快乐巴利palinanda.cc

中部第152经 · 根修习经 Indriyabhāvanāsuttaṃ

本经目录十、根修习经

453PTS 3.298缅 3.348已对照

十、根修习经

四五三、如是我闻——一时,世尊住在迦姜伽罗(Gajaṅgalā)的苏韦卢林(Suveḷuvana)。于是,波罗奢那(Pārāsiviya)[婆罗门]的弟子优多罗(Uttara)青年来到世尊之处;到了之后,与世尊互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。世尊对坐在一旁的波罗奢那[婆罗门]的弟子优多罗青年这样说——“优多罗,波罗奢那婆罗门为弟子们宣说根修习(indriyabhāvanā)吗?”“乔达摩尊师,波罗奢那婆罗门为弟子们宣说根修习。”“优多罗,那么波罗奢那婆罗门是如何为弟子们宣说根修习的呢?”“乔达摩尊师,在此,不以眼见色,不以耳闻声——乔达摩尊师,波罗奢那婆罗门就是这样为弟子们宣说根修习的。”“优多罗,若是这样,照波罗奢那婆罗门的说法,盲人将是已修习根者,聋人将是已修习根者。优多罗,因为盲人不以眼见色,聋人不以耳闻声。”这样说时,波罗奢那[婆罗门]的弟子优多罗青年默然、失色、垂肩、低头、闷然、无言以对地坐着。

453. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā gajaṅgalāyaṃ [kajaṅgalāyaṃ (sī. pī.), kajjaṅgalāyaṃ (syā. kaṃ.)] viharati suveḷuvane [veḷuvane (syā. kaṃ.), mukheluvane (sī. pī.)]. Atha kho uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī [pārāsariyantevāsī (sī. pī.), pārāsiriyantevāsī (syā. kaṃ.)] yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho uttaraṃ māṇavaṃ pārāsiviyantevāsiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘deseti, uttara, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvana’’nti? ‘‘Deseti, bho gotama, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvana’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, uttara, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvana’’nti? ‘‘Idha, bho gotama, cakkhunā rūpaṃ na passati, sotena saddaṃ na suṇāti – evaṃ kho, bho gotama, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvana’’nti. ‘‘Evaṃ sante kho, uttara, andho bhāvitindriyo bhavissati, badhiro bhāvitindriyo bhavissati; yathā pārāsiviyassa brāhmaṇassa vacanaṃ. Andho hi, uttara, cakkhunā rūpaṃ na passati, badhiro sotena saddaṃ na suṇātī’’ti. Evaṃ vutte, uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
PTS 3.299已对照

于是世尊知道波罗奢那[婆罗门]的弟子优多罗青年默然、失色、垂肩、低头、闷然、无言以对,便召唤具寿阿难(Ānanda):“阿难,波罗奢那婆罗门为弟子们宣说根修习是一个样子;阿难,而在圣者之律中,无上的根修习是另一个样子。”“世尊,这正是时候;善逝,这正是时候!愿世尊宣说圣者之律中的无上的根修习。听了世尊[所说],比丘们将会受持。”“那么,阿难,你要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”具寿阿难应诺了世尊。世尊这样说——

Atha kho bhagavā uttaraṃ māṇavaṃ pārāsiviyantevāsiṃ tuṇhībhūtaṃ maṅkubhūtaṃ pattakkhandhaṃ adhomukhaṃ pajjhāyantaṃ appaṭibhānaṃ viditvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘aññathā kho, ānanda, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṃ indriyabhāvanaṃ, aññathā ca panānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hotī’’ti. ‘‘Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo yaṃ bhagavā ariyassa vinaye anuttaraṃ indriyabhāvanaṃ deseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
454缅 3.349已对照

四五四、“阿难,在圣者之律中,无上的根修习是怎样的呢?阿难,在此,比丘以眼见色后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他这样了知:‘我生起了这可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而这是有为的、粗的、缘起的。这是寂静的,这是殊胜的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便灭去;舍住立。阿难,犹如具眼的人睁开了眼又闭上,或闭上了眼又睁开;阿难,正是这样,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不费力地灭去,舍住立——阿难,这称为在圣者之律中,于眼所识的诸色的无上的根修习。

454. ‘‘Kathañcānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti? Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, cakkhumā puriso ummīletvā vā nimīleyya, nimīletvā vā ummīleyya; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā cakkhuviññeyyesu rūpesu.
455已对照

四五五、“再者,阿难,比丘以耳闻声后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他这样了知:‘我生起了这可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而这是有为的、粗的、缘起的。这是寂静的,这是殊胜的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便灭去;舍住立。阿难,犹如有力之人毫不费力地弹指;阿难,正是这样,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不费力地灭去,舍住立——阿难,这称为在圣者之律中,于耳所识的诸声的无上的根修习。

455. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṃ sutvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso appakasireneva accharaṃ [accharikaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] pahareyya; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā sotaviññeyyesu saddesu.
456PTS 3.300已对照

四五六、“再者,阿难,比丘以鼻嗅香后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他这样了知:‘我生起了这可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而这是有为的、粗的、缘起的。这是寂静的,这是殊胜的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便灭去;舍住立。阿难,犹如在略为倾斜的莲叶上,水滴滚落而不住立;阿难,正是这样,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不费力地灭去,舍住立——阿难,这称为在圣者之律中,于鼻所识的诸香的无上的根修习。

456. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno ghānena gandhaṃ ghāyitvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, īsakaṃpoṇe [īsakapoṇe (sī. syā. kaṃ. pī.), īsakaphaṇe (sī. aṭṭha.), ‘‘majjhe uccaṃ hutvā’’ti ṭīkāya saṃsanditabbā] padumapalāse [paduminipatte (sī. syā. kaṃ. pī.)] udakaphusitāni pavattanti, na saṇṭhanti; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā ghānaviññeyyesu gandhesu.
457缅 3.350已对照

四五七、“再者,阿难,比丘以舌尝味后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他这样了知:‘我生起了这可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而这是有为的、粗的、缘起的。这是寂静的,这是殊胜的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便灭去;舍住立。阿难,犹如有力之人把唾沫团聚在舌尖上,不费力地吐出;阿难,正是这样,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不费力地灭去,舍住立——阿难,这称为在圣者之律中,于舌所识的诸味的无上的根修习。

457. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno jivhāya rasaṃ sāyitvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso jivhagge kheḷapiṇḍaṃ saṃyūhitvā appakasirena vameyya [sandhameyya (ka.)]; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā jivhāviññeyyesu rasesu.
458已对照

四五八、“再者,阿难,比丘以身触所触后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他这样了知:‘我生起了这可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而这是有为的、粗的、缘起的。这是寂静的,这是殊胜的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便灭去;舍住立。阿难,犹如有力之人伸展屈曲的手臂,或屈曲伸展的手臂;阿难,正是这样,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不费力地灭去,舍住立——阿难,这称为在圣者之律中,于身所识的诸触的无上的根修习。

458. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu.
459已对照

四五九、“再者,阿难,比丘以意识知法后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他这样了知:‘我生起了这可意的,生起了不可意的,生起了可意不可意的。而这是有为的、粗的、缘起的。这是寂静的,这是殊胜的,即:舍。’他那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的便灭去;舍住立。阿难,犹如有力之人把两三滴水滴落在整日被烧热的铁锅上。阿难,水滴的落下是迟缓的,然而它随即迅速地归于消尽、耗竭;阿难,正是这样,凡是任何人,其已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,如此迅速、如此快捷、如此不费力地灭去,舍住立——阿难,这称为在圣者之律中,于意所识的诸法的无上的根修习。阿难,在圣者之律中,无上的根修习就是这样的。

459. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno manasā dhammaṃ viññāya uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So evaṃ pajānāti – ‘uppannaṃ kho me idaṃ manāpaṃ, uppannaṃ amanāpaṃ, uppannaṃ manāpāmanāpaṃ. Tañca kho saṅkhataṃ oḷārikaṃ paṭiccasamuppannaṃ. Etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ yadidaṃ – upekkhā’ti. Tassa taṃ uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati; upekkhā saṇṭhāti. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso divasaṃsantatte [divasasantette (sī.)] ayokaṭāhe dve vā tīṇi vā udakaphusitāni nipāteyya. Dandho, ānanda, udakaphusitānaṃ nipāto, atha kho naṃ khippameva parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya; evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṃsīghaṃ evaṃtuvaṭaṃ evaṃappakasirena uppannaṃ manāpaṃ uppannaṃ amanāpaṃ uppannaṃ manāpāmanāpaṃ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti – ayaṃ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā manoviññeyyesu dhammesu. Evaṃ kho, ānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti.
460PTS 3.301缅 3.351已对照

四六〇、“阿难,怎样是有学的行道者呢?阿难,在此,比丘以眼见色后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他对那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,苦恼、羞惭、厌恶。以耳闻声后……乃至……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触所触后……以意识知法后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他对那已生起的可意的、已生起的不可意的、已生起的可意不可意的,苦恼、羞惭、厌恶。阿难,有学的行道者就是这样的。

460. ‘‘Kathañcānanda, sekho hoti pāṭipado? Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati. Sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā…, jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati. Evaṃ kho, ānanda, sekho hoti pāṭipado.
461已对照

四六一、“阿难,怎样是已修习根的圣者呢?阿难,在此,比丘以眼见色后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他若希望:‘愿我于可厌恶者住于不厌恶想’,他便于其中住于不厌恶想。若希望:‘愿我于不可厌恶者住于厌恶想’,他便于其中住于厌恶想。若希望:‘愿我于可厌恶者与不可厌恶者[二者]皆住于不厌恶想’,他便于其中住于不厌恶想。若希望:‘愿我于不可厌恶者与可厌恶者[二者]皆住于厌恶想’,他便于其中住于厌恶想。若希望:‘愿我回避可厌恶与不可厌恶这二者,住于舍,具念、正知’,他便于其中住于舍,具念、正知。

461. ‘‘Kathañcānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo? Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So sace ākaṅkhati – ‘paṭikūle [paṭikkūle (sabbattha)] appaṭikūlasaññī vihareyya’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṃ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
462PTS 3.302已对照

四六二、“再者,阿难,比丘以耳闻声后……乃至……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触所触后……以意识知法后,生起可意的,生起不可意的,生起可意不可意的。他若希望:‘愿我于可厌恶者住于不厌恶想’,他便于其中住于不厌恶想。若希望:‘愿我于不可厌恶者住于厌恶想’,他便于其中住于厌恶想。若希望:‘愿我于可厌恶者与不可厌恶者[二者]皆住于不厌恶想’,他便于其中住于不厌恶想。若希望:‘愿我于不可厌恶者与可厌恶者[二者]皆住于厌恶想’,他便于其中住于厌恶想。若希望:‘愿我回避可厌恶与不可厌恶这二者,住于舍,具念、正知’,他便于其中住于舍,具念、正知。阿难,已修习根的圣者就是这样的。

462. ‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṃ sutvā…pe… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya uppajjati manāpaṃ, uppajjati amanāpaṃ, uppajjati manāpāmanāpaṃ. So sace ākaṅkhati – ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyya’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyya’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyya’nti, appaṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyya’nti, paṭikūlasaññī tattha viharati. Sace ākaṅkhati – ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṃ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno. Evaṃ kho, ānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo.
463缅 3.352已对照

四六三、“阿难,如是,我已宣说了圣者之律中的无上的根修习,已宣说了有学的行道者,已宣说了已修习根的圣者。阿难,凡是求弟子之利益者、悲悯者的导师以悲悯而应为[弟子]所作的,我已为你们作了。阿难,这些是树下,这些是空屋——修禅吧,阿难!莫放逸,莫日后追悔。这就是我们对你们的教诫。”

世尊说了这[番话]。具寿阿难满意、欢喜世尊之所说。

463. ‘‘Iti kho, ānanda, desitā mayā ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā, desito sekho pāṭipado, desito ariyo bhāvitindriyo. Yaṃ kho, ānanda, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni, jhāyathānanda, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Indriyabhāvanāsuttaṃ niṭṭhitaṃ dasamaṃ.
Saḷāyatanavaggo niṭṭhito pañcamo.
已对照

《根修习经》终,[《六处品》中之]第十[经]。

《六处品》终,第五[品]。

其摄颂——

给孤独、阐陀,富楼那、难陀迦与罗睺罗;

六六、六处,频头城、遍净;

以及根修习——[这是]第五教诫品。

这是诸品的摄颂——

天湖与次第,空与分别,

以及六处——这些品住立于后分五十[经]中。

Tassuddānaṃ –
Anāthapiṇḍiko channo, puṇṇo nandakarāhulā;
Chachakkaṃ saḷāyatanikaṃ, nagaravindeyyasuddhikā;
Indriyabhāvanā cāpi, vaggo ovādapañcamoti.
Idaṃ vaggānamuddānaṃ –
Devadahonupado ca, suññato ca vibhaṅgako;
Saḷāyatanoti vaggā, uparipaṇṇāsake ṭhitāti.
Uparipaṇṇāsakaṃ samattaṃ.
Tīhi paṇṇāsakehi paṭimaṇḍito sakalo
Majjhimanikāyo samatto.
已对照

《后分五十[经]》[至此]圆满。

已对照

以三个五十[经]所庄严的

已对照

整部《中部》[至此]圆满。