快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 根相应·六根品 3. Chaḷindriyavaggo

本经目录三、六根品一、后有经二、命根经三、已知根经四、一种子者经五、纯粹经六、须陀洹经七、阿罗汉经八、正觉者经九、第一沙门婆罗门经十、第二沙门婆罗门经六根品第三。

已对照

三、六根品

3. Chaḷindriyavaggo
已对照

一、后有经

1. Punabbhavasuttaṃ
491PTS 5.204已对照

四百九十一、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根……乃至……慧根。诸比丘,只要我还未如实证知这五根的集起、灭没、味著、过患与出离,诸比丘,我就未曾自称于有天、有魔、有梵天的世间,于有沙门婆罗门、有天与人的人众之中,已现正觉无上正等正觉。诸比丘,而当我如实证知了这五根的集起、灭没、味著、过患与出离时,诸比丘,我才自称于有天、有魔、有梵天的世间,于有沙门婆罗门、有天与人的人众之中,已现正觉无上正等正觉。而我生起了智与见:‘我的解脱不动摇,这是最后一生,如今不再有后有。’”第一[经]。

491. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ…pe… paññindriyaṃ. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ [abhisambuddho paccaññāsiṃ (sī. syā. kaṃ.)]. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti [cetovimutti (sī. pī. ka.)], ayamantimā jāti, natthidāni punabbhavo’’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、命根经

2. Jīvitindriyasuttaṃ
492缅 3.180已对照

四百九十二、“诸比丘,有这三根。哪三[根]呢?女根、男根、命根——诸比丘,这就是三根。”第二[经]。

492. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni tīṇi? Itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi indriyānī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、已知根经

3. Aññindriyasuttaṃ
493已对照

四百九十三、“诸比丘,有这三根。哪三[根]呢?未知当知根、已知根、具知根——诸比丘,这就是三根。”第三[经]。

493. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni tīṇi? Anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ – imāni kho, bhikkhave, tīṇi indriyānī’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、一种子者经

4. Ekabījīsuttaṃ
494PTS 5.205已对照

四百九十四、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根……乃至……慧根——诸比丘,这就是五根。诸比丘,由于这五根的完成、圆满,成为阿罗汉;以比那更软的[根],成为中般涅槃者;以比那更软的[根],成为生般涅槃者;以比那更软的[根],成为无行般涅槃者;以比那更软的[根],成为有行般涅槃者;以比那更软的[根],成为上流至色究竟者;以比那更软的[根],成为斯陀含;以比那更软的[根],成为一种子者;以比那更软的[根],成为家家者;以比那更软的[根],成为极七有者;以比那更软的[根],成为随法行者;以比那更软的[根],成为随信行者。”第四[经]。

494. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ…pe… paññindriyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañcindriyāni. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ indriyānaṃ samattā paripūrattā arahaṃ hoti, tato mudutarehi antarāparinibbāyī hoti, tato mudutarehi upahaccaparinibbāyī hoti, tato mudutarehi asaṅkhāraparinibbāyī hoti, tato mudutarehi sasaṅkhāraparinibbāyī hoti, tato mudutarehi uddhaṃsoto hoti akaniṭṭhagāmī, tato mudutarehi sakadāgāmī hoti, tato mudutarehi ekabījī [ekabīji (ka.)] hoti, tato mudutarehi kolaṃkolo hoti, tato mudutarehi sattakkhattuparamo hoti, tato mudutarehi dhammānusārī hoti, tato mudutarehi saddhānusārī hotī’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、纯粹经

5. Suddhakasuttaṃ
495已对照

四百九十五、“诸比丘,有这六根。哪六[根]呢?眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根——诸比丘,这就是六根。”第五[经]。

495. ‘‘Chayimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni cha? Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ – imāni kho, bhikkhave, cha indriyānī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、须陀洹经

6. Sotāpannasuttaṃ
496已对照

四百九十六、“诸比丘,有这六根。哪六[根]呢?眼根……乃至……意根。诸比丘,当圣弟子如实了知这六根的集起、灭没、味著、过患与出离时,诸比丘,这称为须陀洹、不堕恶趣、[趣向]决定、以正觉为归趣的圣弟子。”第六[经]。

496. ‘‘Chayimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni cha? Cakkhundriyaṃ…pe… manindriyaṃ. Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako imesaṃ channaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、阿罗汉经

7. Arahantasuttaṃ
497缅 3.181已对照

四百九十七、“诸比丘,有这六根。哪六[根]呢?眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根。诸比丘,当比丘如实知道这六根的集起、灭没、味著、过患与出离之后,以不执取而解脱时,诸比丘,这称为‘阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘’。”第七[经]。

497. ‘‘Chayimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni cha? Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu imesaṃ channaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādāvimutto hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ‘bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto’’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、正觉者经

8. Sambuddhasuttaṃ
498PTS 5.206已对照

四百九十八、“诸比丘,有这六根。哪六[根]呢?眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根。诸比丘,只要我还未如实证知这六根的集起、灭没、味著、过患与出离,诸比丘,我就未曾自称于有天、有魔、有梵天的世间,于有沙门婆罗门、有天与人的人众之中,已现正觉无上正等正觉。诸比丘,而当我如实证知了这六根的集起、灭没、味著、过患与出离时,诸比丘,我才自称于有天、有魔、有梵天的世间,于有沙门婆罗门、有天与人的人众之中,已现正觉无上正等正觉。而我生起了智与见:‘我的解脱不动摇,这是最后一生,如今不再有后有。’”第八[经]。

498. ‘‘Chayimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni cha? Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ. Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ channaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassa maṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imesaṃ channaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya ‘anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthidāni punabbhavo’’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第一沙门婆罗门经

9. Paṭhamasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
499缅 3.182已对照

四百九十九、“诸比丘,有这六根。哪六[根]呢?眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根。诸比丘,凡任何沙门或婆罗门,不如实了知这六根的集起、灭没、味著、过患与出离,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既不是沙门中被认可为沙门者,也不是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也不于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标或婆罗门性的目标。”“诸比丘,而凡任何沙门或婆罗门,如实了知这六根的集起、灭没、味著、过患与出离,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既是沙门中被认可为沙门者,也是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标与婆罗门性的目标。”第九[经]。

499. ‘‘Chayimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni cha? Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ channaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’. ‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ channaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第二沙门婆罗门经

10. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
500已对照

五百、“诸比丘,凡任何沙门或婆罗门,不了知眼根,不了知眼根之集起,不了知眼根之灭,不了知导至眼根灭之道;耳根……乃至……鼻根……乃至……舌根……乃至……身根……乃至……不了知意根,不了知意根之集起,不了知意根之灭,不了知导至意根灭之道。诸比丘,那些[人]在我[看来]既不是……乃至……自己以证智作证、成就并住。

500. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā cakkhundriyaṃ nappajānanti, cakkhundriyasamudayaṃ nappajānanti, cakkhundriyanirodhaṃ nappajānanti, cakkhundriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti; sotindriyaṃ…pe… ghānindriyaṃ…pe… jivhindriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ…pe… manindriyaṃ nappajānanti, manindriyasamudayaṃ nappajānanti, manindriyanirodhaṃ nappajānanti, manindriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti. Na me te, bhikkhave…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.
PTS 5.207已对照

“诸比丘,而凡任何沙门或婆罗门,了知眼根,了知眼根之集起,了知眼根之灭,了知导至眼根灭之道;耳根……乃至……鼻根……乃至……舌根……乃至……身根……乃至……了知意根,了知意根之集起,了知意根之灭,了知导至意根灭之道,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既是沙门中被认可为沙门者,也是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标与婆罗门性的目标。”第十[经]。

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā cakkhundriyaṃ pajānanti, cakkhundriyasamudayaṃ pajānanti, cakkhundriyanirodhaṃ pajānanti, cakkhundriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, sotindriyaṃ…pe… ghānindriyaṃ…pe… jivhindriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ…pe… manindriyaṃ pajānanti, manindriyasamudayaṃ pajānanti, manindriyanirodhaṃ pajānanti, manindriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

六根品第三。

Chaḷindriyavaggo tatiyo.
已对照

其摄颂——

后有、命根、已知根,一种子者与纯粹;

须陀洹、阿罗汉、正觉者,以及两[经]沙门婆罗门。

Tassuddānaṃ –
Punabbhavo jīvitaññāya, ekabījī ca suddhakaṃ;
Soto arahasambuddho, dve ca samaṇabrāhmaṇāti.