快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 谛相应·现观品 6. Abhisamayavaggo

本经目录六、现观品一、指甲尖经二、莲池经三、第一合流经四、第二合流经五、第一大地经六、第二大地经七、第一大海经八、第二大海经九、第一山喻经十、第二山喻经现观品第六。

已对照

六、现观品

6. Abhisamayavaggo
已对照

一、指甲尖经

1. Nakhasikhasuttaṃ
1121PTS 5.460缅 3.400已对照

一千一百二十一、那时,世尊把少许尘土放到指甲尖上,召唤诸比丘:“诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——我放到指甲尖上的这少许尘土,还是这大地?”“尊者,更多的正是这个,即大地;世尊放到指甲尖上的少许尘土是微少的。比起大地,世尊放到指甲尖上的少许尘土不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子、见具足之人、已现观者来说,更多的正是这苦,即已遍尽、已遍取的[苦];所余的是微少的。比起已遍尽、已遍取的先前的苦蕴,[所余的]不及于计数,不及于比较,不及于分毫——即以七次为极限;[他是]如实了知‘此是苦’……乃至……如实了知‘此是导至苦灭之道’者。”

1121. Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ – mahāpathavī; appamattakāyaṃ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuparamatā; yo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti’’.
已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第一[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、莲池经

2. Pokkharaṇīsuttaṃ
1122已对照

一千一百二十二、“诸比丘,譬如有一个莲池,长五十由旬,宽五十由旬,深五十由旬,水满盈,与岸齐平,乌鸦可饮。有人从那里以茅草尖取出水来。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——以茅草尖取出的水,还是莲池中的水?”“尊者,更多的正是这个,即莲池中的水;以茅草尖取出的水是微少的。比起莲池中的水,以茅草尖取出的水不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子……乃至……应当致力。”第二[经]。

1122. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, pokkharaṇī paññāsayojanāni āyāmena, paññāsayojanāni vitthārena, paññāsayojanāni ubbedhena, puṇṇā udakassa samatittikā kākapeyyā. Tato puriso kusaggena udakaṃ uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā kusaggena ubbhataṃ, yaṃ vā pokkharaṇiyā udaka’’nti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – pokkharaṇiyā udakaṃ; appamattakaṃ kusaggena udakaṃ ubbhataṃ. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti pokkharaṇiyā udakaṃ upanidhāya kusaggena udakaṃ ubbhata’’nti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、第一合流经

3. Paṭhamasaṃbhejjasuttaṃ
1123PTS 5.461缅 3.401已对照

一千一百二十三、“诸比丘,譬如这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——相合、相会之处,有人从那里取出两个或三个水滴。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——取出的两个或三个水滴,还是合流之水?”“尊者,更多的正是这个,即合流之水;取出的两个或三个水滴是微少的。比起合流之水,取出的两个或三个水滴不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子……乃至……应当致力。”第三[经]。

1123. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, tato puriso dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni, yaṃ vā saṃbhejjaudaka’’nti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – saṃbhejjaudakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti saṃbhejjaudakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、第二合流经

4. Dutiyasaṃbhejjasuttaṃ
1124已对照

一千一百二十四、“诸比丘,譬如这些大河——即恒河、耶牟那、阿夷罗婆提、萨罗由、摩醯——相合、相会之处,那水会趋于遍尽、遍取,除了两个或三个水滴。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——已遍尽、已遍取的合流之水,还是余下的两个或三个水滴?”“尊者,更多的正是合流之水,即已遍尽、已遍取的[水];余下的两个或三个水滴是微少的。比起已遍尽、已遍取的合流之水,余下的两个或三个水滴不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子……乃至……应当致力。”第四[经]。

1124. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, taṃ udakaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā saṃbhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ, yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ saṃbhejjaudakaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti saṃbhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、第一大地经

5. Paṭhamamahāpathavīsuttaṃ
1125PTS 5.462已对照

一千一百二十五、“诸比丘,譬如有人从大地[取出]七个枣核大小的丸子,放置[于一处]。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——放置的七个枣核大小的丸子,还是这大地?”“尊者,更多的正是这个,即大地;放置的七个枣核大小的丸子是微少的。比起大地,放置的七个枣核大小的丸子不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子……乃至……应当致力。”第五[经]。

1125. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāpathaviyā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – mahāpathavī; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāpathaviṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、第二大地经

6. Dutiyamahāpathavīsuttaṃ
1126缅 3.402已对照

一千一百二十六、“诸比丘,譬如大地会趋于遍尽、遍取,除了七个枣核大小的丸子。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——大地已遍尽、已遍取的[部分],还是余下的七个枣核大小的丸子?”“尊者,大地中更多的正是这个,即已遍尽、已遍取的[部分];余下的七个枣核大小的丸子是微少的。比起大地已遍尽、已遍取的[部分],余下的七个枣核大小的丸子不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子……乃至……应当致力。”第六[经]。

1126. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya ṭhapetvā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ, yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ mahāpathaviyā yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、第一大海经

7. Paṭhamamahāsamuddasuttaṃ
1127PTS 5.463已对照

一千一百二十七、“诸比丘,譬如有人从大海取出两个或三个水滴。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——取出的两个或三个水滴,还是大海中的水?”“尊者,更多的正是这个,即大海中的水;取出的两个或三个水滴是微少的。比起大海中的水,取出的两个或三个水滴不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子……乃至……应当致力。”第七[经]。

1127. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāsamuddato dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni, yaṃ vā mahāsamudde udaka’’nti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – mahāsamudde udakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāsamudde udakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、第二大海经

8. Dutiyamahāsamuddasuttaṃ
1128缅 3.403已对照

一千一百二十八、“诸比丘,譬如大海中的水会趋于遍尽、遍取,除了两个或三个水滴。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——大海中已遍尽、已遍取的水,还是余下的两个或三个水滴?”“尊者,更多的正是大海中的水,即已遍尽、已遍取的[水];余下的两个或三个水滴是微少的。比起大海中已遍尽、已遍取的水,余下的两个或三个水滴不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子……乃至……应当致力。”第八[经]。

1128. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamudde udakaṃ parikkhayaṃ [mahāsamuddo parikkhayaṃ (sī. syā. kaṃ.) saṃ. ni. 2.81] pariyādānaṃ gaccheyya ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ, yāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ mahāsamudde udakaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第一山喻经

9. Paṭhamapabbatūpamasuttaṃ
1129PTS 5.464已对照

一千一百二十九、“诸比丘,譬如有人在雪山王[旁]放置七颗芥子大小的石子。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——放置的七颗芥子大小的石子,还是雪山王?”“尊者,更多的正是这个,即雪山王;放置的七颗芥子大小的石子是微少的。比起雪山王,放置的七颗芥子大小的石子不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子……乃至……应当致力。”第九[经]。

1129. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso himavato pabbatarājassa satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā, ayaṃ vā himavā pabbatarājā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ – himavā pabbatarājā; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti himavantaṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa…pe… yogo karaṇīyo’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第二山喻经

10. Dutiyapabbatūpamasuttaṃ
1130PTS 5.465已对照

一千一百三十、“诸比丘,譬如雪山王会趋于遍尽、遍取,除了七颗芥子大小的石子。诸比丘,你们认为怎样?哪一个更多呢——雪山王已遍尽、已遍取的[部分],还是余下的七颗芥子大小的石子?”“尊者,雪山王中更多的正是这个,即已遍尽、已遍取的[部分];余下的七颗芥子大小的石子是微少的。比起雪山王已遍尽、已遍取的[部分],余下的七颗芥子大小的石子不及于计数,不及于比较,不及于分毫。”“诸比丘,正是这样,对于圣弟子、见具足之人、已现观者来说,更多的正是这苦,即已遍尽、已遍取的[苦];所余的是微少的。比起已遍尽、已遍取的先前的苦蕴,[所余的]不及于计数,不及于比较,不及于分毫——即以七次为极限;[他是]如实了知‘此是苦’……乃至……如实了知‘此是导至苦灭之道’者。”

1130. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, himavā pabbatarājā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ – yaṃ vā himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ, yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ himavato pabbatarājassa yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā. Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuparamatā; yo ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti’’.
缅 3.404已对照

“因此,诸比丘,应当致力于‘此是苦’……乃至……应当致力于‘此是导至苦灭之道’。”第十[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṃ dukkha’nti yogo karaṇīyo…pe… ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo’’ti. Dasamaṃ.
已对照

现观品第六。

Abhisamayavaggo chaṭṭho.
已对照

其摄颂——

指甲尖、莲池,合流另二[经];

大地二[经]、大海二[经],以及这两个山喻。

Tassuddānaṃ –
Nakhasikhā pokkharaṇī, saṃbhejja apare duve;
Pathavī dve samuddā dve, dvemā ca pabbatūpamāti.