快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 四集·罪怖畏品 Āpattibhayavaggo

本经目录(二十五)五、罪怖畏品一、破僧者经二、罪怖畏经三、学的功德经四、卧经五、值得造塔者经六、慧增长经七、多助益经八、第一言说经九、第二言说经十、第三言说经十一、第四言说经罪怖畏品第五。第五五十[经]完毕。

已对照

(二十五)五、罪怖畏品

(25) 5. Āpattibhayavaggo
已对照

一、破僧者经

1. Saṅghabhedakasuttaṃ
243缅 1.562已对照

二百四十三、一时,世尊住在憍赏弥瞿师罗园。那时,具寿阿难来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的具寿阿难这样说——“阿难,那诤事已经平息了吗?”“尊者,那诤事凭什么会平息呢!尊者,具寿阿那律有一位名叫婆醯迦(Bāhiya)的同住[弟子],完全站在破僧[的一边]。而对此,具寿阿那律连一句话也不认为应当说。”

243. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘api nu taṃ, ānanda, adhikaraṇaṃ vūpasanta’’nti? ‘‘Kuto taṃ, bhante, adhikaraṇaṃ vūpasamissati [vūpasammissati (?)]! Āyasmato, bhante, anuruddhassa bāhiyo nāma saddhivihāriko kevalakappaṃ saṅghabhedāya ṭhito. Tatrāyasmā anuruddho na ekavācikampi bhaṇitabbaṃ maññatī’’ti.
已对照

“阿难,阿那律何时在僧团中致力于诸诤事呢!阿难,凡是生起的任何诤事,不都是由你们以及舍利弗与目犍连来平息的吗?

‘‘Kadā panānanda, anuruddho saṅghamajjhe adhikaraṇesu [adhikaraṇesu tesu (ka.)] voyuñjati! Nanu, ānanda, yāni kānici adhikaraṇāni uppajjanti, sabbāni tāni tumhe ceva vūpasametha sāriputtamoggallānā ca.
PTS 2.240已对照

“阿难,恶比丘见到这四种义利,便欢喜于破僧。哪四种[义利]呢?阿难,在此,恶比丘是破戒者、有恶法者、不净、行为可疑、行事隐秘、非沙门而自称沙门、非梵行者而自称梵行者、内部腐败、漏泄、成为污秽者。他这样想:‘若比丘们知道我是破戒者、有恶法者、不净、行为可疑、行事隐秘、非沙门而自称沙门、非梵行者而自称梵行者、内部腐败、漏泄、成为污秽者,[他们]和合时就会驱逐我;而[他们]分裂时就不会驱逐我。’阿难,恶比丘见到这第一种义利,便欢喜于破僧。

‘‘Cattārome, ānanda, atthavase sampassamāno pāpabhikkhu saṅghabhedena nandati. Katame cattāro? Idhānanda, pāpabhikkhu dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto. Tassa evaṃ hoti – ‘sace kho maṃ bhikkhū jānissanti – dussīlo pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujātoti, samaggā maṃ santā nāsessanti; vaggā pana maṃ na nāsessantī’ti. Idaṃ, ānanda, paṭhamaṃ atthavasaṃ sampassamāno pāpabhikkhu saṅghabhedena nandati.
已对照

“再者,阿难,恶比丘是持邪见者,具边执见。他这样想:‘若比丘们知道我是持邪见者,具边执见,[他们]和合时就会驱逐我;而[他们]分裂时就不会驱逐我。’阿难,恶比丘见到这第二种义利,便欢喜于破僧。

‘‘Puna caparaṃ, ānanda, pāpabhikkhu micchādiṭṭhiko hoti, antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato. Tassa evaṃ hoti – ‘sace kho maṃ bhikkhū jānissanti – micchādiṭṭhiko antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgatoti, samaggā maṃ santā nāsessanti; vaggā pana maṃ na nāsessantī’ti. Idaṃ, ānanda, dutiyaṃ atthavasaṃ sampassamāno pāpabhikkhu saṅghabhedena nandati.
缅 1.563已对照

“再者,阿难,恶比丘是邪命者,以邪命维持生计。他这样想:‘若比丘们知道我是邪命者,以邪命维持生计,[他们]和合时就会驱逐我;而[他们]分裂时就不会驱逐我。’阿难,恶比丘见到这第三种义利,便欢喜于破僧。

‘‘Puna caparaṃ, ānanda, pāpabhikkhu micchāājīvo hoti, micchāājīvena jīvikaṃ [jīvitaṃ (syā. kaṃ. pī. ka.)] kappeti. Tassa evaṃ hoti – ‘sace kho maṃ bhikkhū jānissanti – micchāājīvo micchāājīvena jīvikaṃ kappetīti, samaggā maṃ santā nāsessanti; vaggā pana maṃ na nāsessantī’ti. Idaṃ, ānanda, tatiyaṃ atthavasaṃ sampassamāno pāpabhikkhu saṅghabhedena nandati.
已对照

“再者,阿难,恶比丘是欲求利养者,是欲求恭敬者,是欲求不被轻视者。他这样想:‘若比丘们知道我是欲求利养者,是欲求恭敬者,是欲求不被轻视者,[他们]和合时就不会恭敬我、不会尊重我、不会敬重我、不会供养我;而[他们]分裂时就会恭敬我、尊重我、敬重我、供养我。’阿难,恶比丘见到这第四种义利,便欢喜于破僧。阿难,恶比丘见到这四种义利,便欢喜于破僧。”第一[经]。

‘‘Puna caparaṃ, ānanda, pāpabhikkhu lābhakāmo hoti sakkārakāmo anavaññattikāmo. Tassa evaṃ hoti – ‘sace kho maṃ bhikkhū jānissanti – lābhakāmo sakkārakāmo anavaññattikāmoti, samaggā maṃ santā na sakkarissanti na garuṃ karissanti na mānessanti na pūjessanti; vaggā pana maṃ sakkarissanti garuṃ karissanti mānessanti pūjessantī’ti. Idaṃ, ānanda, catutthaṃ atthavasaṃ sampassamāno pāpabhikkhu saṅghabhedena nandati. Ime kho, ānanda, cattāro atthavase sampassamāno pāpabhikkhu saṅghabhedena nandatī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、罪怖畏经

2. Āpattibhayasuttaṃ
244PTS 2.241缅 1.564已对照

二百四十四、“诸比丘,有这四种罪怖畏。哪四种[罪怖畏]呢?诸比丘,犹如人们捉住一个作恶的盗贼,带去给国王看:‘陛下,这是[交给]您的作恶的盗贼,愿陛下对他施予刑罚。’国王对他们这样说:‘诸位,去吧,用坚固的绳索把这人双臂反剪、紧紧捆绑,用剃刀剃成光头,以声音刺耳的[行刑]小鼓[开道],从街道到街道、从十字路口到十字路口牵着游行,从南门带出,在城南砍下他的头。’国王的人们便用坚固的绳索把他双臂反剪、紧紧捆绑,用剃刀剃成光头,以声音刺耳的[行刑]小鼓[开道],从街道到街道、从十字路口到十字路口牵着游行,从南门带出,在城南砍下他的头。在那里,某个站在一旁的人会这样想:‘诸位,这人确实作了恶业,应受呵责的、应被砍头的[恶业],以致国王的人们要用坚固的绳索把他双臂反剪、紧紧捆绑,用剃刀剃成光头,以声音刺耳的[行刑]小鼓[开道],从街道到街道、从十字路口到十字路口牵着游行,从南门带出,在城南砍下他的头!但愿我是不作这样应受呵责、应被砍头的恶业的人。’同样,诸比丘,无论哪一位比丘或比丘尼,若对诸波罗夷法有这样猛利的怖畏之想现前,对他这[事]是可期待的:未犯者将不犯波罗夷法,已犯者将如法悔改波罗夷法。

244. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, āpattibhayāni. Katamāni cattāri? Seyyathāpi, bhikkhave, coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dasseyyuṃ – ‘ayaṃ te, deva, coro āgucārī. Imassa devo daṇḍaṃ paṇetū’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, imaṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindathā’ti. Tamenaṃ rañño purisā daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindeyyuṃ. Tatraññatarassa thalaṭṭhassa purisassa evamassa – ‘pāpakaṃ vata, bho, ayaṃ puriso kammaṃ akāsi gārayhaṃ sīsacchejjaṃ. Yatra hi nāma rañño purisā daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindissanti! So vatassāhaṃ [so vatassāyaṃ (sī.)] evarūpaṃ pāpakammaṃ [pāpaṃ kammaṃ (sī. pī.)] na kareyyaṃ [na kareyya (sī.) dī. ni. 1.183 pāḷiyā tadaṭṭhakathāya ca saṃsandetabbaṃ] gārayhaṃ sīsacchejja’nti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā evaṃ tibbā bhayasaññā paccupaṭṭhitā hoti pārājikesu dhammesu. Tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – anāpanno vā pārājikaṃ dhammaṃ na āpajjissati, āpanno vā pārājikaṃ dhammaṃ yathādhammaṃ paṭikarissati.
PTS 2.242已对照

“诸比丘,犹如有人穿上黑衣,披散头发,把杵扛在肩上,来到大众之处,这样说:‘尊者们,我作了恶业,应受呵责的、应受杵击的[恶业];凡能使诸位具寿对我满意的,我就做那[事]。’在那里,某个站在一旁的人会这样想:‘诸位,这人确实作了恶业,应受呵责的、应受杵击的[恶业],以致要穿上黑衣,披散头发,把杵扛在肩上,来到大众之处,这样说——尊者们,我作了恶业,应受呵责的、应受杵击的[恶业];凡能使诸位具寿对我满意的,我就做那[事]!但愿我是不作这样应受呵责、应受杵击的恶业的人。’同样,诸比丘,无论哪一位比丘或比丘尼,若对诸僧残法有这样猛利的怖畏之想现前,对他这[事]是可期待的:未犯者将不犯僧残法,已犯者将如法悔改僧残法。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kāḷavatthaṃ [kāḷakaṃ vatthaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] paridhāya kese pakiritvā musalaṃ khandhe āropetvā mahājanakāyaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ, bhante, pāpakammaṃ akāsiṃ gārayhaṃ mosallaṃ, yena me āyasmanto attamanā honti taṃ karomī’ti. Tatraññatarassa thalaṭṭhassa purisassa evamassa – ‘pāpakaṃ vata, bho, ayaṃ puriso kammaṃ akāsi gārayhaṃ mosallaṃ. Yatra hi nāma kāḷavatthaṃ paridhāya kese pakiritvā musalaṃ khandhe āropetvā mahājanakāyaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vakkhati – ‘ahaṃ, bhante, pāpakammaṃ akāsiṃ gārayhaṃ mosallaṃ, yena me āyasmanto attamanā honti taṃ karomīti. So vatassāhaṃ evarūpaṃ pāpakammaṃ na kareyyaṃ gārayhaṃ mosalla’nti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā evaṃ tibbā bhayasaññā paccupaṭṭhitā hoti saṅghādisesesu dhammesu, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – anāpanno vā saṅghādisesaṃ dhammaṃ na āpajjissati, āpanno vā saṅghādisesaṃ dhammaṃ yathādhammaṃ paṭikarissati.
缅 1.565已对照

“诸比丘,犹如有人穿上黑衣,披散头发,把灰包扛在肩上,来到大众之处,这样说:‘尊者们,我作了恶业,应受呵责的、应受灰包[击头]的[恶业];凡能使诸位具寿对我满意的,我就做那[事]。’在那里,某个站在一旁的人会这样想:‘诸位,这人确实作了恶业,应受呵责的、应受灰包[击头]的[恶业],以致要穿上黑衣,披散头发,把灰包扛在肩上,来到大众之处,这样说——尊者们,我作了恶业,应受呵责的、应受灰包[击头]的[恶业];凡能使诸位具寿对我满意的,我就做那[事]!但愿我是不作这样应受呵责、应受灰包[击头]的恶业的人。’同样,诸比丘,无论哪一位比丘或比丘尼,若对诸波逸提法有这样猛利的怖畏之想现前,对他这[事]是可期待的:未犯者将不犯波逸提法,已犯者将如法悔改波逸提法。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kāḷavatthaṃ paridhāya kese pakiritvā bhasmapuṭaṃ [assapuṭaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] khandhe āropetvā mahājanakāyaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ, bhante, pāpakammaṃ akāsiṃ gārayhaṃ bhasmapuṭaṃ. Yena me āyasmanto attamanā honti taṃ karomī’ti. Tatraññatarassa thalaṭṭhassa purisassa evamassa – ‘pāpakaṃ vata, bho, ayaṃ puriso kammaṃ akāsi gārayhaṃ bhasmapuṭaṃ. Yatra hi nāma kāḷavatthaṃ paridhāya kese pakiritvā bhasmapuṭaṃ khandhe āropetvā mahājanakāyaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vakkhati – ahaṃ, bhante, pāpakammaṃ akāsiṃ gārayhaṃ bhasmapuṭaṃ; yena me āyasmanto attamanā honti taṃ karomīti. So vatassāhaṃ evarūpaṃ pāpakammaṃ na kareyyaṃ gārayhaṃ bhasmapuṭa’nti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā evaṃ tibbā bhayasaññā paccupaṭṭhitā hoti pācittiyesu dhammesu, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – anāpanno vā pācittiyaṃ dhammaṃ na āpajjissati, āpanno vā pācittiyaṃ dhammaṃ yathādhammaṃ paṭikarissati.
PTS 2.243已对照

“诸比丘,犹如有人穿上黑衣,披散头发,来到大众之处,这样说:‘尊者们,我作了恶业,应受呵责的、应受谴责的[恶业];凡能使诸位具寿对我满意的,我就做那[事]。’在那里,某个站在一旁的人会这样想:‘诸位,这人确实作了恶业,应受呵责的、应受谴责的[恶业],以致要穿上黑衣,披散头发,来到大众之处,这样说——尊者们,我作了恶业,应受呵责的、应受谴责的[恶业];凡能使诸位具寿对我满意的,我就做那[事]!但愿我是不作这样应受呵责、应受谴责的恶业的人。’同样,诸比丘,无论哪一位比丘或比丘尼,若对诸波罗提提舍尼法有这样猛利的怖畏之想现前,对他这[事]是可期待的:未犯者将不犯波罗提提舍尼法,已犯者将如法悔改波罗提提舍尼法。诸比丘,这就是四种罪怖畏。”第二[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kāḷavatthaṃ paridhāya kese pakiritvā mahājanakāyaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vadeyya – ‘ahaṃ, bhante, pāpakammaṃ akāsiṃ gārayhaṃ upavajjaṃ. Yena me āyasmanto attamanā honti taṃ karomī’ti. Tatraññatarassa thalaṭṭhassa purisassa evamassa – ‘pāpakaṃ vata, bho, ayaṃ puriso kammaṃ akāsi gārayhaṃ upavajjaṃ. Yatra hi nāma kāḷavatthaṃ paridhāya kese pakiritvā mahājanakāyaṃ upasaṅkamitvā evaṃ vakkhati – ahaṃ, bhante, pāpakammaṃ akāsiṃ gārayhaṃ upavajjaṃ; yena me āyasmanto attamanā honti taṃ karomīti. So vatassāhaṃ evarūpaṃ pāpakammaṃ na kareyyaṃ gārayhaṃ upavajja’nti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā evaṃ tibbā bhayasaññā paccupaṭṭhitā hoti pāṭidesanīyesu dhammesu, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – anāpanno vā pāṭidesanīyaṃ dhammaṃ na āpajjissati, āpanno vā pāṭidesanīyaṃ dhammaṃ yathādhammaṃ paṭikarissati. Imāni kho, bhikkhave, cattāri āpattibhayānī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、学的功德经

3. Sikkhānisaṃsasuttaṃ
245已对照

二百四十五、“诸比丘,修这梵行,是以学为功德、以慧为上、以解脱为坚实、以念为增上的。诸比丘,[梵行]怎样是以学为功德的呢?诸比丘,在此,我为弟子们制定了增上行仪的学,为了令未净信者净信、令已净信者增长。诸比丘,我为弟子们为了令未净信者净信、令已净信者增长而如何如何地制定了增上行仪的学,他便如是如是于那学是作无毁者、作无穿者、作无斑者、作无杂者,受持学处而学习。

245. ‘‘Sikkhānisaṃsamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati paññuttaraṃ vimuttisāraṃ satādhipateyyaṃ. Kathañca, bhikkhave, sikkhānisaṃsaṃ hoti? Idha, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ ābhisamācārikā sikkhā paññattā appasannānaṃ pasādāya pasannānaṃ bhiyyobhāvāya. Yathā yathā, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ ābhisamācārikā sikkhā paññattā appasannānaṃ pasādāya pasannānaṃ bhiyyobhāvāya tathā tathā so tassā sikkhāya akhaṇḍakārī hoti acchiddakārī asabalakārī akammāsakārī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu.
缅 1.566已对照

“再者,诸比丘,我为弟子们制定了梵行之初的学,为了以一切行相正尽苦。诸比丘,我为弟子们为了以一切行相正尽苦而如何如何地制定了梵行之初的学,他便如是如是于那学是作无毁者、作无穿者、作无斑者、作无杂者,受持学处而学习。诸比丘,[梵行]就是这样以学为功德的。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ ādibrahmacariyikā sikkhā paññattā sabbaso sammā dukkhakkhayāya. Yathā yathā, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ ādibrahmacariyikā sikkhā paññattā sabbaso sammā dukkhakkhayāya tathā tathā so tassā sikkhāya akhaṇḍakārī hoti acchiddakārī asabalakārī akammāsakārī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. Evaṃ kho, bhikkhave, sikkhānisaṃsaṃ hoti.
已对照

“诸比丘,[梵行]怎样是以慧为上的呢?诸比丘,在此,我为弟子们宣说了诸法,为了以一切行相正尽苦。诸比丘,我为弟子们为了以一切行相正尽苦而如何如何地宣说了诸法,他便如是如是以慧审视了那些法。诸比丘,[梵行]就是这样以慧为上的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, paññuttaraṃ hoti? Idha, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ dhammā desitā sabbaso sammā dukkhakkhayāya. Yathā yathā, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ dhammā desitā sabbaso sammā dukkhakkhayāya tathā tathāssa te dhammā paññāya samavekkhitā honti. Evaṃ kho, bhikkhave, paññuttaraṃ hoti.
PTS 2.244已对照

“诸比丘,[梵行]怎样是以解脱为坚实的呢?诸比丘,在此,我为弟子们宣说了诸法,为了以一切行相正尽苦。诸比丘,我为弟子们为了以一切行相正尽苦而如何如何地宣说了诸法,他便如是如是以解脱触证了那些法。诸比丘,[梵行]就是这样以解脱为坚实的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, vimuttisāraṃ hoti? Idha, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ dhammā desitā sabbaso sammā dukkhakkhayāya. Yathā yathā, bhikkhave, mayā sāvakānaṃ dhammā desitā sabbaso sammā dukkhakkhayāya tathā tathāssa te dhammā vimuttiyā phusitā honti. Evaṃ kho, bhikkhave, vimuttisāraṃ hoti.
已对照

“诸比丘,[梵行]怎样是以念为增上的呢?‘如是,我将圆满未圆满的增上行仪的学,或将在各处以慧摄持已圆满的增上行仪的学’——念便于内善现起。‘如是,我将圆满未圆满的梵行之初的学,或将在各处以慧摄持已圆满的梵行之初的学’——念便于内善现起。‘如是,我将以慧审视未审视的法,或将在各处以慧摄持已审视的法’——念便于内善现起。‘如是,我将以解脱触证未触证的法,或将在各处以慧摄持已触证的法’——念便于内善现起。诸比丘,[梵行]就是这样以念为增上的。‘诸比丘,修这梵行,是以学为功德、以慧为上、以解脱为坚实、以念为增上的’——这样所说的,就是就这个而说的。”第三[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, satādhipateyyaṃ hoti? ‘Iti aparipūraṃ vā ābhisamācārikaṃ sikkhaṃ paripūressāmi, paripūraṃ vā ābhisamācārikaṃ sikkhaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmī’ti – ajjhattaṃyeva sati sūpaṭṭhitā hoti. ‘Iti aparipūraṃ vā ādibrahmacariyikaṃ sikkhaṃ paripūressāmi, paripūraṃ vā ādibrahmacariyikaṃ sikkhaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmī’ti – ajjhattaṃyeva sati sūpaṭṭhitā hoti. ‘Iti asamavekkhitaṃ vā dhammaṃ paññāya samavekkhissāmi, samavekkhitaṃ vā dhammaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmī’ti – ajjhattaṃyeva sati sūpaṭṭhitā hoti. ‘Iti aphusitaṃ vā dhammaṃ vimuttiyā phusissāmi, phusitaṃ vā dhammaṃ tattha tattha paññāya anuggahessāmī’ti – ajjhattaṃyeva sati sūpaṭṭhitā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, satādhipateyyaṃ hoti. ‘Sikkhānisaṃsamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ vussati paññuttaraṃ vimuttisāraṃ satādhipateyya’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Tatiyaṃ.
已对照

四、卧经

4. Seyyāsuttaṃ
246缅 1.567已对照

二百四十六、“诸比丘,有这四种卧。哪四种[卧]呢?饿鬼卧、受用诸欲者卧、狮子卧、如来卧。诸比丘,什么是饿鬼卧呢?诸比丘,诸饿鬼大多仰卧;诸比丘,这称为饿鬼卧。

246. ‘‘Catasso imā, bhikkhave, seyyā. Katamā catasso? Petaseyyā, kāmabhogiseyyā, sīhaseyyā, tathāgataseyyā. Katamā ca, bhikkhave, petaseyyā? Yebhuyyena, bhikkhave, petā uttānā senti; ayaṃ vuccati, bhikkhave, petaseyyā.
已对照

“诸比丘,什么是受用诸欲者卧呢?诸比丘,受用诸欲者大多以左胁而卧;诸比丘,这称为受用诸欲者卧。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, kāmabhogiseyyā? Yebhuyyena, bhikkhave, kāmabhogī vāmena passena senti; ayaṃ vuccati, bhikkhave, kāmabhogiseyyā.
PTS 2.245已对照

“诸比丘,什么是狮子卧呢?诸比丘,兽王狮子以右胁而作卧,足足相叠,把尾巴放入两腿之间。它醒来之后,抬起前身,察看后身。诸比丘,若兽王狮子看见身体有任何[部位]散乱或张开,诸比丘,兽王狮子便因此不满意。诸比丘,而若兽王狮子看不见身体有任何[部位]散乱或张开,诸比丘,兽王狮子便因此满意。诸比丘,这称为狮子卧。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, sīhaseyyā? Sīho, bhikkhave, migarājā dakkhiṇena passena seyyaṃ kappeti, pāde pādaṃ accādhāya, antarasatthimhi naṅguṭṭhaṃ anupakkhipitvā. So paṭibujjhitvā purimaṃ kāyaṃ abbhunnāmetvā pacchimaṃ kāyaṃ anuviloketi. Sace, bhikkhave, sīho migarājā kiñci passati kāyassa vikkhittaṃ vā visaṭaṃ vā, tena, bhikkhave, sīho migarājā anattamano hoti. Sace pana, bhikkhave, sīho migarājā na kiñci passati kāyassa vikkhittaṃ vā visaṭaṃ vā, tena, bhikkhave, sīho migarājā attamano hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sīhaseyyā.
已对照

“诸比丘,什么是如来卧呢?诸比丘,在此,如来已离诸欲……乃至……成就并住于第四禅。诸比丘,这称为如来卧。诸比丘,这就是四种卧。”第四[经]。

‘‘Katamā ca, bhikkhave, tathāgataseyyā? Idha, bhikkhave, tathāgato vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, tathāgataseyyā. Imā kho, bhikkhave, catasso seyyā’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、值得造塔者经

5. Thūpārahasuttaṃ
247已对照

二百四十七、“诸比丘,有这四种值得造塔者。哪四种[值得造塔者]呢?如来、阿罗汉、正等正觉者值得造塔,独觉值得造塔,如来的弟子值得造塔,转轮王值得造塔——诸比丘,这就是四种值得造塔者。”第五[经]。

247. ‘‘Cattārome, bhikkhave, thūpārahā. Katame cattāro? Tathāgato arahaṃ sammāsambuddho thūpāraho, paccekabuddho thūpāraho, tathāgatasāvako thūpāraho, rājā cakkavattī thūpāraho – ime kho, bhikkhave, cattāro thūpārahā’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、慧增长经

6. Paññāvuddhisuttaṃ
248已对照

二百四十八、“诸比丘,有这四种法导向慧的增长。哪四种[法]呢?亲近善士、听闻正法、如理作意、法随法行——诸比丘,这四种法导向慧的增长。”第六[经]。

248. ‘‘Cattārome, bhikkhave, dhammā paññāvuddhiyā saṃvattanti. Katame cattāro? Sappurisasaṃsevo, saddhammasavanaṃ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti – ime kho, bhikkhave, cattāro dhammā paññāvuddhiyā saṃvattantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、多助益经

7. Bahukārasuttaṃ
249PTS 2.246缅 1.568已对照

二百四十九、“诸比丘,有这四种法对已为人者多有助益。哪四种[法]呢?亲近善士、听闻正法、如理作意、法随法行——诸比丘,这四种法对已为人者多有助益。”第七[经]。

249. ‘‘Cattārome, bhikkhave, dhammā manussabhūtassa bahukārā honti. Katame cattāro? Sappurisasaṃsevo, saddhammasavanaṃ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti – ime kho, bhikkhave, cattāro dhammā manussabhūtassa bahukārā hontī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、第一言说经

8. Paṭhamavohārasuttaṃ
250已对照

二百五十、“诸比丘,有这四种非圣言说。哪四种[非圣言说]呢?于未见说见,于未闻说闻,于未觉说觉,于未识说识——诸比丘,这就是四种非圣言说。”第八[经]。

250. ‘‘Cattārome, bhikkhave, anariyavohārā. Katame cattāro? Adiṭṭhe diṭṭhavāditā, asute sutavāditā, amute mutavāditā, aviññāte viññātavāditā – ime kho, bhikkhave, cattāro anariyavohārā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第二言说经

9. Dutiyavohārasuttaṃ
251已对照

二百五十一、“诸比丘,有这四种圣言说。哪四种[圣言说]呢?于未见说未见,于未闻说未闻,于未觉说未觉,于未识说未识——诸比丘,这就是四种圣言说。”第九[经]。

251. ‘‘Cattārome, bhikkhave, ariyavohārā. Katame cattāro? Adiṭṭhe adiṭṭhavāditā, asute asutavāditā, amute amutavāditā, aviññāte aviññātavāditā – ime kho, bhikkhave, cattāro ariyavohārā’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第三言说经

10. Tatiyavohārasuttaṃ
252已对照

二百五十二、“诸比丘,有这四种非圣言说。哪四种[非圣言说]呢?于已见说未见,于已闻说未闻,于已觉说未觉,于已识说未识——诸比丘,这就是四种非圣言说。”第十[经]。

252. ‘‘Cattārome, bhikkhave, anariyavohārā. Katame cattāro? Diṭṭhe adiṭṭhavāditā, sute asutavāditā, mute amutavāditā, viññāte aviññātavāditā – ime kho, bhikkhave, cattāro anariyavohārā’’ti. Dasamaṃ.
已对照

十一、第四言说经

11. Catutthavohārasuttaṃ
253已对照

二百五十三、“诸比丘,有这四种圣言说。哪四种[圣言说]呢?于已见说已见,于已闻说已闻,于已觉说已觉,于已识说已识——诸比丘,这就是四种圣言说。”第十一[经]。

253. ‘‘Cattārome, bhikkhave, ariyavohārā. Katame cattāro? Diṭṭhe diṭṭhavāditā, sute sutavāditā, mute mutavāditā, viññāte viññātavāditā – ime kho, bhikkhave, cattāro ariyavohārā’’ti. Ekādasamaṃ.
已对照

罪怖畏品第五。

Āpattibhayavaggo pañcamo.
缅 1.569已对照

其摄颂——

破僧、罪[怖畏]与学,卧与值得造塔者;

慧增长、多助益,四言说[经]已立。

Tassuddānaṃ –
Bhedaāpatti sikkhā ca, seyyā thūpārahena ca;
Paññāvuddhi bahukārā, vohārā caturo ṭhitāti.
已对照

第五五十[经]完毕。

Pañcamapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.