快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 因缘相应·十力品 3. Dasabalavaggo

本经目录三、十力品一、十力经二、第二十力经三、近依经四、其他外道经五、浮弥经六、优波婆那经七、缘经八、比丘经九、沙门婆罗门经十、第二沙门婆罗门经十力品第三。

已对照

三、十力品

3. Dasabalavaggo
已对照

一、十力经

1. Dasabalasuttaṃ
21PTS 2.28缅 1.266已对照

二十一、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,具足十力、又具足四无所畏的如来,自称[居于]牛王之处,在众中作狮子吼,转起梵轮:这是色,这是色的集起,这是色的灭没;这是受,这是受的集起,这是受的灭没;这是想,这是想的集起,这是想的灭没;这是诸行,这是诸行的集起,这是诸行的灭没;这是识,这是识的集起,这是识的灭没。如是,此[缘]存在时此[果]便有,由此[缘]的生起此[果]便生起;此[缘]不存在时此[果]便不有,由此[缘]之灭此[果]便灭。即:以无明为缘而有行;以行为缘而有识……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。正由无明的无余离贪、灭,而有行之灭;以行之灭而有识之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第一[经]。

21. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti – iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo, iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo. Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati. Imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、第二十力经

2. Dutiyadasabalasuttaṃ
22已对照

二十二、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,如来具足十力,且具足四无所畏,自称[居于]牛王之处,在众中作狮子吼,转起梵轮——‘这是色,这是色的集起,这是色的灭没;这是受,这是受的集起,这是受的灭没;这是想,这是想的集起,这是想的灭没;这是诸行,这是诸行的集起,这是诸行的灭没;这是识,这是识的集起,这是识的灭没。如是:此[缘]存在时此[果]便有,由此[缘]的生起此[果]便生起;此[缘]不存在时此[果]便不有,由此[缘]之灭此[果]便灭。即:以无明为缘而有行;以行为缘而有识……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。正由无明的无余离贪、灭,而有行之灭;以行之灭而有识之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。’”

22. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetti – ‘iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo, iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo. Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti’’’.
缅 1.267已对照

“诸比丘,我这样善说了法,[它是]显露的、开显的、明示的、无碎布的。诸比丘,在我这样善说、显露、开显、明示、无碎布的法中,因信而出家的良家子正足以发起精进:‘任凭只剩皮、腱与骨,任凭身中血肉干枯;凡以人的力量、人的精进、人的努力所应达到的,未达到那[目标],精进便不会止息。’”

‘‘Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte kho, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike alameva saddhāpabbajitena kulaputtena vīriyaṃ ārabhituṃ – ‘kāmaṃ taco ca nhāru [nahāru (sī. syā. kaṃ. pī.)] ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upasussatu [avasussatu ma. ni. 2.184] maṃsalohitaṃ. Yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatī’’’ti.
PTS 2.29已对照

“诸比丘,懈怠者苦住,与诸恶不善法相杂,且令广大的自己的目标退失。诸比丘,而发起精进者乐住,远离诸恶不善法,且圆满广大的自己的目标。诸比丘,以低劣[之法]不能达到最上;诸比丘,唯以最上[之法]才能达到最上。诸比丘,这梵行是可饮的精醇,导师就在面前。所以,诸比丘,你们当发起精进,以达到未达到的、证得未证得的、作证未作证的:‘如此,我们的这出家将不空过,而是有果、有增益的;而我们受用其衣、钵食、坐卧处、病者所需的医药资具的那些人,他们的那些作为对我们将有大果报、大利益。’诸比丘,你们应当这样修学。诸比丘,见到自己利益者,正足以不放逸而成就;诸比丘,见到他人利益者,正足以不放逸而成就;诸比丘,见到两者利益者,正足以不放逸而成就。”第二[经]。

‘‘Dukkhaṃ, bhikkhave, kusīto viharati vokiṇṇo pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ parihāpeti. Āraddhavīriyo ca kho, bhikkhave, sukhaṃ viharati pavivitto pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ paripūreti. Na, bhikkhave, hīnena aggassa patti hoti. Aggena ca kho, bhikkhave, aggassa patti hoti. Maṇḍapeyyamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ, satthā sammukhībhūto. Tasmātiha, bhikkhave, vīriyaṃ ārabhatha appattassa pattiyā, anadhigatassa adhigamāya, asacchikatassa sacchikiriyāya. ‘Evaṃ no ayaṃ amhākaṃ pabbajjā avañjhā bhavissati saphalā saudrayā. Yesañca [yesaṃ (sī. syā. kaṃ.), yesaṃ hi (pī. ka.)] mayaṃ paribhuñjāma cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ tesaṃ te kārā amhesu mahapphalā bhavissanti mahānisaṃsā’ti – evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. Attatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; paratthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; ubhayatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetu’’nti. Dutiyaṃ.
已对照

三、近依经

3. Upanisasuttaṃ
23已对照

二十三、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,我说诸漏的灭尽是对了知者、对见者[而说],不是对不了知者、不是对不见者。诸比丘,了知什么、见什么,才有诸漏的灭尽呢?‘这是色,这是色的集起,这是色的灭没;这是受……乃至……这是想……这是诸行……这是识,这是识的集起,这是识的灭没’——诸比丘,如是了知、如是见者,才有诸漏的灭尽。”

23. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘jānato ahaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? Iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā…pe… iti saññā… iti saṅkhārā… iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti’’.
PTS 2.30缅 1.268已对照

“诸比丘,凡是他那于灭尽时的尽智,我说那也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是尽智的近依呢?应当说是‘解脱’。诸比丘,我说解脱也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是解脱的近依呢?应当说是‘离贪’。诸比丘,我说离贪也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是离贪的近依呢?应当说是‘厌离’。诸比丘,我说厌离也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是厌离的近依呢?应当说是‘如实智见’。诸比丘,我说如实智见也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是如实智见的近依呢?应当说是‘定’。诸比丘,我说定也是有近依的,不是无近依的。

‘‘Yampissa taṃ, bhikkhave, khayasmiṃ khayeññāṇaṃ, tampi saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, khayeñāṇassa upanisā? ‘Vimuttī’tissa vacanīyaṃ. Vimuttimpāhaṃ [vimuttimpahaṃ (sī. syā. kaṃ.)], bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, vimuttiyā upanisā? ‘Virāgo’tissa vacanīyaṃ. Virāgampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, virāgassa upanisā? ‘Nibbidā’tissa vacanīyaṃ. Nibbidampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, nibbidāya upanisā? ‘Yathābhūtañāṇadassana’ntissa vacanīyaṃ. Yathābhūtañāṇadassanampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, yathābhūtañāṇadassanassa upanisā? ‘Samādhī’tissa vacanīyaṃ. Samādhimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是定的近依呢?应当说是‘乐’。诸比丘,我说乐也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是乐的近依呢?应当说是‘轻安’。诸比丘,我说轻安也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是轻安的近依呢?应当说是‘喜’。诸比丘,我说喜也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是喜的近依呢?应当说是‘愉悦’。诸比丘,我说愉悦也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是愉悦的近依呢?应当说是‘信’。诸比丘,我说信也是有近依的,不是无近依的。

‘‘Kā ca, bhikkhave, samādhissa upanisā? ‘Sukha’ntissa vacanīyaṃ. Sukhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, sukhassa upanisā? ‘Passaddhī’tissa vacanīyaṃ. Passaddhimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, passaddhiyā upanisā? ‘Pītī’tissa vacanīyaṃ. Pītimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, pītiyā upanisā? ‘Pāmojja’ntissa vacanīyaṃ. Pāmojjampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, pāmojjassa upanisā? ‘Saddhā’tissa vacanīyaṃ. Saddhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ.
PTS 2.31已对照

“诸比丘,什么是信的近依呢?应当说是‘苦’。诸比丘,我说苦也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是苦的近依呢?应当说是‘生’。诸比丘,我说生也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是生的近依呢?应当说是‘有’。诸比丘,我说有也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是有的近依呢?应当说是‘取’。诸比丘,我说取也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是取的近依呢?应当说是‘爱’。诸比丘,我说爱也是有近依的,不是无近依的。

‘‘Kā ca, bhikkhave, saddhāya upanisā? ‘Dukkha’ntissa vacanīyaṃ. Dukkhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, dukkhassa upanisā? ‘Jātī’tissa vacanīyaṃ. Jātimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, jātiyā upanisā? ‘Bhavo’tissa vacanīyaṃ. Bhavampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, bhavassa upanisā? ‘Upādāna’ntissa vacanīyaṃ. Upādānampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, upādānassa upanisā? ‘Taṇhā’tissa vacanīyaṃ. Taṇhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是爱的近依呢?应当说是‘受’……乃至……应当说是‘触’……应当说是‘六处’……应当说是‘名色’……应当说是‘识’……应当说是‘行’。诸比丘,我说行也是有近依的,不是无近依的。诸比丘,什么是行的近依呢?应当说是‘无明’。

‘‘Kā ca, bhikkhave, taṇhāya upanisā? ‘Vedanā’tissa vacanīyaṃ…pe… ‘phasso’tissa vacanīyaṃ… ‘saḷāyatana’ntissa vacanīyaṃ… ‘nāmarūpa’ntissa vacanīyaṃ… ‘viññāṇa’ntissa vacanīyaṃ… ‘saṅkhārā’tissa vacanīyaṃ. Saṅkhārepāhaṃ, bhikkhave, saupanise vadāmi, no anupanise. Kā ca, bhikkhave, saṅkhārānaṃ upanisā? ‘Avijjā’tissa vacanīyaṃ.
PTS 2.32缅 1.269已对照

“诸比丘,如是,行以无明为近依,识以行为近依,名色以识为近依,六处以名色为近依,触以六处为近依,受以触为近依,爱以受为近依,取以爱为近依,有以取为近依,生以有为近依,苦以生为近依,信以苦为近依,愉悦以信为近依,喜以愉悦为近依,轻安以喜为近依,乐以轻安为近依,定以乐为近依,如实智见以定为近依,厌离以如实智见为近依,离贪以厌离为近依,解脱以离贪为近依,尽智以解脱为近依。

‘‘Iti kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ, viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ, nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṃ upādānaṃ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṃ dukkhaṃ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṃ sukhaṃ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṃ khayeñāṇaṃ.
已对照

“诸比丘,譬如在山顶上天降大雨点时,那水顺着低处流下,注满山的峡谷、裂隙与支沟;山的峡谷、裂隙与支沟注满了,便注满诸小坑;诸小坑注满了,便注满诸大坑;诸大坑注满了,便注满诸小河;诸小河注满了,便注满诸大河;诸大河注满了,便注满大海。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti. Pabbatakandarapadarasākhāparipūrā kusobbhe [kussubbhe (sī. syā. kaṃ.), kusubbhe (pī.) ṇvādi 129 suttaṃ oloketabbaṃ] paripūrenti. Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti. Mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti. Kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti. Mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṃ paripūrenti.
已对照

“诸比丘,正是这样,行以无明为近依,识以行为近依,名色以识为近依,六处以名色为近依,触以六处为近依,受以触为近依,爱以受为近依,取以爱为近依,有以取为近依,生以有为近依,苦以生为近依,信以苦为近依,愉悦以信为近依,喜以愉悦为近依,轻安以喜为近依,乐以轻安为近依,定以乐为近依,如实智见以定为近依,厌离以如实智见为近依,离贪以厌离为近依,解脱以离贪为近依,尽智以解脱为近依。”第三[经]。

‘‘Evameva kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ, viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ, nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṃ upādānaṃ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṃ dukkhaṃ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṃ sukhaṃ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṃ khayeñāṇa’’nti. Tatiyaṃ.
已对照

四、其他外道经

4. Aññatitthiyasuttaṃ
24已对照

二十四、住在王舍城竹林。那时,具寿舍利弗在午前穿好[下]衣,取钵与衣,为乞食而入王舍城。那时,具寿舍利弗心中这样想——“现在为乞食而行于王舍城还太早,我何不前往其他外道的游方者们的园林呢?”

24. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti.
PTS 2.33缅 1.270已对照

于是具寿舍利弗便前往其他外道的游方者们的园林;到了之后,与那些其他外道的游方者互相问候;互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。具寿舍利弗坐在一旁时,那些其他外道的游方者对他这样说——

Atha kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ –
已对照

“舍利弗贤友,有一些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作的。舍利弗贤友,又有一些业论者沙门婆罗门宣称苦是他作的。舍利弗贤友,有一些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作且他作的。舍利弗贤友,又有一些业论者沙门婆罗门宣称苦是非自作、非他作而无因而生的。舍利弗贤友,那么在这[四论]中,沙门乔达摩是什么说者、什么宣说者?我们怎样解答,才会既是转述沙门乔达摩所说的话,又不以不实之事诽谤沙门乔达摩,且随法而解说法,而没有任何如法的论说之随落会招致可责难之处呢?”

‘‘Santāvuso, sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha, panāvuso sāriputta, samaṇo gotamo kiṃvādī kimakkhāyī? Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva samaṇassa gotamassa assāma, na ca samaṇaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto [vādānuvādo (ka.) dī. ni. 1.381] gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti?
已对照

“贤友们,世尊说苦是缘生的。缘于什么呢?缘于触。这样说者,便会是转述世尊所说的话,不以不实之事诽谤世尊,随法而解说法,没有任何如法的论说之随落会招致可责难之处。

‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, dukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva bhagavato assa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.
PTS 2.34已对照

“贤友们,其中,凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作的,那也是以触为缘。凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是他作的,那也是以触为缘。凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作且他作的,那也是以触为缘。凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是非自作、非他作而无因而生的,那也是以触为缘。

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.
缅 1.271已对照

“贤友们,其中,凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是他作的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作且他作的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是非自作、非他作而无因而生的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。”

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti.
已对照

具寿阿难听到了具寿舍利弗与那些其他外道的游方者的这番交谈。于是具寿阿难在王舍城行乞食之后,于食后从乞食[处]返回,前往世尊之处;到了之后礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难把具寿舍利弗与那些其他外道的游方者之间所有的交谈,全都告知了世尊。

Assosi kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho āyasmā ānando rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi.
已对照

“善哉,善哉,阿难!正如舍利弗会那样正确地解答而解答[的那样]。阿难,我说苦是缘生的。缘于什么呢?缘于触。这样说者,便会是转述我所说的话,不以不实之事诽谤我,随法而解说法,没有任何如法的论说之随落会招致可责难之处。

‘‘Sādhu sādhu, ānanda, yathā taṃ sāriputto sammā byākaramāno byākareyya. Paṭiccasamuppannaṃ kho, ānanda, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.
PTS 2.35已对照

“阿难,其中,凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作的,那也是以触为缘。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是非自作、非他作而无因而生的,那也是以触为缘。

‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.
已对照

“阿难,其中,凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是非自作、非他作而无因而生的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。

‘‘Tatrānanda, yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
缅 1.272已对照

“阿难,有一次,我就住在这王舍城竹林迦兰陀园。阿难,那时我在午前穿好[下]衣,取钵与衣,为乞食而入王舍城。阿难,那时我心中这样想——‘现在为乞食而行于王舍城还太早,我何不前往其他外道的游方者们的园林呢?’”

‘‘Ekamidāhaṃ, ānanda, samayaṃ idheva rājagahe viharāmi veḷuvane kalandakanivāpe. Atha khvāhaṃ, ānanda, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, ānanda, etadahosi – ‘atippago kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’’nti.
已对照

“阿难,于是我便前往其他外道的游方者们的园林;到了之后,与那些其他外道的游方者互相问候;互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。阿难,我坐在一旁时,那些其他外道的游方者对我这样说——

‘‘Atha khvāhaṃ, ānanda, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho maṃ, ānanda, te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ –
PTS 2.36已对照

‘乔达摩贤友,有一些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作的。乔达摩贤友,又有一些业论者沙门婆罗门宣称苦是他作的。乔达摩贤友,有一些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作且他作的。乔达摩贤友,又有一些业论者沙门婆罗门宣称苦是非自作、非他作而无因而生的。在这[四论]中,具寿乔达摩是什么说者、什么宣说者?我们怎样解答,才会既是转述具寿乔达摩所说的话,又不以不实之事诽谤具寿乔达摩,且随法而解说法,而没有任何如法的论说之随落会招致可责难之处呢?’”

‘Santāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha no āyasmā gotamo kiṃvādī kimakkhāyī? Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva āyasmato gotamassa assāma, na ca āyasmantaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’’ti?
已对照

“阿难,被这样说时,我对那些其他外道的游方者这样说——‘贤友们,我说苦是缘生的。缘于什么呢?缘于触。这样说者,便会是转述我所说的话,不以不实之事诽谤我,随法而解说法,没有任何如法的论说之随落会招致可责难之处。’”

‘‘Evaṃ vuttāhaṃ, ānanda, te aññatitthiye paribbājake etadavocaṃ – ‘paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’’ti.
已对照

“‘贤友们,其中,凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作的,那也是以触为缘。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是非自作、非他作而无因而生的,那也是以触为缘。

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.
缅 1.273已对照

“‘贤友们,其中,凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是自作的,[若谓]“他们确实将离开触而感受”,无有是处。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些业论者沙门婆罗门宣称苦是非自作、非他作而无因而生的,[若谓]“他们确实将离开触而感受”,无有是处。’”“稀有啊,尊者!未曾有啊,尊者!竟然以一句就说出了一切义。尊者,若这同一义被广说,会不会也是既甚深、显现[也]甚深呢?”

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. ‘‘Acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante! Yatra hi nāma ekena padena sabbo attho vutto bhavissati. Siyā nu kho, bhante, esevattho vitthārena vuccamāno gambhīro ceva assa gambhīrāvabhāso cā’’ti?
已对照

“那么,阿难,愿此[义]正对你显现。”“尊者,若[人们]这样问我——‘阿难贤友,老死以何为因缘?以何为集起?以何为生?以何为根源?’尊者,被这样问时,我会这样解答——‘贤友,老死以生为因缘,以生为集起,以生为生,以生为根源。’尊者,被这样问时,我会这样解答。

‘‘Tena hānanda, taññevettha paṭibhātū’’ti. ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jarāmaraṇaṃ, āvuso ānanda, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhava’nti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘jarāmaraṇaṃ kho, āvuso, jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātipabhava’nti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ.
PTS 2.37已对照

“尊者,若[人们]这样问我——‘那么,阿难贤友,生以何为因缘?以何为集起?以何为生?以何为根源?’尊者,被这样问时,我会这样解答——‘贤友,生以有为因缘,以有为集起,以有为生,以有为根源。’尊者,被这样问时,我会这样解答。

‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jāti panāvuso ānanda, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ.
已对照

“尊者,若[人们]这样问我——‘那么,阿难贤友,有以何为因缘?以何为集起?以何为生?以何为根源?’尊者,被这样问时,我会这样解答——‘贤友,有以取为因缘,以取为集起,以取为生,以取为根源。’尊者,被这样问时,我会这样解答。

‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘bhavo panāvuso ānanda, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ.
已对照

“尊者,若[人们]这样问我——那么,贤友,取……乃至……那么,贤友,爱……乃至……那么,贤友,受……乃至……尊者,若[人们]这样问我——‘那么,阿难贤友,触以何为因缘?以何为集起?以何为生?以何为根源?’尊者,被这样问时,我会这样解答——‘贤友,触以六处为因缘,以六处为集起,以六处为生,以六处为根源。’‘贤友,正由六触处的无余离贪、灭,而有触之灭;以触之灭而有受之灭;以受之灭而有爱之灭;以爱之灭而有取之灭;以取之灭而有有之灭;以有之灭而有生之灭;以生之灭而老死、愁、悲、苦、忧、恼便灭。这样,这整个苦蕴就灭了。’尊者,被这样问时,我会这样解答。”第四[经]。

‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – upādānaṃ panāvuso…pe… taṇhā panāvuso…pe… vedanā panāvuso…pe… sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘phasso panāvuso ānanda, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘phasso kho, āvuso, saḷāyatananidāno saḷāyatanasamudayo saḷāyatanajātiko saḷāyatanappabhavo’ti. ‘Channaṃtveva, āvuso, phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. Catutthaṃ.
已对照

五、浮弥经

5. Bhūmijasuttaṃ
25PTS 2.38缅 1.274已对照

二十五、住在舍卫城。那时,具寿浮弥(Bhūmija)于傍晚时分从静坐起身,来到具寿舍利弗之处;到了之后,与具寿舍利弗互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的具寿浮弥对具寿舍利弗这样说——

25. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā bhūmijo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhūmijo āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
已对照

“贤友舍利弗,有一些业论的(kammavāda)沙门婆罗门施设苦乐是自作的(sayaṃkata)。贤友舍利弗,又有一些业论的沙门婆罗门施设苦乐是他作的(paraṃkata)。贤友舍利弗,有一些业论的沙门婆罗门施设苦乐是自作且他作的。贤友舍利弗,又有一些业论的沙门婆罗门施设苦乐是非自作非他作而无因而生的(adhiccasamuppanna)。贤友舍利弗,于此,世尊是什么说者、什么宣说者?我们怎样解答,才会既是转述世尊所说的话,又不以不实之事诽谤世尊,且随法而解说法,而没有任何如法的随论(vādānupāta)会招致可责难之处呢?”

‘‘Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Idha no, āvuso sāriputta, bhagavā kiṃvādī kimakkhāyī, kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti?
已对照

“贤友,世尊说苦乐是缘生的(paṭiccasamuppanna)。缘于什么呢?缘于触。这样说者,便会既是转述世尊所说的话,又不以不实之事诽谤世尊,且随法而解说法,而没有任何如法的随论会招致可责难之处。

‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, sukhadukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva bhagavato assa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.
已对照

“贤友,其中,凡是那些业论的沙门婆罗门施设苦乐是自作的,那也是以触为缘。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些业论的沙门婆罗门施设苦乐是非自作非他作而无因而生的,那也是以触为缘。

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā.
PTS 2.39已对照

“贤友,其中,凡是那些业论的沙门婆罗门施设苦乐是自作的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些业论的沙门婆罗门施设苦乐是非自作非他作而无因而生的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。”

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe. … yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti.
缅 1.275已对照

具寿阿难听到了具寿舍利弗与具寿浮弥的这番交谈。于是具寿阿难来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难把具寿舍利弗与具寿浮弥之间所有的交谈,全都禀告了世尊。

Assosi kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi.
已对照

“善哉,善哉,阿难!正如舍利弗才会那样正确地解答而解答[的那样]。阿难,我说苦乐是缘生的。缘于什么呢?缘于触。这样说者,便会既是转述我所说的话,又不以不实之事诽谤我,且随法而解说法,而没有任何如法的随论会招致可责难之处。

‘‘Sādhu sādhu, ānanda, yathā taṃ sāriputto sammā byākaramāno byākareyya. Paṭiccasamuppannaṃ kho, ānanda, sukhadukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.
已对照

“阿难,其中,凡是那些业论的沙门婆罗门施设苦乐是自作的,那也是以触为缘。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些业论的沙门婆罗门施设苦乐是非自作非他作而无因而生的,那也是以触为缘。

‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.
已对照

“阿难,其中,凡是那些业论的沙门婆罗门施设苦乐是自作的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些业论的沙门婆罗门施设苦乐是非自作非他作而无因而生的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。

‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇākammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.
PTS 2.40已对照

“阿难,或者,有身时,以身思(kāyasañcetanā)为因而生起内在的苦乐。阿难,或者,有语时,以语思为因而生起内在的苦乐。阿难,或者,有意时,以意思为因而生起内在的苦乐,并且以无明为缘。

‘‘Kāye vā hānanda, sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Vācāya vā hānanda, sati vacīsañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Mane vā hānanda, sati manosañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ avijjāpaccayā ca.
缅 1.276已对照

“阿难,或者他自己行作(abhisaṅkharoti)那身行(kāyasaṅkhāra)——以之为缘而生起他那内在的苦乐。阿难,或者他人[使他]行作那身行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。阿难,或者他正知地(sampajāna)行作那身行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。阿难,或者他不正知地行作那身行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。

‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, yaṃpaccayāssa [yaṃpaccayāya (syā. kaṃ.), yaṃpaccayā yaṃ (ka.)] taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ [pare vāssa taṃ (sī. pī.), pare vāyataṃ (syā. kaṃ.)], ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti, yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Asampajāno vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ.
已对照

“阿难,或者他自己行作那语行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。阿难,或者他人[使他]行作那语行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。阿难,或者他正知地……乃至……阿难,或者他不正知地行作那语行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。

‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda…pe… asampajāno vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ.
已对照

“阿难,或者他自己行作那意行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。阿难,或者他人[使他]行作那意行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。阿难,或者他正知地……乃至……阿难,或者他不正知地行作那意行——以之为缘而生起他那内在的苦乐。

‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda…pe… asampajāno vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ.
PTS 2.41已对照

“阿难,于这些法中,无明随逐(anupatita)。阿难,然而正由无明的无余离贪、灭,以之为缘而生起他那内在的苦乐的那身便不存在;以之为缘而生起他那内在的苦乐的那语便不存在;以之为缘而生起他那内在的苦乐的那意便不存在;那[思]不成为田(khetta)……乃至……不成为所依处(vatthu)……乃至……不成为处(āyatana)……乃至……不成为以之为缘而生起他那内在的苦乐的缘由(adhikaraṇa)。”第五[经]。

‘‘Imesu, ānanda, dhammesu avijjā anupatitā. Avijjāya tveva, ānanda, asesavirāganirodhā so kāyo na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sā vācā na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. So mano na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Khettaṃ taṃ na hoti…pe… vatthu taṃ na hoti…pe… āyatanaṃ taṃ na hoti…pe… adhikaraṇaṃ taṃ na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkha’’nti. Pañcamaṃ.
已对照

六、优波婆那经

6. Upavāṇasuttaṃ
26PTS 2.42缅 1.277已对照

二十六、住在舍卫城。那时,具寿优波婆那(Upavāṇa)来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿优波婆那对世尊这样说——

“尊者,有一些沙门婆罗门施设苦是自作的。尊者,又有一些沙门婆罗门施设苦是他作的。尊者,又有一些沙门婆罗门施设苦是自作且他作的。尊者,又有一些沙门婆罗门施设苦是非自作非他作而无因而生的。尊者,于此,世尊是什么说者、什么宣说者?我们怎样解答,才会既是转述世尊所说的话,又不以不实之事诽谤世尊,且随法而解说法,而没有任何如法的随论会招致可责难之处呢?”

“优波婆那,我说苦是缘生的。缘于什么呢?缘于触。这样说者,便会既是转述我所说的话,又不以不实之事诽谤我,且随法而解说法,而没有任何如法的随论会招致可责难之处。

“优波婆那,其中,凡是那些沙门婆罗门施设苦是自作的,那也是以触为缘。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些沙门婆罗门施设苦是非自作非他作而无因而生的,那也是以触为缘。

“优波婆那,其中,凡是那些沙门婆罗门施设苦是自作的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。凡是那些……乃至……凡是那些……乃至……凡是那些沙门婆罗门施设苦是非自作非他作而无因而生的,[若谓]‘他们确实将离开触而感受’,无有是处。”第六[经]。

26. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upavāṇo bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘Santi, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha no, bhante, bhagavā kiṃvādī kimakkhāyī kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti?
‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, upavāṇa, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.
‘‘Tatra, upavāṇa, ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.
‘‘Tatra, upavāṇa, ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata añña phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、缘经

7. Paccayasuttaṃ
27已对照

二十七、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,以无明为缘而有行;以行为缘而有识……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。

27. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已对照

“诸比丘,什么是老死?凡是那些众生,于彼彼众生类中的老、衰老之状、齿落、发白、皮皱、寿命之衰减、诸根之老熟——这称为老。凡是那些众生,从彼彼众生类中的殒殁、殁亡之状、破坏、消失、死、死亡、命终,诸蕴之破坏,身躯之舍弃——这称为死。如是,这是老,这是死。诸比丘,这称为老死。由生之集起而有老死之集起;由生之灭而有老死之灭。导至老死灭之道正是这八支圣道,即:正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。

‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo; idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayañca jarā idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
PTS 2.43缅 1.278已对照

“诸比丘,什么是生……乃至……诸比丘,什么是有……诸比丘,什么是取……诸比丘,什么是爱……诸比丘,什么是受……诸比丘,什么是触……诸比丘,什么是六处……诸比丘,什么是名色……诸比丘,什么是识……?

‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti…pe… katamo ca, bhikkhave, bhavo… katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… katamā ca, bhikkhave, taṇhā… katamā ca, bhikkhave, vedanā… katamo ca, bhikkhave, phasso… katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṃ… katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṃ… katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ…?
已对照

“诸比丘,什么是诸行?诸比丘,有这三种行——身行、语行、心行。诸比丘,这些称为诸行。由无明之集起而有行之集起;由无明之灭而有行之灭。导至行灭之道正是这八支圣道,即:正见……乃至……正定。

‘‘Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo; avijjānirodhā saṅkhāranirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
已对照

“诸比丘,当圣弟子这样了知缘,这样了知缘之集起,这样了知缘之灭,这样了知导至缘灭之道时——诸比丘,这位圣弟子被称为‘见具足者(diṭṭhisampanna)’,也被称为‘观见具足者(dassanasampanna)’,也被称为‘来到此正法者’,也被称为‘见到此正法者’,也被称为‘具足有学之智者’,也被称为‘具足有学之明者’,也被称为‘已入法流者(dhammasotaṃ samāpanna)’,也被称为‘具洞察慧(nibbedhikapañña)的圣者’,也被称为‘触及不死之门(amatadvāra)而住者’。”第七[经]。

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ paccayaṃ pajānāti, evaṃ paccayasamudayaṃ pajānāti, evaṃ paccayanirodhaṃ pajānāti, evaṃ paccayanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、比丘经

8. Bhikkhusuttaṃ
28PTS 2.44已对照

二十八、住在舍卫城……乃至……“在那里……乃至……诸比丘,在此,比丘了知老死,了知老死之集起,了知老死之灭,了知导至老死灭之道;了知生……乃至……了知有……了知取……了知爱……了知受……了知触……了知六处……了知名色……了知识……了知诸行,了知行之集起,了知行之灭,了知导至行灭之道。

28. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… idha, bhikkhave, bhikkhu jarāmaraṇaṃ pajānāti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, jātiṃ pajānāti…pe… bhavaṃ pajānāti… upādānaṃ pajānāti… taṇhaṃ pajānāti… vedanaṃ pajānāti… phassaṃ pajānāti… saḷāyatanaṃ pajānāti… nāmarūpaṃ pajānāti… viññāṇaṃ pajānāti… saṅkhāre pajānāti, saṅkhārasamudayaṃ pajānāti, saṅkhāranirodhaṃ pajānāti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti.
缅 1.279已对照

“诸比丘,什么是老死?凡是那些众生,于彼彼众生类中的老、衰老之状、齿落、发白、皮皱、寿命之衰减、诸根之老熟——这称为老。凡是那些众生,从彼彼众生类中的殒殁、殁亡之状、破坏、消失、死、死亡、命终,诸蕴之破坏,身躯之舍弃——这称为死。如是,这是老,这是死。诸比丘,这称为老死。由生之集起而有老死之集起;由生之灭而有老死之灭。导至老死灭之道正是这八支圣道,即:正见……乃至……正定。

‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo; idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayaṃ ca jarā idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
已对照

“诸比丘,什么是生……乃至……诸比丘,什么是有……诸比丘,什么是取……受……触……六处……名色……识……。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti…pe… katamo ca, bhikkhave, bhavo… katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ….
已对照

“诸比丘,什么是诸行?诸比丘,有这三种行——身行、语行、心行。诸比丘,这些称为诸行。由无明之集起而有行之集起;由无明之灭而有行之灭。导至行灭之道正是这八支圣道,即:正见……乃至……正定。

‘‘Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo; avijjānirodhā saṅkhāranirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.
PTS 2.45已对照

“诸比丘,当比丘这样了知老死,这样了知老死之集起,这样了知老死之灭,这样了知导至老死灭之道,这样了知生……乃至……有……取……爱……受……触……六处……名色……识……诸行……行之集起……行之灭……这样了知导至行灭之道时——诸比丘,这位比丘被称为‘见具足者’,也被称为‘观见具足者’,也被称为‘来到此正法者’,也被称为‘见到此正法者’,也被称为‘具足有学之智者’,也被称为‘具足有学之明者’,也被称为‘已入法流者’,也被称为‘具洞察慧的圣者’,也被称为‘触及不死之门而住者’。”第八[经]。

‘‘Yato kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, evaṃ jātiṃ pajānāti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ … saṅkhāre… saṅkhārasamudayaṃ… saṅkhāranirodhaṃ… evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、沙门婆罗门经

9. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ
29缅 1.280已对照

二十九、住在舍卫城……乃至……“在那里……乃至……诸比丘,凡任何沙门或婆罗门,不遍知(parijānāti)老死,不遍知老死之集起,不遍知老死之灭,不遍知导至老死灭之道;不遍知生……乃至……有……取……爱……受……触……六处……名色……识……诸行……行之集起……行之灭……不遍知导至行灭之道——诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既不是沙门中被认可为沙门者,也不是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也不于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标(sāmaññattha)或婆罗门性的目标(brahmaññattha)。”

29. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ na parijānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ na parijānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ na parijānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ na parijānanti, jātiṃ na parijānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre… saṅkhārasamudayaṃ… saṅkhāranirodhaṃ… saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ na parijānanti. Na mete, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā. Na ca panete āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’.
PTS 2.46已对照

“诸比丘,而凡任何沙门或婆罗门,遍知老死,遍知老死之集起,遍知老死之灭,遍知导至老死灭之道;遍知生……乃至……有……取……爱……受……触……六处……名色……识……遍知诸行,遍知行之集起,遍知行之灭,遍知导至行灭之道——诸比丘,那些沙门或婆罗门,在我[看来],既是沙门中被认可为沙门者,也是婆罗门中被认可为婆罗门者;而且那些尊者也于现法中自己以证智作证、成就并住于沙门性的目标与婆罗门性的目标。”第九[经]。

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ parijānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ parijānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ parijānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ parijānanti, jātiṃ parijānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre parijānanti, saṅkhārasamudayaṃ parijānanti, saṅkhāranirodhaṃ parijānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ parijānanti. Te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā. Te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第二沙门婆罗门经

10. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ
30已对照

三十、住在舍卫城……乃至……“在那里……乃至……诸比丘,凡任何沙门或婆罗门,不了知老死,不了知老死之集起,不了知老死之灭,不了知导至老死灭之道,[若谓]‘他们确实将超越老死而住立’,无有是处。不了知生……乃至……有……取……爱……受……触……六处……名色……识……不了知诸行,不了知行之集起,不了知行之灭,不了知导至行灭之道,[若谓]‘他们确实将超越诸行而住立’,无有是处。”

30. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti te vata jarāmaraṇaṃ samatikkamma ṭhassantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Jātiṃ nappajānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti te vata saṅkhāre samatikkamma ṭhassantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati’’.
已对照

“诸比丘,而凡任何沙门或婆罗门,了知老死,了知老死之集起,了知老死之灭,了知导至老死灭之道,[若谓]‘他们确实将超越老死而住立’,有是处。了知生……乃至……有……取……爱……受……触……六处……名色……识……了知诸行,了知行之集起,了知行之灭,了知导至行灭之道。[若谓]‘他们确实将超越诸行而住立’,有是处。”第十[经]。

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ pajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti te vata jarāmaraṇaṃ samatikkamma ṭhassantīti ṭhānametaṃ vijjati. Jātiṃ pajānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre pajānanti, saṅkhārasamudayaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti. Te vata saṅkhāre samatikkamma ṭhassantīti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Dasamaṃ.
PTS 2.47已对照

十力品第三。

Dasabalavaggo tatiyo.
缅 1.281已对照

其摄颂——

两[经]十力、近依,其他外道、浮弥;

优波婆那、缘、比丘,以及两[经]沙门婆罗门。

Tassuddānaṃ –
Dve dasabalā upanisā ca, aññatitthiyabhūmijo;
Upavāṇo paccayo bhikkhu, dve ca samaṇabrāhmaṇāti.