快乐巴利palinanda.cc

中部第50经 · 诃责魔经 Māratajjanīyasuttaṃ

本经目录十、诃责魔经

已对照

十、诃责魔经

10. Māratajjanīyasuttaṃ
506PTS 1.332缅 1.408已对照

五〇六、如是我闻——一时,具寿大目犍连(Mahāmoggallāna)住在跋伽(Bhaggā)[国]中,鳄鱼山(Susumāragira)贝萨迦罗林(Bhesakaḷāvana)的鹿野苑(Migadāya)。而那时,具寿大目犍连正在露地经行。而那时,魔波旬(māro pāpimā)已入具寿大目犍连的腹中,钻进了肠腹(koṭṭha)之内。于是具寿大目犍连[心想]——“我的腹怎么这样沉重,像是很沉重似的?我想是[如]装满了豆吧。”于是具寿大目犍连从经行[道]下来,进入住处,坐在设好的座位上。坐下之后,具寿大目犍连独自如理作意。具寿大目犍连[便]看见了已入腹中、钻进肠腹之内的魔波旬;看见之后,他对魔波旬这样说——“出来吧,波旬;出来吧,波旬!不要恼害如来,不要[恼害]如来的弟子。不要让这[事]长夜为你带来不利与苦。”于是魔波旬[心想]——“这位沙门是不知、不见[我]才这样说的——‘出来吧,波旬;出来吧,波旬!不要恼害如来,不要[恼害]如来的弟子。不要让这[事]长夜为你带来不利与苦。’就连他的导师也不能这么快就知道我,这位弟子又怎么会知道我呢?”于是具寿大目犍连对魔波旬这样说——“波旬,我连这[念头]也知道你[有],你不要以为‘他不知道我’。波旬,你就是魔;因为,波旬,你有这样的[念头]——‘这位沙门是不知、不见[我]才这样说的——出来吧,波旬;出来吧,波旬!不要恼害如来,不要[恼害]如来的弟子。不要让这[事]长夜为你带来不利与苦。就连他的导师也不能这么快就知道我,这位弟子又怎么会知道我呢?’”

506. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā mahāmoggallāno bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye. Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno abbhokāse caṅkamati. Tena kho pana samayena māro pāpimā āyasmato mahāmoggallānassa kucchigato hoti koṭṭhamanupaviṭṭho. Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi – ‘‘kiṃ nu kho me kucchi garugaro viya [garu garu viya (sī. pī. ṭīkāyaṃ pāṭhantaraṃ)]? Māsācitaṃ maññe’’ti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno caṅkamā orohitvā vihāraṃ pavisitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho āyasmā mahāmoggallāno paccattaṃ yoniso manasākāsi. Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno māraṃ pāpimantaṃ kucchigataṃ koṭṭhamanupaviṭṭhaṃ. Disvāna māraṃ pāpimantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, pāpima; nikkhama, pāpima! Mā tathāgataṃ vihesesi, mā tathāgatasāvakaṃ. Mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’ti. Atha kho mārassa pāpimato etadahosi – ‘‘ajānameva kho maṃ ayaṃ samaṇo apassaṃ evamāha – ‘nikkhama, pāpima; nikkhama, pāpima! Mā tathāgataṃ vihesesi, mā tathāgatasāvakaṃ. Mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’ti. Yopissa so satthā sopi maṃ neva khippaṃ jāneyya, kuto pana [kuto ca pana (syā.)] maṃ ayaṃ sāvako jānissatī’’ti? Atha kho āyasmā mahāmoggallāno māraṃ pāpimantaṃ etadavoca – ‘‘evampi kho tāhaṃ, pāpima, jānāmi, mā tvaṃ maññittho – ‘na maṃ jānātī’ti. Māro tvamasi, pāpima; tuyhañhi, pāpima, evaṃ hoti – ‘ajānameva kho maṃ ayaṃ samaṇo apassaṃ evamāha – nikkhama, pāpima; nikkhama, pāpima! Mā tathāgataṃ vihesesi, mā tathāgatasāvakaṃ. Mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyāti. Yopissa so satthā sopi maṃ neva khippaṃ jāneyya, kuto pana maṃ ayaṃ sāvako jānissatī’’’ti?
PTS 1.333已对照

于是魔波旬[心想]——“这位沙门是知、是见[我]才这样说的——‘出来吧,波旬;出来吧,波旬!不要恼害如来,不要[恼害]如来的弟子。不要让这[事]长夜为你带来不利与苦。’”于是魔波旬从具寿大目犍连的口中出来,站在门闩(aggaḷa)外侧。

Atha kho mārassa pāpimato etadahosi – ‘‘jāname kho maṃ ayaṃ samaṇo passaṃ evamāha – ‘nikkhama, pāpima; nikkhama, pāpima! Mā tathāgataṃ vihesesi, mā tathāgatasāvakaṃ. Mā te ahosi dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā’’’ti. Atha kho māro pāpimā āyasmato mahāmoggallānassa mukhato uggantvā paccaggaḷe aṭṭhāsi.
507缅 1.409已对照

五〇七、具寿大目犍连看见了站在门闩外侧的魔波旬;看见之后,他对魔波旬这样说——“波旬,我在这里也看见你;你不要以为‘他没看见我’。波旬,你就站在那门闩外侧。波旬,从前我曾是名为杜西(Dūsī)的魔,我有一个姊妹名叫迦利(Kāḷī)。你是她的儿子,所以你曾是我的外甥。而那时,波旬,拘留孙(Kakusandha)世尊、阿罗汉、正等正觉者出现于世间。而波旬,拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者有名为维杜拉与僧耆婆(Vidhura, Sañjīva)的一对弟子,是最上的贤善一对。而波旬,凡是拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者的诸弟子,其中没有一位在说法上与具寿维杜拉相等相似。波旬,正是由这个缘故,具寿维杜拉才生起了『维杜拉』这个称号。

507. Addasā kho āyasmā mahāmoggallāno māraṃ pāpimantaṃ paccaggaḷe ṭhitaṃ; disvāna māraṃ pāpimantaṃ etadavoca – ‘etthāpi kho tāhaṃ, pāpima, passāmi; mā tvaṃ maññittho ‘‘na maṃ passatī’’ti. Eso tvaṃ, pāpima, paccaggaḷe ṭhito. Bhūtapubbāhaṃ, pāpima, dūsī nāma māro ahosiṃ, tassa me kāḷī nāma bhaginī. Tassā tvaṃ putto. So me tvaṃ bhāgineyyo ahosi. Tena kho pana, pāpima, samayena kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti. Kakusandhassa kho pana, pāpima, bhagavato arahato sammāsambuddhassa vidhurasañjīvaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ. Yāvatā kho pana, pāpima, kakusandhassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa sāvakā. Tesu na ca koci āyasmatā vidhurena samasamo hoti yadidaṃ dhammadesanāya. Iminā kho evaṃ [etaṃ (sī. syā. pī.)], pāpima, pariyāyena āyasmato vidhurassa vidhuroteva [vidhurassa vidhuro vidhurotveva (sī. syā. kaṃ. pī.)] samaññā udapādi.
PTS 1.334已对照

“而波旬,具寿僧耆婆无论去到林野、去到树下、去到空屋,都毫不费力地成就想受灭(saññāvedayitanirodha)。波旬,从前有一次,具寿僧耆婆在某棵树下成就想受灭而坐着。波旬,牧牛人、牧畜人、耕田人、行路人看见了具寿僧耆婆在某棵树下成就想受灭而坐着;看见之后,他们[心想]——‘诸位,真是稀有啊!诸位,真是未曾有啊!这位沙门就这样坐着死了!来吧,我们把他烧掉。’波旬,于是那些牧牛人、牧畜人、耕田人、行路人便聚集了草、木柴与牛粪,堆在具寿僧耆婆的身上,放了火便走了。波旬,而具寿僧耆婆过了那一夜之后,从那等至出定,抖了抖衣,在上午着[下]衣,取了钵与衣,入村乞食。波旬,那些牧牛人、牧畜人、耕田人、行路人看见了具寿僧耆婆正在行乞食;看见之后,他们[心想]——‘诸位,真是稀有啊!诸位,真是未曾有啊!这位沙门就这样坐着死了,如今又活过来了!’波旬,正是由这个缘故,具寿僧耆婆才生起了『僧耆婆』这个称号。

‘‘Āyasmā pana, pāpima, sañjīvo araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi appakasireneva saññāvedayitanirodhaṃ samāpajjati. Bhūtapubbaṃ, pāpima, āyasmā sañjīvo aññatarasmiṃ rukkhamūle saññāvedayitanirodhaṃ samāpanno nisinno hoti. Addasaṃsu kho, pāpima, gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino āyasmantaṃ sañjīvaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle saññāvedayitanirodhaṃ samāpannaṃ nisinnaṃ; disvāna tesaṃ etadahosi – ‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Ayaṃ samaṇo nisinnakova kālaṅkato! Handa naṃ dahāmā’ti. Atha kho te, pāpima, gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino tiṇañca kaṭṭhañca gomayañca saṃkaḍḍhitvā āyasmato sañjīvassa kāye upacinitvā aggiṃ datvā pakkamiṃsu. Atha kho, pāpima, āyasmā sañjīvo tassā rattiyā accayena tāya samāpattiyā vuṭṭhahitvā cīvarāni papphoṭetvā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Addasaṃsu kho te, pāpima, gopālakā pasupālakā kassakā pathāvino āyasmantaṃ sañjīvaṃ piṇḍāya carantaṃ; disvāna nesaṃ etadahosi – ‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Ayaṃ samaṇo nisinnakova kālaṅkato, svāyaṃ paṭisañjīvito’ti. Iminā kho evaṃ, pāpima, pariyāyena āyasmato sañjīvassa sañjīvoteva [sañjīvo sañjīvotveva (sī. syā. kaṃ. pī.)] samaññā udapādi.
508缅 1.410已对照

五〇八、“波旬,于是杜西魔[心想]——‘我完全不知道这些持戒、具善法的比丘们的来处或去处。我何不附身于诸婆罗门居士呢——来吧,你们去骂詈、诽谤、恼怒、恼害那些持戒、具善法的比丘。他们被你们骂詈、诽谤、恼怒、恼害时,或许会有心的变异,那样杜西魔便得到可乘之机了。’波旬,于是杜西魔便附身于诸婆罗门居士——‘来吧,你们去骂詈、诽谤、恼怒、恼害那些持戒、具善法的比丘。他们被你们骂詈、诽谤、恼怒、恼害时,或许会有心的变异,那样杜西魔便得到可乘之机了。’

508. ‘‘Atha kho, pāpima, dūsissa mārassa etadahosi – ‘imesaṃ kho ahaṃ bhikkhūnaṃ sīlavantānaṃ kalyāṇadhammānaṃ neva jānāmi āgatiṃ vā gatiṃ vā. Yaṃnūnāhaṃ brāhmaṇagahapatike anvāviseyyaṃ – etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme akkosatha paribhāsatha rosetha vihesetha. Appeva nāma tumhehi akkosiyamānānaṃ paribhāsiyamānānaṃ rosiyamānānaṃ vihesiyamānānaṃ siyā cittassa aññathattaṃ, yathā taṃ dūsī māro labhetha otāra’nti. Atha kho te, pāpima, dūsī māro brāhmaṇagahapatike anvāvisi – ‘etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme akkosatha paribhāsatha rosetha vihesetha. Appeva nāma tumhehi akkosiyamānānaṃ paribhāsiyamānānaṃ rosiyamānānaṃ vihesiyamānānaṃ siyā cittassa aññathattaṃ, yathā taṃ dūsī māro labhetha otāra’nti.
已对照

“波旬,于是那些被杜西魔所附身的婆罗门居士便骂詈、诽谤、恼怒、恼害那些持戒、具善法的比丘——‘这些剃光头的沙门之流、雇工、黑者、从梵天足下所生之辈,他们说“我们是修禅者、我们是修禅者”,却垂着肩、低着头、软弱无力地在那里思虑、极思虑、遍思虑、离思虑。就如同鸮(ulūka)在树枝上觅鼠时[那样]思虑、极思虑、遍思虑、离思虑;正是如此——这些剃光头的沙门之流、雇工、黑者、从梵天足下所生之辈,他们说“我们是修禅者、我们是修禅者”,却垂着肩、低着头、软弱无力地在那里思虑、极思虑、遍思虑、离思虑。又如同野干(kotthu)在河岸上觅鱼时[那样]思虑、极思虑、遍思虑、离思虑;正是如此——这些剃光头的沙门之流、雇工、黑者、从梵天足下所生之辈,他们说“我们是修禅者、我们是修禅者”,却垂着肩、低着头、软弱无力地在那里思虑、极思虑、遍思虑、离思虑。又如同猫在屋缝、粪沟、垃圾场旁觅鼠时[那样]思虑、极思虑、遍思虑、离思虑;正是如此——这些剃光头的沙门之流、雇工、黑者、从梵天足下所生之辈,他们说“我们是修禅者、我们是修禅者”,却垂着肩、低着头、软弱无力地在那里思虑、极思虑、遍思虑、离思虑。又如同断了驮的驴子在屋缝、粪沟、垃圾场旁[那样]思虑、极思虑、遍思虑、离思虑;正是如此——这些剃光头的沙门之流、雇工、黑者、从梵天足下所生之辈,他们说“我们是修禅者、我们是修禅者”,却垂着肩、低着头、软弱无力地在那里思虑、极思虑、遍思虑、离思虑。’

‘‘Atha kho te, pāpima, brāhmaṇagahapatikā anvāvisiṭṭhā dūsinā mārena bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme akkosanti paribhāsanti rosenti vihesenti – ‘ime pana muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā [kaṇhā (syā. kaṃ. ka.)] bandhupādāpaccā ‘‘jhāyinosmā jhāyinosmā’’ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyanti. Seyyathāpi nāma ulūko rukkhasākhāyaṃ mūsikaṃ maggayamāno jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati; evamevime muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā ‘‘jhāyinosmā jhāyinosmā’’ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyanti. Seyyathāpi nāma kotthu nadītīre macche maggayamāno jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati; evamevime muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā ‘‘jhāyinosmā jhāyinosmā’’ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyanti. Seyyathāpi nāma biḷāro sandhisamalasaṅkaṭīre mūsikaṃ maggayamāno jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati; evamevime muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā ‘‘jhāyinosmā jhāyinosmā’’ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyanti. Seyyathāpi nāma gadrabho vahacchinno sandhisamalasaṅkaṭīre jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati, evamevime muṇḍakā samaṇakā ibbhā kiṇhā bandhupādāpaccā ‘‘jhāyinosmā jhāyinosmā’’ti pattakkhandhā adhomukhā madhurakajātā jhāyanti pajjhāyanti nijjhāyanti apajjhāyantī’’ti.
已对照

“而波旬,那时命终的那些人,多分身坏命终之后,生于苦界、恶趣、堕处、地狱。

‘‘Ye kho pana, pāpima, tena samayena manussā kālaṅkaronti yebhuyyena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjanti.
509PTS 1.335缅 1.411已对照

五〇九、“波旬,于是拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者召唤诸比丘——‘诸比丘,诸婆罗门居士已被杜西魔所附身——来吧,你们去骂詈、诽谤、恼怒、恼害那些持戒、具善法的比丘;他们被你们骂詈、诽谤、恼怒、恼害时,或许会有心的变异,那样杜西魔便得到可乘之机了。来吧,诸比丘,你们要以与慈(mettā)俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与慈俱的心,广(vipula)、大(mahaggata)、无量(appamāṇa)、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。以与悲(karuṇā)俱的心……乃至……以与喜(muditā)俱的心……乃至……以与舍(upekkhā)俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与舍俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。’

509. ‘‘Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhikkhū āmantesi – ‘anvāviṭṭhā kho, bhikkhave, brāhmaṇagahapatikā dūsinā mārena – etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme akkosatha paribhāsatha rosetha vihesetha, appeva nāma tumhehi akkosiyamānānaṃ paribhāsiyamānānaṃ rosiyamānānaṃ vihesiyamānānaṃ siyā cittassa aññathattaṃ, yathā taṃ dūsī māro labhetha otāra’nti. Etha, tumhe, bhikkhave, mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharatha. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharatha, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharathā’ti.
已对照

“波旬,于是那些比丘被拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者这样教诫、这样教导之后,无论去到林野、去到树下、去到空屋,都以与慈俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与慈俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。以与悲俱的心……乃至……以与喜俱的心……乃至……以与舍俱的心遍满一方而住,第二[方]亦然,第三[方]亦然,第四[方]亦然。如是于上、下、四方,于一切处,以一切为己,以与舍俱的心,广、大、无量、无怨、无恼害,遍满一切世间而住。

‘‘Atha kho te, pāpima, bhikkhū kakusandhena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena evaṃ ovadiyamānā evaṃ anusāsiyamānā araññagatāpi rukkhamūlagatāpi suññāgāragatāpi mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā vihariṃsu, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihariṃsu. Karuṇāsahagatena cetasā…pe… muditāsahagatena cetasā…pe… upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā vihariṃsu, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ. Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā vihariṃsu.
510PTS 1.336缅 1.412已对照

五一〇、“波旬,于是杜西魔[心想]——‘我纵然这样做,也完全不知道这些持戒、具善法的比丘们的来处或去处。我何不附身于诸婆罗门居士呢——来吧,你们去恭敬、尊重、崇敬、供养那些持戒、具善法的比丘。他们被你们恭敬、尊重、崇敬、供养时,或许会有心的变异,那样杜西魔便得到可乘之机了。’波旬,于是杜西魔便附身于诸婆罗门居士——‘来吧,你们去恭敬、尊重、崇敬、供养那些持戒、具善法的比丘。他们被你们恭敬、尊重、崇敬、供养时,或许会有心的变异,那样杜西魔便得到可乘之机了。’波旬,于是那些被杜西魔所附身的婆罗门居士便恭敬、尊重、崇敬、供养那些持戒、具善法的比丘。

510. ‘‘Atha kho, pāpima, dūsissa mārassa etadahosi – ‘evampi kho ahaṃ karonto imesaṃ bhikkhūnaṃ sīlavantānaṃ kalyāṇadhammānaṃ neva jānāmi āgatiṃ vā gatiṃ vā, yaṃnūnāhaṃ brāhmaṇagahapatike anvāviseyyaṃ – etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme sakkarotha garuṃ karotha mānetha pūjetha, appeva nāma tumhehi sakkariyamānānaṃ garukariyamānānaṃ māniyamānānaṃ pūjiyamānānaṃ siyā cittassa aññathattaṃ, yathā taṃ dūsī māro labhetha otāra’nti. Atha kho te, pāpima, dūsī māro brāhmaṇagahapatike anvāvisi – ‘etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme sakkarotha garuṃ karotha mānetha pūjetha, appeva nāma tumhehi sakkariyamānānaṃ garukariyamānānaṃ māniyamānānaṃ pūjiyamānānaṃ siyā cittassa aññathattaṃ, yathā taṃ dūsī māro labhetha otāra’nti. Atha kho te, pāpima, brāhmaṇagahapatikā anvāviṭṭhā dūsinā mārena bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme sakkaronti garuṃ karonti mānenti pūjenti.
已对照

“而波旬,那时命终的那些人,多分身坏命终之后,生于善趣天界。

‘‘Ye kho pana, pāpima, tena samayena manussā kālaṅkaronti yebhuyyena kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjanti.
511已对照

五一一、“波旬,于是拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者召唤诸比丘——‘诸比丘,诸婆罗门居士已被杜西魔所附身——来吧,你们去恭敬、尊重、崇敬、供养那些持戒、具善法的比丘;他们被你们恭敬、尊重、崇敬、供养时,或许会有心的变异,那样杜西魔便得到可乘之机了。来吧,诸比丘,你们要于身随观不净而住,于食有厌逆想,于一切世间有不乐想,于一切行随观无常。’

511. ‘‘Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhikkhū āmantesi – ‘anvāviṭṭhā kho, bhikkhave, brāhmaṇagahapatikā dūsinā mārena – etha, tumhe bhikkhū sīlavante kalyāṇadhamme sakkarotha garuṃ karotha mānetha pūjetha, appeva nāma tumhehi sakkariyamānānaṃ garukariyamānānaṃ māniyamānānaṃ pūjiyamānānaṃ siyā cittassa aññathattaṃ, yathā taṃ dūsī māro labhetha otāranti. Etha, tumhe, bhikkhave, asubhānupassino kāye viharatha, āhāre paṭikūlasaññino, sabbaloke anabhiratisaññino [anabhiratasaññīno (sī. syā. kaṃ. pī.)], sabbasaṅkhāresu aniccānupassino’ti.
已对照

“波旬,于是那些比丘被拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者这样教诫、这样教导之后,无论去到林野、去到树下、去到空屋,都于身随观不净而住,于食有厌逆想,于一切世间有不乐想,于一切行随观无常。

‘‘Atha kho te, pāpima, bhikkhū kakusandhena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena evaṃ ovadiyamānā evaṃ anusāsiyamānā araññagatāpi rukkhamūlagatāpi suññāgāragatāpi asubhānupassino kāye vihariṃsu, āhāre paṭikūlasaññino, sabbaloke anabhiratisaññino, sabbasaṅkhāresu aniccānupassino.
512PTS 1.337缅 1.413已对照

五一二、“波旬,于是拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者在上午着[下]衣,取了钵与衣,以具寿维杜拉为随行沙门(pacchāsamaṇa),入村乞食。波旬,于是杜西魔附身于某个童子,取了一块石子(sakkhara),打了具寿维杜拉的头一下,把[他的]头打破了。波旬,于是具寿维杜拉头破血流,[仍]紧紧跟随在拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者的身后。波旬,于是拘留孙世尊、阿罗汉、正等正觉者以象顾(nāgāpalokita)回望——‘这个杜西魔实在不知分量。’而波旬,就在这一回望的同时,杜西魔便从那处所死没,生于大地狱(mahāniraya)中。

512. ‘‘Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā vidhurena pacchāsamaṇena gāmaṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho, pāpima, dūsī māro aññataraṃ kumārakaṃ [kumāraṃ (sī. pī.)] anvāvisitvā sakkharaṃ gahetvā āyasmato vidhurassa sīse pahāramadāsi; sīsaṃ vobhindi [sīsaṃ te bhindissāmīti (ka.)]. Atha kho, pāpima, āyasmā vidhuro bhinnena sīsena lohitena gaḷantena kakusandhaṃyeva bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi. Atha kho, pāpima, kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho nāgāpalokitaṃ apalokesi – ‘na vāyaṃ dūsī māro mattamaññāsī’ti. Sahāpalokanāya ca pana, pāpima, dūsī māro tamhā ca ṭhānā cavi mahānirayañca upapajji.
513已对照

“而波旬,那大地狱有三个名称——也名『六触处的』,也名『刺所击的』,也名『各别受的』。波旬,于是诸地狱卒(nirayapāla)来到我身边,对我这样说——‘尊驾,当刺与刺在[你]心中相遇时,那时你就该知道——“我在地狱中被煎煮已一千年了。”’波旬,我在那大地狱中被煎煮了许多年、许多百年、许多千年。我在那同一大地狱的增盛[地狱](ussada)中被煎煮了一万年,领受着名为『出起』(vuṭṭhānima)的受。波旬,我那时有这样的身,就像人的[身];有这样的头,就像鱼的[头]。

‘‘Tassa kho pana, pāpima, mahānirayassa tayo nāmadheyyā honti – chaphassāyataniko itipi, saṅkusamāhato itipi, paccattavedaniyo itipi. Atha kho maṃ, pāpima, nirayapālā upasaṅkamitvā etadavocuṃ – yadā kho te [yato te (ka.)], mārisa, saṅkunā saṅku hadaye samāgaccheyya. Atha naṃ tvaṃ jāneyyāsi – ‘vassasahassaṃ me niraye paccamānassā’ti. So kho ahaṃ, pāpima, bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni tasmiṃ mahāniraye apacciṃ. Dasavassasahassāni tasseva mahānirayassa ussade apacciṃ vuṭṭhānimaṃ nāma vedanaṃ vediyamāno. Tassa mayhaṃ, pāpima, evarūpo kāyo hoti, seyyathāpi manussassa. Evarūpaṃ sīsaṃ hoti, seyyathāpi macchassa.
513.
已对照未对底本

五一三、

已对照

“那是怎样的地狱呢——杜西曾在那里被煎煮,

‘‘Kīdiso nirayo āsi, yattha dūsī apaccatha;
已对照

[因他]冒犯了弟子维杜拉与婆罗门拘留孙。

Vidhuraṃ sāvakamāsajja, kakusandhañca brāhmaṇaṃ.
已对照

“有百支铁刺(ayosaṅku),一切[皆]各别受;

‘‘Sataṃ āsi ayosaṅkū, sabbe paccattavedanā;
已对照

那正是这样的地狱——杜西曾在那里被煎煮,

Īdiso nirayo āsi, yattha dūsī apaccatha;
已对照

[因他]冒犯了弟子维杜拉与婆罗门拘留孙。

Vidhuraṃ sāvakamāsajja, kakusandhañca brāhmaṇaṃ.
已对照

“凡了知此[事]者,[那]比丘是佛陀的弟子;

‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
已对照

黑[者]啊,冒犯了这样的比丘,你将遭受苦。

Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
已对照

“于湖(sara)中央矗立着住立一劫的诸天宫(vimāna),

‘‘Majjhe sarassa tiṭṭhanti, vimānā kappaṭṭhāyino;
已对照

[其]色如琉璃(veḷuriya),光彩夺目,具焰、光耀;

Veḷuriyavaṇṇā rucirā, accimanto pabhassarā;
已对照

诸天女(accharā)在那里起舞,众多而有种种色。

Accharā tattha naccanti, puthu nānattavaṇṇiyo.
PTS 1.338缅 1.414已对照

“凡了知此[事]者,[那]比丘是佛陀的弟子;

‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
已对照

黑[者]啊,冒犯了这样的比丘,你将遭受苦。

Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
已对照

“凡受佛陀之催促(codita)、在僧团注视之下,

‘‘Yo ve buddhena codito, bhikkhu saṅghassa pekkhato;
已对照

[那]比丘以脚拇指震动了鹿子母讲堂(Migāramātupāsāda)。

Migāramātupāsādaṃ, pādaṅguṭṭhena kampayi.
已对照

“凡了知此[事]者,[那]比丘是佛陀的弟子;

‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
已对照

黑[者]啊,冒犯了这样的比丘,你将遭受苦。

Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
已对照

“凡以脚拇指震动了最胜殿(Vejayanta)、

‘‘Yo vejayantaṃ pāsādaṃ, pādaṅguṭṭhena kampayi;
已对照

为神通力所支持而使诸天神悚惧者。

Iddhibalenupatthaddho, saṃvejesi ca devatā.
已对照

“凡了知此[事]者,[那]比丘是佛陀的弟子;

‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
已对照

黑[者]啊,冒犯了这样的比丘,你将遭受苦。

Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
已对照

“凡在最胜殿中遍问帝释(Sakka)者——

‘‘Yo vejayantapāsāde, sakkaṃ so paripucchati;
已对照

‘婆娑婆(Vāsava)啊,你可也知道渴爱灭尽[之]诸解脱?’

Api vāsava jānāsi, taṇhākkhayavimuttiyo;
已对照

帝释便就所问的问题如实地为他解答。

Tassa sakko viyākāsi, pañhaṃ puṭṭho yathātathaṃ.
已对照

“凡了知此[事]者,[那]比丘是佛陀的弟子;

‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
已对照

黑[者]啊,冒犯了这样的比丘,你将遭受苦。

Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
已对照

“凡在善法堂(Sudhammā sabhā)近旁遍问梵天者——

‘‘Yo brahmaṃ paripucchati, sudhammāyābhito sabhaṃ;
已对照

‘贤友,你今日也还有那个见吗——即你从前所有的那个见?

Ajjāpi tyāvuso diṭṭhi, yā te diṭṭhi pure ahu;
已对照

你可见到那于梵天界中超越[一切]而光耀者?’

Passasi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaraṃ.
已对照

“梵天便如实地、依次第为他解答——

‘‘Tassa brahmā viyākāsi, anupubbaṃ yathātathaṃ;
已对照

‘尊驾,我已无那个见了——即我从前所有的那个见。

Na me mārisa sā diṭṭhi, yā me diṭṭhi pure ahu.
已对照

“我见到那于梵天界中超越[一切]而光耀者;

‘‘Passāmi vītivattantaṃ, brahmaloke pabhassaraṃ;
已对照

那么我今日怎能说“我是常的、永恒的”呢?’

Sohaṃ ajja kathaṃ vajjaṃ, ahaṃ niccomhi sassato.
已对照

“凡了知此[事]者,[那]比丘是佛陀的弟子;

‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
已对照

黑[者]啊,冒犯了这样的比丘,你将遭受苦。

Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
已对照

“凡以解脱触及了大须弥(Mahāmeru)之顶、

‘‘Yo mahāmeruno kūṭaṃ, vimokkhena aphassayi;
已对照

[触及了]林、东毗提诃[诸人之洲],以及诸卧地之人者。

Vanaṃ pubbavidehānaṃ, ye ca bhūmisayā narā.
已对照

“凡了知此[事]者,[那]比丘是佛陀的弟子;

‘‘Yo etamabhijānāti, bhikkhu buddhassa sāvako;
已对照

黑[者]啊,冒犯了这样的比丘,你将遭受苦。

Tādisaṃ bhikkhumāsajja, kaṇha dukkhaṃ nigacchasi.
缅 1.415已对照

“火实不思量:‘我要烧这愚人’;

‘‘Na ve aggi cetayati [veṭhayati (sī.)], ‘ahaṃ bālaṃ ḍahāmī’ti;
已对照

而愚人(bāla)冒犯了那燃烧的火,便被[它]所烧。

Bālo ca jalitaṃ aggiṃ, āsajja naṃ sa ḍayhati.
已对照

“魔啊,正是如此——你冒犯了那位如来,

‘‘Evameva tuvaṃ māra, āsajja naṃ tathāgataṃ;
已对照

便将自烧己身,如愚人触火一般。

Sayaṃ ḍahissasi attānaṃ, bālo aggiṃva saṃphusaṃ.
已对照

“魔冒犯了那位如来,[便]生了非福;

‘‘Apuññaṃ pasavī māro, āsajja naṃ tathāgataṃ;
已对照

波旬啊,你难道以为‘我的恶不会有异熟’吗?

Kinnu maññasi pāpima, na me pāpaṃ vipaccati.
已对照

“终结者(antaka)啊,作[恶]者的恶会长夜积集;

‘‘Karoto cīyati pāpaṃ, cirarattāya antaka;
已对照

魔啊,你当厌离佛陀,不要对诸比丘怀[害]望。

Māra nibbinda buddhamhā, āsaṃ mākāsi bhikkhusu.
已对照

“比丘就这样在贝萨迦罗林中诃责了魔;

‘‘Iti māraṃ atajjesi, bhikkhu bhesakaḷāvane;
已对照

于是那忧恼的夜叉(yakkha),便就在那里隐没了。”

Tato so dummano yakkho, natatthevantaradhāyathā’’ti.
已对照

《诃责魔经》第十终。

Māratajjanīyasuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ.
已对照

《小双品》第五终。

Cūḷayamakavaggo niṭṭhito pañcamo.
已对照

其摄颂[如下]——

Tassuddānaṃ –
已对照

《娑罗村[经]》(Sāleyya)、《毗兰若[经]》(Verañja),与二「满足」[经](duve ca tuṭṭhi,即大、小《智解经》),以及《小法受[经]》与《大法受[经]》(cūḷamahādhammasamādāna);

Sāleyya verañjaduve ca tuṭṭhi, cūḷamahādhammasamādānañca;
已对照

《审察者[经]》(Vīmaṃsaka)、《憍赏弥[经]》(Kosambī)与「婆罗门」(brāhmaṇa,即《梵天邀请经》),《杜西与魔》[经]第十——[此即本]品。

Vīmaṃsakā kosambi ca brāhmaṇo, dūsī ca māro dasamo ca vaggo.
已对照

《娑罗村品》第五终。

Sāleyyavaggo niṭṭhito pañcamo.
已对照

这是诸品的摄颂——

Idaṃ vaggānamuddānaṃ –
已对照

《根本法门》[品]以及最上的《狮子吼》[品];

Mūlapariyāyo ceva, sīhanādo ca uttamo;
已对照

《锯[喻]》[品]以及《牛角[娑罗林]》[品],与《娑罗村》[品]——此[即]五[品]。

Kakaco ceva gosiṅgo, sāleyyo ca ime pañca.
已对照

《根本五十[经]》[至此]圆满。

Mūlapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.