快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 道相应·无明品 1. Avijjāvaggo

本经目录一、无明品一、无明经二、一半经三、舍利弗经四、生闻婆罗门经五、为了什么目的经六、第一某比丘经七、第二某比丘经八、分别经九、芒刺经十、难提经无明品第一。

已对照

一、无明品

1. Avijjāvaggo
已对照

一、无明经

1. Avijjāsuttaṃ
1PTS 5.1缅 3.1已对照

一、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

1. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“诸比丘,无明是诸不善法之进入的先导,伴随无惭、无愧。诸比丘,对入于无明的、无知的[人],邪见生出;对有邪见者,邪思惟生出;对有邪思惟者,邪语生出;对有邪语者,邪业生出;对有邪业者,邪命生出;对有邪命者,邪精进生出;对有邪精进者,邪念生出;对有邪念者,邪定生出。

‘‘Avijjā, bhikkhave, pubbaṅgamā akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva [anudeva (sī. pī. ka.)] ahirikaṃ anottappaṃ. Avijjāgatassa, bhikkhave, aviddasuno micchādiṭṭhi pahoti; micchādiṭṭhissa micchāsaṅkappo pahoti; micchāsaṅkappassa micchāvācā pahoti; micchāvācassa micchākammanto pahoti; micchākammantassa micchāājīvo pahoti; micchāājīvassa micchāvāyāmo pahoti; micchāvāyāmassa micchāsati pahoti; micchāsatissa micchāsamādhi pahoti.
PTS 5.2缅 3.2已对照

“诸比丘,而明是诸善法之进入的先导,伴随惭愧。诸比丘,对入于明的、有知的[人],正见生出;对有正见者,正思惟生出;对有正思惟者,正语生出;对有正语者,正业生出;对有正业者,正命生出;对有正命者,正精进生出;对有正精进者,正念生出;对有正念者,正定生出。”第一[经]。

‘‘Vijjā ca kho, bhikkhave, pubbaṅgamā kusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā, anvadeva hirottappaṃ. Vijjāgatassa, bhikkhave, viddasuno sammādiṭṭhi pahoti; sammādiṭṭhissa sammāsaṅkappo pahoti; sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti; sammāvācassa sammākammanto pahoti; sammākammantassa sammāājīvo pahoti; sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti; sammāvāyāmassa sammāsati pahoti; sammāsatissa sammāsamādhi pahotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、一半经

2. Upaḍḍhasuttaṃ
2已对照

二、如是我闻——一时,世尊住在释迦[国],[有]一座名叫那伽罗迦(Nagaraka)的释迦人市镇。那时,具寿阿难来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——“尊者,这是梵行的一半,即:善友性、善伴性、善随从性。”

2. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakyesu viharati nagarakaṃ nāma [nāgarakaṃ nāma (sī.), sakkaraṃ nāma (syā. ka.)] sakyānaṃ nigamo. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘upaḍḍhamidaṃ, bhante, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti.
已对照

“阿难,不要这样[说]!阿难,不要这样[说]!阿难,这正是梵行的全部,即:善友性、善伴性、善随从性。阿难,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。

‘‘Mā hevaṃ, ānanda, mā hevaṃ, ānanda! Sakalamevidaṃ, ānanda, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Kalyāṇamittassetaṃ, ānanda, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati.
已对照

“阿难,身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?阿难,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见;修习依远离……乃至……的正思惟;修习正语……乃至……修习正业……乃至……修习正命……乃至……修习正精进……乃至……修习正念……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。阿难,身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。

‘‘Kathañcānanda, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti? Idhānanda, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ; sammāsaṅkappaṃ bhāveti vivekanissitaṃ …pe… sammāvācaṃ bhāveti …pe… sammākammantaṃ bhāveti…pe… sammāājīvaṃ bhāveti…pe… sammāvāyāmaṃ bhāveti…pe… sammāsatiṃ bhāveti…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, ānanda, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti.
PTS 5.3缅 3.3已对照

“阿难,也应当由这一方式了知这[事]:这正是梵行的全部,即:善友性、善伴性、善随从性。阿难,因为依于我这善友,有生之法的众生便从生中解脱,有老之法的众生便从老中解脱,有死之法的众生便从死中解脱,有愁、悲、苦、忧、恼之法的众生便从愁、悲、苦、忧、恼中解脱。阿难,应当由这一方式了知这[事]:这正是梵行的全部,即:善友性、善伴性、善随从性。”第二[经]。

‘‘Tadamināpetaṃ, ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamevidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Mamañhi, ānanda, kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti; jarādhammā sattā jarāya parimuccanti; maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti; sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Iminā kho etaṃ, ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamevidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、舍利弗经

3. Sāriputtasuttaṃ
3已对照

三、因缘在舍卫城。那时,具寿舍利弗来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿舍利弗对世尊这样说——“尊者,这是梵行的全部,即:善友性、善伴性、善随从性。”

3. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sakalamidaṃ, bhante, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti.
已对照

“善哉,善哉,舍利弗!舍利弗,这是梵行的全部,即:善友性、善伴性、善随从性。舍利弗,对身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,这[事]是可预期的——他将修习八支圣道,将多作八支圣道。舍利弗,身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,如何修习八支圣道、多作八支圣道呢?

‘‘Sādhu sādhu, sāriputta! Sakalamidaṃ, sāriputta, brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Kalyāṇamittassetaṃ, sāriputta, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa – ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvessati, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkarissati. Kathañca, sāriputta, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti?
PTS 5.4已对照

“舍利弗,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。舍利弗,身为善友者、善伴者、善随从者的比丘,就是这样修习八支圣道、多作八支圣道。

‘‘Idha, sāriputta, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, sāriputta, bhikkhu kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti.
缅 3.4已对照

“舍利弗,也应当由这一方式了知这[事]:这是梵行的全部,即:善友性、善伴性、善随从性。舍利弗,因为依于我这善友,有生之法的众生便从生中解脱,有老之法的众生便从老中解脱,有死之法的众生便从死中解脱,有愁、悲、苦、忧、恼之法的众生便从愁、悲、苦、忧、恼中解脱。舍利弗,应当由这一方式了知这[事]:这是梵行的全部,即:善友性、善伴性、善随从性。”第三[经]。

‘‘Tadamināpetaṃ, sāriputta, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā. Mamañhi, sāriputta, kalyāṇamittaṃ āgamma jātidhammā sattā jātiyā parimuccanti; jarādhammā sattā jarāya parimuccanti; maraṇadhammā sattā maraṇena parimuccanti; sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā sattā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi parimuccanti. Iminā kho etaṃ, sāriputta, pariyāyena veditabbaṃ yathā sakalamidaṃ brahmacariyaṃ, yadidaṃ – kalyāṇamittatā kalyāṇasahāyatā kalyāṇasampavaṅkatā’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、生闻婆罗门经

4. Jāṇussoṇibrāhmaṇasuttaṃ
4已对照

四、因缘在舍卫城。那时,具寿阿难在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入舍卫城乞食。具寿阿难看见生闻婆罗门乘着通体纯白的母马车从舍卫城出发。所系的马是白的,装饰是白的,车是白的,围障是白的,缰绳是白的,刺杖是白的,伞盖是白的,头巾是白的,衣服是白的,鞋履是白的,[他]被白色的拂尘扇着。人们看见那[车]后,这样说——“诸君,这真是梵的乘啊!诸君,这真有梵乘之相啊!”

4. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho āyasmā ānando jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ sabbasetena vaḷavābhirathena [vaḷabhīrathena (sī.)] sāvatthiyā niyyāyantaṃ. Setā sudaṃ assā yuttā honti setālaṅkārā, seto ratho, setaparivāro, setā rasmiyo, setā patodalaṭṭhi, setaṃ chattaṃ, setaṃ uṇhīsaṃ, setāni vatthāni, setā upāhanā, setāya sudaṃ vālabījaniyā bījīyati. Tamenaṃ jano disvā evamāha – ‘‘brahmaṃ vata, bho, yānaṃ! Brahmayānarūpaṃ vata, bho’’ti!!
PTS 5.5已对照

那时,具寿阿难在舍卫城乞食之后,饭后从乞食处回来,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——

Atha kho āyasmā ānando sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
已对照

“尊者,在这里,我在上午穿好[下衣],取了钵与衣,进入舍卫城乞食。尊者,我看见生闻婆罗门乘着通体纯白的母马车从舍卫城出发。所系的马是白的,装饰是白的,车是白的,围障是白的,缰绳是白的,刺杖是白的,伞盖是白的,头巾是白的,衣服是白的,鞋履是白的,[他]被白色的拂尘扇着。人们看见那[车]后,这样说——‘诸君,这真是梵的乘啊!诸君,这真有梵乘之相啊!’尊者,在这法与律中,能施设梵乘吗?”

‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Addasaṃ khvāhaṃ, bhante, jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ sabbasetena vaḷavābhirathena sāvatthiyā niyyāyantaṃ. Setā sudaṃ assā yuttā honti setālaṅkārā, seto ratho, setaparivāro, setā rasmiyo, setā patodalaṭṭhi, setaṃ chattaṃ, setaṃ uṇhīsaṃ, setāni vatthāni, setā upāhanā, setāya sudaṃ vālabījaniyā bījīyati. Tamenaṃ jano disvā evamāha – ‘brahmaṃ vata, bho, yānaṃ! Brahmayānarūpaṃ vata, bho’ti!! Sakkā nu kho, bhante, imasmiṃ dhammavinaye brahmayānaṃ paññāpetu’’nti?
缅 3.5已对照

“能,阿难。”世尊说——“阿难,这正是这八支圣道的增语——称为‘梵乘’,也称为‘法乘’,也称为‘无上的战胜’。”

‘‘Sakkā, ānandā’’ti bhagavā avoca – ‘‘imasseva kho etaṃ, ānanda, ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ – ‘brahmayānaṃ’ itipi, ‘dhammayānaṃ’ itipi, ‘anuttaro saṅgāmavijayo’ itipī’’ti.
PTS 5.6已对照

“阿难,正见若修习、多作,便以贪之调伏为终点,以瞋之调伏为终点,以痴之调伏为终点。阿难,正思惟若修习、多作,便以贪之调伏为终点,以瞋之调伏为终点,以痴之调伏为终点。阿难,正语若修习、多作,便以贪之调伏为终点,以瞋……乃至……以痴之调伏为终点。阿难,正业若修习、多作,便以贪之调伏为终点,以瞋……以痴之调伏为终点。阿难,正命若修习、多作,便以贪之调伏为终点,以瞋……以痴之调伏为终点。阿难,正精进若修习、多作,便以贪之调伏为终点,以瞋……以痴之调伏为终点。阿难,正念若修习、多作,便以贪之调伏为终点,以瞋……以痴之调伏为终点。阿难,正定若修习、多作,便以贪之调伏为终点,以瞋……以痴之调伏为终点。

‘‘Sammādiṭṭhi, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosavinayapariyosānā hoti, mohavinayapariyosānā hoti. Sammāsaṅkappo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosavinayapariyosāno hoti, mohavinayapariyosāno hoti. Sammāvācā, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosa…pe… mohavinayapariyosānā hoti. Sammākammanto, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti. Sammāājīvo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti. Sammāvāyāmo, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti. Sammāsati, ānanda, bhāvitā bahulīkatā rāgavinayapariyosānā hoti, dosa… mohavinayapariyosānā hoti. Sammāsamādhi, ānanda, bhāvito bahulīkato rāgavinayapariyosāno hoti, dosa… mohavinayapariyosāno hoti.
已对照

“阿难,应当由这一方式了知这[事]:这正是这八支圣道的增语——称为‘梵乘’,也称为‘法乘’,也称为‘无上的战胜’。”世尊说了这[番话]。善逝说了这[番话]之后,导师又接着这样说:

‘‘Iminā kho etaṃ, ānanda, pariyāyena veditabbaṃ yathā imassevetaṃ ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ – ‘brahmayānaṃ’ itipi, ‘dhammayānaṃ’ itipi, ‘anuttaro saṅgāmavijayo’ itipī’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
已对照

“凡[乘],其信与慧,[二]法常系于轭;

‘‘Yassa saddhā ca paññā ca, dhammā yuttā sadā dhuraṃ;
已对照

惭是辕杆,意是绳索,念是守护的御者。

Hirī īsā mano yottaṃ, sati ārakkhasārathi.
已对照

“车以戒为装饰,以禅为轴,以精进为轮;

‘‘Ratho sīlaparikkhāro, jhānakkho cakkavīriyo;
已对照

舍是轭的平衡,无欲是围障。

Upekkhā dhurasamādhi, anicchā parivāraṇaṃ.
已对照

“无瞋恚、无害、远离,是凡[乘者]的武器;

‘‘Abyāpādo avihiṃsā, viveko yassa āvudhaṃ;
已对照

堪忍是皮甲,[它]导向瑜伽安稳。

Titikkhā cammasannāho [vammasannāho (sī.)], yogakkhemāya vattati.
缅 3.6已对照

“这在自身中生成,是无上的梵乘;

‘‘Etadattani sambhūtaṃ, brahmayānaṃ anuttaraṃ;
已对照

坚固者们从世间出离,必定胜而又胜。”第四[经]。

Niyyanti dhīrā lokamhā, aññadatthu jayaṃ jaya’’nti. catutthaṃ;
已对照

五、为了什么目的经

5. Kimatthiyasuttaṃ
5已对照

五、因缘在舍卫城。那时,众多比丘来到世尊之处……乃至……坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊这样说——

5. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu…pe… ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
PTS 5.7已对照

“尊者,在这里,其他外道的游方者这样问我们:‘贤友们,于沙门乔达摩[座下]修梵行是为了什么目的?’尊者,被这样问时,我们这样解答那些其他外道的游方者:‘贤友们,于世尊[座下]修梵行是为了遍知苦。’尊者,我们被这样问时这样解答,是否确是在转述世尊所说的话,不以不实之事诽谤世尊,随法而解说法,没有任何如法的论说或随论会招致可责难之处?”

‘‘Idha no, bhante, aññatitthiyā paribbājakā amhe evaṃ pucchanti – ‘kimatthiyaṃ, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussatī’ti? Evaṃ puṭṭhā mayaṃ, bhante, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākaroma – ‘dukkhassa kho, āvuso, pariññatthaṃ bhagavati brahmacariyaṃ vussatī’ti. Kacci mayaṃ, bhante, evaṃ puṭṭhā evaṃ byākaramānā vuttavādino ceva bhagavato homa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhāma, dhammassa cānudhammaṃ byākaroma, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī’’ti?
已对照

“诸比丘,你们被这样问时这样解答,确实是在转述我所说的话,不以不实之事诽谤我,随法而解说法,没有任何如法的论说或随论会招致可责难之处。因为于我[座下]修梵行正是为了遍知苦。诸比丘,若其他外道的游方者这样问你们:‘贤友们,那么,有道、有行道可以遍知这苦吗?’诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者:‘贤友们,有道、有行道可以遍知这苦。’”

‘‘Taggha tumhe, bhikkhave, evaṃ puṭṭhā evaṃ byākaramānā vuttavādino ceva me hotha, na ca maṃ abhūtena abbhācikkhatha, dhammassa cānudhammaṃ byākarotha, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati. Dukkhassa hi pariññatthaṃ mayi brahmacariyaṃ vussati. Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘atthi panāvuso, maggo, atthi paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyā’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha – ‘atthi kho, āvuso, maggo, atthi paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyā’’’ti.
已对照

“诸比丘,什么是道、什么是行道,可以遍知这苦呢?就是这八支圣道,即:正见……乃至……正定。诸比丘,这是道、这是行道,可以遍知这苦。诸比丘,被这样问时,你们应这样解答那些其他外道的游方者。”第五[经]。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, maggo, katamā paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyāti? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ, bhikkhave, maggo, ayaṃ paṭipadā etassa dukkhassa pariññāyāti. Evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyāthā’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、第一某比丘经

6. Paṭhamaaññatarabhikkhusuttaṃ
6缅 3.7已对照

六、因缘在舍卫城。那时,某位比丘来到世尊之处……乃至……坐在一旁的那位比丘对世尊这样说——“尊者,人们说‘梵行、梵行’。尊者,什么是梵行,什么是梵行终点呢?”

6. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘brahmacariyaṃ, brahmacariya’nti, bhante, vuccati. Katamaṃ nu kho, bhante, brahmacariyaṃ, katamaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti?
PTS 5.8已对照

“比丘,就是这八支圣道是梵行,即:正见……乃至……正定。比丘,凡贪尽、瞋尽、痴尽——这是梵行终点。”第六[经]。

‘‘Ayameva kho, bhikkhu, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo brahmacariyaṃ, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Yo kho, bhikkhu, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ brahmacariyapariyosāna’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、第二某比丘经

7. Dutiyaaññatarabhikkhusuttaṃ
7已对照

七、因缘在舍卫城。那时,某位比丘来到世尊之处……乃至……坐在一旁的那位比丘对世尊这样说——

7. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
已对照

“尊者,人们说‘贪之调伏、瞋之调伏、痴之调伏’。尊者,这是什么的增语——‘贪之调伏、瞋之调伏、痴之调伏’?”“比丘,这是涅槃界的增语——‘贪之调伏、瞋之调伏、痴之调伏’。以此称为诸漏的灭尽。”

‘‘‘Rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’ti, bhante, vuccati. Kissa nu kho etaṃ, bhante, adhivacanaṃ – ‘rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’’’ti? ‘‘Nibbānadhātuyā kho etaṃ, bhikkhu, adhivacanaṃ – ‘rāgavinayo dosavinayo mohavinayo’ti. Āsavānaṃ khayo tena vuccatī’’ti.
已对照

这样说时,那位比丘对世尊这样说——“尊者,人们说‘不死、不死’。尊者,什么是不死,什么是导至不死之道呢?”“比丘,凡贪尽、瞋尽、痴尽——这称为不死。就是这八支圣道是导至不死之道,即:正见……乃至……正定。”第七[经]。

Evaṃ vutte so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘amataṃ, amata’nti, bhante, vuccati. Katamaṃ nu kho, bhante, amataṃ, katamo amatagāmimaggo’’ti? ‘‘Yo kho, bhikkhu, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – idaṃ vuccati amataṃ. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo amatagāmimaggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、分别经

8. Vibhaṅgasuttaṃ
8已对照

八、因缘在舍卫城。“诸比丘,我要为你们说八支圣道,我要分别[它]。你们要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

8. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ desessāmi vibhajissāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“诸比丘,什么是八支圣道呢?即:正见……乃至……正定。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
PTS 5.9缅 3.8已对照

“诸比丘,什么是正见呢?诸比丘,凡是对苦的智、对苦集的智、对苦灭的智、对导至苦灭之道的智——诸比丘,这称为正见。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammādiṭṭhi? Yaṃ kho, bhikkhave, dukkhe ñāṇaṃ, dukkhasamudaye ñāṇaṃ, dukkhanirodhe ñāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammādiṭṭhi.
已对照

“诸比丘,什么是正思惟呢?诸比丘,凡是出离思惟、无瞋思惟、不害思惟——诸比丘,这称为正思惟。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāsaṅkappo? Yo kho, bhikkhave, nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappo – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsaṅkappo.
已对照

“诸比丘,什么是正语呢?诸比丘,凡是离虚妄语、离离间语、离粗恶语、离杂秽语——诸比丘,这称为正语。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammāvācā? Yā kho, bhikkhave, musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāvācā.
已对照

“诸比丘,什么是正业呢?诸比丘,凡是离杀生、离不与取、离非梵行——诸比丘,这称为正业。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammākammanto? Yā kho, bhikkhave, pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, abrahmacariyā veramaṇī – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammākammanto.
已对照

“诸比丘,什么是正命呢?诸比丘,在此,圣弟子舍断邪命,以正命营生——诸比丘,这称为正命。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāājīvo? Idha, bhikkhave, ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvitaṃ kappeti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāājīvo.
已对照

“诸比丘,什么是正精进呢?诸比丘,在此,比丘为令未生的恶不善法不生,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤;为舍断已生的恶不善法,生起欲……乃至……为令未生的善法生起,生起欲……乃至……为令已生的善法住立、不忘失、增多、广大、由修习而圆满,生起欲,努力,发起精进,策励心,精勤——诸比丘,这称为正精进。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāvāyāmo? Idha, bhikkhave, bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati, uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya chandaṃ janeti…pe… anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ uppādāya chandaṃ janeti…pe… uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati vīriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāvāyāmo.
PTS 5.10已对照

“诸比丘,什么是正念呢?诸比丘,在此,比丘于身随观身而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧;于诸受随观受而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧;于心随观心而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧;于诸法随观法而住,热勤、正知、具念,调伏世间的贪与忧——诸比丘,这称为正念。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammāsati? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsati.
缅 3.9已对照

“诸比丘,什么是正定呢?诸比丘,在此,比丘已离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜、乐,成就并住于初禅。寻、伺寂止,内洁净,心专一性,无寻、无伺,定生喜、乐,成就并住于第二禅。离喜,住于舍,具念与正知,以身受乐,正如圣者们所说的:‘舍、具念、乐住。’成就并住于第三禅。舍断乐与舍断苦,先前的喜、忧已经灭没,不苦不乐,舍念清净,成就并住于第四禅——诸比丘,这称为正定。”第八[经]。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, sammāsamādhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsamādhī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、芒刺经

9. Sūkasuttaṃ
9已对照

九、因缘在舍卫城。“诸比丘,犹如稻芒或麦芒置得不正,被手或脚踩到时,会刺破手或脚、或令出血——这是不可能的。这是什么缘故呢?诸比丘,由于芒刺置得不正。正是这样,诸比丘,那比丘以置得不正的见、以置得不正的道的修习,将破除无明、生起明、作证涅槃——这是不可能的。这是什么缘故呢?诸比丘,由于见置得不正。

9. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā micchāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati [bhecchati (ka.)], lohitaṃ vā uppādessatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, so vata bhikkhu micchāpaṇihitāya diṭṭhiyā micchāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā.
PTS 5.11已对照

“诸比丘,犹如稻芒或麦芒置得端正,被手或脚踩到时,会刺破手或脚、或令出血——这是可能的。这是什么缘故呢?诸比丘,由于芒刺置得端正。正是这样,诸比丘,那比丘以置得端正的见、以置得端正的道的修习,将破除无明、生起明、作证涅槃——这是可能的。这是什么缘故呢?诸比丘,由于见置得端正。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṃ vā yavasūkaṃ vā sammāpaṇihitaṃ hatthena vā pādena vā akkantaṃ hatthaṃ vā pādaṃ vā bhindissati, lohitaṃ vā uppādessatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa. Evameva kho, bhikkhave, so vata bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindissati, vijjaṃ uppādessati, nibbānaṃ sacchikarissatīti – ṭhānametaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, diṭṭhiyā.
缅 3.10已对照

“诸比丘,比丘如何以置得端正的见、以置得端正的道的修习,破除无明、生起明、作证涅槃呢?诸比丘,在此,比丘修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正见……乃至……修习依远离、依离贪、依灭、成熟于舍遣的正定。诸比丘,比丘就是这样以置得端正的见、以置得端正的道的修习,破除无明、生起明、作证涅槃。”第九[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotīti? Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ…pe… sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sammāpaṇihitāya diṭṭhiyā sammāpaṇihitāya maggabhāvanāya avijjaṃ bhindati, vijjaṃ uppādeti, nibbānaṃ sacchikarotī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、难提经

10. Nandiyasuttaṃ
10PTS 5.12已对照

十、因缘在舍卫城。那时,游方者难提(Nandiya)来到世尊之处;到了之后,与世尊互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的游方者难提对世尊这样说——“乔达摩尊师,有多少法,若修习、多作,便趣向涅槃、以涅槃为归趣、以涅槃为终点呢?”

“难提,有这八法,若修习、多作,便趣向涅槃、以涅槃为归趣、以涅槃为终点。哪八[法]呢?即:正见……乃至……正定。难提,这八法若修习、多作,便趣向涅槃、以涅槃为归趣、以涅槃为终点。”这样说时,游方者难提对世尊这样说——“奇哉!乔达摩尊师,奇哉!乔达摩尊师……乃至……愿乔达摩尊师忆持我为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第十[经]。

10. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho nandiyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho nandiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bho gotama, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā’’ti?
‘‘Aṭṭhime kho, nandiya, dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā. Katame aṭṭha? Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ime kho, nandiya, aṭṭha dhammā bhāvitā bahulīkatā nibbānaṅgamā honti nibbānaparāyanā nibbānapariyosānā’’ti. Evaṃ vutte nandiyo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama …pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dasamaṃ.
已对照

无明品第一。

Avijjāvaggo paṭhamo.
已对照

其摄颂——

无明与一半,舍利弗与婆罗门;

为了什么目的与两比丘,分别、芒刺与难提。

Tassuddānaṃ –
Avijjañca upaḍḍhañca, sāriputto ca brāhmaṇo;
Kimatthiyo ca dve bhikkhū, vibhaṅgo sūkanandiyāti.