快乐巴利palinanda.cc

中部第31经 · 小牛角娑罗林经 Cūḷagosiṅgasuttaṃ

本经目录一、《小牛角娑罗林经》

已对照

一、《小牛角娑罗林经》

1. Cūḷagosiṅgasuttaṃ
325缅 1.266已对照

三二五、如是我闻——一时,世尊住在那提迦(nātika)的砖屋(giñjakāvasatha)。那时,具寿阿那律(Anuruddha)、具寿难提(Nandiya)、具寿金毗罗(Kimila)住在牛角娑罗林苑(gosiṅgasālavanadāya)。于是,世尊于傍晚从静坐中起身,便往牛角娑罗林苑去。守苑人(dāyapāla)远远地看见世尊走来。看见之后,他对世尊这样说——“沙门,不要进入这苑林。这里住着三位欲求自利(attakāmarūpa)的良家子,莫令他们不安乐。”

325. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike [nādike (sī. syā. pī.), ñātike (ka.)] viharati giñjakāvasathe. Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo [kimbilo (sī. pī. ka.)] gosiṅgasālavanadāye viharanti. Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena gosiṅgasālavanadāyo tenupasaṅkami. Addasā kho dāyapālo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mā, samaṇa, etaṃ dāyaṃ pāvisi. Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti. Mā tesaṃ aphāsumakāsī’’ti.
PTS 1.206已对照

具寿阿那律听到了守苑人与世尊交谈。听到之后,他对守苑人这样说——“守苑人贤友,不要拦阻世尊。我们的导师世尊已经到了。”于是,具寿阿那律便往具寿难提与具寿金毗罗之处去;到了之后,对具寿难提与具寿金毗罗这样说——“具寿们,请前来;具寿们,请前来!我们的导师世尊已经到了。”于是,具寿阿那律、具寿难提、具寿金毗罗便迎向世尊——一人接过世尊的钵与衣,一人敷设座位,一人备置洗足水。世尊坐在敷设好的座位上。坐下之后,世尊洗了足。那几位具寿也礼敬世尊,然后坐在一旁。世尊对坐在一旁的具寿阿那律这样说——

Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṃ mantayamānassa. Sutvāna dāyapālaṃ etadavoca – ‘‘mā, āvuso dāyapāla, bhagavantaṃ vāresi. Satthā no bhagavā anuppatto’’ti. Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṃ āyasmantañca kimilaṃ etadavoca – ‘‘abhikkamathāyasmanto, abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto’’ti. Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṃ paccuggantvā – eko bhagavato pattacīvaraṃ paṭiggahesi, eko āsanaṃ paññapesi, eko pādodakaṃ upaṭṭhāpesi. Nisīdi bhagavā paññatte āsane. Nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi. Tepi kho āyasmanto bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ anuruddhaṃ bhagavā etadavoca –
326缅 1.267已对照

三二六、“阿那律们,你们可还堪忍?可还得以维持?可不因团食(piṇḍaka)而疲累?”“世尊,还堪忍;世尊,还得以维持。尊者,我们也不因团食而疲累。”“阿那律们,你们可是和合、和睦、无争,成乳水[交融]之状,以亲爱之眼互相看视而住呢?”“尊者,我们确实是和合、和睦、无争,成乳水[交融]之状,以亲爱之眼互相看视而住的。”“阿那律们,那么你们是怎样和合、和睦、无争,成乳水[交融]之状,以亲爱之眼互相看视而住的呢?”“尊者,我在此是这样[想]的——‘我确有所得,我确善得——我竟能与这样的同梵行者们一同而住!’尊者,我对这些具寿,慈的身业已现起,于显、于隐[皆然];慈的语业已现起,于显、于隐[皆然];慈的意业已现起,于显、于隐[皆然]。尊者,我是这样[想]的——‘我何不放下自己的心,唯随这些具寿的心而转呢?’尊者,于是我便放下自己的心,唯随这些具寿的心而转。尊者,我们的身确实各别,然而我想[我们的]心是一个。”

326. ‘‘Kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ, kacci piṇḍakena na kilamathā’’ti? ‘‘Khamanīyaṃ, bhagavā, yāpanīyaṃ, bhagavā; na ca mayaṃ, bhante, piṇḍakena kilamāmā’’ti. ‘‘Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathā’’ti? ‘‘Taggha mayaṃ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharathā’’ti? ‘‘Idha mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmī’ti. Tassa mayhaṃ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca; mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca; mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca. Tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyya’nti. So kho ahaṃ, bhante, sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi. Nānā hi kho no, bhante, kāyā ekañca pana maññe citta’’nti.
PTS 1.207已对照

具寿难提也……乃至……具寿金毗罗也对世尊这样说——“尊者,我也是这样[想]的——‘我确有所得,我确善得——我竟能与这样的同梵行者们一同而住!’尊者,我对这些具寿,慈的身业已现起,于显、于隐[皆然];慈的语业已现起,于显、于隐[皆然];慈的意业已现起,于显、于隐[皆然]。尊者,我是这样[想]的——‘我何不放下自己的心,唯随这些具寿的心而转呢?’尊者,于是我便放下自己的心,唯随这些具寿的心而转。尊者,我们的身确实各别,然而我想[我们的]心是一个。”

Āyasmāpi kho nandiyo…pe… āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘mayhampi, bhante, evaṃ hoti – ‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yohaṃ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṃ viharāmī’ti. Tassa mayhaṃ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṃ kāyakammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca, mettaṃ vacīkammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca, mettaṃ manokammaṃ paccupaṭṭhitaṃ āvi ceva raho ca. Tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vatteyya’nti. So kho ahaṃ, bhante, sakaṃ cittaṃ nikkhipitvā imesaṃyeva āyasmantānaṃ cittassa vasena vattāmi. Nānā hi kho no, bhante, kāyā ekañca pana maññe cittanti.
已对照

“尊者,我们就是这样和合、和睦、无争,成乳水[交融]之状,以亲爱之眼互相看视而住的。”

‘‘Evaṃ kho mayaṃ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṃ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā’’ti.
327缅 1.268已对照

三二七、“善哉,善哉,阿那律们!阿那律们,你们可是不放逸、热勤、自策励而住呢?”“尊者,我们确实是不放逸、热勤、自策励而住的。”“阿那律们,那么你们是怎样不放逸、热勤、自策励而住的呢?”“尊者,我们在此,先从村中为团食而归来的那一位,便敷设诸座,备置饮用水与洗用水,备置残食钵(avakkārapāti)。后从村中为团食而归来的那一位,若有余食,欲食则食;若不欲,便弃于无草处,或沉入无虫水中。他收起诸座,收起饮用水与洗用水,收起残食钵,扫净食堂。谁见到饮水瓶、洗用水瓶或净身瓶(vaccaghaṭa)空虚无物,便去盛置。若非他力所能,便以手势招呼第二人,我们以双手相搭而盛置;然而尊者,我们绝不为此而破语[出声]。又,尊者,我们每第五日整夜以法语共坐。尊者,我们就是这样不放逸、热勤、自策励而住的。”

327. ‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Kacci pana vo, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā’’ti? ‘‘Taggha mayaṃ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tumhe, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā’’ti? ‘‘Idha, bhante, amhākaṃ yo paṭhamaṃ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanāni paññapeti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti, avakkārapātiṃ upaṭṭhāpeti. Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso sace ākaṅkhati bhuñjati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti, appāṇake vā udake opilāpeti. So āsanāni paṭisāmeti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ paṭisāmeti, avakkārapātiṃ paṭisāmeti, bhattaggaṃ sammajjati. Yo passati pānīyaghaṭaṃ vā paribhojanīyaghaṭaṃ vā vaccaghaṭaṃ vā rittaṃ tucchaṃ so upaṭṭhāpeti. Sacassa hoti avisayhaṃ, hatthavikārena dutiyaṃ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṃ, bhante, tappaccayā vācaṃ bhindāma. Pañcāhikaṃ kho pana mayaṃ, bhante, sabbarattikaṃ dhammiyā kathāya sannisīdāma. Evaṃ kho mayaṃ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā’’ti.
328已对照

三二八、“善哉,善哉,阿那律们!阿那律们,你们这样不放逸、热勤、自策励而住,可有已证得的上人法(uttarimanussadhamma)、足以为圣的殊胜智见(alamariyañāṇadassanavisesa)、[是]安乐之住(phāsuvihāra)吗?”“尊者,怎么会没有呢!尊者,我们在此,乃至只要愿意,便离诸欲、离诸不善法,有寻(vitakka)、有伺(vicāra),离生喜、乐,成就并住于初禅。尊者,这就是我们这样不放逸、热勤、自策励而住时所证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住。”

328. ‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Atthi pana vo, anuruddhā, evaṃ appamattānaṃ ātāpīnaṃ pahitattānaṃ viharantānaṃ uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Ayaṃ kho no, bhante, amhākaṃ appamattānaṃ ātāpīnaṃ pahitattānaṃ viharantānaṃ uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
PTS 1.208已对照

“善哉,善哉,阿那律们!阿那律们,为超越这[种]住、为止息这[种]住,你们可有另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住吗?”“尊者,怎么会没有呢!尊者,我们在此,乃至只要愿意,便由寻、伺寂止,内洁净,心专一性,无寻、无伺,定生喜、乐,成就并住于第二禅。尊者,为超越这[种]住、为止息这[种]住,这就是另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
缅 1.269已对照

“善哉,善哉,阿那律们!阿那律们,为超越这[种]住、为止息这[种]住,你们可有另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住吗?”“尊者,怎么会没有呢!尊者,我们在此,乃至只要愿意,便离喜,住于舍(upekkhā),具念与正知,以身受乐,正如圣者们所说的:‘舍、具念、乐住。’成就并住于第三禅。尊者,为超越这[种]住、为止息这[种]住,这就是另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma pītiyā ca virāgā upekkhakā ca viharāma, satā ca sampajānā, sukhañca kāyena paṭisaṃvedema, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
已对照

“善哉,善哉,阿那律们!阿那律们,为超越这[种]住、为止息这[种]住,你们可有另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住吗?”“尊者,怎么会没有呢!尊者,我们在此,乃至只要愿意,便舍断乐与舍断苦,先前的喜、忧已经灭没,不苦不乐,舍念清净(upekkhāsatipārisuddhi),成就并住于第四禅。尊者,为超越这[种]住、为止息这[种]住,这就是另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
PTS 1.209已对照

“善哉,善哉,阿那律们!阿那律们,为超越这[种]住、为止息这[种]住,你们可有另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住吗?”“尊者,怎么会没有呢!尊者,我们在此,乃至只要愿意,便由于一切方面超越诸色想、由诸有对想之灭没、由于诸种种想不作意,[知]‘虚空无边’而成就并住于空无边处。尊者,为超越这[种]住、为止息这[种]住,这就是另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
缅 1.270已对照

“善哉,善哉,阿那律们!阿那律们,为超越这[种]住、为止息这[种]住,你们可有另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住吗?”“尊者,怎么会没有呢!尊者,我们在此,乃至只要愿意,便由于一切方面超越空无边处,[知]‘识无边’而成就并住于识无边处……乃至……由于一切方面超越识无边处,[知]‘无有一物’而成就并住于无所有处……乃至……由于一切方面超越无所有处而成就并住于非想非非想处。尊者,为超越这[种]住、为止息这[种]住,这就是另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住。”

‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma ‘anantaṃ viññāṇa’nti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharāma…pe… sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharāma…pe… sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharāma. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti.
329已对照

三二九、“善哉,善哉,阿那律们!阿那律们,为超越这[种]住、为止息这[种]住,你们可有另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住吗?”“尊者,怎么会没有呢!尊者,我们在此,乃至只要愿意,便由于一切方面超越非想非非想处而成就并住于想受灭(saññāvedayitanirodha);而我们以慧见了[四谛]之后,诸漏便遍尽了。尊者,为超越这[种]住、为止息这[种]住,这就是另一种已证得的上人法、足以为圣的殊胜智见、[是]安乐之住。而且尊者,我们不见另有比这安乐之住更上、更殊胜的安乐之住。”“善哉,善哉,阿那律们!没有比这安乐之住更上、更殊胜的安乐之住了。”

329. ‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Etassa pana vo, anuruddhā, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā atthañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro’’ti? ‘‘Kiñhi no siyā, bhante! Idha mayaṃ, bhante, yāvadeva ākaṅkhāma sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharāma, paññāya ca no disvā āsavā parikkhīṇā. Etassa, bhante, vihārassa samatikkamāya etassa vihārassa paṭippassaddhiyā ayamañño uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso adhigato phāsuvihāro. Imamhā ca mayaṃ, bhante, phāsuvihārā aññaṃ phāsuvihāraṃ uttaritaraṃ vā paṇītataraṃ vā na samanupassāmā’’ti. ‘‘Sādhu sādhu, anuruddhā! Imamhā phāsuvihārā uttaritaro vā paṇītataro vā phāsuvihāro natthī’’ti.
330PTS 1.210缅 1.271已对照

三三〇、于是,世尊以法语对具寿阿那律、具寿难提、具寿金毗罗开示、劝导、激励、令欢喜之后,从座而起离去。于是,具寿阿那律、具寿难提、具寿金毗罗随送世尊[一程],从那里折回之后,具寿难提与具寿金毗罗对具寿阿那律这样说——“我们何曾向具寿阿那律这样告知过——‘我们是这样那样的住等至(vihārasamāpatti)的所得者’,而具寿阿那律竟在世尊面前把我们[的证德]乃至诸漏之尽都宣说了出来?”“诸具寿确实没有向我这样告知过——‘我们是这样那样的住等至的所得者’;然而我以心知心而了知了诸具寿——‘这些具寿是这样那样的住等至的所得者。’诸天也把这件事告知了我——‘这些具寿是这样那样的住等至的所得者。’那[事]是[我]被世尊以问题问及时所解答的。”

330. Atha kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṃ āyasmantañca nandiyaṃ āyasmantañca kimilaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṃ anusaṃyāyitvā [anusaṃsāvetvā (sī.), anusāvetvā (ṭīkā)] tato paṭinivattitvā āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo āyasmantaṃ anuruddhaṃ etadavocuṃ – ‘‘kiṃ nu kho mayaṃ āyasmato anuruddhassa evamārocimha – ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṃ mayaṃ lābhino’ti, yaṃ no āyasmā anuruddho bhagavato sammukhā yāva āsavānaṃ khayā pakāsetī’’ti? ‘‘Na kho me āyasmanto evamārocesuṃ – ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṃ mayaṃ lābhino’ti, api ca me āyasmantānaṃ cetasā ceto paricca vidito – ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṃ ime āyasmanto lābhino’ti. Devatāpi me etamatthaṃ ārocesuṃ – ‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṃ ime āyasmanto lābhino’ti. Tamenaṃ bhagavatā pañhābhipuṭṭhena byākata’’nti.
331已对照

三三一、于是,提伽·波罗阇那夜叉(dīgho parajano yakkho)来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的提伽·波罗阇那夜叉对世尊这样说——“尊者,跋耆人确有所得,跋耆的人众确善得所得——如来、阿罗汉、正等正觉者住在这里,这三位良家子——具寿阿那律、具寿难提、具寿金毗罗——[也住在这里]。”地居诸天听到提伽·波罗阇那夜叉的声音,便传扬其声——‘诸位,跋耆人确有所得,跋耆的人众确善得所得——如来、阿罗汉、正等正觉者住在这里,这三位良家子——具寿阿那律、具寿难提、具寿金毗罗——[也住在这里]。’四大王天听到地居诸天的声音……乃至……三十三天……乃至……夜摩天……乃至……兜率天……乃至……化乐天……乃至……他化自在天……乃至……梵身天也传扬其声——“诸位,跋耆人确有所得,跋耆的人众确善得所得——如来、阿罗汉、正等正觉者住在这里,这三位良家子——具寿阿那律、具寿难提、具寿金毗罗——[也住在这里]。”如是,那些具寿在那一刹那(khaṇa)、[那一须臾(laya)、]那一瞬间(muhutta)之间,便乃至梵天界都被知晓了。

331. Atha kho dīgho parajano yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho dīgho parajano yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘lābhā vata, bhante, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā – āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimilo’’ti. Dīghassa parajanassa yakkhassa saddaṃ sutvā bhummā devā saddamanussāvesuṃ – ‘lābhā vata, bho, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā – āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimilo’ti. Bhummānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā cātumahārājikā devā…pe… tāvatiṃsā devā…pe… yāmā devā…pe… tusitā devā…pe… nimmānaratī devā…pe… paranimmitavasavattī devā…pe… brahmakāyikā devā saddamanussāvesuṃ – ‘‘lābhā vata, bho, vajjīnaṃ, suladdhalābhā vajjipajāya, yattha tathāgato viharati arahaṃ sammāsambuddho, ime ca tayo kulaputtā – āyasmā ca anuruddho, āyasmā ca nandiyo, āyasmā ca kimilo’’ti. Itiha te āyasmanto tena khaṇena (tena layena) [( ) sī. syā. pī. potthakesu natthi] tena muhuttena yāvabrahmalokā viditā [saṃviditā (ka.)] ahesuṃ.
PTS 1.211缅 1.272已对照

“提伽,正是这样;提伽,正是这样!提伽,这三位良家子从哪一家舍家出家而入无家[之生活],那一家若以净信之心忆念这三位良家子,那对那一家也将长久带来利益与安乐。提伽,这三位良家子从哪一宗族舍家出家而入无家[之生活],那一宗族若以净信之心忆念这三位良家子,那对那一宗族也将长久带来利益与安乐。提伽,这三位良家子从哪一村舍家出家而入无家[之生活],那一村若以净信之心忆念这三位良家子,那对那一村也将长久带来利益与安乐。提伽,这三位良家子从哪一镇舍家出家而入无家[之生活],那一镇若以净信之心忆念这三位良家子,那对那一镇也将长久带来利益与安乐。提伽,这三位良家子从哪一城舍家出家而入无家[之生活],那一城若以净信之心忆念这三位良家子,那对那一城也将长久带来利益与安乐。提伽,这三位良家子从哪一国土舍家出家而入无家[之生活],那一国土若以净信之心忆念这三位良家子,那对那一国土也将长久带来利益与安乐。提伽,一切刹帝利若以净信之心忆念这三位良家子,那对一切刹帝利也将长久带来利益与安乐。提伽,一切婆罗门……乃至……一切吠舍……乃至……一切首陀罗若以净信之心忆念这三位良家子,那对一切首陀罗也将长久带来利益与安乐。提伽,这个有诸天、魔(māra)、梵天(brahma)的世间,以及有沙门、婆罗门、诸天与人的人众,若以净信之心忆念这三位良家子,那对这个有诸天、魔、梵天的世间,以及有沙门、婆罗门、诸天与人的人众,也将长久带来利益与安乐。提伽,你看,这三位良家子已行道到这般地步——为众人的利益,为众人的安乐,出于对世间的悲愍,为诸天与人的义利、利益与安乐。”

‘‘Evametaṃ, dīgha, evametaṃ, dīgha! Yasmāpi, dīgha, kulā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, tañcepi kulaṃ ete tayo kulaputte pasannacittaṃ anussareyya, tassapāssa kulassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, kulaparivaṭṭā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi kulaparivaṭṭo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa kulaparivaṭṭassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, gāmā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi gāmo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa gāmassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, nigamā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi nigamo ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa nigamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, nagarā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, tañcepi nagaraṃ ete tayo kulaputte pasannacittaṃ anussareyya, tassapāssa nagarassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Yasmāpi, dīgha, janapadā ete tayo kulaputtā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitā, so cepi janapado ete tayo kulaputte pasannacitto anussareyya, tassapāssa janapadassa dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sabbe cepi, dīgha, khattiyā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyyuṃ, sabbesānaṃpāssa khattiyānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sabbe cepi, dīgha, brāhmaṇā…pe… sabbe cepi, dīgha, vessā…pe… sabbe cepi, dīgha, suddā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyyuṃ, sabbesānaṃpāssa suddānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Sadevako cepi, dīgha, loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā ete tayo kulaputte pasannacittā anussareyya, sadevakassapāssa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya dīgharattaṃ hitāya sukhāya. Passa, dīgha, yāva ete tayo kulaputtā bahujanahitāya paṭipannā bahujanasukhāya lokānukampāya, atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti.
已对照

世尊说了这[经]。提伽·波罗阇那夜叉心满意足,欢喜世尊所说。

Idamavoca bhagavā. Attamano dīgho parajano yakkho bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
已对照

《小牛角娑罗林经》终,第一。

Cūḷagosiṅgasuttaṃ niṭṭhitaṃ paṭhamaṃ.