]。

‘‘Katame pañca dhammā ajjhattaṃ upaṭṭhāpetabbā? ‘Kālena vakkhāmi, no akālena; bhūtena vakkhāmi, no abhūtena; saṇhena vakkhāmi, no pharusena; atthasaṃhitena vakkhāmi, no anatthasaṃhitena; mettacitto vakkhāmi, no dosantaro’ti – ime pañca dhammā ajjhattaṃ upaṭṭhāpetabbā. Codakena, bhikkhave, bhikkhunā paraṃ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṃ paccavekkhitvā ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、进入王宫经

5. Rājantepurappavesanasuttaṃ
45缅 3.320已对照

四十五、“诸比丘,进入王宫有这十种过患。哪十种[过患]呢?诸比丘,在此,国王与王后坐在一起。比丘进入那里。或者王后见到比丘而现出微笑,或者比丘见到王后而现出微笑。对此,国王这样想:‘他们确实已做了或将要做[淫欲的违犯]!’诸比丘,这是进入王宫的第一种过患。

45. [pāci. 497] ‘‘Dasayime, bhikkhave, ādīnavā rājantepurappavesane. Katame dasa? Idha, bhikkhave, rājā mahesiyā saddhiṃ nisinno hoti. Tatra bhikkhu pavisati. Mahesī vā bhikkhuṃ disvā sitaṃ pātukaroti, bhikkhu vā mahesiṃ disvā sitaṃ pātukaroti. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘addhā imesaṃ kataṃ vā karissanti vā’ti! Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo ādīnavo rājantepurappavesane.
PTS 5.82已对照

“再者,诸比丘,国王多事务、多应作之事,去[亲近]了某个女人而不记得了——‘她由那[次]而怀了胎。’对此,国王这样想:‘这里除了出家人之外,没有别的任何人进来。莫非是出家人所作?’诸比丘,这是进入王宫的第二种过患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā bahukicco bahukaraṇīyo aññataraṃ itthiṃ gantvā na sarati – ‘sā tena gabbhaṃ gaṇhāti’. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo ādīnavo rājantepurappavesane.
已对照

“再者,诸比丘,国王的宫中某件宝物遗失了。对此,国王这样想:‘这里除了出家人之外,没有别的任何人进来。莫非是出家人所作?’诸比丘,这是进入王宫的第三种过患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure aññataraṃ ratanaṃ nassati. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo ādīnavo rājantepurappavesane.
已对照

“再者,诸比丘,国王宫中内部的秘密计划泄漏到外面。对此,国王这样想:‘这里除了出家人之外,没有别的任何人进来。莫非是出家人所作?’诸比丘,这是进入王宫的第四种过患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure abbhantarā guyhamantā bahiddhā sambhedaṃ gacchanti. Tattha rañño evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho ādīnavo rājantepurappavesane.
已对照

“再者,诸比丘,在国王的宫中,或父亲想要[杀害]儿子,或儿子想要[杀害]父亲。他们这样想:‘这里除了出家人之外,没有别的任何人进来。莫非是出家人所作?’诸比丘,这是进入王宫的第五种过患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepure pitā vā puttaṃ pattheti putto vā pitaraṃ pattheti. Tesaṃ evaṃ hoti – ‘na kho idha añño koci pavisati, aññatra pabbajitena. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo ādīnavo rājantepurappavesane.
已对照

“再者,诸比丘,国王把应处低位者安置在高位。那[事]对谁是不可意的,他们便这样想:‘国王确实与出家人交杂。莫非是出家人所作?’诸比丘,这是进入王宫的第六种过患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā nīcaṭṭhāniyaṃ ucce ṭhāne ṭhapeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, chaṭṭho ādīnavo rājantepurappavesane.
缅 3.321已对照

“再者,诸比丘,国王把应处高位者安置在低位。那[事]对谁是不可意的,他们便这样想:‘国王确实与出家人交杂。莫非是出家人所作?’诸比丘,这是进入王宫的第七种过患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā uccaṭṭhāniyaṃ nīce ṭhāne ṭhapeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, sattamo ādīnavo rājantepurappavesane.
已对照

“再者,诸比丘,国王非时派遣军队。那[事]对谁是不可意的,他们便这样想:‘国王确实与出家人交杂。莫非是出家人所作?’诸比丘,这是进入王宫的第八种过患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā akāle senaṃ uyyojeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, aṭṭhamo ādīnavo rājantepurappavesane.
PTS 5.83已对照

“再者,诸比丘,国王适时派遣军队之后,又令[军队]从半路返回。那[事]对谁是不可意的,他们便这样想:‘国王确实与出家人交杂。莫非是出家人所作?’诸比丘,这是进入王宫的第九种过患。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rājā kāle senaṃ uyyojetvā antarāmaggato nivattāpeti. Yesaṃ taṃ amanāpaṃ tesaṃ evaṃ hoti – ‘rājā kho pabbajitena saṃsaṭṭho. Siyā nu kho pabbajitassa kamma’nti. Ayaṃ, bhikkhave, navamo ādīnavo rājantepurappavesane.
已对照

“再者,诸比丘,国王的宫中为象所拥挤、为马所拥挤、为车所拥挤,有能引生贪染的色、声、香、味、触,那些对出家人是不合宜的。诸比丘,这是进入王宫的第十种过患。诸比丘,这就是进入王宫的十种过患。”第五[经]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, rañño antepuraṃ hatthisammaddaṃ assasammaddaṃ rathasammaddaṃ rajanīyāni rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbāni, yāni na pabbajitassa sāruppāni. Ayaṃ, bhikkhave, dasamo ādīnavo rājantepurappavesane. Ime kho, bhikkhave, dasa ādīnavā rājantepurappavesane’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、释迦人经

6. Sakkasuttaṃ
46已对照

四十六、一时,世尊住在释迦[国]迦毘罗卫的尼拘陀园。那时,众多释迦人优婆塞在那布萨日来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的释迦人优婆塞们这样说——“释迦人们,你们持具足八支的布萨吗?”“尊者,我们有时持具足八支的布萨,有时不持。”“释迦人们,这对你们是损失,这对你们是恶得——在这样因愁而有怖畏的生命中、因死而有怖畏的生命中,你们有时持具足八支的布萨,有时不持。

46. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho sambahulā sakkā upāsakā tadahuposathe yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho sakke upāsake bhagavā etadavoca – ‘‘api nu tumhe, sakkā, aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasathā’’ti? ‘‘Appekadā mayaṃ, bhante, aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasāma, appekadā na upavasāmā’’ti. ‘‘Tesaṃ vo, sakkā, alābhā tesaṃ dulladdhaṃ, ye tumhe evaṃ sokasabhaye jīvite maraṇasabhaye jīvite appekadā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasatha, appekadā na upavasatha.
PTS 5.84已对照

“释迦人们,你们认为怎样?此处有人以某种行业,不陷入[任何]不善,一天赚得半个迦利沙槃。足以称[他]为‘熟练的人、具足奋起的人’吗?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ aḍḍhakahāpaṇaṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
缅 3.322已对照

“释迦人们,你们认为怎样?此处有人以某种行业,不陷入[任何]不善,一天赚得一个迦利沙槃。足以称[他]为‘熟练的人、具足奋起的人’吗?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ kahāpaṇaṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
已对照

“释迦人们,你们认为怎样?此处有人以某种行业,不陷入[任何]不善,一天赚得两个迦利沙槃……赚得三个迦利沙槃……赚得四个迦利沙槃……赚得五个迦利沙槃……赚得六个迦利沙槃……赚得七个迦利沙槃……赚得八个迦利沙槃……赚得九个迦利沙槃……赚得十个迦利沙槃……赚得二十个迦利沙槃……赚得三十个迦利沙槃……赚得四十个迦利沙槃……赚得五十个迦利沙槃……赚得一百个迦利沙槃。足以称[他]为‘熟练的人、具足奋起的人’吗?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ, maññatha, sakkā, idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṃ divasaṃ dve kahāpaṇe nibbiseyya … tayo kahāpaṇe nibbiseyya… cattāro kahāpaṇe nibbiseyya… pañca kahāpaṇe nibbiseyya… cha kahāpaṇe nibbiseyya… satta kahāpaṇe nibbiseyya… aṭṭha kahāpaṇe nibbiseyya… nava kahāpaṇe nibbiseyya… dasa kahāpaṇe nibbiseyya… vīsa kahāpaṇe nibbiseyya… tiṃsa kahāpaṇe nibbiseyya… cattārīsaṃ kahāpaṇe nibbiseyya… paññāsaṃ kahāpaṇe nibbiseyya… kahāpaṇasataṃ nibbiseyya. Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṃ vacanāyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
已对照

“释迦人们,你们认为怎样?那人日复一日赚得一百个迦利沙槃、一千个迦利沙槃,把所得的一一储存起来,寿命百年,活到百岁,会获得巨大的财产吗?”“是的,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, api nu so puriso divase divase kahāpaṇasataṃ kahāpaṇasahassaṃ nibbisamāno laddhaṃ laddhaṃ nikkhipanto vassasatāyuko vassasatajīvī mahantaṃ bhogakkhandhaṃ adhigaccheyyā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.
已对照

“释迦人们,你们认为怎样?那人会以财富为因、以财富为因缘、以财富为缘由,在一夜或一日、或半夜或半日中感受一向乐而住吗?”“不是的,尊者。”“这是什么缘故呢?”“尊者,因为诸欲是无常的、空虚的、虚妄的、是虚妄之法。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, sakkā, api nu so puriso bhogahetu bhoganidānaṃ bhogādhikaraṇaṃ ekaṃ vā rattiṃ ekaṃ vā divasaṃ upaḍḍhaṃ vā rattiṃ upaḍḍhaṃ vā divasaṃ ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Kāmā hi, bhante, aniccā tucchā musā mosadhammā’’ti.
PTS 5.85已对照

“释迦人们,而在此,我的弟子十年之间不放逸、热勤、自策励而住,如我所教导的那样行道,便可一百年、一百个百年、一百个千年感受一向乐而住。而他会是斯陀含,或阿那含,或无误地是须陀洹。释迦人们,且不说十年。

‘‘Idha pana vo, sakkā, mama sāvako dasa vassāni appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya. So ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa vassāni.
缅 3.323已对照

在此,我的弟子九年……八年……七年……六年……五年、四年……三年……两年……一年之间不放逸、热勤、自策励而住,如我所教导的那样行道,便可一百年、一百个百年、一百个千年感受一向乐而住,而他会是斯陀含,或阿那含,或无误地是须陀洹。释迦人们,且不说一年。

Idha mama sāvako nava vassāni… aṭṭha vassāni… satta vassāni… cha vassāni… pañca vassāni cattāri vassāni… tīṇi vassāni… dve vassāni… ekaṃ vassaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhatu, sakkā, ekaṃ vassaṃ.
已对照

在此,我的弟子十个月之间不放逸、热勤、自策励而住,如我所教导的那样行道,便可一百年、一百个百年、一百个千年感受一向乐而住,而他会是斯陀含,或阿那含,或无误地是须陀洹。释迦人们,且不说十个月。

Idha mama sāvako dasa māse appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa māsā.
已对照

在此,我的弟子九个月……八个月……七个月……六个月……五个月……四个月……三个月……两个月……一个月……半个月之间不放逸、热勤、自策励而住,如我所教导的那样行道,便可一百年、一百个百年、一百个千年感受一向乐而住,而他会是斯陀含,或阿那含,或无误地是须陀洹。释迦人们,且不说半个月。

Idha mama sāvako nava māse… aṭṭha māse… satta māse… cha māse… pañca māse… cattāro māse… tayo māse… dve māse… ekaṃ māsaṃ… aḍḍhamāsaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhatu, sakkā, aḍḍhamāso.
已对照

在此,我的弟子十昼夜之间不放逸、热勤、自策励而住,如我所教导的那样行道,便可一百年、一百个百年、一百个千年感受一向乐而住,而他会是斯陀含,或阿那含,或无误地是须陀洹。释迦人们,且不说十昼夜。

Idha mama sāvako dasa rattindive [rattidive (ka.)] appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tiṭṭhantu, sakkā, dasa rattindivā.
PTS 5.86已对照

在此,我的弟子九昼夜……八昼夜……七昼夜……六昼夜……五昼夜……四昼夜……三昼夜……两昼夜……一昼夜之间不放逸、热勤、自策励而住,如我所教导的那样行道,便可一百年、一百个百年、一百个千年感受一向乐而住,而他会是斯陀含,或阿那含,或无误地是须陀洹。释迦人们,这对你们是损失,这对你们是恶得——在这样因愁而有怖畏的生命中、因死而有怖畏的生命中,你们有时持具足八支的布萨,有时不持。”“尊者,我们从今日起将持具足八支的布萨。”第六[经]。

Idha mama sāvako nava rattindive… aṭṭha rattindive… satta rattindive… cha rattindive… pañca rattindive… cattāro rattindive… tayo rattindive… dve rattindive… ekaṃ rattindivaṃ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṃ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṃvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṃ vā sotāpanno. Tesaṃ vo, sakkā, alābhā tesaṃ dulladdhaṃ, ye tumhe evaṃ sokasabhaye jīvite maraṇasabhaye jīvite appekadā aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasatha, appekadā na upavasathā’’ti. ‘‘Ete mayaṃ, bhante, ajjatagge aṭṭhaṅgasamannāgataṃ uposathaṃ upavasissāmā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、摩诃利经

7. Mahālisuttaṃ
47PTS 5.87缅 3.324已对照

四十七、一时,世尊住在毘舍离大林重阁讲堂。那时,离车人摩诃利来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的离车人摩诃利对世尊这样说——“尊者,什么是恶业之造作、恶业之转起的因?什么是[其]缘?”“摩诃利,贪是恶业之造作、恶业之转起的因,贪是[其]缘。摩诃利,瞋是恶业之造作、恶业之转起的因,瞋是[其]缘。摩诃利,痴是恶业之造作、恶业之转起的因,痴是[其]缘。摩诃利,不如理作意是恶业之造作、恶业之转起的因,不如理作意是[其]缘。摩诃利,放置不正的心是恶业之造作、恶业之转起的因,放置不正的心是[其]缘。摩诃利,这就是恶业之造作、恶业之转起的因,这就是[其]缘。”

47. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho mahāli licchavi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahāli licchavi bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante hetu, ko paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā’’ti? ‘‘Lobho kho, mahāli, hetu, lobho paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Doso kho, mahāli, hetu, doso paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Moho kho, mahāli, hetu, moho paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Ayoniso manasikāro kho, mahāli, hetu, ayoniso manasikāro paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā. Micchāpaṇihitaṃ kho, mahāli, cittaṃ hetu, micchāpaṇihitaṃ cittaṃ paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyāti. Ayaṃ kho, mahāli, hetu, ayaṃ paccayo pāpassa kammassa kiriyāya pāpassa kammassa pavattiyā’’ti.
缅 3.325已对照

“尊者,那么什么是善业之造作、善业之转起的因?什么是[其]缘?”“摩诃利,无贪是善业之造作、善业之转起的因,无贪是[其]缘。摩诃利,无瞋是善业之造作、善业之转起的因,无瞋是[其]缘。摩诃利,无痴是善业之造作、善业之转起的因,无痴是[其]缘。摩诃利,如理作意是善业之造作、善业之转起的因,如理作意是[其]缘。摩诃利,放置得正的心是善业之造作、善业之转起的因,放置得正的心是[其]缘。摩诃利,这就是善业之造作、善业之转起的因,这就是[其]缘。摩诃利,若这十种法在世间不存在,此处就不会显现‘非法行不正行’或‘法行正行’。摩诃利,而因为这十种法在世间存在,所以显现‘非法行不正行’或‘法行正行’。”第七[经]。

‘‘Ko pana, bhante, hetu ko paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā’’ti? ‘‘Alobho kho, mahāli, hetu, alobho paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Adoso kho, mahāli, hetu, adoso paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Amoho kho, mahāli, hetu, amoho paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Yoniso manasikāro kho, mahāli, hetu, yoniso manasikāro paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Sammāpaṇihitaṃ kho, mahāli, cittaṃ hetu, sammāpaṇihitaṃ cittaṃ paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Ayaṃ kho, mahāli, hetu, ayaṃ paccayo kalyāṇassa kammassa kiriyāya kalyāṇassa kammassa pavattiyā. Ime ca, mahāli, dasa dhammā loke na saṃvijjeyyuṃ, nayidha paññāyetha adhammacariyāvisamacariyāti vā dhammacariyāsamacariyāti vā. Yasmā ca kho, mahāli, ime dasa dhammā loke saṃvijjanti, tasmā paññāyati adhammacariyāvisamacariyāti vā dhammacariyāsamacariyāti vā’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、出家人应常省察经

8. Pabbajitaabhiṇhasuttaṃ
48PTS 5.88已对照

四十八、“诸比丘,有这十种法,是出家者应当常常省察的。哪十种[法]呢?‘我已到达异色[之境]。’这是出家者应当常常省察的。‘我的活命系于他人。’这是出家者应当常常省察的。‘我应有另一种威仪。’这是出家者应当常常省察的。‘我自己是否没有就戒而非难我?’这是出家者应当常常省察的。‘智者同梵行者审察之后,是否没有就戒而非难我?’这是出家者应当常常省察的。‘我与一切可爱、可意的[人事],[终有]别异、别离。’这是出家者应当常常省察的。‘我是业为自所有者、业的继承者、以业为母胎、以业为亲属、以业为依止者;凡我所作的业,善的或恶的,我将成为它的继承者。’这是出家者应当常常省察的。‘我以怎样的[状态]度过昼夜?’这是出家者应当常常省察的。‘我是否乐于空屋?’这是出家者应当常常省察的。‘我是否已证得上人法、足以为圣的殊胜智见,凭借它,我在最后的时候被同梵行者问起时,不会沮丧?’这是出家者应当常常省察的。诸比丘,这就是出家者应当常常省察的十种法。”第八[经]。

48. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbā. Katame dasa? ‘Vevaṇṇiyamhi ajjhupagato’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘parapaṭibaddhā me jīvikā’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘añño me ākappo karaṇīyo’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho me attā sīlato na upavadatī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho maṃ anuvicca viññū sabrahmacārī sīlato na upavadantī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘sabbehi me piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kammassakomhi kammadāyādo kammayoni kammabandhu kammapaṭisaraṇo, yaṃ kammaṃ karissāmi kalyāṇaṃ vā pāpakaṃ vā tassa dāyādo bhavissāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kathaṃbhūtassa me rattindivā vītivattantī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘kacci nu kho ahaṃ suññāgāre abhiramāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ; ‘atthi nu kho me uttari manussadhammo alamariyañāṇadassanaviseso adhigato, yenāhaṃ [yohaṃ (sī. pī. ka.), sohaṃ (syā.)] pacchime kāle sabrahmacārīhi puṭṭho na maṅku bhavissāmī’ti pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbaṃ. Ime kho, bhikkhave, dasa dhammā pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabbā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、住于身中之法经

9. Sarīraṭṭhadhammasuttaṃ
49已对照

四十九、“诸比丘,有这十种住于身中的法。哪十种[法]呢?寒、热、饥、渴、大便、小便、身防护、语防护、活命防护、导致再有的有行——诸比丘,这就是十种住于身中的法。”第九[经]。

49. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā sarīraṭṭhā. Katame dasa? Sītaṃ, uṇhaṃ, jighacchā, pipāsā, uccāro, passāvo, kāyasaṃvaro, vacīsaṃvaro, ājīvasaṃvaro, ponobhaviko [ponobbhaviko (ka.)] bhavasaṅkhāro – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā sarīraṭṭhā’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、诤论经

10. Bhaṇḍanasuttaṃ
50PTS 5.89缅 3.326已对照

五十、一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,众多比丘饭后从乞食处回来,集坐会合于集会堂中,起了纠纷、起了争吵、陷入争论,以口舌之矛互相刺戳而住。

50. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti.
已对照

那时,世尊于傍晚时分从静坐起身,来到集会堂;到了之后,坐在所敷设的座位上。坐下之后,世尊召唤诸比丘:“诸比丘,你们现在集坐会合而作的是什么谈话?你们中断了的是什么谈论呢?”

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘kāya nuttha, bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā’’ti?
已对照

“尊者,在此,我们饭后从乞食处回来,集坐会合于集会堂中,起了纠纷、起了争吵、陷入争论,以口舌之矛互相刺戳而住。”“诸比丘,你们这些以信从家出家而入非家的良家子,起了纠纷、起了争吵、陷入争论,以口舌之矛互相刺戳而住,这对你们是不相称的。

‘‘Idha mayaṃ, bhante, pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā upaṭṭhānasālāyaṃ sannisinnā sannipatitā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharāmā’’ti. ‘‘Na kho panetaṃ, bhikkhave, tumhākaṃ patirūpaṃ kulaputtānaṃ saddhāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajitānaṃ, yaṃ tumhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā vihareyyātha.
已对照

“诸比丘,有这十种可念法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。哪十种[法]呢?诸比丘,在此,比丘具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习。诸比丘,比丘具戒……乃至……受持学处而学习——这也是一种可念法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。

‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā [piyakarāṇā garukarāṇā (?)] saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattanti. Katame dasa? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
PTS 5.90已对照

“再者,诸比丘,比丘是多闻者、忆持所闻者、积集所闻者,凡是那些初善、中善、后善的,显示具足义理与文句、完全圆满、遍净的梵行的法,他对这样的诸法多闻、忆持、以语熟习、以意随观察、以见善通达。诸比丘,比丘是多闻者……乃至……以见善通达——这也是一种可念法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
缅 3.327已对照

“再者,诸比丘,比丘是善友者、善伴者、善随从者。诸比丘,比丘是善友者、善伴者、善随从者——这也是一种可念法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. Yampi, bhikkhave, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是易受劝者,具足使人易受劝的诸法,能忍,善持教诫。诸比丘,比丘是易受劝者,具足使人易受劝的诸法,能忍,善持教诫——这也是一种可念法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu suvaco hoti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato khamo padakkhiṇaggāhī anusāsaniṃ, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
已对照

“再者,诸比丘,比丘对于诸同梵行者种种大小应作之事,是娴熟、不懈怠的,具足于此的方便审察,堪能作、堪能安排。诸比丘,比丘对于诸同梵行者种种大小应作之事,是娴熟、不懈怠的,具足于此的方便审察,堪能作、堪能安排——这也是一种法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni – tattha dakkho hoti analaso, tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ. Yampi, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sabrahmacārīnaṃ uccāvacāni kiṃkaraṇīyāni – tattha dakkho hoti analaso tatrūpāyāya vīmaṃsāya samannāgato alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātuṃ, ayampi dhammo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是爱法者、言谈可爱者,于增上法、增上律有广大的愉悦。诸比丘,比丘是爱法者、言谈可爱者,于增上法、增上律有广大的愉悦——这也是一种可念法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo. Yampi, bhikkhave, bhikkhu dhammakāmo hoti piyasamudāhāro, abhidhamme abhivinaye uḷārapāmojjo, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
PTS 5.91已对照

“再者,诸比丘,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。诸比丘,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担——这也是一种可念法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Yampi, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattati.
缅 3.328已对照

“再者,诸比丘,比丘对随得的衣、钵食、坐卧处、病缘药资具知足。诸比丘,比丘对随得的衣、钵食、坐卧处、病缘药资具知足——这也是一种可念法……乃至……导向。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena. Yampi, bhikkhave, bhikkhu santuṭṭho hoti itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是具念者,具足最上的念与审慎,对久远以前所作的、久远以前所说的也能忆念、随念。诸比丘,比丘是具念者,具足最上的念与审慎,对久远以前所作的、久远以前所说的也能忆念、随念——这也是一种可念法……乃至……导向。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti, paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu satimā hoti, paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati.
已对照

“再者,诸比丘,比丘是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。诸比丘,比丘是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]——这也是一种可念法……乃至……导向。诸比丘,这十种可念法,令[人]可爱、令[人]可尊重,导向摄受、无诤、和合、一如。”第十[经]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Yampi, bhikkhave, bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā, ayampi dhammo sāraṇīyo…pe… saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, dasa dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

辱骂品第五。

Akkosavaggo pañcamo.
PTS 5.92已对照

其摄颂——

诤与两根本,拘尸那罗、进入;

释迦人、摩诃利、常[省察],住于身中与诤论。

Tassuddānaṃ –
Vivādā dve ca mūlāni, kusinārapavesane;
Sakko mahāli abhiṇhaṃ, sarīraṭṭhā ca bhaṇḍanāti.
已对照

第一五十[经]完毕。

Paṭhamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.
2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ