快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 比丘尼相应 Bhikkhunīsaṃyuttaṃ

本经目录五、比丘尼相应一、阿罗毗迦经二、苏摩经三、翅舍瞿昙弥经四、毗阇耶经五、莲华色经六、遮罗经七、优波遮罗经八、尸利沙遮罗经九、尸罗经十、伐阇罗经《比丘尼相应》完毕。

已对照

五、比丘尼相应

5. Bhikkhunīsaṃyuttaṃ
已对照

一、阿罗毗迦经

1. Āḷavikāsuttaṃ
162PTS 1.128缅 1.129已对照

一百六十二、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,阿罗毗迦(Āḷavikā)比丘尼在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入舍卫城乞食。在舍卫城乞食之后,饭后从乞食处回来,为求远离而前往安陀林。那时,魔波旬想要令阿罗毗迦比丘尼生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令她从远离中退出,来到阿罗毗迦比丘尼之处;到了之后,以偈对阿罗毗迦比丘尼说——

162. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āḷavikā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami vivekatthinī. Atha kho māro pāpimā āḷavikāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo yena āḷavikā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āḷavikaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
已对照

“世间没有出离,你以远离能作什么?

‘‘Natthi nissaraṇaṃ loke, kiṃ vivekena kāhasi;
已对照

享受欲乐吧,免得日后懊悔。”

Bhuñjassu kāmaratiyo, māhu pacchānutāpinī’’ti.
已对照

那时,阿罗毗迦比丘尼这样想:“这说偈的,究竟是人还是非人呢?”那时,阿罗毗迦比丘尼这样想:“这是魔波旬,想要令我生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令我从远离中退出,而说偈。”那时,阿罗毗迦比丘尼知道了“这是魔波旬”之后,以诸偈回答魔波旬——

Atha kho āḷavikāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho āḷavikāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo vivekamhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho āḷavikā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
已对照

“世间有出离,我已以慧善加触证;

‘‘Atthi nissaraṇaṃ loke, paññāya me suphussitaṃ [suphassitaṃ (sī. pī.)];
已对照

放逸者之亲族啊,波旬,你不知那境地。

Pamattabandhu pāpima, na tvaṃ jānāsi taṃ padaṃ.
已对照

“诸欲如矛刺,诸蕴是它们的砧板;

‘‘Sattisūlūpamā kāmā, khandhāsaṃ adhikuṭṭanā;
已对照

你所说的欲乐,对我而言已成不乐。”

Yaṃ tvaṃ kāmaratiṃ brūsi, arati mayha sā ahū’’ti.
PTS 1.129已对照

那时,魔波旬[想]:“阿罗毗迦比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ āḷavikā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

二、苏摩经

2. Somāsuttaṃ
163缅 1.130已对照

一百六十三、因缘在舍卫城。那时,苏摩比丘尼(somā bhikkhunī)于上午着衣持钵与衣,为行乞而入舍卫城。在舍卫城行乞、食后从行乞归来,便往安陀林(andhavana)去,为度日间。入了安陀林,在某一树下为度日间而坐。那时,魔波旬想要令苏摩比丘尼生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令[她]从定中退失,来到苏摩比丘尼之处;到了之后,以偈对苏摩比丘尼说——

“那诸仙人所应到达的、难以企及的境地,

那不是具两指之慧的女人所能到达的。”

那时,苏摩比丘尼心中这样想:“这说偈的究竟是谁,是人还是非人?”那时,苏摩比丘尼心中这样想:“这是魔波旬,想要令我生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令我从定中退失,[而]说偈。”那时,苏摩比丘尼知道了“这是魔波旬”之后,以诸偈回答魔波旬——

“女人之性又能作什么?当心已善得定,

当智正转起,[于]正确观法者[有何妨碍]。

“凡对谁确会有这样[的想]:‘我是女人’,或‘[我是]男人’,

或[认为]‘我是’其他任何[东西],魔才值得对那[人]说[话]。”

那时,魔波旬[想]:“苏摩比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

163. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho somā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā somāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena somā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā somaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘Yaṃ taṃ isīhi pattabbaṃ, ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ;
Na taṃ dvaṅgulapaññāya, sakkā pappotumitthiyā’’ti.
Atha kho somāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho somāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho somā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
‘‘Itthibhāvo kiṃ kayirā, cittamhi susamāhite;
Ñāṇamhi vattamānamhi, sammā dhammaṃ vipassato.
‘‘Yassa nūna siyā evaṃ, itthāhaṃ purisoti vā;
Kiñci vā pana aññasmi [asmīti (syā. kaṃ. pī.)], taṃ māro vattumarahatī’’ti.
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ somā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

三、翅舍瞿昙弥经

3. Kisāgotamīsuttaṃ
164PTS 1.130缅 1.131已对照

一百六十四、因缘在舍卫城。那时,翅舍瞿昙弥比丘尼(kisāgotamī bhikkhunī)于上午着衣持钵与衣,为行乞而入舍卫城。在舍卫城行乞、食后从行乞归来,便往安陀林去,为度日间。入了安陀林,在某一树下为度日间而坐。那时,魔波旬想要令翅舍瞿昙弥比丘尼生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令[她]从定中退失,来到翅舍瞿昙弥比丘尼之处;到了之后,以偈对翅舍瞿昙弥比丘尼说——

164. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho kisāgotamī bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami, divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā kisāgotamiyā bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena kisāgotamī bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kisāgotamiṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
已对照

“你为何像丧子的人一样,独自一人,面带哭容?

‘‘Kiṃ nu tvaṃ mataputtāva, ekamāsi rudammukhī;
已对照

独自进入林中,你是在寻求男人吗?”

Vanamajjhagatā ekā, purisaṃ nu gavesasī’’ti.
已对照

那时,翅舍瞿昙弥比丘尼心中这样想:“这说偈的究竟是谁,是人还是非人?”那时,翅舍瞿昙弥比丘尼心中这样想:“这是魔波旬,想要令我生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令我从定中退失,[而]说偈。”

Atha kho kisāgotamiyā bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho kisāgotamiyā bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti.
已对照

那时,翅舍瞿昙弥比丘尼知道了“这是魔波旬”之后,以诸偈回答魔波旬——

Atha kho kisāgotamī bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
已对照

“我是已彻底丧子者,男人也以此为终;

‘‘Accantaṃ mataputtāmhi, purisā etadantikā;
已对照

我不忧愁,我不哭泣,贤友,我不怕你。

Na socāmi na rodāmi, na taṃ bhāyāmi āvuso.
已对照

“于一切处,喜已被摧毁,黑暗之聚已被破裂;

‘‘Sabbattha vihatā nandī, tamokkhandho padālito;
已对照

战胜了死[王]的军队,我无漏而住。”

Jetvāna maccuno [jetvā namucino (sī.)] senaṃ, viharāmi anāsavā’’ti.
已对照

那时,魔波旬[想]:“翅舍瞿昙弥比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ kisāgotamī bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

四、毗阇耶经

4. Vijayāsuttaṃ
165已对照

一百六十五、因缘在舍卫城。那时,毗阇耶比丘尼(vijayā bhikkhunī)于上午着衣……乃至……在某一树下为度日间而坐。那时,魔波旬想要令毗阇耶比丘尼生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令[她]从定中退失,来到毗阇耶比丘尼之处;到了之后,以偈对毗阇耶比丘尼说——

165. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho vijayā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā vijayāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vijayā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vijayaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
PTS 1.131缅 1.132已对照

“你年轻又美貌,我也是年轻的少年;

‘‘Daharā tvaṃ rūpavatī, ahañca daharo susu;
已对照

以五支的乐器,来吧,圣尼,让我们同享欢乐。”

Pañcaṅgikena turiyena, ehayyebhiramāmase’’ti [ehi ayye ramāmaseti (sī.)].
已对照

那时,毗阇耶比丘尼心中这样想:“这说偈的究竟是谁,是人还是非人?”那时,毗阇耶比丘尼心中这样想:“这是魔波旬,想要令我生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令我从定中退失,[而]说偈。”那时,毗阇耶比丘尼知道了“这是魔波旬”之后,以诸偈回答魔波旬——

Atha kho vijayāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho vijayāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho vijayā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
已对照

“色、声、味、香,以及悦意的触,

‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā;
已对照

我都交还给你,魔啊,我不需要那些。

Niyyātayāmi tuyheva, māra nāhaṃ tenatthikā.
已对照

“对这腐坏之身——会破坏的、易毁坏的[身],

‘‘Iminā pūtikāyena, bhindanena pabhaṅgunā;
已对照

我厌恶、我惭愧;欲爱已被根除。

Aṭṭīyāmi harāyāmi, kāmataṇhā samūhatā.
已对照

“凡趋向色[界]的众生,以及凡住于无色[界]者,

‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino [āruppaṭṭhāyino (sī. pī.)];
已对照

以及寂静的等至——于一切处,黑暗已被摧毁。”

Yā ca santā samāpatti, sabbattha vihato tamo’’ti.
已对照

那时,魔波旬[想]:“毗阇耶比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ vijayā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

五、莲华色经

5. Uppalavaṇṇāsuttaṃ
166PTS 1.132缅 1.133已对照

一百六十六、因缘在舍卫城。那时,莲华色比丘尼(uppalavaṇṇā bhikkhunī)于上午着衣……乃至……站在某一棵花开繁盛的娑罗树下。那时,魔波旬想要令莲华色比丘尼生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令[她]从定中退失,来到莲华色比丘尼之处;到了之后,以偈对莲华色比丘尼说——

“比丘尼,你来到顶上花开繁盛的[娑罗树],

独自一人站在娑罗树下;

而且没有与你[相比]的第二种容色,

愚人,你不怕那些浪荡子吗?”

那时,莲华色比丘尼心中这样想:“这说偈的究竟是谁,是人还是非人?”那时,莲华色比丘尼心中这样想:“这是魔波旬,想要令我生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令我从定中退失,[而]说偈。”那时,莲华色比丘尼知道了“这是魔波旬”之后,以诸偈回答魔波旬——

“即使有十万个浪荡子,

来到这里,也会像你一样;

我一毛不动,我不惊惧,

魔啊,即使独自一人,我也不怕你。

“我[能]在此隐没,或进入你的腹中;

即使我站在[你的]两睫之间,你也看不见我。

“于心我已得自在,诸神足已善修习;

我已从一切系缚解脱,贤友,我不怕你。”

那时,魔波旬[想]:“莲华色比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

166. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ supupphitasālarukkhamūle aṭṭhāsi. Atha kho māro pāpimā uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena uppalavaṇṇā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā uppalavaṇṇaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘Supupphitaggaṃ upagamma bhikkhuni,
Ekā tuvaṃ tiṭṭhasi sālamūle;
Na catthi te dutiyā vaṇṇadhātu,
Bāle na tvaṃ bhāyasi dhuttakāna’’nti.
Atha kho uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho uppalavaṇṇāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho uppalavaṇṇā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
‘‘Sataṃ sahassānipi dhuttakānaṃ,
Idhāgatā tādisakā bhaveyyuṃ;
Lomaṃ na iñjāmi na santasāmi,
Na māra bhāyāmi tamekikāpi.
‘‘Esā antaradhāyāmi, kucchiṃ vā pavisāmi te;
Pakhumantarikāyampi, tiṭṭhantiṃ maṃ na dakkhasi.
‘‘Cittasmiṃ vasībhūtāmhi, iddhipādā subhāvitā;
Sabbabandhanamuttāmhi, na taṃ bhāyāmi āvuso’’ti.
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ uppalavaṇṇā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

六、遮罗经

6. Cālāsuttaṃ
167PTS 1.133缅 1.134已对照

一百六十七、因缘在舍卫城。那时,遮罗比丘尼(cālā bhikkhunī)于上午着衣……乃至……在某一树下为度日间而坐。那时,魔波旬来到遮罗比丘尼之处;到了之后,对遮罗比丘尼这样说——“比丘尼,你不喜好什么?”“贤友,我不喜好生。”

“你为何不喜好生?已生者受用诸欲;

是谁劝导你这[见]:‘不要喜好生’,比丘尼?”

“已生者有死,已生者触及诸苦——

系缚、杀戮、逼恼,所以我不喜好生。

“佛陀开示了超越生之法,

为了舍断一切苦,他令我安立于真实。

“凡趋向色[界]的众生,以及凡住于无色[界]者,

不了知灭,他们将再来[入]再有。”

那时,魔波旬[想]:“遮罗比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

167. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho cālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena cālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā cālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu tvaṃ, bhikkhuni, na rocesī’’ti? ‘‘Jātiṃ khvāhaṃ, āvuso, na rocemī’’ti.
‘‘Kiṃ nu jātiṃ na rocesi, jāto kāmāni bhuñjati;
Ko nu taṃ idamādapayi, jātiṃ mā roca [mā rocesi (sī. pī.)] bhikkhunī’’ti.
‘‘Jātassa maraṇaṃ hoti, jāto dukkhāni phussati [passati (sī. pī.)];
Bandhaṃ vadhaṃ pariklesaṃ, tasmā jātiṃ na rocaye.
‘‘Buddho dhammamadesesi, jātiyā samatikkamaṃ;
Sabbadukkhappahānāya, so maṃ sacce nivesayi.
‘‘Ye ca rūpūpagā sattā, ye ca arūpaṭṭhāyino;
Nirodhaṃ appajānantā, āgantāro punabbhava’’nti.
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ cālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

七、优波遮罗经

7. Upacālāsuttaṃ
168已对照

一百六十八、因缘在舍卫城。那时,优波遮罗比丘尼(upacālā bhikkhunī)于上午着衣……乃至……在某一树下为度日间而坐。那时,魔波旬来到优波遮罗比丘尼之处;到了之后,对优波遮罗比丘尼这样说——“比丘尼,你想要生于何处?”“贤友,我不想要生于任何处。”

168. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho upacālā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena upacālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā upacālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kattha nu tvaṃ, bhikkhuni, uppajjitukāmā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, katthaci uppajjitukāmā’’ti.
已对照

“三十三天与夜摩天,以及兜率天诸天神,

‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;
已对照

化乐天诸天,以及那些[他化]自在的诸天;

Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;
已对照

你当将心向往那里,你将领受欢乐。”

Tattha cittaṃ paṇidhehi, ratiṃ paccanubhossasī’’ti.
已对照

“三十三天与夜摩天,以及兜率天诸天神,

‘‘Tāvatiṃsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā;
已对照

化乐天诸天,以及那些[他化]自在的诸天;

Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino;
已对照

他们被欲之系缚所缚,又将落入魔的支配。

Kāmabandhanabaddhā te, enti māravasaṃ puna.
已对照

“一切世间已被点燃,一切世间已被熏燃;

‘‘Sabbo ādīpito [sabbova āditto (syā. kaṃ.)] loko, sabbo loko padhūpito;
已对照

一切世间在燃烧,一切世间在震动。

Sabbo pajjalito [pajjalito (sabbattha)] loko, sabbo loko pakampito.
已对照

“[那]不震动、不燃烧,非凡夫所亲近,

‘‘Akampitaṃ apajjalitaṃ [acalitaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)], aputhujjanasevitaṃ;
已对照

魔所不能到之处——我的意乐于那里。”

Agati yattha mārassa, tattha me nirato mano’’ti.
已对照

那时,魔波旬[想]:“优波遮罗比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ upacālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

八、尸利沙遮罗经

8. Sīsupacālāsuttaṃ
169缅 1.135已对照

一百六十九、因缘在舍卫城。那时,尸利沙遮罗比丘尼(sīsupacālā bhikkhunī)于上午着衣……乃至……在某一树下为度日间而坐。那时,魔波旬来到尸利沙遮罗比丘尼之处;到了之后,对尸利沙遮罗比丘尼这样说——“比丘尼,你喜好谁的外道(pāsaṇḍa)?”“贤友,我不喜好任何人的外道。”

169. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho sīsupacālā [sīsūpacālā (sī.)] bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā …pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā yena sīsupacālā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sīsupacālaṃ bhikkhuniṃ etadavoca – ‘‘kassa nu tvaṃ, bhikkhuni, pāsaṇḍaṃ rocesī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, kassaci pāsaṇḍaṃ rocemī’’ti.
已对照

“你为谁而剃了头?你看起来像个沙门尼,

‘‘Kaṃ nu uddissa muṇḍāsi, samaṇī viya dissasi;
已对照

却又不喜好外道,你为何如此愚痴地行走?”

Na ca rocesi pāsaṇḍaṃ, kimiva carasi momūhā’’ti.
已对照

“此之外的诸外道,他们沉陷于诸见;

‘‘Ito bahiddhā pāsaṇḍā, diṭṭhīsu pasīdanti te;
已对照

我不喜好他们的法,他们不善巧于法。

Na tesaṃ dhammaṃ rocemi, te dhammassa akovidā.
PTS 1.134已对照

“有一位生于释迦族的佛陀,无与伦比;

‘‘Atthi sakyakule jāto, buddho appaṭipuggalo;
已对照

一切胜者、驱魔者,于一切处不败。

Sabbābhibhū māranudo, sabbatthamaparājito.
已对照

“于一切处解脱、无所依止,具眼者见一切;

‘‘Sabbattha mutto asito, sabbaṃ passati cakkhumā;
已对照

已达一切业之灭尽,于所依之灭尽中解脱;

Sabbakammakkhayaṃ patto, vimutto upadhisaṅkhaye;
已对照

那位世尊是我的导师,我喜好他的教法。”

So mayhaṃ bhagavā satthā, tassa rocemi sāsana’’nti.
已对照

那时,魔波旬[想]:“尸利沙遮罗比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ sīsupacālā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

九、尸罗经

9. Selāsuttaṃ
170缅 1.136已对照

一百七十、因缘在舍卫城。那时,尸罗比丘尼(selā bhikkhunī)于上午着衣……乃至……在某一树下为度日间而坐。那时,魔波旬想要令尸罗比丘尼生起怖畏、惊愕、身毛竖立……乃至……以偈对尸罗比丘尼说——

“这形体是谁所造?形体的作者在哪里?

形体在哪里生起?形体在哪里灭去?”

那时,尸罗比丘尼心中这样想:“这说偈的究竟是谁,是人还是非人?”那时,尸罗比丘尼心中这样想:“这是魔波旬,想要令我生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令我从定中退失,[而]说偈。”那时,尸罗比丘尼知道了“这是魔波旬”之后,以诸偈回答魔波旬——

“这形体非自己所作,这苦患非他人所作;

缘因而生成,由因之坏而灭去。

“犹如某一粒种子,播在田里而生长,

依于地味,以及湿润——那两者。

“如是,诸蕴与诸界,以及这六处,

缘因而生成,由因之坏而灭去。”

那时,魔波旬[想]:“尸罗比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

170. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho selā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā…pe… aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā selāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo…pe… selaṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
‘‘Kenidaṃ pakataṃ bimbaṃ, kvanu [kvannu (sī. pī.), kvaci (syā. kaṃ. ka.)] bimbassa kārako;
Kvanu bimbaṃ samuppannaṃ, kvanu bimbaṃ nirujjhatī’’ti.
Atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho selāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho selā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
‘‘Nayidaṃ attakataṃ [nayidaṃ pakataṃ (syā. kaṃ.)] bimbaṃ, nayidaṃ parakataṃ [nayidaṃ pakataṃ (syā. kaṃ.)] aghaṃ;
Hetuṃ paṭicca sambhūtaṃ, hetubhaṅgā nirujjhati.
‘‘Yathā aññataraṃ bījaṃ, khette vuttaṃ virūhati;
Pathavīrasañcāgamma, sinehañca tadūbhayaṃ.
‘‘Evaṃ khandhā ca dhātuyo, cha ca āyatanā ime;
Hetuṃ paṭicca sambhūtā, hetubhaṅgā nirujjhare’’ti.
Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ selā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

十、伐阇罗经

10. Vajirāsuttaṃ
171PTS 1.135已对照

一百七十一、因缘在舍卫城。那时,伐阇罗比丘尼(vajirā bhikkhunī)于上午着衣持钵与衣,为行乞而入舍卫城。在舍卫城行乞、食后从行乞归来,便往安陀林去,为度日间。入了安陀林,在某一树下为度日间而坐。那时,魔波旬想要令伐阇罗比丘尼生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令[她]从定中退失,来到伐阇罗比丘尼之处;到了之后,以偈对伐阇罗比丘尼说——

171. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho vajirā bhikkhunī pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena andhavanaṃ tenupasaṅkami divāvihārāya. Andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi. Atha kho māro pāpimā vajirāya bhikkhuniyā bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo yena vajirā bhikkhunī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vajiraṃ bhikkhuniṃ gāthāya ajjhabhāsi –
已对照

“这众生是谁所造?众生的作者在哪里?

‘‘Kenāyaṃ pakato satto, kuvaṃ sattassa kārako;
已对照

众生在哪里生起?众生在哪里灭去?”

Kuvaṃ satto samuppanno, kuvaṃ satto nirujjhatī’’ti.
缅 1.137已对照

那时,伐阇罗比丘尼心中这样想:“这说偈的究竟是谁,是人还是非人?”那时,伐阇罗比丘尼心中这样想:“这是魔波旬,想要令我生起怖畏、惊愕、身毛竖立,想要令我从定中退失,[而]说偈。”那时,伐阇罗比丘尼知道了“这是魔波旬”之后,以诸偈回答魔波旬——

Atha kho vajirāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘ko nu khvāyaṃ manusso vā amanusso vā gāthaṃ bhāsatī’’ti? Atha kho vajirāya bhikkhuniyā etadahosi – ‘‘māro kho ayaṃ pāpimā mama bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃsaṃ uppādetukāmo samādhimhā cāvetukāmo gāthaṃ bhāsatī’’ti. Atha kho vajirā bhikkhunī ‘‘māro ayaṃ pāpimā’’ iti viditvā, māraṃ pāpimantaṃ gāthāhi paccabhāsi –
已对照

“你为何认取‘众生’?魔啊,这是你的见执吗?

‘‘Kiṃ nu sattoti paccesi, māra diṭṭhigataṃ nu te;
已对照

这是纯粹的诸行之聚,于此不得众生。

Suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati.
已对照

“犹如由诸支的组合,而有‘车’这一语;

‘‘Yathā hi aṅgasambhārā, hoti saddo ratho iti;
已对照

如是诸蕴存在时,而有‘众生’这一世俗[之称]。

Evaṃ khandhesu santesu, hoti sattoti sammuti [sammati (syā. kaṃ.)].
已对照

“生成的唯是苦,苦住立而又消逝;

‘‘Dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti ca;
已对照

除了苦,没有[别的]生成;除了苦,没有别的灭去。”

Nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhatī’’ti.
已对照

那时,魔波旬[想]:“伐阇罗比丘尼知道我了。”——痛苦、忧恼,就在那里隐没了。

Atha kho māro pāpimā ‘‘jānāti maṃ vajirā bhikkhunī’’ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
已对照

《比丘尼相应》完毕。

Bhikkhunīsaṃyuttaṃ samattaṃ.
已对照

其摄颂——

阿罗毗迦与苏摩,翅舍瞿昙弥与毗阇耶;

莲华色与遮罗,优波遮罗与尸利沙遮罗;

尸罗、伐阇罗,这些是十[经]。

Tassuddānaṃ –
Āḷavikā ca somā ca, gotamī vijayā saha;
Uppalavaṇṇā ca cālā, upacālā sīsupacālā ca;
Selā vajirāya te dasāti.