快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 根相应·纯粹品 1. Suddhikavaggo

本经目录四、根相应一、纯粹品一、纯粹经二、第一须陀洹经三、第二须陀洹经四、第一阿罗汉经五、第二阿罗汉经六、第一沙门婆罗门经七、第二沙门婆罗门经八、应见经九、第一分别经十、第二分别经纯粹品第一。

已对照未对底本

四、根相应

已对照

一、纯粹品

1. Suddhikavaggo
已对照

一、纯粹经

1. Suddhikasuttaṃ
471PTS 5.193缅 3.170已对照

四百七十一、因缘在舍卫城。“诸比丘,有这五根(indriya)。哪五[根]呢?信根、精进根、念根、定根、慧根——诸比丘,这就是五根。”第一[经]。

471. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañcindriyānī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、第一须陀洹经

2. Paṭhamasotāpannasuttaṃ
472已对照

四百七十二、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根、精进根、念根、定根、慧根。诸比丘,当圣弟子如实了知这五根的味著(assāda)、过患(ādīnava)与出离(nissaraṇa)时,诸比丘,这称为须陀洹、不堕恶趣、[趣向]决定、以正觉为归趣的圣弟子。”第二[经]。

472. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ assādañca [samudayañca atthaṅgamañca assādañca (syā. kaṃ. pī. ka.) saṃ. ni. 2.175] ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、第二须陀洹经

3. Dutiyasotāpannasuttaṃ
473PTS 5.194已对照

四百七十三、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根、精进根、念根、定根、慧根。诸比丘,当圣弟子如实了知这五根的集起、灭没、味著、过患与出离时,诸比丘,这称为须陀洹、不堕恶趣、[趣向]决定、以正觉为归趣的圣弟子。”第三[经]。

473. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、第一阿罗汉经

4. Paṭhamaarahantasuttaṃ
474缅 3.171已对照

四百七十四、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根、精进根、念根、定根、慧根。诸比丘,当圣弟子如实知道这五根的味著、过患与出离之后,以不执取而解脱时,诸比丘,这称为阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘。”第四[经]。

474. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ assādañca [samudayañca atthaṅgamañca assādañca (syā. kaṃ. pī. ka.) saṃ. ni. 2.175] ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādāvimutto hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、第二阿罗汉经

5. Dutiyaarahantasuttaṃ
475已对照

四百七十五、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根、精进根、念根、定根、慧根。诸比丘,当比丘如实知道这五根的集起、灭没、味著、过患与出离之后,以不执取而解脱时,诸比丘,这称为阿罗汉、诸漏已尽、[梵行]已立、所作已办、重担已卸、己利已达、有结已尽、以正智解脱的比丘。”第五[经]。

475. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. Yato kho, bhikkhave, bhikkhu imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādāvimutto hoti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññā vimutto’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、第一沙门婆罗门经

6. Paṭhamasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
476PTS 5.195已对照

四百七十六、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根……乃至……慧根。诸比丘,凡任何沙门或婆罗门不如实了知这五根的味著、过患与出离,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既不是沙门中被认可为沙门者,也不是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也不于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标或婆罗门性的目标。

476. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ…pe… paññindriyaṃ. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.
已对照

“诸比丘,而凡任何沙门或婆罗门如实了知这五根的集起、灭没、味著、过患与出离,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既是沙门中被认可为沙门者,也是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标与婆罗门性的目标。”第六[经]。

‘‘Ye ca kho keci [ye ca kho te (syā. kaṃ. ka.) saṃ. ni. 2.174], bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ pañcannaṃ indriyānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、第二沙门婆罗门经

7. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
477缅 3.172已对照

四百七十七、“诸比丘,凡任何沙门或婆罗门,不了知信根,不了知信根之集起,不了知信根之灭,不了知导至信根灭之道;不了知精进根……乃至……不了知念根……乃至……不了知定根……乃至……不了知慧根,不了知慧根之集起,不了知慧根之灭,不了知导至慧根灭之道,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既不是沙门中被认可为沙门者,也不是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也不于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标或婆罗门性的目标。

477. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā saddhindriyaṃ nappajānanti, saddhindriyasamudayaṃ nappajānanti, saddhindriyanirodhaṃ nappajānanti, saddhindriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti; vīriyindriyaṃ nappajānanti…pe… satindriyaṃ nappajānanti …pe… samādhindriyaṃ nappajānanti…pe… paññindriyaṃ nappajānanti, paññindriyasamudayaṃ nappajānanti, paññindriyanirodhaṃ nappajānanti, paññindriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.
PTS 5.196已对照

“诸比丘,而凡任何沙门或婆罗门,了知信根,了知信根之集起,了知信根之灭,了知导至信根灭之道;了知精进根,了知精进根之集起,了知精进根之灭,了知导至精进根灭之道;了知念根……乃至……了知定根……乃至……了知慧根,了知慧根之集起,了知慧根之灭,了知导至慧根灭之道,诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既是沙门中被认可为沙门者,也是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标与婆罗门性的目标。”第七[经]。

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā saddhindriyaṃ pajānanti, saddhindriyasamudayaṃ pajānanti, saddhindriyanirodhaṃ pajānanti, saddhindriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti; vīriyindriyaṃ pajānanti, vīriyindriyasamudayaṃ pajānanti, vīriyindriyanirodhaṃ pajānanti, vīriyindriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti; satindriyaṃ pajānanti…pe… samādhindriyaṃ pajānanti…pe… paññindriyaṃ pajānanti, paññindriyasamudayaṃ pajānanti, paññindriyanirodhaṃ pajānanti, paññindriyanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、应见经

8. Daṭṭhabbasuttaṃ
478已对照

四百七十八、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根……乃至……慧根。而诸比丘,信根应当在何处见到呢?应当在四须陀洹支中见到信根。而诸比丘,精进根应当在何处见到呢?应当在四正勤中见到精进根。而诸比丘,念根应当在何处见到呢?应当在四念处中见到念根。而诸比丘,定根应当在何处见到呢?应当在四禅中见到定根。而诸比丘,慧根应当在何处见到呢?应当在四圣谛中见到慧根。诸比丘,这就是五根。”第八[经]。

478. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ…pe… paññindriyaṃ. Kattha ca, bhikkhave, saddhindriyaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu sotāpattiyaṅgesu – ettha saddhindriyaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, vīriyindriyaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu sammappadhānesu – ettha vīriyindriyaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, satindriyaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu satipaṭṭhānesu – ettha satindriyaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, samādhindriyaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu jhānesu – ettha samādhindriyaṃ daṭṭhabbaṃ. Kattha ca, bhikkhave, paññindriyaṃ daṭṭhabbaṃ? Catūsu ariyasaccesu – ettha paññindriyaṃ daṭṭhabbaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañcindriyānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第一分别经

9. Paṭhamavibhaṅgasuttaṃ
479PTS 5.197缅 3.173已对照

四百七十九、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根……乃至……慧根。诸比丘,什么是信根呢?诸比丘,在此,圣弟子有信,信如来的正觉:‘那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。’——诸比丘,这称为信根。

479. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ…pe… paññindriyaṃ. Katamañca, bhikkhave, saddhindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti – idaṃ vuccati, bhikkhave, saddhindriyaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是精进根呢?诸比丘,在此,圣弟子为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担——诸比丘,这称为精进根。

‘‘Katamañca, bhikkhave, vīriyindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu – idaṃ vuccati, bhikkhave, vīriyindriyaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是念根呢?诸比丘,在此,圣弟子是具念者,具足最上的念与审慎,对久远以前所作的、久远以前所说的也能忆念、随念——诸比丘,这称为念根。

‘‘Katamañca, bhikkhave, satindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā – idaṃ vuccati, bhikkhave, satindriyaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是定根呢?诸比丘,在此,圣弟子以舍遣为所缘而得定,得心一境性——诸比丘,这称为定根。

‘‘Katamañca, bhikkhave, samādhindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako vossaggārammaṇaṃ karitvā labhati samādhiṃ, labhati cittassa ekaggataṃ – idaṃ vuccati, bhikkhave, samādhindriyaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是慧根呢?诸比丘,在此,圣弟子是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]——诸比丘,这称为慧根。诸比丘,这就是五根。”第九[经]。

‘‘Katamañca, bhikkhave, paññindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya, sammā dukkhakkhayagāminiyā – idaṃ vuccati, bhikkhave, paññindriyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañcindriyānī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第二分别经

10. Dutiyavibhaṅgasuttaṃ
480已对照

四百八十、“诸比丘,有这五根。哪五[根]呢?信根……乃至……慧根。诸比丘,什么是信根呢?诸比丘,在此,圣弟子有信,信如来的正觉:‘那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。’——诸比丘,这称为信根。

480. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni. Katamāni pañca? Saddhindriyaṃ…pe… paññindriyaṃ. Katamañca, bhikkhave, saddhindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti – idaṃ vuccati, bhikkhave, saddhindriyaṃ.
PTS 5.198缅 3.174已对照

“诸比丘,什么是精进根呢?诸比丘,在此,圣弟子为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。他为令未生的恶不善法不生,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为舍断已生的恶不善法,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为令未生的善法生起,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为令已生的善法住立、不忘失、增多、广大、由修习而圆满,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤——诸比丘,这称为精进根。

‘‘Katamañca, bhikkhave, vīriyindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. So anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati; uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā [samāpattiyā (syā. kaṃ. ka.)] asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati – idaṃ vuccati, bhikkhave, vīriyindriyaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是念根呢?诸比丘,在此,圣弟子是具念者,具足最上的念与审慎,对久远以前所作的、久远以前所说的也能忆念、随念。他于身随观身而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧;于诸受……乃至……于心……乃至……于诸法随观法而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧——诸比丘,这称为念根。

‘‘Katamañca, bhikkhave, satindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā. So kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ – idaṃ vuccati, bhikkhave, satindriyaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是定根呢?诸比丘,在此,圣弟子以舍遣为所缘而得定,得心一境性。他已离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜、乐,成就并住于初禅。寻、伺寂止,内洁净,心专一性,无寻、无伺,定生喜、乐,成就并住于第二禅。离喜,住于舍,具念与正知,以身受乐,正如圣者们所说的:‘舍、具念、乐住。’成就并住于第三禅。舍断乐与舍断苦,先前的喜、忧已经灭没,不苦不乐,舍念清净,成就并住于第四禅——诸比丘,这称为定根。

‘‘Katamañca, bhikkhave, samādhindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako vossaggārammaṇaṃ karitvā labhati samādhiṃ, labhati cittassa ekaggataṃ. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati – idaṃ vuccati, bhikkhave, samādhindriyaṃ.
PTS 5.199缅 3.175已对照

“诸比丘,什么是慧根呢?诸比丘,在此,圣弟子是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。他如实了知‘此是苦’,如实了知‘此是苦集’,如实了知‘此是苦灭’,如实了知‘此是导至苦灭之道’——诸比丘,这称为慧根。诸比丘,这就是五根。”第十[经]。

‘‘Katamañca, bhikkhave, paññindriyaṃ? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya, sammā dukkhakkhayagāminiyā. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti – idaṃ vuccati, bhikkhave, paññindriyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, pañcindriyānī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

纯粹品第一。

Suddhikavaggo paṭhamo.
已对照

其摄颂——

纯粹以及二须陀洹[经],另有二阿罗汉[经];

沙门婆罗门、应见,另有二分别[经]。

Tassuddānaṃ –
Suddhikañceva dve sotā, arahantā apare duve;
Samaṇabrāhmaṇā daṭṭhabbaṃ, vibhaṅgā apare duveti.