快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 夜叉相应 Yakkhasaṃyuttaṃ

本经目录十、夜叉相应一、因陀迦经二、名为帝释经三、针毛经四、摩尼跋陀经五、娑奴经六、毗扬伽罗经七、富那婆薮经八、须达多经九、第一叔迦经十、第二叔迦经十一、支罗经十二、阿罗婆迦经《夜叉相应》完毕。

已对照

十、夜叉相应

10. Yakkhasaṃyuttaṃ
已对照

一、因陀迦经

1. Indakasuttaṃ
235PTS 1.206缅 1.208已对照

二百三十五、如是我闻——一时,世尊住在王舍城因陀迦峰(Indakūṭa)山、因陀迦(Indaka)夜叉的住处(bhavana)。那时,因陀迦夜叉来到世尊之处;到了之后,以偈对世尊说——

235. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati indakūṭe pabbate, indakassa yakkhassa bhavane. Atha kho indako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
已对照

“诸佛说色不是命(jīva),此[众生]究竟如何得到这个身体?

‘‘Rūpaṃ na jīvanti vadanti buddhā, kathaṃ nvayaṃ vindatimaṃ sarīraṃ;
已对照

它的骨与肝团(aṭṭhīyakapiṇḍa)从何而来?此[众生]又如何附着于腹(gabbhara)中?”

Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍameti, kathaṃ nvayaṃ sajjati gabbharasmi’’nti.
已对照

“最初是凝滑(kalala),从凝滑而有胞结(abbuda);

‘‘Paṭhamaṃ kalalaṃ hoti, kalalā hoti abbudaṃ;
已对照

从胞结生出闭尸(pesi),从闭尸生出坚厚(ghana);

Abbudā jāyate pesi, pesi nibbattatī ghano;
已对照

从坚厚生出诸肢节(pasākhā),以及头发、体毛与指甲。

Ghanā pasākhā jāyanti, kesā lomā nakhāpi ca.
已对照

“凡他的母亲所吃的食物、饮料与餐食,

‘‘Yañcassa bhuñjatī mātā, annaṃ pānañca bhojanaṃ;
已对照

他以此在那里维生,[即]入于母胎的人。”

Tena so tattha yāpeti, mātukucchigato naro’’ti.
已对照

二、名为帝释经

2. Sakkanāmasuttaṃ
236已对照

二百三十六、一时,世尊住在王舍城灵鹫山。那时,名为帝释的(sakkanāmaka)夜叉来到世尊之处;到了之后,以偈对世尊说——

236. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho sakkanāmako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
已对照

“你已舍断一切系(gantha),已解脱;

‘‘Sabbaganthappahīnassa, vippamuttassa te sato;
已对照

你教诫他人,这对沙门并不妥当。”

Samaṇassa na taṃ sādhu, yadaññamanusāsasī’’ti [yadaññamanusāsatīti (sī. syā. kaṃ. pī.)].
已对照

“帝释,无论以何种缘由(vaṇṇa),[与人]共住一旦生起,

‘‘Yena kenaci vaṇṇena, saṃvāso sakka jāyati;
已对照

有慧者就不应以意悲悯那[人]。

Na taṃ arahati sappañño, manasā anukampituṃ.
已对照

“若以明净的意去教诫他人,

‘‘Manasā ce pasannena, yadaññamanusāsati;
已对照

他并不因那悲悯、爱护而被系缚。”

Na tena hoti saṃyutto, yānukampā [sānukampā (sī. pī.)] anuddayā’’ti.
已对照

三、针毛经

3. Sūcilomasuttaṃ
237PTS 1.207缅 1.209已对照

二百三十七、一时,世尊住在伽耶(Gayā)石床(Ṭaṅkitamañca)、针毛(Sūciloma)夜叉的住处。那时,佉罗(Khara)夜叉与针毛夜叉正从世尊不远处经过。于是佉罗夜叉对针毛夜叉这样说——“那是沙门!”“那不是沙门,那是沙门之流(samaṇaka)。”“[那就让我去]弄清楚,他到底是沙门,还是沙门之流。”

于是针毛夜叉来到世尊之处;到了之后,把身体挨向世尊。于是世尊把身体移开。于是针毛夜叉对世尊这样说——“沙门,你怕我吗?”“贤友,我不怕你;但你的触是恶的。”“沙门,我要问你问题。如果你不为我解答,我就扰乱你的心,或撕裂你的心脏,或抓住[你的]两脚把[你]扔到恒河彼岸。”“贤友,我不见在有天、有魔、有梵天的世间,在有沙门婆罗门、有天与人的人众之中,有谁能扰乱我的心,或撕裂我的心脏,或抓住[我的]两脚把[我]扔到恒河彼岸。然而,贤友,你想问什么就问吧。”于是针毛夜叉以偈对世尊说——

“贪与瞋以何为因缘,

不乐、乐与身毛竖立从何而生?

意中之寻从何处生起,

如童子们放出乌鸦那样抛出[心]?”

“贪与瞋以此为因缘,

不乐、乐与身毛竖立从此而生;

意中之寻从此处生起,

如童子们放出乌鸦那样抛出[心]。

“[它们]生于爱染(sneha)、生于自身,如尼拘陀树从干所生的[气根];

众多[地]粘着于诸欲,如葛藤(māluvā)蔓延于林中。

“凡了知它、[了知]它以何为因缘者,

他们便除遣它——夜叉,你听着;

他们渡过这难渡的暴流,

那从前未曾渡过的,为了不再有后有。”

237. Ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa bhavane. Tena kho pana samayena kharo ca yakkho sūcilomo ca yakkho bhagavato avidūre atikkamanti. Atha kho kharo yakkho sūcilomaṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘eso samaṇo’’ti! ‘‘Neso samaṇo, samaṇako eso’’. ‘‘Yāva jānāmi yadi vā so samaṇo yadi vā pana so samaṇako’’ti.
Atha kho sūcilomo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato kāyaṃ upanāmesi. Atha kho bhagavā kāyaṃ apanāmesi. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhāyasi maṃ samaṇā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, bhāyāmi; api ca te samphasso pāpako’’ti. ‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya [pāraṃ gaṅgāya (ka.)] khipissāmī’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya; api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī’’ti. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – ( ) [(atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi.) (sī.)]
‘‘Rāgo ca doso ca kutonidānā,
Aratī ratī lomahaṃso kutojā;
Kuto samuṭṭhāya manovitakkā,
Kumārakā dhaṅkamivossajantī’’ti.
‘‘Rāgo ca doso ca itonidānā,
Aratī ratī lomahaṃso itojā;
Ito samuṭṭhāya manovitakkā,
Kumārakā dhaṅkamivossajanti.
‘‘Snehajā attasambhūtā, nigrodhasseva khandhajā;
Puthū visattā kāmesu, māluvāva vitatā [vitthatā (syā. kaṃ.)] vane.
‘‘Ye naṃ pajānanti yatonidānaṃ,
Te naṃ vinodenti suṇohi yakkha;
Te duttaraṃ oghamimaṃ taranti,
Atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyā’’ti.
已对照

四、摩尼跋陀经

4. Maṇibhaddasuttaṃ
238已对照

二百三十八、一时,世尊住在摩揭陀摩尼摩罗迦(Maṇimālaka)塔庙、摩尼跋陀(Maṇibhadda)夜叉的住处。那时,摩尼跋陀夜叉来到世尊之处;到了之后,在世尊面前说了这首偈——

238. Ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati maṇimālike cetiye maṇibhaddassa yakkhassa bhavane. Atha kho maṇibhaddo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“具念者常有吉祥,具念者得乐;

‘‘Satīmato sadā bhaddaṃ, satimā sukhamedhati;
已对照

具念者明日更胜,并且从怨中解脱。”

Satīmato suve seyyo, verā ca parimuccatī’’ti.
已对照

“具念者常有吉祥,具念者得乐;

‘‘Satīmato sadā bhaddaṃ, satimā sukhamedhati;
已对照

具念者明日更胜,[然而]并不从怨中解脱。

Satīmato suve seyyo, verā na parimuccati.
已对照

“凡[人]一切昼夜,其意都乐于不害,

‘‘Yassa sabbamahorattaṃ [rattiṃ (syā. kaṃ. ka.)], ahiṃsāya rato mano;
已对照

他于一切众生[修]慈,他与任何人都无怨。”

Mettaṃ so sabbabhūtesu, veraṃ tassa na kenacī’’ti.
已对照

五、娑奴经

5. Sānusuttaṃ
239已对照

二百三十九、一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,某位优婆夷的儿子名叫娑奴(Sānu),被夜叉附身了(yakkhena gahito)。于是那位优婆夷悲叹着,在那时说了这些偈——

239. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarissā upāsikāya sānu nāma putto yakkhena gahito hoti. Atha kho sā upāsikā paridevamānā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
已对照

“第十四日、第十五日,以及半月的第八日;

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;
已对照

以及神变半月(pāṭihāriyapakkha),善具八支——

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.
已对照

“凡守持布萨、修行梵行者;

‘‘Uposathaṃ upavasanti, brahmacariyaṃ caranti ye;
已对照

夜叉不戏弄他们,我从诸阿罗汉[那里]这样听闻;

Na tehi yakkhā kīḷanti, iti me arahataṃ sutaṃ;
已对照

而今天我却看见,夜叉们戏弄娑奴。”

Sā dāni ajja passāmi, yakkhā kīḷanti sānunā’’ti.
缅 1.211已对照

“第十四日、第十五日,以及半月的第八日;

‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī;
已对照

以及神变半月,善具八支;

Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ;
PTS 1.209已对照

凡守持布萨、修行梵行者。

Uposathaṃ upavasanti, brahmacariyaṃ caranti ye.
已对照

“夜叉不戏弄他们,你从诸阿罗汉[那里]所听闻的是好的;

‘‘Na tehi yakkhā kīḷanti, sāhu te arahataṃ sutaṃ;
已对照

娑奴醒来时,你要对他说夜叉们的这番话;

Sānuṃ pabuddhaṃ vajjāsi, yakkhānaṃ vacanaṃ idaṃ;
已对照

不要造恶业,无论公开或隐秘。

Mākāsi pāpakaṃ kammaṃ, āvi vā yadi vā raho.
已对照

“而若你将造、或正造恶业,

‘‘Sace ca [saceva (syā. kaṃ. pī. ka.), yañceva (sī.)] pāpakaṃ kammaṃ, karissasi karosi vā;
已对照

纵然飞起逃走,你也无从苦中解脱。”

Na te dukkhā pamutyatthi, uppaccāpi palāyato’’ti.
已对照

“母亲,人们为死者哭泣,或为活着却不见[踪影]者[哭泣];

‘‘Mataṃ vā amma rodanti, yo vā jīvaṃ na dissati;
已对照

母亲,[你]看见[我]活着,母亲,为何为我哭泣?”

Jīvantaṃ amma passantī, kasmā maṃ amma rodasī’’ti.
已对照

“儿子,人们为死者哭泣,或为活着却不见[踪影]者[哭泣];

‘‘Mataṃ vā putta rodanti, yo vā jīvaṃ na dissati;
已对照

而凡舍弃诸欲之后,又回到这里者;

Yo ca kāme cajitvāna, punarāgacchate idha;
已对照

儿子,人们也为他哭泣,因为他虽重又活着,却是已死的。

Taṃ vāpi putta rodanti, puna jīvaṃ mato hi so.
已对照

“孩子,从热灰中被救出,你却想落入热灰;

‘‘Kukkuḷā ubbhato tāta, kukkuḷaṃ [kukkuḷe (sī.)] patitumicchasi;
已对照

孩子,从深坑(naraka)中被救出,你却想落入深坑。

Narakā ubbhato tāta, narakaṃ patitumicchasi.
已对照

“奔走吧(abhidhāvatha),愿你吉祥!我们要向谁申诉?

‘‘Abhidhāvatha bhaddante, kassa ujjhāpayāmase;
已对照

如从燃烧中搬出的财物,你却想再被焚烧。”

Ādittā nīhataṃ [nibbhataṃ (syā. kaṃ. ka.), nibhataṃ (pī. ka.)] bhaṇḍaṃ, puna ḍayhitumicchasī’’ti.
已对照

六、毗扬伽罗经

6. Piyaṅkarasuttaṃ
240已对照

二百四十、一时,具寿阿那律(Anuruddha)住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,具寿阿那律在夜的破晓时分起身,诵说诸法句(dhammapada)。那时,夜叉女(yakkhinī)毗扬伽罗之母(Piyaṅkaramātā)这样安抚[她的]孩子——

240. Ekaṃ samayaṃ āyasmā anuruddho sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā anuruddho rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya dhammapadāni bhāsati. Atha kho piyaṅkaramātā yakkhinī puttakaṃ evaṃ tosesi –
已对照

“毗扬伽罗(Piyaṅkara),不要作声,比丘在诵说诸法句;

‘‘Mā saddaṃ kari piyaṅkara, bhikkhu dhammapadāni bhāsati;
已对照

而且了知法句之后,愿我们依之而行,那会是为了我们的利益。

Api [api (sī.)] ca dhammapadaṃ vijāniya, paṭipajjema hitāya no siyā.
已对照

“对众生,愿我们自制,愿我们不明知而说妄语;

‘‘Pāṇesu ca saṃyamāmase, sampajānamusā na bhaṇāmase;
已对照

愿我们修学自身的善戒,但愿我们能从鬼魅胎中解脱。”

Sikkhema susīlyamattano [susīlamattano (sī. ka.)], api muccema pisācayoniyā’’ti.
已对照

七、富那婆薮经

7. Punabbasusuttaṃ
241PTS 1.210缅 1.212已对照

二百四十一、一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,世尊以与涅槃相关的法语对诸比丘开示、劝导、激励、令欢喜。那些比丘作成有所求、作意、以全心贯注、侧耳而听法。那时,夜叉女富那婆薮之母(Punabbasumātā)这样安抚[她的]孩子们——

241. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti. Atha kho punabbasumātā yakkhinī puttake evaṃ tosesi –
已对照

“优多利迦(Uttarikā),你要安静,富那婆薮(Punabbasu),你要安静;

‘‘Tuṇhī uttarike hohi, tuṇhī hohi punabbasu;
已对照

直到我听最胜佛陀、导师的法[为止]。

Yāvāhaṃ buddhaseṭṭhassa, dhammaṃ sossāmi satthuno.
已对照

“世尊说涅槃,解脱一切系缚;

‘‘Nibbānaṃ bhagavā āha, sabbaganthappamocanaṃ;
已对照

我对这法的爱求,是过了分际的。

Ativelā ca me hoti, asmiṃ dhamme piyāyanā.
已对照

“在世间,自己的儿子是可爱的,在世间,自己的丈夫是可爱的;

‘‘Piyo loke sako putto, piyo loke sako pati;
已对照

对我来说,比他们更可爱的,是对这法的寻求。

Tato piyatarā mayhaṃ, assa dhammassa magganā.
已对照

“因为可爱的儿子或丈夫,都不能使[人]从苦解脱;

‘‘Na hi putto pati vāpi, piyo dukkhā pamocaye;
已对照

就像听闻正法使众生从苦解脱那样。

Yathā saddhammassavanaṃ, dukkhā moceti pāṇinaṃ.
已对照

“在被苦所逼、为老死所系的世间,

‘‘Loke dukkhaparetasmiṃ, jarāmaraṇasaṃyute;
已对照

为了从老死中解脱,[世尊]所现正觉的那法,

Jarāmaraṇamokkhāya, yaṃ dhammaṃ abhisambudhaṃ;
已对照

我想要听那法,富那婆薮,你要安静。”

Taṃ dhammaṃ sotumicchāmi, tuṇhī hohi punabbasū’’ti.
已对照

“妈妈,我不会说话了,这位优多罗(Uttarā)也已安静了;

‘‘Ammā na byāharissāmi, tuṇhībhūtāyamuttarā;
已对照

你就专心听法吧,听闻正法是乐;

Dhammameva nisāmehi, saddhammassavanaṃ sukhaṃ;
已对照

妈妈,由于不了知正法,我们困苦地度日。

Saddhammassa anaññāya, ammā dukkhaṃ carāmase.
已对照

“这位是为迷惑的诸天与人作光明者;

‘‘Esa devamanussānaṃ, sammūḷhānaṃ pabhaṅkaro;
已对照

最后身的佛陀、具眼者,正在说法。”

Buddho antimasārīro, dhammaṃ deseti cakkhumā’’ti.
已对照

“真是善哉,堪称智者,[这]卧于我胸前而生的儿子;

‘‘Sādhu kho paṇḍito nāma, putto jāto uresayo;
已对照

我的儿子爱慕最胜佛陀的清净之法。

Putto me buddhaseṭṭhassa, dhammaṃ suddhaṃ piyāyati.
已对照

“富那婆薮,愿你安乐,今天我已超升;

‘‘Punabbasu sukhī hohi, ajjāhamhi samuggatā;
已对照

诸圣谛已被见到,愿我的优多罗也听一听。”

Diṭṭhāni ariyasaccāni, uttarāpi suṇātu me’’ti.
已对照

八、须达多经

8. Sudattasuttaṃ
242PTS 1.211缅 1.213已对照

二百四十二、一时,世尊住在王舍城寒林(Sītavana)。那时,给孤独居士因某件应作之事来到了王舍城。给孤独居士听说:“据说佛陀已出现于世间。”他当即就想要去见世尊。那时给孤独居士这样想:“今天不是去见世尊的时候。明天我再适时去见世尊。”[他]以趣向佛陀的念而躺下。他在夜里三次起身,以为天亮了。于是给孤独居士来到墓地门(Sivathikadvāra)。非人们打开了门。那时,当给孤独居士从城里出来时,光明隐没了,黑暗出现了,怖畏、惊愕、身毛竖立生起了,他想要就从那里再折返回去。那时,尸婆迦夜叉(Sivaka yakkha)隐着身传出声音——

“百[千]象、百[千]马,百[千]骡车;

百千少女,戴着摩尼耳环;

于一步之跨越,[它们都]不值其十六分之一。

“居士,前进吧,居士,前进吧;

你前进才更好,而非后退。”

那时,对给孤独居士而言,黑暗隐没了,光明出现了,那曾生起的怖畏、惊愕、身毛竖立止息了。第二次,对给孤独居士而言,光明隐没了,黑暗出现了,怖畏、惊愕、身毛竖立生起了,他想要就从那里再折返回去。第二次,尸婆迦夜叉隐着身传出声音——

“百[千]象、百[千]马……乃至……

[它们都]不值其十六分之一。

“居士,前进吧,居士,前进吧;

你前进才更好,而非后退。”

那时,对给孤独居士而言,黑暗隐没了,光明出现了,那曾生起的怖畏、惊愕、身毛竖立止息了。第三次,对给孤独居士而言,光明隐没了,黑暗出现了,怖畏、惊愕、身毛竖立生起了,他想要就从那里再折返回去。第三次,尸婆迦夜叉隐着身传出声音——

“百[千]象、百[千]马……乃至……

[它们都]不值其十六分之一。

“居士,前进吧,居士,前进吧;

你前进才更好,而非后退。”

那时,对给孤独居士而言,黑暗隐没了,光明出现了,那曾生起的怖畏、惊愕、身毛竖立止息了。于是给孤独居士来到寒林,来到世尊之处。

那时,世尊在夜的破晓时分起身,在露地经行。世尊远远地看见给孤独居士走来。看见之后,从经行[道]下来,坐在设好的座位上。坐下之后,世尊对给孤独居士这样说——“来吧,须达多(Sudatta)。”那时,给孤独居士[想]:世尊以名字称呼我,[便]欢喜、踊跃,就在那里以头礼敬世尊双足,对世尊这样说——“尊者,世尊是否卧安?”

“已般涅槃的婆罗门,确实时时卧安;

他不染着于诸欲,已清凉、无所依。

“断了一切黏著(āsatti),调伏了心中的焦虑;

寂静者卧安,以心达到了寂静。”

242. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati sītavane. Tena kho pana samayena anāthapiṇḍiko gahapati rājagahaṃ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena. Assosi kho anāthapiṇḍiko gahapati – ‘‘buddho kira loke uppanno’’ti. Tāvadeva ca pana bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamitukāmo hoti. Athassa anāthapiṇḍikassa gahapatissa etadahosi – ‘‘akālo kho ajja bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Sve dānāhaṃ kālena bhagavantaṃ dassanāya gamissāmī’’ti buddhagatāya satiyā nipajji. Rattiyā sudaṃ tikkhattuṃ vuṭṭhāsi pabhātanti maññamāno. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sivathikadvāraṃ [sīvathikadvāraṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] tenupasaṅkami. Amanussā dvāraṃ vivariṃsu. Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa nagaramhā nikkhamantassa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Atha kho sivako [sīvako (sī. pī.)] yakkho antarahito saddamanussāvesi –
‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā, sataṃ assatarīrathā;
Sataṃ kaññāsahassāni, āmukkamaṇikuṇḍalā;
Ekassa padavītihārassa, kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ.
‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Dutiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Dutiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi –
‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā…pe…
Kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ.
‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Tatiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Tatiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi –
‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā…pe…
Kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ.
‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sītavanaṃ yena bhagavā tenupasaṅkami.
Tena kho pana samayena bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya abbhokāse caṅkamati. Addasā kho bhagavā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna caṅkamā orohitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘ehi sudattā’’ti. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati, nāmena maṃ bhagavā ālapatīti, haṭṭho udaggo tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kacci, bhante, bhagavā sukhamasayitthā’’ti?
‘‘Sabbadā ve sukhaṃ seti, brāhmaṇo parinibbuto;
Yo na limpati kāmesu, sītibhūto nirūpadhi.
‘‘Sabbā āsattiyo chetvā, vineyya hadaye daraṃ;
Upasanto sukhaṃ seti, santiṃ pappuyya cetasā’’ti [cetasoti (sī.)].
已对照

九、第一叔迦经

9. Paṭhamasukkāsuttaṃ
243缅 1.215已对照

二百四十三、一时,世尊住在王舍城竹林迦兰陀园。那时,叔迦(Sukkā)比丘尼为大众所围绕而说法。那时,一位对叔迦比丘尼深具净信的夜叉,在王舍城从街巷到街巷、从交叉路口到交叉路口走去,在那时说了这些偈——

243. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sukkā bhikkhunī mahatiyā parisāya parivutā dhammaṃ deseti. Atha kho sukkāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
已对照

“王舍城的这些人怎么了?他们像饮了蜜[酒]般躺卧;

‘‘Kiṃ me katā rājagahe manussā, madhupītāva seyare;
已对照

[就是]那些不去亲近宣说不死之境的叔迦的人。

Ye sukkaṃ na payirupāsanti, desentiṃ amataṃ padaṃ.
已对照

“而那[法]是不可拒却的、无须调和而有滋养的;

‘‘Tañca pana appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ;
已对照

我想有慧者们在饮它,如行路者[饮]雨云[之水]。”

Pivanti maññe sappaññā, valāhakamiva panthagū’’ti [valāhakamivaddhagūti (sī.)].
已对照

十、第二叔迦经

10. Dutiyasukkāsuttaṃ
244PTS 1.213已对照

二百四十四、一时,世尊住在王舍城竹林迦兰陀园。那时,某位优婆塞给叔迦比丘尼施了食物。那时,一位对叔迦比丘尼深具净信的夜叉,在王舍城从街巷到街巷、从交叉路口到交叉路口走去,在那时说了这首偈——

244. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro upāsako sukkāya bhikkhuniyā bhojanaṃ adāsi. Atha kho sukkāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“[他]确实生出了许多福,这位优婆塞确实是有慧者;

‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako;
已对照

他把食物施给了从一切系缚中解脱的叔迦。”

Yo sukkāya adāsi bhojanaṃ, sabbaganthehi vippamuttiyā’’ti [vippamuttāyāti (syā. kaṃ.)].
已对照

十一、支罗经

11. Cīrāsuttaṃ
245已对照

二百四十五、如是我闻——一时,世尊住在王舍城竹林迦兰陀园。那时,某位优婆塞给支罗(Cīrā)比丘尼施了衣。那时,一位对支罗比丘尼深具净信的夜叉,在王舍城从街巷到街巷、从交叉路口到交叉路口走去,在那时说了这首偈——

245. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro upāsako cīrāya [cirāya (ka.)] bhikkhuniyā cīvaraṃ adāsi. Atha kho cīrāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
缅 1.216已对照

“[他]确实生出了许多福,这位优婆塞确实是有慧者;

‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako;
已对照

他把衣施给了从一切轭中解脱的支罗。”

Yo cīrāya adāsi cīvaraṃ, sabbayogehi vippamuttiyā’’ti [vippamuttāyāti (syā. kaṃ.)].
已对照

十二、阿罗婆迦经

12. Āḷavakasuttaṃ
246PTS 1.214缅 1.217已对照

二百四十六、如是我闻——一时,世尊住在阿罗毗(Āḷavī),在阿罗婆迦夜叉(Āḷavaka yakkha)的住处(bhavana)。那时,阿罗婆迦夜叉来到世尊之处;到了之后,对世尊这样说——“沙门,出去!”“善哉,贤友。”世尊出去了。“沙门,进来!”“善哉,贤友。”世尊进去了。第二次,阿罗婆迦夜叉对世尊这样说——“沙门,出去!”“善哉,贤友。”世尊出去了。“沙门,进来!”“善哉,贤友。”世尊进去了。第三次,阿罗婆迦夜叉对世尊这样说——“沙门,出去!”“善哉,贤友。”世尊出去了。“沙门,进来!”“善哉,贤友。”世尊进去了。第四次,阿罗婆迦夜叉对世尊这样说——“沙门,出去!”“贤友,因此我不出去。凡你该做的,就去做吧。”“沙门,我要问你问题。如果你不为我解答,我就扰乱你的心,或撕裂你的心脏,或抓住[你的]双脚把[你]扔到恒河彼岸。”“贤友,我不见在有天、有魔、有梵天的世间,在有沙门婆罗门、有天与人的人众之中,有谁能扰乱我的心,或撕裂我的心脏,或抓住[我的]双脚把[我]扔到恒河彼岸。然而,贤友,你想问什么就问吧。”

“于此[世间]何者是人之最上财物(vitta)?何者善加行持而带来乐?

诸味之中何者实为更美?[人们]说何等活命之活为最上?”

“于此[世间]信是人之最上财物,法善加行持而带来乐;

诸味之中实是真实为更美,[人们]说以慧活命[者]之活为最上。”

“怎样渡过暴流(ogha)?怎样渡过大海(aṇṇava)?

怎样超越苦?怎样得清净?”

“以信渡过暴流,以不放逸渡过大海;

以精进超越苦,以慧得清净。”

“怎样获得慧?怎样得到财?

怎样获致名声(kitti)?怎样结交朋友?

从此世到他世,怎样死后不忧?”

“信奉诸阿罗汉为得涅槃之法,

乐闻者获得慧,[他是]不放逸、睿智者。

“行事相称(patirūpakārī)、有担当(dhuravā)、奋起者得到财;

以真实获致名声,施与者结交朋友;

从此世到他世,如是死后不忧。

“有信而求家居者,若有这四法——

真实、调伏(dama)、坚毅(dhiti)、施舍(cāga),他实在死后不忧。

“来吧,你也去问问其他众多的沙门婆罗门,

看此中是否有胜过真实、调伏、施舍、忍的。”

“如今我怎么还会去问众多的沙门婆罗门,

我今日已了知那关涉来世之义(attha)。

“为了我的利益,佛陀来到阿罗毗居住;

我今日已了知:施与何处[便]有大果。

“我将如是游行,从村至村、从城至城,

礼敬正觉者,以及法的善妙性。”

246. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati āḷavakassa yakkhassa bhavane. Atha kho āḷavako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Dutiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Tatiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Catutthampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, nikkhamissāmi. Yaṃ te karaṇīyaṃ taṃ karohī’’ti. ‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, ye me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya. Api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī’’ti [(atha kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi.) (sī.)].
‘‘Kiṃsūdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, kiṃsu suciṇṇaṃ sukhamāvahāti;
Kiṃsu have sādutaraṃ rasānaṃ, kathaṃjīviṃ jīvitamāhu seṭṭha’’nti.
‘‘Saddhīdha vittaṃ purissa seṭṭhaṃ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;
Saccaṃ have sādutaraṃ rasānaṃ, paññājīviṃ jīvitamāhu seṭṭha’’nti.
‘‘Kathaṃsu tarati oghaṃ, kathaṃsu tarati aṇṇavaṃ;
Kathaṃsu dukkhamacceti, kathaṃsu parisujjhatī’’ti.
‘‘Saddhāya tarati oghaṃ, appamādena aṇṇavaṃ;
Vīriyena dukkhamacceti, paññāya parisujjhatī’’ti.
‘‘Kathaṃsu labhate paññaṃ, kathaṃsu vindate dhanaṃ;
Kathaṃsu kittiṃ pappoti, kathaṃ mittāni ganthati;
Asmā lokā paraṃ lokaṃ, kathaṃ pecca na socatī’’ti.
‘‘Saddahāno arahataṃ, dhammaṃ nibbānapattiyā;
Sussūsaṃ [sussūsā (sī. pī.)] labhate paññaṃ, appamatto vicakkhaṇo.
‘‘Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanaṃ;
Saccena kittiṃ pappoti, dadaṃ mittāni ganthati;
Asmā lokā paraṃ lokaṃ, evaṃ pecca na socati.
‘‘Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino;
Saccaṃ dammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socati.
‘‘Iṅgha aññepi pucchassu, puthū samaṇabrāhmaṇe;
Yadi saccā dammā cāgā, khantyā bhiyyodha vijjatī’’ti.
‘‘Kathaṃ nu dāni puccheyyaṃ, puthū samaṇabrāhmaṇe;
Yohaṃ [sohaṃ (sī.), svāhaṃ (ka.)] ajja pajānāmi, yo attho samparāyiko.
‘‘Atthāya vata me buddho, vāsāyāḷavimāgamā [māgato (pī. ka.)];
Yohaṃ [sohaṃ (sī.)] ajja pajānāmi, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ.
‘‘So ahaṃ vicarissāmi, gāmā gāmaṃ purā puraṃ;
Namassamāno sambuddhaṃ, dhammassa ca sudhammata’’nti.
已对照

《夜叉相应》完毕。

Yakkhasaṃyuttaṃ samattaṃ.
已对照

其摄颂——

因陀迦、名为帝释与针毛,摩尼跋陀与娑奴;

毗扬伽罗、富那婆薮与须达多,两叔迦、支罗、阿罗婆迦——此为十二[经]。

Tassuddānaṃ –
Indako sakka sūci ca, maṇibhaddo ca sānu ca;
Piyaṅkara punabbasu sudatto ca, dve sukkā cīraāḷavīti dvādasa.