快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 天神相应·沙睹罗巴身天品 4. Satullapakāyikavaggo

本经目录四、沙睹罗巴身天品一、善人经二、悭吝经三、善哉经四、无有经五、嫌责想经六、信经七、集会经八、石片经九、第一帕俱那女经十、第二帕俱那女经

已对照

四、沙睹罗巴身天品

4. Satullapakāyikavaggo
已对照

一、善人经

1. Sabbhisuttaṃ
31PTS 1.17已对照

三十一、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。那时,有众多沙睹罗巴身天(satullapakāyikā)的天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的一位天神在世尊面前说了这首偈——

31. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“应当只与善人共坐,应当与善人结交;

‘‘Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha [krubbetha (ka.)] santhavaṃ;
已对照

了知诸善人之正法,便更善而非更恶。”

Sataṃ saddhammamaññāya, seyyo hoti na pāpiyo’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这首偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“应当只与善人共坐,应当与善人结交;

‘‘Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ;
已对照

了知诸善人之正法,得慧而不从他处得。”

Sataṃ saddhammamaññāya, paññā labbhati [paññaṃ labhati (syā. kaṃ.)] nāññato’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这首偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“应当只与善人共坐,应当与善人结交;

‘‘Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ;
已对照

了知诸善人之正法,处忧愁中而不忧愁。”

Sataṃ saddhammamaññāya, sokamajjhe na socatī’’ti.
缅 1.17已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这首偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“应当只与善人共坐,应当与善人结交;

‘‘Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ;
已对照

了知诸善人之正法,于亲族中显耀。”

Sataṃ saddhammamaññāya, ñātimajjhe virocatī’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这首偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“应当只与善人共坐,应当与善人结交;

‘‘Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ;
已对照

了知诸善人之正法,众生得往善趣。”

Sataṃ saddhammamaññāya, sattā gacchanti suggati’’nti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这首偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“应当只与善人共坐,应当与善人结交;

‘‘Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ;
已对照

了知诸善人之正法,众生常住[安乐]。”

Sataṃ saddhammamaññāya, sattā tiṭṭhanti sātata’’nti.
已对照

那时,另一位天神对世尊这样说——“世尊,是谁说得善呢?”“你们全体所说,依[各别的]理由都是善说;不过也请听我[所说]——

Atha kho aparā devatā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kassa nu kho, bhagavā, subhāsita’’nti? Sabbāsaṃ vo subhāsitaṃ pariyāyena, api ca mamapi suṇātha –
PTS 1.18已对照

“应当只与善人共坐,应当与善人结交;

‘‘Sabbhireva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ;
已对照

了知诸善人之正法,便从一切苦解脱。”

Sataṃ saddhammamaññāya, sabbadukkhā pamuccatī’’ti.
已对照

世尊说了这[话]。那些天神心意自适,礼敬世尊,右绕之后,就在那里隐没了。

Idamavoca bhagavā. Attamanā tā devatāyo bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyiṃsūti.
已对照

二、悭吝经

2. Maccharisuttaṃ
32已对照

三十二、一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。那时,有众多沙睹罗巴身天(satullapakāyikā)的天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的一位天神在世尊面前说了这首偈——

32. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“由悭吝、由放逸,布施便如是不施;

‘‘Maccherā ca pamādā ca, evaṃ dānaṃ na dīyati [diyyati (ka.)];
已对照

希求福者若了知,便应有所施与。”

Puññaṃ ākaṅkhamānena, deyyaṃ hoti vijānatā’’ti.
缅 1.18已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这些偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
已对照

“悭吝者因怖畏[某事]而不施,那[事]正是不施者的怖畏;

‘‘Yasseva bhīto na dadāti maccharī, tadevādadato bhayaṃ;
已对照

悭吝者所怖畏的饥与渴,

Jighacchā ca pipāsā ca, yassa bhāyati maccharī;
已对照

正触及那愚痴人,于此世与他世。

Tameva bālaṃ phusati, asmiṃ loke paramhi ca.
已对照

“故应调伏悭吝,克伏[悭吝之]垢而行施;

‘‘Tasmā vineyya maccheraṃ, dajjā dānaṃ malābhibhū;
已对照

诸福在他世,是众生的依止处。”

Puññāni paralokasmiṃ, patiṭṭhā honti pāṇina’’nti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这些偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
已对照

“他们于诸死者中不死,犹如同行之旅人[分其行粮];

‘‘Te matesu na mīyanti, panthānaṃva sahabbajaṃ;
已对照

凡于[所有]不多时仍施与者,这便是自古之法。

Appasmiṃ ye pavecchanti, esa dhammo sanantano.
已对照

“有些人于少[物]中施与,有些人于多[财]中不施;

‘‘Appasmeke pavecchanti, bahuneke na dicchare;
已对照

从微少[所有]所施之供施,与千[之施]等量。”

Appasmā dakkhiṇā dinnā, sahassena samaṃ mitā’’ti.
PTS 1.19已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这些偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
已对照

“于施难施之物者、作难作之事者,

‘‘Duddadaṃ dadamānānaṃ, dukkaraṃ kamma kubbataṃ;
已对照

非善人不能随作,善人之法难以随行。

Asanto nānukubbanti, sataṃ dhammo duranvayo [durannayo (sī.)].
已对照

“故善人与非善人,从此而往之趣各异;

‘‘Tasmā satañca asataṃ [asatañca (sī. syā. kaṃ.)], nānā hoti ito gati;
已对照

非善人往地狱,善人以天界为归趣。”

Asanto nirayaṃ yanti, santo saggaparāyanā’’ti.
已对照

那时,另一位天神对世尊这样说——“世尊,是谁说得善呢?”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike etadavoca – ‘‘kassa nu kho, bhagavā, subhāsita’’nti?
已对照

“你们全体所说,依[各别的]理由都是善说;不过也请听我[所说]——

‘‘Sabbāsaṃ vo subhāsitaṃ pariyāyena; api ca mamapi suṇātha –
已对照

“纵是以拾谷为业者,[若]行法,

‘‘Dhammaṃ care yopi samuñjakaṃ care,
已对照

又养妻[儿],于少[物]中施与;

Dārañca posaṃ dadamappakasmiṃ;
已对照

[则]十万个行千[次]祭祀者,

Sataṃ sahassānaṃ sahassayāginaṃ,
已对照

也不及那样[之人]的一分。”

Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te’’ti.
缅 1.19已对照

那时,另一位天神以偈对世尊说——

Atha kho aparā devatā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
已对照

“是以何故,这广大、达于宏大的祭祀,

‘‘Kenesa yañño vipulo mahaggato,
已对照

不及以正[理]所施[之施]之值;

Samena dinnassa na agghameti;
已对照

[又]何故十万个行千[次]祭祀者,

Kathaṃ [idaṃ padaṃ katthaci sīhaḷapotthake natthi] sataṃ sahassānaṃ sahassayāginaṃ,
已对照

也不及那样[之人]的一分呢?”

Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te’’ti.
已对照

“有些人立于不正[之业]而施,

‘‘Dadanti heke visame niviṭṭhā,
已对照

打击、杀害,又令[他]悲泣;

Chetvā vadhitvā atha socayitvā;
已对照

那含泪而带杖的供施,

Sā dakkhiṇā assumukhā sadaṇḍā,
已对照

不及以正[理]所施[之施]之值。

Samena dinnassa na agghameti.
已对照

“这样,十万个行千[次]祭祀者;

‘‘Evaṃ sataṃ sahassānaṃ sahassayāginaṃ;
已对照

也不及那样[之人]的一分。”

Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te’’ti.
已对照

三、善哉经

3. Sādhusuttaṃ
33PTS 1.20已对照

三十三、因缘在舍卫城。那时,有众多沙睹罗巴身天(satullapakāyikā)的天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——

33. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi –
已对照

“尊驾(mārisa),布施真是善哉;

‘‘Sādhu kho, mārisa, dānaṃ;
已对照

由悭吝、由放逸,布施便如是不施;

Maccherā ca pamādā ca, evaṃ dānaṃ na dīyati;
已对照

希求福者若了知,便应有所施与。”

Puññaṃ ākaṅkhamānena, deyyaṃ hoti vijānatā’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi –
已对照

“尊驾,布施真是善哉;

‘‘Sādhu kho, mārisa, dānaṃ;
已对照

而且纵于少[物]中,布施亦是善哉。”

Api ca appakasmimpi sāhu dānaṃ’’.
已对照

“有些人于少[物]中施与,有些人于多[财]中不施;

‘‘Appasmeke pavecchanti, bahuneke na dicchare;
已对照

从微少[所有]所施之供施,与千[之施]等量。”

Appasmā dakkhiṇā dinnā, sahassena samaṃ mitā’’ti.
缅 1.20已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi –
已对照

“尊驾,布施真是善哉;纵于少[物]中,布施亦是善哉;

‘‘Sādhu kho, mārisa, dānaṃ; appakasmimpi sāhu dānaṃ;
已对照

而且以信[心]布施,亦是善哉。”

Api ca saddhāyapi sāhu dānaṃ’’.
已对照

“布施与战斗,[古人]说二者相等,

‘‘Dānañca yuddhañca samānamāhu,
已对照

[人]纵少,也能战胜多[人];

Appāpi santā bahuke jinanti;
已对照

若人怀信而施,纵只少许,

Appampi ce saddahāno dadāti,
已对照

他便正因此而在他世得安乐。”

Teneva so hoti sukhī paratthā’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi –
已对照

“尊驾,布施真是善哉;纵于少[物]中,布施亦是善哉;

‘‘Sādhu kho, mārisa, dānaṃ; appakasmimpi sāhu dānaṃ;
PTS 1.21已对照

以信[心]布施亦是善哉;而且以如法所得[之物]布施,亦是善哉。”

Saddhāyapi sāhu dānaṃ; api ca dhammaladdhassāpi sāhu dānaṃ’’.
已对照

“凡以如法所得[之物]行施者,

‘‘Yo dhammaladdhassa dadāti dānaṃ,
已对照

[即]以奋起与精进而获得[财]之人;

Uṭṭhānavīriyādhigatassa jantu;
已对照

他越过阎摩(Yama)的毗多罗尼(Vetaraṇī)[河],

Atikkamma so vetaraṇiṃ yamassa,
已对照

这必死者[得]往诸天之处。”

Dibbāni ṭhānāni upeti macco’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi –
已对照

“尊驾,布施真是善哉;纵于少[物]中,布施亦是善哉;

‘‘Sādhu kho, mārisa, dānaṃ; appakasmimpi sāhu dānaṃ;
已对照

以信[心]布施亦是善哉;以如法所得[之物]布施亦是善哉;

Saddhāyapi sāhu dānaṃ; dhammaladdhassāpi sāhu dānaṃ;
已对照

而且拣择而施,亦是善哉。”

Api ca viceyya dānampi sāhu dānaṃ’’.
已对照

“拣择而施是善逝所赞叹的,

‘‘Viceyya dānaṃ sugatappasatthaṃ,
已对照

[即施于]此有生之世间中诸应受供施者;

Ye dakkhiṇeyyā idha jīvaloke;
已对照

施于这些[人]者[得]大果,

Etesu dinnāni mahapphalāni,
已对照

犹如诸种子播于良田。”

Bījāni vuttāni yathā sukhette’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi –
已对照

“尊驾,布施真是善哉;纵于少[物]中,布施亦是善哉;

‘‘Sādhu kho, mārisa, dānaṃ; appakasmimpi sāhu dānaṃ;
已对照

以信[心]布施亦是善哉;以如法所得[之物]布施亦是善哉;

Saddhāyapi sāhu dānaṃ; dhammaladdhassāpi sāhu dānaṃ;
已对照

拣择而施亦是善哉;而且于诸有命者[有所]节制,亦是善哉。”

Viceyya dānampi sāhu dānaṃ; api ca pāṇesupi sādhu saṃyamo’’.
缅 1.21已对照

“凡行而不害诸众生生命(pāṇabhūta)者,

‘‘Yo pāṇabhūtāni [pāṇabhūtesu (sī. pī.)] aheṭhayaṃ caraṃ,
已对照

[他们]因[怖畏]他人的责难而不作恶;

Parūpavādā na karonti pāpaṃ;
已对照

[人所]称赞的是怯者,而非于此[作恶]中的勇者,

Bhīruṃ pasaṃsanti na hi tattha sūraṃ,
已对照

因为善人正是因怖畏而不作恶。”

Bhayā hi santo na karonti pāpa’’nti.
PTS 1.22已对照

那时,另一位天神对世尊这样说——“世尊,是谁说得善呢?”

Atha kho aparā devatā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kassa nu kho, bhagavā, subhāsita’’nti?
已对照

“你们全体所说,依[各别的]理由都是善说;不过也请听我[所说]——

‘‘Sabbāsaṃ vo subhāsitaṃ pariyāyena, api ca mamapi suṇātha –
已对照

“以信[而行]的布施,多方受赞叹,

‘‘Saddhā hi dānaṃ bahudhā pasatthaṃ,
已对照

然而比布施更胜的,唯是法句;

Dānā ca kho dhammapadaṃva seyyo;
已对照

因为在从前、在更早以前的诸善人,

Pubbe ca hi pubbatare ca santo,
已对照

[那些]有慧者唯已证得涅槃。”

Nibbānamevajjhagamuṃ sapaññā’’ti.
已对照

四、无有经

4. Nasantisuttaṃ
34已对照

三十四、一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。那时,有众多沙睹罗巴身天(satullapakāyikā)的天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的一位天神在世尊面前说了这首偈——

34. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“人间诸欲无有常者,

‘‘Na santi kāmā manujesu niccā,
已对照

此[世]有可爱[之物],[人]被缚于其中;

Santīdha kamanīyāni yesu [kāmesu (ka.)] baddho;
已对照

于其中放逸者[不至]那「不再来[之处]」——

Yesu pamatto apunāgamanaṃ,
已对照

[此]人不从死之领域(maccudheyya)[来至彼]。”

Anāgantā puriso maccudheyyā’’ti.
已对照

“苦患(agha)由欲求而生,苦由欲求而生;

‘‘Chandajaṃ aghaṃ chandajaṃ dukkhaṃ;
已对照

由调伏欲求[而有]苦患之调伏;

Chandavinayā aghavinayo;
已对照

由调伏苦患[而有]苦之调伏。”

Aghavinayā dukkhavinayo’’ti.
已对照

“世间那些绚丽[之物]并非诸欲,

‘‘Na te kāmā yāni citrāni loke,
已对照

人之欲乃是[其]所思念之贪;

Saṅkapparāgo purisassa kāmo;
已对照

世间诸绚丽[之物]一如故住,

Tiṭṭhanti citrāni tatheva loke,
已对照

而诸坚固者于此调伏欲求。

Athettha dhīrā vinayanti chandaṃ.
PTS 1.23缅 1.22已对照

“应舍忿,应彻底舍慢,

‘‘Kodhaṃ jahe vippajaheyya mānaṃ,
已对照

应超越一切结(saṃyojana);

Saṃyojanaṃ sabbamatikkameyya;
已对照

[对]那不著于名色、

Taṃ nāmarūpasmimasajjamānaṃ,
已对照

一无所有者,诸苦不随落[其身]。

Akiñcanaṃ nānupatanti dukkhā.
已对照

“他已舍弃计量,不落于骄慢,

‘‘Pahāsi saṅkhaṃ na vimānamajjhagā [na ca mānamajjhagā (ka. sī.), na vimānamāgā (syā. kaṃ.)],
已对照

于此名色中断除了渴爱;

Acchecchi taṇhaṃ idha nāmarūpe;
已对照

[对]那已断系缚、无苦患、无希求者,

Taṃ chinnaganthaṃ anighaṃ nirāsaṃ,
已对照

[诸人]遍寻而不能得——

Pariyesamānā nājjhagamuṃ;
已对照

诸天与诸人,于此[世]或他[世],

Devā manussā idha vā huraṃ vā,
已对照

或于诸天界,或于一切住处。”

Saggesu vā sabbanivesanesū’’ti.
已对照

“若他们未见到那样解脱者(具寿摩伽罗阇[如是说]),

‘‘Taṃ ce hi nāddakkhuṃ tathāvimuttaṃ (iccāyasmā mogharājā),
已对照

诸天与诸人,于此[世]或他[世];

Devā manussā idha vā huraṃ vā;
已对照

[则]那为诸人行利益的人中最上者,

Naruttamaṃ atthacaraṃ narānaṃ,
已对照

凡礼敬他的[人],是否值得称赞呢?”

Ye taṃ namassanti pasaṃsiyā te’’ti.
已对照

“比丘[啊],他们也成为值得称赞的(世尊[说]:摩伽罗阇啊),

‘‘Pasaṃsiyā tepi bhavanti bhikkhū (mogharājāti bhagavā),
已对照

[即]凡礼敬那样解脱者的[人];

Ye taṃ namassanti tathāvimuttaṃ;
已对照

了知法已、舍弃疑惑,

Aññāya dhammaṃ vicikicchaṃ pahāya,
已对照

比丘[啊],他们也成为超越执著者。”

Saṅgātigā tepi bhavanti bhikkhū’’ti.
已对照

五、嫌责想经

5. Ujjhānasaññisuttaṃ
35PTS 1.24已对照

三十五、一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。那时,有众多怀嫌责想(ujjhānasaññikā)的天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到世尊之处;到了之后,[便]站在空中。站在空中的一位天神在世尊面前说了这首偈——

35. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā ujjhānasaññikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā vehāsaṃ aṭṭhaṃsu. Vehāsaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“自身[实]状是这样,[他]却宣说成另一样;

‘‘Aññathā santamattānaṃ, aññathā yo pavedaye;
已对照

[他]以诳骗如捕鸟者,其所受用[实]是偷窃而来。

Nikacca kitavasseva, bhuttaṃ theyyena tassa taṃ.
已对照

“凡所作者应说之,凡不作者不应说;

‘‘Yañhi kayirā tañhi vade, yaṃ na kayirā na taṃ vade;
已对照

对说而不作者,诸智者[皆能]遍知。”

Akarontaṃ bhāsamānānaṃ, parijānanti paṇḍitā’’ti.
已对照

[世尊:]“并非仅以言说、或仅以听闻,

‘‘Na yidaṃ bhāsitamattena, ekantasavanena vā;
已对照

便能进入这条坚固的行道;

Anukkamitave sakkā, yāyaṃ paṭipadā daḷhā;
已对照

凭这条[行道],诸修禅的坚固者才从魔的束缚中解脱。

Yāya dhīrā pamuccanti, jhāyino mārabandhanā.
缅 1.23已对照

“诸坚固者了知世间之理趣,确不如是作;

‘‘Na ve dhīrā pakubbanti, viditvā lokapariyāyaṃ;
已对照

诸坚固者以证知而寂灭,[已]渡世间之贪着。”

Aññāya nibbutā dhīrā, tiṇṇā loke visattika’’nti.
已对照

于是那些天神落到地上,以头礼敬世尊双足,对世尊这样说——“尊者,我们犯了过失,我们如愚痴、如迷惑、如不善巧[之人],竟以为世尊是可冒犯的。尊者,愿世尊接受我们这过失为过失,以便[我们]于未来防护。”于是世尊现出了微笑。于是那些天神更加嫌责,腾身飞入空中。一位天神在世尊面前说了这首偈——

Atha kho tā devatāyo pathaviyaṃ patiṭṭhahitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘accayo no, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ [yathābālā yathāmūḷhā yathāakusalā (sabbattha)], yā mayaṃ bhagavantaṃ āsādetabbaṃ amaññimhā. Tāsaṃ no, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. Atha kho bhagavā sitaṃ pātvākāsi. Atha kho tā devatāyo bhiyyosomattāya ujjhāyantiyo vehāsaṃ abbhuggañchuṃ. Ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“对坦陈过失者,若有人不接受;

‘‘Accayaṃ desayantīnaṃ, yo ce na paṭigaṇhati;
已对照

内怀忿、以瞋为重者,他便把怨结缚[于己身]。”

Kopantaro dosagaru, sa veraṃ paṭimuñcatī’’ti.
已对照

“若无过失,此[世]亦无所谓罪过,

‘‘Accayo ce na vijjetha, nocidhāpagataṃ [nocīdha apahataṃ (syā. kaṃ.), nocidhāpakataṃ (?)] siyā;
已对照

诸怨也不会平息;那么此[世]凭何[得]成无过者呢?”

Verāni na ca sammeyyuṃ, kenīdha [verāni ca sammeyyuṃ, tenidha (sī.)] kusalo siyā’’ti.
已对照

“谁没有诸过失?谁没有罪过?

‘‘Kassaccayā na vijjanti, kassa natthi apāgataṃ;
已对照

谁不陷入迷乱?谁又是常具念的坚固者呢?”

Ko na sammohamāpādi, ko ca dhīro [kodha dhīro (syā. kaṃ.)] sadā sato’’ti.
PTS 1.25已对照

[世尊:]“对一切众生怀怜悯的如来、佛陀,

‘‘Tathāgatassa buddhassa, sabbabhūtānukampino;
已对照

他没有诸过失,他没有罪过;

Tassaccayā na vijjanti, tassa natthi apāgataṃ;
已对照

他不陷入迷乱,唯他才是常具念的坚固者。”

So na sammohamāpādi, sova [sodha (syā. kaṃ.)] dhīro sadā sato’’ti.
已对照

“‘对坦陈过失者,若有人不接受;

‘‘Accayaṃ desayantīnaṃ, yo ce na paṭigaṇhati;
已对照

内怀忿、以瞋为重者,他便把怨结缚[于己身]’——

Kopantaro dosagaru, sa veraṃ paṭimuñcati;
已对照

我不欣喜那怨结,[而]接受你们的过失。”

Taṃ veraṃ nābhinandāmi, paṭiggaṇhāmi voccaya’’nti.
已对照

六、信经

6. Saddhāsuttaṃ
36缅 1.24已对照

三十六、一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇树林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。那时,有众多沙睹罗巴身天(satullapakāyikā)的天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座祇树林,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的一位天神在世尊面前说了这首偈——

36. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“信是人的第二[伴],

‘‘Saddhā dutiyā purisassa hoti,
已对照

若不信不住立;

No ce assaddhiyaṃ avatiṭṭhati;
已对照

他便由此而有名声与称誉,

Yaso ca kittī ca tatvassa hoti,
已对照

且他舍身之后得往天界。”

Saggañca so gacchati sarīraṃ vihāyā’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这些偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
已对照

“应舍忿,应彻底舍慢,

‘‘Kodhaṃ jahe vippajaheyya mānaṃ,
已对照

应超越一切结(saṃyojana);

Saṃyojanaṃ sabbamatikkameyya;
已对照

[对]那不著于名色、

Taṃ nāmarūpasmimasajjamānaṃ,
已对照

一无所有者,诸执著不随落[其身]。”

Akiñcanaṃ nānupatanti saṅgā’’ti.
已对照

“诸愚人、无慧之人耽于放逸,

‘‘Pamādamanuyuñjanti, bālā dummedhino janā;
已对照

而有慧者守护不放逸,如[守护]最上之财。

Appamādañca medhāvī, dhanaṃ seṭṭhaṃva rakkhati.
已对照

“勿耽于放逸,勿[耽于]欲乐之结交;

‘‘Mā pamādamanuyuñjetha, mā kāmarati santhavaṃ;
已对照

因为不放逸而修禅者,得最上之乐。”

Appamatto hi jhāyanto, pappoti paramaṃ sukha’’nti.
已对照

七、集会经

7. Samayasuttaṃ
37PTS 1.26已对照

三十七、如是我闻:一时,世尊住在释迦国的迦毘罗卫大林(Mahāvana)中,与大比丘僧五百位比丘俱,全都是阿罗汉;又有十个世界的天神大多集会而来,为见世尊与比丘僧。那时,四位属净居天身(suddhāvāsakāyika)的天神这样想:“这位世尊住在释迦国的迦毘罗卫大林中,与大比丘僧五百位比丘俱,全都是阿罗汉;又有十个世界的天神大多集会而来,为见世尊与比丘僧。我们何不也到世尊那里去;到了之后,在世尊面前各说一偈呢?”

37. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi; dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca. Atha kho catunnaṃ suddhāvāsakāyikānaṃ devatānaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi; dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca. Yaṃnūna mayampi yena bhagavā tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā bhagavato santike paccekaṃ gāthaṃ [paccekagāthaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] bhāseyyāmā’’ti.
缅 1.25已对照

那时,那些天神犹如有力之人伸出弯曲的臂、或弯回伸出的臂那样,从净居天诸天中隐没,出现在世尊面前。那时,那些天神礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的一位天神在世尊面前说了这偈——

Atha kho tā devatā – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya. Evameva – suddhāvāsesu devesu antarahitā bhagavato purato pāturahesuṃ. Atha kho tā devatā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“大林中有大会,诸天众已集来;

‘‘Mahāsamayo pavanasmiṃ, devakāyā samāgatā;
已对照

我们来赴此法会,为见那不败的僧团。”

Āgatamha imaṃ dhammasamayaṃ, dakkhitāye aparājitasaṅgha’’nti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“于彼处诸比丘摄心入定,使自己的心正直;

‘‘Tatra bhikkhavo samādahaṃsu, cittamattano ujukaṃ akaṃsu [ujukamakaṃsu (sī. syā. kaṃ. pī.)];
已对照

犹如御者执持缰绳,智者们守护诸根。”

Sārathīva nettāni gahetvā, indriyāni rakkhanti paṇḍitā’’ti.
PTS 1.27已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“断了闩木,断了横木,拔起界柱而不动摇;

‘‘Chetvā khīlaṃ chetvā palighaṃ, indakhīlaṃ ūhacca manejā;
已对照

他们清净、无垢而行,是具眼者所善调伏的年少龙象。”

Te caranti suddhā vimalā, cakkhumatā sudantā susunāgā’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说了这偈——

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
已对照

“凡已归依佛者,他们不会去恶趣地;

‘‘Ye keci buddhaṃ saraṇaṃ gatāse, na te gamissanti apāyabhūmiṃ;
已对照

舍弃人身之后,将使天众充满。”

Pahāya mānusaṃ dehaṃ, devakāyaṃ paripūressantī’’ti.
已对照

八、石片经

8. Sakalikasuttaṃ
38已对照

三十八、如是我闻——一时,世尊住在王舍城马达古奇(Maddakucchi)的鹿野苑(Migadāya)。当时,世尊的脚被石片(sakalikā)所伤。世尊有猛烈的[苦]受在转起——身体的诸受,苦、剧、粗、辛辣、不悦、不合意;世尊具念、正知地忍受它们,不为所恼。于是世尊把僧伽梨(saṅghāṭi)叠作四层而敷设,以右胁作狮子卧,足足相叠,具念、正知。

38. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati maddakucchismiṃ migadāye. Tena kho pana samayena bhagavato pādo sakalikāya [sakkhalikāya (ka.)] khato hoti. Bhusā sudaṃ bhagavato vedanā vattanti sārīrikā vedanā dukkhā tibbā [tippā (sī. syā. kaṃ. pī.)] kharā kaṭukā asātā amanāpā; tā sudaṃ bhagavā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno. Atha kho bhagavā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno.
PTS 1.28缅 1.26已对照

那时,有七百位沙睹罗巴身天(satullapakāyikā)的天神在夜将尽时容色殊胜,遍照整座马达古奇,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——“诸君,沙门乔达摩真是龙象(nāga)!而[他]以龙象之性,纵有身体的诸受生起——苦、剧、粗、辛辣、不悦、不合意——[仍]具念、正知地忍受,不为所恼。”

Atha kho sattasatā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ maddakucchiṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘nāgo vata, bho, samaṇo gotamo; nāgavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——“诸君,沙门乔达摩真是狮子(sīha)!而[他]以狮子之性,纵有身体的诸受生起——苦、剧、粗、辛辣、不悦、不合意——[仍]具念、正知地忍受,不为所恼。”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘sīho vata, bho, samaṇo gotamo; sīhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——“诸君,沙门乔达摩真是良骏(ājānīya)!而[他]以良骏之性,纵有身体的诸受生起——苦、剧、粗、辛辣、不悦、不合意——[仍]具念、正知地忍受,不为所恼。”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘ājānīyo vata, bho, samaṇo gotamo; ājānīyavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——“诸君,沙门乔达摩真是最上牛(nisabha)!而[他]以最上牛之性,纵有身体的诸受生起——苦、剧、粗、辛辣、不悦、不合意——[仍]具念、正知地忍受,不为所恼。”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘nisabho vata, bho, samaṇo gotamo; nisabhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——“诸君,沙门乔达摩真是堪任荷负者(dhorayha)!而[他]以堪任荷负之性,纵有身体的诸受生起——苦、剧、粗、辛辣、不悦、不合意——[仍]具念、正知地忍受,不为所恼。”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘dhorayho vata, bho, samaṇo gotamo; dhorayhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.
已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——“诸君,沙门乔达摩真是已调伏者(danta)!而[他]以已调伏之性,纵有身体的诸受生起——苦、剧、粗、辛辣、不悦、不合意——[仍]具念、正知地忍受,不为所恼。”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘danto vata, bho, samaṇo gotamo; dantavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno’’ti.
PTS 1.29缅 1.27已对照

那时,另一位天神在世尊面前说出了这段感兴语——“看这善修的定与善解脱的心![它]既不倾前,也不倾后,也不是以有行[之加行]抑制[诸烦恼]而遮止[它们]才成的。凡以为这样的人中龙象、人中狮子、人中良骏、人中最上牛、人中堪任荷负者、人中已调伏者是可以逾越的,除了无见[之外]还能是什么呢?”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ udānaṃ udānesi – ‘‘passa samādhiṃ subhāvitaṃ cittañca suvimuttaṃ, na cābhinataṃ na cāpanataṃ na ca sasaṅkhāraniggayhavāritagataṃ [sasaṅkhāraniggayhavāritavataṃ (sī. syā. kaṃ. pī.), sasaṅkhāraniggayhavārivāvataṃ (ka.)]. Yo evarūpaṃ purisanāgaṃ purisasīhaṃ purisaājānīyaṃ purisanisabhaṃ purisadhorayhaṃ purisadantaṃ atikkamitabbaṃ maññeyya kimaññatra adassanā’’ti.
已对照

“[纵有]持五吠陀、百年修苦行的诸婆罗门而行,

‘‘Pañcavedā sataṃ samaṃ, tapassī brāhmaṇā caraṃ;
已对照

他们的心也未正解脱;[那些]自性低劣者不得至彼岸。

Cittañca nesaṃ na sammā vimuttaṃ, hīnattharūpā na pāraṅgamā te.
已对照

“为渴爱所胜、被禁戒与戒所缚,百年修粗苦行者,

‘‘Taṇhādhipannā vatasīlabaddhā, lūkhaṃ tapaṃ vassasataṃ carantā;
已对照

他们的心也未正解脱;[那些]自性低劣者不得至彼岸。

Cittañca nesaṃ na sammā vimuttaṃ, hīnattharūpā na pāraṅgamā te.
已对照

“贪求慢者于此没有调伏,心不等持者没有牟尼[智](monaṃ);

‘‘Na mānakāmassa damo idhatthi, na monamatthi asamāhitassa;
已对照

独住林野而放逸,他渡不到死之领域(maccudheyya)的彼岸。”

Eko araññe viharaṃ pamatto, na maccudheyyassa tareyya pāra’’nti.
已对照

“舍弃了慢、内心善等持,心美善、于一切处解脱;

‘‘Mānaṃ pahāya susamāhitatto, sucetaso sabbadhi vippamutto;
已对照

独住林野而不放逸,他才能渡到死之领域的彼岸。”

Eko araññe viharamappamatto, sa maccudheyyassa tareyya pāra’’nti.
已对照

九、第一帕俱那女经

9. Paṭhamapajjunnadhītusuttaṃ
39已对照

三十九、如是我闻——一时,世尊住在毘舍离(Vesālī)大林(Mahāvana)的重阁讲堂(Kūṭāgārasālā)。那时,帕俱那(Pajjunna)之女拘迦那陀(Kokanadā)在夜将尽时容色殊胜,遍照整座大林,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的那位天神——帕俱那之女拘迦那陀——在世尊面前说了这些偈——

39. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho kokanadā pajjunnassa dhītā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ mahāvanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā kokanadā pajjunnassa dhītā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
已对照

“[向那]住在毘舍离林中的、众生中最上的正等觉者,

‘‘Vesāliyaṃ vane viharantaṃ, aggaṃ sattassa sambuddhaṃ;
PTS 1.30已对照

我拘迦那陀礼敬——[我是]帕俱那之女拘迦那陀。

Kokanadāhamasmi abhivande, kokanadā pajjunnassa dhītā.
已对照

“从前[我]只是听闻:[这]法为具眼者所随觉;

‘‘Sutameva pure āsi, dhammo cakkhumatānubuddho;
已对照

而今我亲自证知[它]——牟尼、善逝所宣说的[法]。

Sāhaṃ dāni sakkhi jānāmi, munino desayato sugatassa.
已对照

“凡是那些无慧者,诋毁圣法而行,

‘‘Ye keci ariyaṃ dhammaṃ, vigarahantā caranti dummedhā;
已对照

[他们]往可怖的号叫[地狱],长夜受苦。

Upenti roruvaṃ ghoraṃ, cirarattaṃ dukkhaṃ anubhavanti.
已对照

“而凡于圣法中具足认可与寂止者,

‘‘Ye ca kho ariye dhamme, khantiyā upasamena upetā;
已对照

舍弃人身之后,将使天众充满。”

Pahāya mānusaṃ dehaṃ, devakāya paripūressantī’’ti.
已对照

十、第二帕俱那女经

10. Dutiyapajjunnadhītusuttaṃ
40缅 1.28已对照

四十、如是我闻——一时,世尊住在毘舍离(Vesālī)大林(Mahāvana)的重阁讲堂(Kūṭāgārasālā)。那时,帕俱那(Pajjunna)之女小拘迦那陀(Cūḷakokanadā)在夜将尽时容色殊胜,遍照整座大林,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的那位天神——帕俱那之女小拘迦那陀——在世尊面前说了这些偈——

40. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho cūḷakokanadā [cullakokanadā (sī. syā. kaṃ.)] pajjunnassa dhītā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ mahāvanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā cūḷakokanadā pajjunnassa dhītā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi –
已对照

“帕俱那之女拘迦那陀,容色如电光,[曾]来到此处;

‘‘Idhāgamā vijjupabhāsavaṇṇā, kokanadā pajjunnassa dhītā;
已对照

礼敬佛与法,说了这些有义之偈。

Buddhañca dhammañca namassamānā, gāthācimā atthavatī abhāsi.
PTS 1.31已对照

“那法我纵以许多法门也[能]分别[解说],因为[世尊之]法正是这样的;

‘‘Bahunāpi kho taṃ vibhajeyyaṃ, pariyāyena tādiso dhammo;
已对照

[但]我将简略说其义,就我心中所领会的[范围]。

Saṃkhittamatthaṃ [saṃkhittamattaṃ (ka.)] lapayissāmi, yāvatā me manasā pariyattaṃ.
已对照

“不应以语、以意造恶,

‘‘Pāpaṃ na kayirā vacasā manasā,
已对照

或以身于一切世间[造]任何[恶];

Kāyena vā kiñcana sabbaloke;
已对照

舍诸欲而具念、正知,

Kāme pahāya satimā sampajāno,
已对照

不应受用[那]与无益相连的苦。”

Dukkhaṃ na sevetha anatthasaṃhita’’nti.
已对照

沙睹罗巴身天品第四。

Satullapakāyikavaggo catuttho.
已对照

其摄颂——

Tassuddānaṃ –
已对照

善人、悭吝、善哉,无有、嫌责想者;

Sabbhimaccharinā sādhu, na santujjhānasaññino;
已对照

信、集会、石片,以及帕俱那二女。

Saddhā samayo sakalikaṃ, ubho pajjunnadhītaroti.