快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 六处相应·世间欲功德品 12. Lokakāmaguṇavaggo

本经目录十二、世间欲功德品一、第一魔之罥索经二、第二魔之罥索经三、行至世间之边经四、欲功德经五、帝释问经六、五髻经七、舍利弗共住弟子经八、教诫罗睺罗经九、顺结之法经十、顺取之法经世间欲功德品第十二。

已对照

十二、世间欲功德品

12. Lokakāmaguṇavaggo
已对照

一、第一魔之罥索经

1. Paṭhamamārapāsasuttaṃ
114已对照

一百一十四、“诸比丘,有眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。如果比丘对它欢喜、称说、耽著而住——诸比丘,这称为:比丘已入魔的住处,已落入魔的支配,魔之罥索已套上他;他被魔缚所缚,任波旬所欲而摆布[他]……乃至……

114. ‘‘Santi, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce, bhikkhu, abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu āvāsagato mārassa, mārassa vasaṃ gato [vasagato (sī. aṭṭha. syā. aṭṭha.)], paṭimukkassa mārapāso. Baddho so mārabandhanena yathākāmakaraṇīyo pāpimato…pe….
已对照

“诸比丘,有舌所识的诸味,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。如果比丘对它欢喜、称说、耽著而住——诸比丘,这称为:比丘已入魔的住处,已落入魔的支配,魔之罥索已套上他;他被魔缚所缚……乃至……

‘‘Santi, bhikkhave, jivhāviññeyyā rasā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu āvāsagato mārassa, mārassa vasaṃ gato, paṭimukkassa mārapāso. Baddho so mārabandhanena…pe….
PTS 4.92缅 2.312已对照

“诸比丘,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。如果比丘对它欢喜、称说、耽著而住——诸比丘,这称为:比丘已入魔的住处,已落入魔的支配,魔之罥索已套上他;他被魔缚所缚,任波旬所欲而摆布[他]。

‘‘Santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu āvāsagato mārassa, mārassa vasaṃ gato, paṭimukkassa mārapāso. Baddho so mārabandhanena yathākāmakaraṇīyo pāpimato.
已对照

“诸比丘,然而有眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。如果比丘对它不欢喜、不称说、不耽著而住——诸比丘,这称为:比丘未入魔的住处,未落入魔的支配,魔之罥索已从他解下;他已从魔缚解脱,不任波旬所欲而摆布[他]……乃至……

‘‘Santi ca kho, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu nāvāsagato mārassa, na mārassa vasaṃ gato, ummukkassa mārapāso. Mutto so mārabandhanena na yathākāmakaraṇīyo pāpimato…pe….
已对照

“诸比丘,有舌所识的诸味,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。如果比丘对它不欢喜、不称说、不耽著而住——诸比丘,这称为:比丘未入魔的住处,未落入魔的支配,魔之罥索已从他解下;他已从魔缚解脱,不任波旬所欲而摆布[他]……乃至……

‘‘Santi, bhikkhave, jivhāviññeyyā rasā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu nāvāsagato mārassa, na mārassa vasaṃ gato, ummukkassa mārapāso. Mutto so mārabandhanena na yathākāmakaraṇīyo pāpimato…pe….
已对照

“诸比丘,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。如果比丘对它不欢喜、不称说、不耽著而住——诸比丘,这称为:比丘未入魔的住处,未落入魔的支配,魔之罥索已从他解下;他已从魔缚解脱,不任波旬所欲而摆布[他]。”第一[经]。

‘‘Santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu nāvāsagato mārassa, na mārassa vasaṃ gato, ummukkassa mārapāso. Mutto so mārabandhanena na yathākāmakaraṇīyo pāpimato’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、第二魔之罥索经

2. Dutiyamārapāsasuttaṃ
115已对照

一百一十五、“诸比丘,有眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘欢喜它、称说、耽著而住——诸比丘,这称为比丘被眼所识的诸色所缚,已入魔的住处,已落入魔的支配,魔之罥索已套在他身上。他被魔缚所缚,任波旬所欲而摆布……乃至……

115. ‘‘Santi, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu baddho cakkhuviññeyyesu rūpesu, āvāsagato mārassa, mārassa vasaṃ gato, paṭimukkassa mārapāso. Baddho so mārabandhanena yathākāmakaraṇīyo pāpimato…pe….
缅 2.313已对照

“诸比丘,有舌所识的诸味……乃至……诸比丘,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘欢喜它、称说、耽著而住——诸比丘,这称为比丘被意所识的诸法所缚,已入魔的住处,已落入魔的支配,魔之罥索已套在他身上。他被魔缚所缚,任波旬所欲而摆布……乃至……

‘‘Santi, bhikkhave, jivhāviññeyyā rasā…pe… santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu baddho manoviññeyyesu dhammesu, āvāsagato mārassa, mārassa vasaṃ gato, paṭimukkassa mārapāso. Baddho so mārabandhanena yathākāmakaraṇīyo pāpimato…pe….
已对照

“诸比丘,又有眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘不欢喜它、不称说、不耽著而住——诸比丘,这称为比丘从眼所识的诸色解脱,未入魔的住处,未落入魔的支配,魔之罥索已从他身上解下。他已从魔缚解脱,不任波旬所欲而摆布……乃至……

‘‘Santi ca kho, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu mutto cakkhuviññeyyehi rūpehi, nāvāsagato mārassa, na mārassa vasaṃ gato, ummukkassa mārapāso. Mutto so mārabandhanena na yathākāmakaraṇīyo pāpimato…pe….
PTS 4.93已对照

“诸比丘,有舌所识的诸味……乃至……诸比丘,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘不欢喜它、不称说、不耽著而住——诸比丘,这称为比丘从意所识的诸法解脱,未入魔的住处,未落入魔的支配,魔之罥索已从他身上解下。他已从魔缚解脱,不任波旬所欲而摆布。”第二[经]。

‘‘Santi, bhikkhave, jivhāviññeyyā rasā…pe… santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu mutto manoviññeyyehi dhammehi, nāvāsagato mārassa, na mārassa vasaṃ gato, ummukkassa mārapāso. Mutto so mārabandhanena na yathākāmakaraṇīyo pāpimato’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、行至世间之边经

3. Lokantagamanasuttaṃ
116已对照

一百一十六、“诸比丘,我不说世间之边可由行走而知、而见、而到达。诸比丘,然而我也不说不到达世间之边而有苦的终结。”世尊说了这[语]之后,便从座起而入住处。那时,世尊离去不久,那些比丘这样想:“贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,我不说世间之边可由行走而知、而见、而到达。诸比丘,然而我也不说不到达世间之边而有苦的终结。’这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?”

116. ‘‘Nāhaṃ, bhikkhave, gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ, daṭṭheyyaṃ [diṭṭheyyaṃ (syā. kaṃ. ka.)], patteyyanti vadāmi. Na ca panāhaṃ, bhikkhave, appatvā lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmī’’ti. Idaṃ vatvā bhagavā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘nāhaṃ, bhikkhave, gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ, daṭṭheyyaṃ, patteyyanti vadāmi. Na ca panāhaṃ, bhikkhave, appatvā lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmī’ti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’’ti?
缅 2.314已对照

那时,那些比丘又这样想:“这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?”

Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā’’ti.
PTS 4.94已对照

那时,那些比丘便往具寿阿难[之处]去;到了之后,与具寿阿难互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对具寿阿难这样说——

Atha kho te bhikkhū yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ –
已对照

“贤友阿难,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,我不说世间之边可由行走而知、而见、而到达。诸比丘,然而我也不说不到达世间之边而有苦的终结。’贤友,世尊离去不久,我们这样想:‘贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,我不说世间之边可由行走而知、而见、而到达。诸比丘,然而我也不说不到达世间之边而有苦的终结。’这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?’贤友,我们又这样想:‘贤友们,这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?’愿具寿阿难详解[之]。”

‘‘Idaṃ kho no, āvuso ānanda, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘nāhaṃ, bhikkhave, gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ, daṭṭheyyaṃ, patteyyanti vadāmi. Na ca panāhaṃ, bhikkhave, appatvā lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmī’ti. Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – nāhaṃ, bhikkhave, gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ, daṭṭheyyaṃ, patteyyanti vadāmi. Na ca panāhaṃ, bhikkhave, appatvā lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmīti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti? Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho, āvuso, āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā’ti. Vibhajatāyasmā ānando’’ti.
PTS 4.95缅 2.315已对照

“贤友们,犹如有人求心材、寻心材,为遍求心材而行,来到一棵立着的、有心材的大树前,却越过[树]根、越过[树]干,以为应在枝叶间求心材;诸具寿这[所作]也正是这样的[情形]——在导师现前时,你们越过了那位世尊,却以为应向我们请问这一义。贤友们,因为那位世尊知而知、见而见,是成为眼者、成为智者、成为法者、成为梵者、能说者、能宣说者、义之引导者、不死之施与者、法主、如来。而那时正是应向世尊本人请问这一义的时候。世尊怎样为你们解答,你们便应那样受持[它]。”

‘‘Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva, mūlaṃ atikkammeva, khandhaṃ sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya; evaṃ sampadamidaṃ āyasmantānaṃ satthari sammukhībhūte taṃ bhagavantaṃ atisitvā amhe etamatthaṃ paṭipucchitabbaṃ maññatha [maññetha (pī. ka.)]. So hāvuso, bhagavā jānaṃ jānāti, passaṃ passati – cakkhubhūto, ñāṇabhūto, dhammabhūto, brahmabhūto, vattā, pavattā, atthassa ninnetā, amatassa dātā, dhammassāmī, tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ bhagavantaṃyeva etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākareyya tathā vo dhāreyyāthā’’ti.
已对照

“贤友阿难,确实如此,世尊知而知、见而见,是成为眼者、成为智者、成为法者、成为梵者、能说者、能宣说者、义之引导者、不死之施与者、法主、如来。而那时也正是我们应向世尊本人请问这一义的时候。世尊怎样为我们解答,我们便应那样受持[它]。然而具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。愿具寿阿难不以为难而详解[之]。”

‘‘Addhāvuso ānanda, bhagavā jānaṃ jānāti, passaṃ passati – cakkhubhūto, ñāṇabhūto, dhammabhūto, brahmabhūto, vattā, pavattā, atthassa ninnetā, amatassa dātā, dhammassāmī, tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ bhagavantaṃyeva etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāma. Api cāyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Vibhajatāyasmā ānando agaruṃ karitvā’’ti.
已对照

“那么,贤友们,你们要听,好好地作意,我要说了。”“是,贤友。”那些比丘应诺具寿阿难。具寿阿难这样说——

‘‘Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṃ. Āyasmā ānando etadavoca –
PTS 4.96缅 2.316已对照

“贤友们,世尊为你们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,我不说世间之边可由行走而知、而见、而到达。诸比丘,然而我也不说不到达世间之边而有苦的终结。’贤友们,对这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,我了知其详义。贤友们,凡依之而于世间中成为有世间想者、计执世间者的那[法],在圣者之律中称为世间。贤友们,依什么而于世间中成为有世间想者、计执世间者呢?贤友们,依眼而于世间中成为有世间想者、计执世间者。贤友们,依耳……贤友们,依鼻……贤友们,依舌而于世间中成为有世间想者、计执世间者。贤友们,依身……贤友们,依意而于世间中成为有世间想者、计执世间者。贤友们,凡依之而于世间中成为有世间想者、计执世间者的那[法],在圣者之律中称为世间。贤友们,世尊为你们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,我不说世间之边可由行走而知、而见、而到达。诸比丘,然而我也不说不到达世间之边而有苦的终结。’贤友们,对这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,我是这样了知其详义的。而诸具寿若愿意,可往世尊本人[之处]去,请问这一义。世尊怎样为你们解答,你们便应那样受持[它]。”

‘‘Yaṃ kho vo, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘nāhaṃ, bhikkhave, gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ, daṭṭheyyaṃ, patteyyanti vadāmi. Na ca panāhaṃ, bhikkhave, appatvā lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmī’ti, imassa khvāhaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Yena kho, āvuso, lokasmiṃ lokasaññī hoti lokamānī – ayaṃ vuccati ariyassa vinaye loko. Kena cāvuso, lokasmiṃ lokasaññī hoti lokamānī? Cakkhunā kho, āvuso, lokasmiṃ lokasaññī hoti lokamānī. Sotena kho, āvuso… ghānena kho, āvuso… jivhāya kho, āvuso, lokasmiṃ lokasaññī hoti lokamānī. Kāyena kho, āvuso… manena kho, āvuso, lokasmiṃ lokasaññī hoti lokamānī. Yena kho, āvuso, lokasmiṃ lokasaññī hoti lokamānī – ayaṃ vuccati ariyassa vinaye loko. Yaṃ kho vo, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘nāhaṃ, bhikkhave, gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ, daṭṭheyyaṃ, patteyyanti vadāmi. Na ca panāhaṃ, bhikkhave, appatvā lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmī’ti, imassa khvāhaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti.
已对照

“是,贤友。”那些比丘应诺具寿阿难之后,便从座起,往世尊[之处]去;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊这样说——

‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
PTS 4.97缅 2.317已对照

“尊者,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,我不说世间之边可由行走而知、而见、而到达。诸比丘,然而我也不说不到达世间之边而有苦的终结。’尊者,世尊离去不久,我们这样想:‘贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,我不说世间之边可由行走而知、而见、而到达。诸比丘,然而我也不说不到达世间之边而有苦的终结。’这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?’尊者,我们又这样想:‘这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?’尊者,于是我们便往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问了这一义。尊者,具寿阿难以这些行相、以这些句、以这些文为我们详解了[其]义。”

‘‘Yaṃ kho no, bhante, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘nāhaṃ, bhikkhave, gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ, daṭṭheyyaṃ, patteyyanti vadāmi. Na ca panāhaṃ, bhikkhave, appatvā lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmī’ti. Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – nāhaṃ, bhikkhave, gamanena lokassa antaṃ ñāteyyaṃ, daṭṭheyyaṃ, patteyyanti vadāmi. Na ca panāhaṃ, bhikkhave, appatvā lokassa antaṃ dukkhassa antakiriyaṃ vadāmī’ti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyāti? Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā’ti. Atha kho mayaṃ, bhante, yenāyasmā ānando tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipucchimha. Tesaṃ no, bhante, āyasmatā ānandena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho vibhatto’’ti.
已对照

“诸比丘,阿难是贤智者;诸比丘,阿难是大慧者!诸比丘,你们若向我请问这一义,我也会正像阿难所解答的那样解答[它]。这正是它的义,你们便应这样受持[它]。”第三[经]。

‘‘Paṇḍito, bhikkhave, ānando; mahāpañño, bhikkhave, ānando! Maṃ cepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi taṃ evamevaṃ byākareyyaṃ yathā taṃ ānandena byākataṃ. Eso cevetassa attho, evañca naṃ dhāreyyāthā’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、欲功德经

4. Kāmaguṇasuttaṃ
117PTS 4.98已对照

一百一十七、“诸比丘,在我现正觉之前、尚未现正觉、还只是菩萨的时候,我曾这样想:‘我那些曾为心所触的、已过去、已灭、已变易的五欲功德——于其中,我的心趣往时,会多多地趣往;或于现在的[五欲功德],或于未来的少许。’诸比丘,我又这样想:‘我那些曾为心所触的、已过去、已灭、已变易的五欲功德——对此,由我这爱惜自己者,应当作不放逸、念,[作为]心的守护。’诸比丘,所以,你们也有那些曾为心所触的、已过去、已灭、已变易的五欲功德——于其中,你们的心趣往时,会多多地趣往;或于现在的[五欲功德],或于未来的少许。诸比丘,所以,你们也有那些曾为心所触的、已过去、已灭、已变易的五欲功德——对此,由你们这些爱惜自己者,应当作不放逸、念,[作为]心的守护。诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里舌也灭、味想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。”世尊说了这[语]之后,便从座起而入住处。

117. ‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘yeme pañca kāmaguṇā cetaso samphuṭṭhapubbā atītā niruddhā vipariṇatā, tatra me cittaṃ bahulaṃ gacchamānaṃ gaccheyya paccuppannesu vā appaṃ vā anāgatesu’. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yeme pañca kāmaguṇā cetaso samphuṭṭhapubbā atītā niruddhā vipariṇatā, tatra me attarūpena appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo’. Tasmātiha, bhikkhave, tumhākampi ye te pañca kāmaguṇā cetaso samphuṭṭhapubbā atītā niruddhā vipariṇatā, tatra vo cittaṃ bahulaṃ gacchamānaṃ gaccheyya paccuppannesu vā appaṃ vā anāgatesu. Tasmātiha, bhikkhave, tumhākampi ye te pañca kāmaguṇā cetaso samphuṭṭhapubbā atītā niruddhā vipariṇatā, tatra vo attarūpehi appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo. Tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’’ti. Idaṃ vatvā bhagavā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.
缅 2.318已对照

那时,世尊离去不久,那些比丘这样想:“贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里舌也灭、味想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。’这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?”

Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’’ti?
已对照

那时,那些比丘又这样想:“这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?”

Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā’’ti.
PTS 4.99已对照

那时,那些比丘便往具寿阿难[之处]去;到了之后,与具寿阿难互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对具寿阿难这样说——

Atha kho te bhikkhū yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ –
缅 2.319已对照

“贤友阿难,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里舌也灭、味想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。’贤友,世尊离去不久,我们这样想:‘贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里舌也灭、味想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。’这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?’贤友,我们又这样想:‘这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?’愿具寿阿难详解[之]。”

‘‘Idaṃ kho no, āvuso ānanda, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti. Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyāti? Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā’ti. Vibhajatāyasmā ānando’’ti.
已对照

“贤友们,犹如有人求心材、寻心材,为遍求心材而行,于一棵大树……乃至……愿具寿阿难不以为难而详解[之]。”

‘‘Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa…pe… vibhajatāyasmā ānando agaruṃ karitvāti.
PTS 4.100已对照

“那么,贤友们,你们要听,好好地作意,我要说了。”“是,贤友。”那些比丘应诺具寿阿难。具寿阿难这样说——

‘‘Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṃ. Āyasmā ānando etadavoca –
已对照

“贤友们,世尊为你们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。’贤友们,对这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,我了知其详义。贤友们,这[话]是世尊就六处之灭而说的——‘诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。’贤友们,世尊略说了这纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。’贤友们,对这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,我是这样了知其详义的。而诸具寿若愿意,可往世尊本人[之处]去;到了之后,请问这一义。世尊怎样为你们解答,你们便应那样受持[它]。”

‘‘Yaṃ kho vo, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti. Imassa khvāhaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Saḷāyatananirodhaṃ no etaṃ, āvuso, bhagavatā sandhāya bhāsitaṃ – ‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe, yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti. Ayaṃ kho, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti. Imassa khvāhaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṃyeva upasaṅkamatha; upasaṅkamitvā etamatthaṃ puccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti.
缅 2.320已对照

“是,贤友。”那些比丘应诺具寿阿难之后,便从座起,往世尊[之处]去;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊这样说——

‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paṭissutvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
PTS 4.101已对照

“尊者,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里舌也灭、味想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。’尊者,世尊离去不久,我们这样想:‘贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,所以,那处应被了知——在那里眼也灭、色想也灭,那处应被了知……乃至……在那里意也灭、法想也灭,那处应被了知。’这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?’尊者,我们又这样想:‘这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?’尊者,于是我们便往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问了这一义。尊者,具寿阿难以这些行相、以这些句、以这些文为我们详解了[其]义。”

‘‘Yaṃ kho no, bhante, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha jivhā ca nirujjhati, rasasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti, tesaṃ no, bhante, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – tasmātiha, bhikkhave, se āyatane veditabbe yattha cakkhu ca nirujjhati, rūpasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe…pe… yattha mano ca nirujjhati, dhammasaññā ca nirujjhati, se āyatane veditabbe’ti. ‘Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti? Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā’ti. Atha kho mayaṃ, bhante, yenāyasmā ānando tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipucchimha. Tesaṃ no, bhante, āyasmatā ānandena imehi ākārehi, imehi padehi, imehi byañjanehi attho vibhatto’’ti.
已对照

“诸比丘,阿难是贤智者;诸比丘,阿难是大慧者!诸比丘,你们若向我请问这一义,我也会正像阿难所解答的那样解答[它]。这正是它的义。你们便应这样受持[它]。”第四[经]。

‘‘Paṇḍito, bhikkhave, ānando; mahāpañño, bhikkhave, ānando! Maṃ cepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi taṃ evamevaṃ byākareyyaṃ yathā taṃ ānandena byākataṃ. Eso cevetassa attho. Evañca naṃ dhāreyyāthā’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、帝释问经

5. Sakkapañhasuttaṃ
118PTS 4.102缅 2.321已对照

一百一十八、一时,世尊住在王舍城灵鹫山。那时,诸天之主帝释来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的诸天之主帝释对世尊这样说:“尊者,是什么因、什么缘,使此中有些众生就在现法中不般涅槃?尊者,又是什么因、什么缘,使此中有些众生就在现法中般涅槃呢?”

118. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho sakko devānamindo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho sakko devānamindo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti? Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī’’ti?
已对照

“诸天之主,有眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘欢喜它、称说、耽著而住;当他于它欢喜、称说、耽著而住时,识便依止于它、以它为取。诸天之主,有取的比丘不般涅槃……乃至……

‘‘Santi kho, devānaminda, cakkhuviññeyyā rūpā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti tadupādānaṃ. Saupādāno, devānaminda, bhikkhu no parinibbāyati…pe….
已对照

“诸天之主,有舌所识的诸味……乃至……诸天之主,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘欢喜它、称说、耽著而住;当他于它欢喜、称说、耽著而住时,识便依止于它、以它为取。诸天之主,有取的比丘不般涅槃。诸天之主,这就是因,这就是缘,使此中有些众生就在现法中不般涅槃。

‘‘Santi kho, devānaminda, jivhāviññeyyā rasā…pe… santi kho, devānaminda, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti tadupādānaṃ. Saupādāno, devānaminda, bhikkhu no parinibbāyati. Ayaṃ kho, devānaminda, hetu, ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti.
已对照

“诸天之主,又有眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘不欢喜它、不称说、不耽著而住;当他于它不欢喜、不称说、不耽著而住时,识便不依止于它、不以它为取。诸天之主,无取的比丘般涅槃……乃至……

‘‘Santi ca kho, devānaminda, cakkhuviññeyyā rūpā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti, na tadupādānaṃ. Anupādāno, devānaminda, bhikkhu parinibbāyati…pe….
缅 2.322已对照

“诸天之主,有舌所识的诸味……乃至……诸天之主,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘不欢喜它、不称说、不耽著而住;当他于它不欢喜、不称说、不耽著而住时,识便不依止于它、不以它为取。诸天之主,无取的比丘般涅槃。诸天之主,这就是因,这就是缘,使此中有些众生就在现法中般涅槃。”第五[经]。

‘‘Santi kho, devānaminda, jivhāviññeyyā rasā…pe… santi kho, devānaminda, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti na tadupādānaṃ. Anupādāno, devānaminda, bhikkhu parinibbāyati. Ayaṃ kho, devānaminda, hetu, ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、五髻经

6. Pañcasikhasuttaṃ
119PTS 4.103已对照

一百一十九、一时,世尊住在王舍城灵鹫山。那时,乾闼婆天子五髻来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的乾闼婆天子五髻对世尊这样说:“尊者,是什么因、什么缘,使此中有些众生就在现法中不般涅槃?尊者,又是什么因、什么缘,使此中有些众生就在现法中般涅槃呢?”“五髻,有眼所识的诸色……乃至……五髻,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘欢喜它、称说、耽著而住;当他于它欢喜、称说、耽著而住时,识便依止于它、以它为取。五髻,有取的比丘不般涅槃。五髻,这就是因,这就是缘,使此中有些众生就在现法中不般涅槃。”

119. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho pañcasikho gandhabbadevaputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho pañcasikho gandhabbadevaputto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti? Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī’’ti? ‘‘Santi kho, pañcasikha, cakkhuviññeyyā rūpā…pe… santi kho, pañcasikha, manoviññeyyā dhammā, iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti tadupādānaṃ. Saupādāno, pañcasikha, bhikkhu no parinibbāyati. Ayaṃ kho, pañcasikha, hetu, ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti’’.
已对照

“五髻,又有眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的……乃至……五髻,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。若比丘不欢喜它、不称说、不耽著而住;当他于它不欢喜、不称说、不耽著而住时,识便不依止于它、不以它为取。五髻,无取的比丘般涅槃。五髻,这就是因,这就是缘,使此中有些众生就在现法中般涅槃。”第六[经]。

‘‘Santi ca kho, pañcasikha, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā…pe… santi kho, pañcasikha, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati nājjhosāya tiṭṭhati, tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti, na tadupādānaṃ. Anupādāno, pañcasikha, bhikkhu parinibbāyati. Ayaṃ kho, pañcasikha, hetu, ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme parinibbāyantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、舍利弗共住弟子经

7. Sāriputtasaddhivihārikasuttaṃ
120缅 2.323已对照

一百二十、一时,具寿舍利弗住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,某位比丘来到具寿舍利弗之处;到了之后,与具寿舍利弗互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的那位比丘对具寿舍利弗这样说:“贤友舍利弗,[你的]一位共住弟子比丘舍弃学处而还俗了。”

120. Ekaṃ samayaṃ āyasmā sāriputto sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho aññataro bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘saddhivihāriko, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvatto’’ti.
PTS 4.104已对照

“贤友,对不守护诸根之门、于食不知量、不勤修警寤者,就是如此。‘贤友,那比丘不守护诸根之门、于食不知量、不勤修警寤,而将终生延续圆满、清净的梵行’——这[种]处是不存在的。‘贤友,那比丘守护诸根之门、于食知量、勤修警寤,将终生延续圆满、清净的梵行’——这[种]处是存在的。

‘‘Evametaṃ, āvuso, hoti indriyesu aguttadvārassa, bhojane amattaññuno, jāgariyaṃ ananuyuttassa. ‘So vatāvuso, bhikkhu indriyesu aguttadvāro bhojane amattaññū jāgariyaṃ ananuyutto yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ santānessatī’ti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. ‘So vatāvuso, bhikkhu indriyesu guttadvāro, bhojane mattaññū, jāgariyaṃ anuyutto yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ santānessatī’ti ṭhānametaṃ vijjati.
已对照

“贤友,又怎样是守护诸根之门呢?贤友,在此,比丘以眼见色后,不取于相,不取随相。若不守护眼根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,所以他为防护它而行道,守护眼根,致力于眼根的律仪。以耳闻声后……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触所触后……以意识知法后,不取于相,不取随相。若不守护意根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,所以他为防护它而行道,守护意根,致力于意根的律仪。贤友,就是这样守护诸根之门。

‘‘Kathañcāvuso, indriyesu guttadvāro hoti? Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, āvuso, indriyesu guttadvāro hoti.
已对照

“贤友,又怎样是于食知量呢?贤友,在此,比丘如理省思后摄取食物:‘不为嬉游,不为骄慢,不为装饰,不为庄严,只是为了这身体的住立、维持,为了止息伤害,为了资助梵行;我将如此消除旧受,也不令新受生起;我将得以维生、无过,并且安乐而住。’贤友,就是这样于食知量。

‘‘Kathañcāvuso, bhojane mattaññū hoti? Idhāvuso, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti – ‘neva davāya, na madāya, na maṇḍanāya, na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya, vihiṃsūparatiyā, brahmacariyānuggahāya. Iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṃ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati, anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti. Evaṃ kho, āvuso, bhojane mattaññū hoti.
PTS 4.105缅 2.324已对照

“贤友,又怎样是勤修警寤呢?贤友,在此,比丘白天以经行、以坐,令心从诸所应遮之法中净化;夜的初分以经行、以坐,令心从诸所应遮之法中净化;夜的中分以右胁作狮子卧,足足相叠,具念、正知,作意起身之想;夜的后分起身,以经行、以坐,令心从诸所应遮之法中净化。贤友,就是这样勤修警寤。所以,贤友,应当这样修学:‘我们将守护诸根之门,于食知量,勤修警寤。’贤友,你们正应这样修学。”第七[经]。

‘‘Kathañcāvuso, jāgariyaṃ anuyutto hoti? Idhāvuso, bhikkhu divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti. Rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti. Rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno, uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā. Rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti. Evaṃ kho, āvuso, jāgariyaṃ anuyutto hoti. Tasmātihāvuso, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘indriyesu guttadvārā bhavissāma, bhojane mattaññuno, jāgariyaṃ anuyuttā’ti. Evañhi vo, āvuso, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ.
已对照

八、教诫罗睺罗经

8. Rāhulovādasuttaṃ
121PTS 4.106缅 2.325已对照

一百二十一、一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树林给孤独园(Jetavana Anāthapiṇḍikassa ārāma)。那时,世尊独处静坐时,心中生起了这样的思虑:“罗睺罗(Rāhula)的解脱成熟之诸法(vimuttiparipācaniyā dhammā)已成熟,我何不进一步引导罗睺罗于诸漏的灭尽?”于是,世尊在上午穿好[下衣],取了钵与衣,在舍卫城乞食之后,饭后从乞食处回来,召唤具寿罗睺罗:“罗睺罗,取坐具来,我们前往安陀林(Andhavana)度日间。”“是的,尊者。”具寿罗睺罗应诺世尊,取了坐具,紧随在世尊身后。

那时,数千天神跟随着世尊,[心想:]“今天世尊将进一步引导具寿罗睺罗于诸漏的灭尽。”于是,世尊深入安陀林,坐在某棵树下所设的座上。具寿罗睺罗也礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的具寿罗睺罗这样说——

“罗睺罗,你认为怎样,眼是常还是无常?”

“无常,尊者。”

“而那无常的,是苦还是乐?”

“是苦,尊者。”

“而那无常、苦、变易之法的,适宜这样观它——‘这是我的、这是我、这是我的自我’——吗?”

“不适宜,尊者。”〔底本校注:[以下诸问之前也有]「你认为怎样」(taṃ kiṃ maññasi),其余[各问]同样(《中部》3.416-417)。〕

“色是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“眼识是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“眼触是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“凡是以眼触为缘而生起的受所摄、想所摄、行所摄、识所摄[者],那也是常还是无常?”

“无常,尊者。”

“而那无常的,是苦还是乐?”

“是苦,尊者。”

“而那无常、苦、变易之法的,适宜这样观它——‘这是我的、这是我、这是我的自我’——吗?”

“不适宜,尊者。”……乃至……

“舌是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“舌识是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“舌触是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“凡是以舌触为缘而生起的受所摄、想所摄、行所摄、识所摄[者],那也是常还是无常?”

“无常,尊者。”

“而那无常的,是苦还是乐?”

“是苦,尊者。”

“而那无常、苦、变易之法的,适宜这样观它——‘这是我的、这是我、这是我的自我’——吗?”

“不适宜,尊者。”……乃至……

“意是常还是无常?”

“无常,尊者。”

“而那无常的,是苦还是乐?”

“是苦,尊者。”

“而那无常、苦、变易之法的,适宜这样观它——‘这是我的、这是我、这是我的自我’——吗?”

“不适宜,尊者。”

“法是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“意识是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“意触是常还是无常?”

“无常,尊者。”……乃至……

“凡是以意触为缘而生起的受所摄、想所摄、行所摄、识所摄[者],那也是常还是无常?”

“无常,尊者。”

“而那无常的,是苦还是乐?”

“是苦,尊者。”

“而那无常、苦、变易之法的,适宜这样观它——‘这是我的、这是我、这是我的自我’——吗?”

“不适宜,尊者。”

“罗睺罗,这样见时,有闻的圣弟子于眼也厌离,于色也厌离,于眼识也厌离,于眼触也厌离,凡是以眼触为缘而生起的受所摄、想所摄、行所摄、识所摄[者],于那也厌离……乃至……于舌也厌离,于味也厌离,于舌识也厌离,于舌触也厌离,凡是以舌触为缘而生起的受所摄、想所摄、行所摄、识所摄[者],于那也厌离……乃至……

“于意也厌离,于法也厌离,于意识也厌离,于意触也厌离,凡是以意触为缘而生起的受所摄、想所摄、行所摄、识所摄[者],于那也厌离。由厌离而离贪,由离贪而解脱,于解脱便有‘已解脱’之智。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’”

世尊说了这[番话]。具寿罗睺罗满意,欢喜世尊之所说。而当这记说正被宣说之时,具寿罗睺罗的心由不执取而从诸漏解脱;数千天神也生起了远尘离垢的法眼:“凡任何集法,一切皆是灭法。”第八[经]。

121. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘paripakkā kho rāhulassa vimuttiparipācaniyā dhammā; yaṃnūnāhaṃ rāhulaṃ uttariṃ āsavānaṃ khaye vineyya’’nti. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ rāhulaṃ āmantesi – ‘‘gaṇhāhi, rāhula, nisīdanaṃ. Yena andhavanaṃ tenupasaṅkamissāma divāvihārāyā’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā rāhulo bhagavato paṭissutvā nisīdanaṃ ādāya bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
Tena kho pana samayena anekāni devatāsahassāni bhagavantaṃ anubandhāni honti – ‘‘ajja bhagavā āyasmantaṃ rāhulaṃ uttariṃ āsavānaṃ khaye vinessatī’’ti. Atha kho bhagavā andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle paññatte āsane nisīdi. Āyasmāpi kho rāhulo bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rāhulaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’. ( ) [(taṃ kiṃ maññasi) evamitaresupi (ma. ni. 3.416-417)]
‘‘Rūpā niccā vā aniccā vā’’ti?
‘‘Aniccā, bhante’’…pe….
‘‘Cakkhuviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe….
‘‘Cakkhusamphasso nicco vā anicco vā’’ti?
‘‘Anicco, bhante’’…pe….
‘‘Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ, saññāgataṃ, saṅkhāragataṃ, viññāṇagataṃ, tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’…pe….
‘‘Jivhā niccā vā aniccā vā’’ti?
‘‘Aniccā, bhante’’…pe….
‘‘Jivhāviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe….
‘‘Jivhāsamphasso nicco vā anicco vā’’ti?
‘‘Anicco, bhante’’…pe….
‘‘Yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ, saññāgataṃ, saṅkhāragataṃ, viññāṇagataṃ, tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’…pe….
‘‘Mano nicco vā anicco vā’’ti?
‘‘Anicco, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’.
‘‘Dhammā niccā vā aniccā vā’’ti?
‘‘Aniccā, bhante’’…pe….
‘‘Manoviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe….
‘‘Manosamphasso nicco vā anicco vā’’ti?
‘‘Anicco, bhante’’…pe….
‘‘Yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ, saññāgataṃ, saṅkhāragataṃ, viññāṇagataṃ, tampi niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti?
‘‘Aniccaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti?
‘‘Dukkhaṃ, bhante’’.
‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti?
‘‘No hetaṃ, bhante’’.
‘‘Evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, rūpesupi nibbindati, cakkhuviññāṇepi nibbindati, cakkhusamphassepi nibbindati, yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ tasmimpi nibbindati…pe… jivhāyapi nibbindati, rasesupi nibbindati, jivhāviññāṇepi nibbindati, jivhāsamphassepi nibbindati, yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ tasmimpi nibbindati…pe….
‘‘Manasmimpi nibbindati, dhammesupi nibbindati, manoviññāṇepi nibbindati, manosamphassepi nibbindati, yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ tasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā rāhulo bhagavato bhāsitaṃ abhinandi. Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne āyasmato rāhulassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimucci. Anekānañca devatāsahassānaṃ virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、顺结之法经

9. Saṃyojaniyadhammasuttaṃ
122PTS 4.108已对照

一百二十二、“诸比丘,我将为你们宣说顺结之法(saṃyojaniyā dhammā)与结(saṃyojana)。你们要听。诸比丘,什么是顺结之法,什么是结?诸比丘,有眼所识的诸色,是可喜的(iṭṭha)、可乐的(kanta)、可意的(manāpa)、可爱的(piyarūpa)、与欲相应的(kāmūpasaṃhita)、能引生贪染的(rajanīya)。诸比丘,这些称为顺结之法。凡是于其中的欲贪,那就是于其中的结……乃至……诸比丘,有舌所识的诸味……乃至……诸比丘,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。诸比丘,这些称为顺结之法。凡是于其中的欲贪,那就是于其中的结。”第九[经]。

122. ‘‘Saṃyojaniye ca, bhikkhave, dhamme desessāmi saṃyojanañca. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, saṃyojaniyā dhammā, katamañca saṃyojanaṃ? Santi, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime vuccanti, bhikkhave, saṃyojaniyā dhammā. Yo tattha chandarāgo, taṃ tattha saṃyojanaṃ…pe… santi, bhikkhave, jivhāviññeyyā rasā…pe… santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime vuccanti, bhikkhave, saṃyojaniyā dhammā. Yo tattha chandarāgo taṃ tattha saṃyojana’’nti. Navamaṃ.
已对照

十、顺取之法经

10. Upādāniyadhammasuttaṃ
123已对照

一百二十三、“诸比丘,我将为你们宣说顺取之法(upādāniyā dhammā)与取(upādāna)。你们要听。诸比丘,什么是顺取之法,什么是取?诸比丘,有眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。诸比丘,这些称为顺取之法。凡是于其中的欲贪,那就是于其中的取……乃至……诸比丘,有舌所识的诸味……乃至……诸比丘,有意所识的诸法,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的。诸比丘,这些称为顺取之法。凡是于其中的欲贪,那就是于其中的取。”第十[经]。

123. ‘‘Upādāniye ca, bhikkhave, dhamme desessāmi upādānañca. Taṃ suṇātha. Katame ca, bhikkhave, upādāniyā dhammā, katamañca upādānaṃ? Santi, bhikkhave, cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime vuccanti, bhikkhave, upādāniyā dhammā. Yo tattha chandarāgo, taṃ tattha upādānaṃ…pe… santi, bhikkhave, jivhāviññeyyā rasā…pe… santi, bhikkhave, manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime vuccanti, bhikkhave, upādāniyā dhammā. Yo tattha chandarāgo taṃ tattha upādāna’’nti. Dasamaṃ.
已对照

世间欲功德品第十二。

Lokakāmaguṇavaggo dvādasamo.
已对照

其摄颂——

以魔之罥索说了二[经],以及以世间欲功德[说了二经];

帝释、五髻,舍利弗与罗睺罗;

结、取,此品即由此而称说。

Tassuddānaṃ –
Mārapāsena dve vuttā, lokakāmaguṇena ca;
Sakko pañcasikho ceva, sāriputto ca rāhulo;
Saṃyojanaṃ upādānaṃ, vaggo tena pavuccatīti.