快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 四集·鸡尸品 Kesivaggo

本经目录(十二)二、鸡尸品一、鸡尸经二、速经三、刺棒经四、象经五、处经六、不放逸经七、守护经八、应生悚惧经九、第一怖畏经十、第二怖畏经鸡尸品第二。

已对照

(十二)二、鸡尸品

(12) 2. Kesivaggo
已对照

一、鸡尸经

1. Kesisuttaṃ
111PTS 2.112缅 1.427已对照

一百一十一、那时,调马的御者鸡尸来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的调马的御者鸡尸这样说——“鸡尸,你是著名的调马的御者。鸡尸,那么你怎样调御应调的马呢?”“尊者,我既以柔和调御应调的马,也以粗厉调御,也以柔和与粗厉调御。”“鸡尸,若你那应调的马以柔和不受调御,以粗厉不受调御,以柔和与粗厉不受调御,你对它怎么办呢?”“尊者,若我那应调的马以柔和不受调御,以粗厉不受调御,以柔和与粗厉不受调御,尊者,我就杀它。这是什么缘故呢?以免我的师门蒙受毁谤。”

111. Atha kho kesi assadammasārathi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho kesiṃ assadammasārathiṃ bhagavā etadavoca – ‘‘tvaṃ khosi, kesi, paññāto assadammasārathīti [saññāto assadammasārathi (sī. syā. kaṃ. pī.)]. Kathaṃ pana tvaṃ, kesi, assadammaṃ vinesī’’ti? ‘‘Ahaṃ kho, bhante, assadammaṃ saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemī’’ti. ‘‘Sace te, kesi, assadammo saṇhena vinayaṃ na upeti, pharusena vinayaṃ na upeti, saṇhapharusena vinayaṃ na upeti, kinti naṃ karosī’’ti? ‘‘Sace me, bhante, assadammo saṇhena vinayaṃ na upeti, pharusena vinayaṃ na upeti, saṇhapharusena vinayaṃ na upeti; hanāmi naṃ, bhante. Taṃ kissa hetu? Mā me ācariyakulassa avaṇṇo ahosī’’ti.
已对照

“尊者,世尊是无上的调御丈夫。尊者,那么世尊怎样调御应调的人呢?”“鸡尸,我既以柔和调御应调的人,也以粗厉调御,也以柔和与粗厉调御。鸡尸,其中柔和[的调御]是这样的——这是身善行,这是身善行的异熟,这是语善行,这是语善行的异熟,这是意善行,这是意善行的异熟,这是天,这是人。鸡尸,其中粗厉[的调御]是这样的——这是身恶行,这是身恶行的异熟,这是语恶行,这是语恶行的异熟,这是意恶行,这是意恶行的异熟,这是地狱,这是畜生胎,这是饿鬼界。”

‘‘Bhagavā pana, bhante, anuttaro purisadammasārathi. Kathaṃ pana, bhante, bhagavā purisadammaṃ vinetī’’ti? ‘‘Ahaṃ kho, kesi, purisadammaṃ saṇhenapi vinemi, pharusenapi vinemi, saṇhapharusenapi vinemi. Tatridaṃ, kesi, saṇhasmiṃ – iti kāyasucaritaṃ iti kāyasucaritassa vipāko, iti vacīsucaritaṃ iti vacīsucaritassa vipāko, iti manosucaritaṃ iti manosucaritassa vipāko, iti devā, iti manussāti. Tatridaṃ, kesi, pharusasmiṃ – iti kāyaduccaritaṃ iti kāyaduccaritassa vipāko, iti vacīduccaritaṃ iti vacīduccaritassa vipāko, iti manoduccaritaṃ iti manoduccaritassa vipāko, iti nirayo, iti tiracchānayoni, iti pettivisayo’’ti.
已对照

“鸡尸,其中柔和与粗厉[的调御]是这样的——这是身善行,这是身善行的异熟,这是身恶行,这是身恶行的异熟,这是语善行,这是语善行的异熟,这是语恶行,这是语恶行的异熟,这是意善行,这是意善行的异熟,这是意恶行,这是意恶行的异熟,这是天,这是人,这是地狱,这是畜生胎,这是饿鬼界。”

‘‘Tatridaṃ, kesi, saṇhapharusasmiṃ – iti kāyasucaritaṃ iti kāyasucaritassa vipāko, iti kāyaduccaritaṃ iti kāyaduccaritassa vipāko, iti vacīsucaritaṃ iti vacīsucaritassa vipāko, iti vacīduccaritaṃ iti vacīduccaritassa vipāko, iti manosucaritaṃ iti manosucaritassa vipāko, iti manoduccaritaṃ iti manoduccaritassa vipāko, iti devā, iti manussā, iti nirayo, iti tiracchānayoni, iti pettivisayo’’ti.
PTS 2.113缅 1.428已对照

“尊者,若您那应调的人以柔和不受调御,以粗厉不受调御,以柔和与粗厉不受调御,世尊对他怎么办呢?”“鸡尸,若我那应调的人以柔和不受调御,以粗厉不受调御,以柔和与粗厉不受调御,鸡尸,我就杀他。”“尊者,杀生对世尊是不许可的。然而世尊却这样说:‘鸡尸,我就杀他。’”“鸡尸,确实如此!杀生对如来是不许可的。然而,凡应调的人以柔和不受调御,以粗厉不受调御,以柔和与粗厉不受调御,如来就认为不应对他说、不应教诫他,有智的同梵行者们也认为不应对他说、不应教诫他。鸡尸,在圣律中,这就是杀,即:如来认为不应对他说、不应教诫他,有智的同梵行者们也认为不应对他说、不应教诫他。”

‘‘Sace te, bhante, purisadammo saṇhena vinayaṃ na upeti, pharusena vinayaṃ na upeti, saṇhapharusena vinayaṃ na upeti, kinti naṃ bhagavā karotī’’ti? ‘‘Sace me, kesi, purisadammo saṇhena vinayaṃ na upeti, pharusena vinayaṃ na upeti, saṇhapharusena vinayaṃ na upeti, hanāmi naṃ, kesī’’ti. ‘‘Na kho, bhante, bhagavato pāṇātipāto kappati. Atha ca pana bhagavā evamāha – ‘hanāmi, naṃ kesī’’’ti! ‘‘Saccaṃ, kesi! Na tathāgatassa pāṇātipāto kappati. Api ca yo purisadammo saṇhena vinayaṃ na upeti, pharusena vinayaṃ na upeti, saṇhapharusena vinayaṃ na upeti, na taṃ tathāgato vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññati, nāpi viññū sabrahmacārī vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññanti. Vadho heso, kesi, ariyassa vinaye – yaṃ na tathāgato vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññati, nāpi viññū sabrahmacārī vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññantī’’ti.
已对照

“尊者,那他确实是被彻底杀了——即:如来认为不应对他说、不应教诫他,有智的同梵行者们也认为不应对他说、不应教诫他。奇哉!尊者,奇哉!尊者……乃至……尊者,愿世尊忆持我为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第一[经]。

‘‘So hi nūna, bhante, suhato hoti – yaṃ na tathāgato vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññati, nāpi viññū sabrahmacārī vattabbaṃ anusāsitabbaṃ maññantīti. Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante…pe… upāsakaṃ maṃ, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、速经

2. Javasuttaṃ
112已对照

一百一十二、“诸比丘,具足四种支的国王的贤善良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。具足哪四种[支]呢?以正直、速、忍、柔和——诸比丘,具足这四种支的国王的贤善良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。

112. ‘‘Catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi catūhi? Ajjavena, javena, khantiyā, soraccena – imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti, rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṃ gacchati.
PTS 2.114已对照

“同样,诸比丘,具足四种法的比丘,是应供养者……乃至……是世间无上的福田。具足哪四种[法]呢?以正直、速、忍、柔和——诸比丘,具足这四种法的比丘,是应供养者……乃至……是世间无上的福田。”第二[经]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi catūhi? Ajjavena, javena, khantiyā, soraccena – imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、刺棒经

3. Patodasuttaṃ
113缅 1.429已对照

一百一十三、“诸比丘,世间有这四种贤善的良种马存在、可得。哪四种[贤善的良种马]呢?诸比丘,在此,某匹贤善的良种马一见刺棒的影子,就悚惧、生起悚惧:‘今天调马的御者会令我作什么动作呢?我该怎样回应他呢?’诸比丘,在此,有某匹贤善的良种马就是这样的。诸比丘,这是世间存在、可得的第一种贤善的良种马。

113. ‘‘Cattārome, bhikkhave, bhadrā assājānīyā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, ekacco bhadro assājānīyo patodacchāyaṃ disvā saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati – ‘kiṃ nu kho maṃ ajja assadammasārathi kāraṇaṃ kāressati, kimassāhaṃ [kathamassāhaṃ (ka.)] paṭikaromī’ti! Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo bhadro assājānīyo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
已对照

“再者,诸比丘,在此,某匹贤善的良种马并不是一见刺棒的影子就悚惧、生起悚惧,而是被刺穿毛[发]时才悚惧、生起悚惧:‘今天调马的御者会令我作什么动作呢?我该怎样回应他呢?’诸比丘,在此,有某匹贤善的良种马就是这样的。诸比丘,这是世间存在、可得的第二种贤善的良种马。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo na heva kho patodacchāyaṃ disvā saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati, api ca kho lomavedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati – ‘kiṃ nu kho maṃ ajja assadammasārathi kāraṇaṃ kāressati, kimassāhaṃ paṭikaromī’ti! Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo bhadro assājānīyo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
已对照

“再者,诸比丘,在此,某匹贤善的良种马并不是一见刺棒的影子就悚惧、生起悚惧,也不是被刺穿毛[发]时就悚惧、生起悚惧,而是被刺穿皮肤时才悚惧、生起悚惧:‘今天调马的御者会令我作什么动作呢?我该怎样回应他呢?’诸比丘,在此,有某匹贤善的良种马就是这样的。诸比丘,这是世间存在、可得的第三种贤善的良种马。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo na heva kho patodacchāyaṃ disvā saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati nāpi lomavedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati, api ca kho cammavedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati – ‘kiṃ nu kho maṃ ajja assadammasārathi kāraṇaṃ kāressati, kimassāhaṃ paṭikaromī’ti! Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo bhadro assājānīyo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
PTS 2.115缅 1.430已对照

“再者,诸比丘,在此,某匹贤善的良种马并不是一见刺棒的影子就悚惧、生起悚惧,也不是被刺穿毛[发]时就悚惧、生起悚惧,也不是被刺穿皮肤时就悚惧、生起悚惧,而是被刺穿骨头时才悚惧、生起悚惧:‘今天调马的御者会令我作什么动作呢?我该怎样回应他呢?’诸比丘,在此,有某匹贤善的良种马就是这样的。诸比丘,这是世间存在、可得的第四种贤善的良种马。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种贤善的良种马。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo na heva kho patodacchāyaṃ disvā saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati nāpi lomavedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati nāpi cammavedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati, api ca kho aṭṭhivedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati – ‘kiṃ nu kho maṃ ajja assadammasārathi kāraṇaṃ kāressati, kimassāhaṃ paṭikaromī’ti! Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro assājānīyo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho bhadro assājānīyo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro bhadrā assājānīyā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ.
已对照

“同样,诸比丘,世间有这四种贤善的良种人存在、可得。哪四种[贤善的良种人]呢?诸比丘,在此,某位贤善的良种人听说——‘在某某村或市镇中,有女人或男人受苦或命终了。’他因此而悚惧、生起悚惧。他已悚惧,便如理精勤;自策励,便以身作证最上谛,并以慧洞察而见。诸比丘,犹如那匹贤善的良种马一见刺棒的影子,就悚惧、生起悚惧;诸比丘,我说这位贤善的良种人与它相似。诸比丘,在此,有某位贤善的良种人就是这样的。诸比丘,这是世间存在、可得的第一种贤善的良种人。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, cattārome bhadrā purisājānīyā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, ekacco bhadro purisājānīyo suṇāti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato [kālakato (sī. syā. kaṃ. pī.)] vā’ti. So tena saṃvijjati, saṃvegaṃ āpajjati. Saṃviggo yoniso padahati. Pahitatto kāyena ceva paramasaccaṃ [paramatthasaccaṃ (ka.) ma. ni. 2.183 passitabbaṃ] sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passati. Seyyathāpi so, bhikkhave, bhadro assājānīyo patodacchāyaṃ disvā saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ bhadraṃ purisājānīyaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo bhadro purisājānīyo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
已对照

“再者,诸比丘,在此,某位贤善的良种人并不是听说——‘在某某村或市镇中,有女人或男人受苦或命终了。’而是亲自看见女人或男人受苦或命终。他因此而悚惧、生起悚惧。他已悚惧,便如理精勤;自策励,便以身作证最上谛,并以慧洞察而见。诸比丘,犹如那匹贤善的良种马被刺穿毛[发]时就悚惧、生起悚惧;诸比丘,我说这位贤善的良种人与它相似。诸比丘,在此,有某位贤善的良种人就是这样的。诸比丘,这是世间存在、可得的第二种贤善的良种人。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo na heva kho suṇāti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vā’ti, api ca kho sāmaṃ passati itthiṃ vā purisaṃ vā dukkhitaṃ vā kālaṅkataṃ vā. So tena saṃvijjati, saṃvegaṃ āpajjati. Saṃviggo yoniso padahati. Pahitatto kāyena ceva paramasaccaṃ sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passati. Seyyathāpi so, bhikkhave, bhadro assājānīyo lomavedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ bhadraṃ purisājānīyaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo bhadro purisājānīyo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
PTS 2.116缅 1.431已对照

“再者,诸比丘,在此,某位贤善的良种人并不是听说——‘在某某村或市镇中,有女人或男人受苦或命终了。’也不是亲自看见女人或男人受苦或命终,而是他的亲族或血亲受苦或命终了。他因此而悚惧、生起悚惧。他已悚惧,便如理精勤;自策励,便以身作证最上谛,并以慧洞察而见。诸比丘,犹如那匹贤善的良种马被刺穿皮肤时就悚惧、生起悚惧;诸比丘,我说这位贤善的良种人与它相似。诸比丘,在此,有某位贤善的良种人就是这样的。诸比丘,这是世间存在、可得的第三种贤善的良种人。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo na heva kho suṇāti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vā’ti, nāpi sāmaṃ passati itthiṃ vā purisaṃ vā dukkhitaṃ vā kālaṅkataṃ vā, api ca khvassa ñāti vā sālohito vā dukkhito vā hoti kālaṅkato vā. So tena saṃvijjati, saṃvegaṃ āpajjati. Saṃviggo yoniso padahati. Pahitatto kāyena ceva paramasaccaṃ sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passati. Seyyathāpi so, bhikkhave, bhadro assājānīyo cammavedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ bhadraṃ purisājānīyaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo bhadro purisājānīyo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ.
已对照

“再者,诸比丘,在此,某位贤善的良种人并不是听说——‘在某某村或市镇中,有女人或男人受苦或命终了。’也不是亲自看见女人或男人受苦或命终,他的亲族或血亲也没有受苦或命终,而是他自己被身体上的苦的、剧的、粗的、辛辣的、不悦的、不合意的、夺命的诸受所触。他因此而悚惧、生起悚惧。他已悚惧,便如理精勤;自策励,便以身作证最上谛,并以慧洞察而见。诸比丘,犹如那匹贤善的良种马被刺穿骨头时就悚惧、生起悚惧;诸比丘,我说这位贤善的良种人与它相似。诸比丘,在此,有某位贤善的良种人就是这样的。诸比丘,这是世间存在、可得的第四种贤善的良种人。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种贤善的良种人。”第三[经]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo na heva kho suṇāti – ‘amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā puriso vā dukkhito vā kālaṅkato vā’ti, nāpi sāmaṃ passati itthiṃ vā purisaṃ vā dukkhitaṃ vā kālaṅkataṃ vā, nāpissa ñāti vā sālohito vā dukkhito vā hoti kālaṅkato vā, api ca kho sāmaññeva phuṭṭho hoti sārīrikāhi vedanāhi dukkhāhi tibbāhi [tippāhi (sī. pī.)] kharāhi kaṭukāhi asātāhi amanāpāhi pāṇaharāhi. So tena saṃvijjati, saṃvegaṃ āpajjati. Saṃviggo yoniso padahati. Pahitatto kāyena ceva paramasaccaṃ sacchikaroti, paññāya ca ativijjha passati. Seyyathāpi so, bhikkhave, bhadro assājānīyo aṭṭhivedhaviddho saṃvijjati saṃvegaṃ āpajjati; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ bhadraṃ purisājānīyaṃ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco bhadro purisājānīyo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho bhadro purisājānīyo santo saṃvijjamāno lokasmiṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro bhadrā purisājānīyā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ.
已对照

四、象经

4. Nāgasuttaṃ
114已对照

一百一十四、“诸比丘,具足四种支的国王的象,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。具足哪四种[支]呢?诸比丘,在此,国王的象是能听者、能杀者、能忍者、能行者。

114. ‘‘Catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi catūhi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo sotā ca hoti, hantā ca, khantā ca, gantā ca.
缅 1.432已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能听者呢?诸比丘,在此,凡调象师令国王的象所作的动作——无论先前做过或先前未做过——它都对那[动作]作成有所求、作意、以全心贯注、侧耳而听。诸比丘,国王的象就是这样是能听者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṃ hatthidammasārathi kāraṇaṃ kāreti – yadi vā katapubbaṃ yadi vā akatapubbaṃ – taṃ aṭṭhiṃ katvā [aṭṭhikatvā (sī. syā. kaṃ. pī.) a. ni. 5.140] manasi katvā sabbacetasā [sabbaṃ cetaso (sabbattha)] samannāharitvā ohitasoto suṇāti. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti.
PTS 2.117已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能杀者呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,杀象,也杀骑象者;杀马,也杀骑马者;杀车,也杀车兵;也杀步兵。诸比丘,国王的象就是这样是能杀者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthimpi hanati, hatthāruhampi hanati, assampi hanati, assāruhampi hanati, rathampi hanati, rathikampi hanati, pattikampi hanati. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能忍者呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,能忍受矛的击打、剑的击打、箭的击打、斧的击打,以及大鼓、铙鼓、螺贝、手鼓的轰鸣之声。诸比丘,国王的象就是这样是能忍者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti? Idha bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato khamo hoti sattippahārānaṃ asippahārānaṃ usuppahārānaṃ pharasuppahārānaṃ [‘‘pharasuppahārāna’’nti idaṃ padaṃ syāmapotthake natthi. ma. ni. 3.217 passitabbaṃ] bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能行者呢?诸比丘,在此,凡调象师派国王的象前往的方向——无论先前去过或先前未去过——它都迅速前往那里。诸比丘,国王的象就是这样是能行者。诸比丘,具足这四种支的国王的象,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṃ hatthidammasārathi disaṃ peseti – yadi vā gatapubbaṃ yadi vā agatapubbaṃ – taṃ khippameva gantā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti. Imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṃ gacchati.
已对照

“同样,诸比丘,具足四种法的比丘,是应供养者……乃至……是世间无上的福田。具足哪四种[法]呢?诸比丘,在此,比丘是能听者、能杀者、能忍者、能行者。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti …pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi catūhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotā ca hoti, hantā ca, khantā ca, gantā ca.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能听者呢?诸比丘,在此,当如来所宣说的法与律被讲说时,比丘作成有所求、作意、以全心贯注、侧耳而听法。诸比丘,比丘就是这样是能听者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti.
缅 1.433已对照

“诸比丘,比丘怎样是能杀者呢?诸比丘,在此,比丘不容忍已生的欲寻,舍断它、除遣它、(杀它、)令它灭尽、令它归于不存在;已生的瞋恚寻……乃至……已生的害寻……乃至……对一再生起的恶不善法,[他]不容忍,舍断它们、除遣它们、杀它们、令它们灭尽、令它们归于不存在。诸比丘,比丘就是这样是能杀者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti pajahati vinodeti (hanati) [( ) natthi sī. syā. pī. potthakesu. a. ni. 4.164 paṭipadāvagge catutthasutte pana ‘‘sametī’’ti padaṃ sabbatthapi dissati] byantīkaroti anabhāvaṃ gameti, uppannaṃ byāpādavitakkaṃ…pe… uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ…pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti hanati byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti.
PTS 2.118已对照

“诸比丘,比丘怎样是能忍者呢?诸比丘,在此,比丘能忍受寒、热、饥、渴、虻、蚊、风吹、日晒、爬虫类的接触;对恶说、恶来的言语之道,对已生起的身体上的苦的、剧的、粗的、辛辣的、不悦的、不合意的、夺命的诸受,是能忍受者。诸比丘,比丘就是这样是能忍者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya, ḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṃ duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能行者呢?诸比丘,在此,凡那在这漫长的时间里先前未曾去过的方向,即:一切行的止息、一切依的舍离、爱尽、离贪、灭、涅槃——比丘迅速前往那里。诸比丘,比丘就是这样是能行者。诸比丘,具足这四种法的比丘,是应供养者……乃至……是世间无上的福田。”第四[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yāyaṃ disā agatapubbā iminā dīghena addhunā yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ, taṃ khippaññeva gantā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti. Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、处经

5. Ṭhānasuttaṃ
115已对照

一百一十五、“诸比丘,有这四种处。哪四种[处]呢?诸比丘,有处做起来不可意,而那[处]被做时导向无益。诸比丘,有处做起来不可意,而那[处]被做时导向有益。诸比丘,有处做起来可意,而那[处]被做时导向无益。诸比丘,有处做起来可意,而那[处]被做时导向有益。

115. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, ṭhānāni. Katamāni cattāri? Atthi, bhikkhave, ṭhānaṃ amanāpaṃ kātuṃ; tañca kayiramānaṃ anatthāya saṃvattati. Atthi, bhikkhave, ṭhānaṃ amanāpaṃ kātuṃ; tañca kayiramānaṃ atthāya saṃvattati. Atthi, bhikkhave, ṭhānaṃ manāpaṃ kātuṃ; tañca kayiramānaṃ anatthāya saṃvattati. Atthi, bhikkhave, ṭhānaṃ manāpaṃ kātuṃ; tañca kayiramānaṃ atthāya saṃvattati.
已对照

“诸比丘,其中,凡这做起来不可意、而被做时导向无益的处——诸比丘,这处,[人]认为依两方面都不应做。凡这处做起来不可意,依这一点也认为它不应做;凡这处被做时导向无益,依这一点也认为它不应做。诸比丘,这处,[人]认为依两方面都不应做。

‘‘Tatra, bhikkhave, yamidaṃ [yadidaṃ (syā. kaṃ. ka.)] ṭhānaṃ amanāpaṃ kātuṃ; tañca kayiramānaṃ anatthāya saṃvattati – idaṃ, bhikkhave, ṭhānaṃ ubhayeneva na kattabbaṃ maññati [paññāyati (?)]. Yampidaṃ [yadidaṃ (ka.)] ṭhānaṃ amanāpaṃ kātuṃ; imināpi naṃ [taṃ (sī. pī.) syāmapotthake natthi] na kattabbaṃ maññati. Yampidaṃ ṭhānaṃ kayiramānaṃ anatthāya saṃvattati; imināpi naṃ [taṃ (pī.) sī. syā. potthakesu natthi] na kattabbaṃ maññati. Idaṃ, bhikkhave, ṭhānaṃ ubhayeneva na kattabbaṃ maññati.
PTS 2.119缅 1.434已对照

“诸比丘,其中,凡这做起来不可意、而被做时导向有益的处——诸比丘,在这处上,应在人的力量、人的精进、人的努力上了知愚人与智者。诸比丘,愚人不这样思察:‘虽然这处做起来不可意,然而这处被做时导向有益。’他不做那处。那处不被做,对他导向无益。诸比丘,而智者这样思察:‘虽然这处做起来不可意,然而这处被做时导向有益。’他做那处。那处被做,对他导向有益。

‘‘Tatra, bhikkhave, yamidaṃ ṭhānaṃ amanāpaṃ kātuṃ; tañca kayiramānaṃ atthāya saṃvattati – imasmiṃ, bhikkhave, ṭhāne bālo ca paṇḍito ca veditabbo purisathāme purisavīriye purisaparakkame. Na, bhikkhave, bālo iti paṭisañcikkhati – ‘kiñcāpi kho idaṃ ṭhānaṃ amanāpaṃ kātuṃ; atha carahidaṃ ṭhānaṃ kayiramānaṃ atthāya saṃvattatī’ti. So taṃ ṭhānaṃ na karoti. Tassa taṃ ṭhānaṃ akayiramānaṃ anatthāya saṃvattati. Paṇḍito ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘kiñcāpi kho idaṃ ṭhānaṃ amanāpaṃ kātuṃ; atha carahidaṃ ṭhānaṃ kayiramānaṃ atthāya saṃvattatī’ti. So taṃ ṭhānaṃ karoti. Tassa taṃ ṭhānaṃ kayiramānaṃ atthāya saṃvattati.
已对照

“诸比丘,其中,凡这做起来可意、而被做时导向无益的处——诸比丘,在这处上也应在人的力量、人的精进、人的努力上了知愚人与智者。诸比丘,愚人不这样思察:‘虽然这处做起来可意,然而这处被做时导向无益。’他做那处。那处被做,对他导向无益。诸比丘,而智者这样思察:‘虽然这处做起来可意,然而这处被做时导向无益。’他不做那处。那处不被做,对他导向有益。

‘‘Tatra, bhikkhave, yamidaṃ [yadidaṃ (syā. kaṃ.)] ṭhānaṃ manāpaṃ kātuṃ; tañca kayiramānaṃ anatthāya saṃvattati – imasmimpi, bhikkhave, ṭhāne bālo ca paṇḍito ca veditabbo purisathāme purisavīriye purisaparakkame. Na, bhikkhave, bālo iti paṭisañcikkhati – ‘kiñcāpi kho idaṃ ṭhānaṃ manāpaṃ kātuṃ; atha carahidaṃ ṭhānaṃ kayiramānaṃ anatthāya saṃvattatī’ti. So taṃ ṭhānaṃ karoti. Tassa taṃ ṭhānaṃ kayiramānaṃ anatthāya saṃvattati. Paṇḍito ca kho, bhikkhave, iti paṭisañcikkhati – ‘kiñcāpi kho idaṃ ṭhānaṃ manāpaṃ kātuṃ; atha carahidaṃ ṭhānaṃ kayiramānaṃ anatthāya saṃvattatī’ti. So taṃ ṭhānaṃ na karoti. Tassa taṃ ṭhānaṃ akayiramānaṃ atthāya saṃvattati.
已对照

“诸比丘,其中,凡这做起来可意、而被做时导向有益的处——诸比丘,这处,[人]认为依两方面都应做。凡这处做起来可意,依这一点也认为它应做;凡这处被做时导向有益,依这一点也认为它应做。诸比丘,这处,[人]认为依两方面都应做。诸比丘,这就是四种处。”第五[经]。

‘‘Tatra, bhikkhave, yamidaṃ ṭhānaṃ manāpaṃ kātuṃ, tañca kayiramānaṃ atthāya saṃvattati – idaṃ, bhikkhave, ṭhānaṃ ubhayeneva kattabbaṃ maññati. Yampidaṃ ṭhānaṃ manāpaṃ kātuṃ, imināpi naṃ kattabbaṃ maññati; yampidaṃ ṭhānaṃ kayiramānaṃ atthāya saṃvattati, imināpi naṃ kattabbaṃ maññati. Idaṃ, bhikkhave, ṭhānaṃ ubhayeneva kattabbaṃ maññati. Imāni kho, bhikkhave, cattāri ṭhānānī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、不放逸经

6. Appamādasuttaṃ
116已对照

一百一十六、“诸比丘,应于四种处作不放逸。哪四种[处]呢?诸比丘,你们要舍断身恶行,修习身善行,并且在那上面莫放逸。诸比丘,你们要舍断语恶行,修习语善行,并且在那上面莫放逸。诸比丘,你们要舍断意恶行,修习意善行,并且在那上面莫放逸。诸比丘,你们要舍断邪见,修习正见,并且在那上面莫放逸。

116. ‘‘Catūhi, bhikkhave, ṭhānehi appamādo karaṇīyo. Katamehi catūhi? Kāyaduccaritaṃ, bhikkhave, pajahatha, kāyasucaritaṃ bhāvetha; tattha ca mā pamādattha. Vacīduccaritaṃ, bhikkhave, pajahatha, vacīsucaritaṃ bhāvetha; tattha ca mā pamādattha. Manoduccaritaṃ, bhikkhave, pajahatha, manosucaritaṃ bhāvetha; tattha ca mā pamādattha. Micchādiṭṭhiṃ, bhikkhave, pajahatha, sammādiṭṭhiṃ bhāvetha; tattha ca mā pamādattha.
PTS 2.120缅 1.435已对照

“诸比丘,当比丘的身恶行已断、身善行已修习,语恶行已断、语善行已修习,意恶行已断、意善行已修习,邪见已断、正见已修习时,他不畏惧来世的死。”第六[经]。

‘‘Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno kāyaduccaritaṃ pahīnaṃ hoti kāyasucaritaṃ bhāvitaṃ, vacīduccaritaṃ pahīnaṃ hoti vacīsucaritaṃ bhāvitaṃ, manoduccaritaṃ pahīnaṃ hoti manosucaritaṃ bhāvitaṃ, micchādiṭṭhi pahīnā hoti sammādiṭṭhi bhāvitā, so na bhāyati samparāyikassa maraṇassā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、守护经

7. Ārakkhasuttaṃ
117已对照

一百一十七、“诸比丘,在四种处,应由爱惜自己者作不放逸、念、心的守护。在哪四种[处]呢?‘愿我的心不对能引生贪染的诸法贪染’——应由爱惜自己者作不放逸、念、心的守护;‘愿我的心不对能引生瞋的诸法起瞋’——应由爱惜自己者作不放逸、念、心的守护;‘愿我的心不对能引生痴的诸法起痴’——应由爱惜自己者作不放逸、念、心的守护;‘愿我的心不对令人陶醉的诸法陶醉’——应由爱惜自己者作不放逸、念、心的守护。

117. ‘‘Catūsu, bhikkhave, ṭhānesu attarūpena appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo. Katamesu catūsu? ‘Mā me rajanīyesu dhammesu cittaṃ rajjī’ti attarūpena appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo; ‘mā me dosanīyesu dhammesu cittaṃ dussī’ti attarūpena appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo; ‘mā me mohanīyesu dhammesu cittaṃ muyhī’ti attarūpena appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo; ‘mā me madanīyesu dhammesu cittaṃ majjī’ti attarūpena appamādo sati cetaso ārakkho karaṇīyo.
已对照

“诸比丘,当比丘的心因已离贪故不对能引生贪染的诸法贪染,因已离瞋故不对能引生瞋的诸法起瞋,因已离痴故不对能引生痴的诸法起痴,因已离陶醉故不对令人陶醉的诸法陶醉时,他不惊愕、不动摇、不颤抖、不陷入惊惧,也不会因沙门的言语而[随之]去。”第七[经]。

‘‘Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno rajanīyesu dhammesu cittaṃ na rajjati vītarāgattā, dosanīyesu dhammesu cittaṃ na dussati vītadosattā, mohanīyesu dhammesu cittaṃ na muyhati vītamohattā, madanīyesu dhammesu cittaṃ na majjati vītamadattā, so na chambhati na kampati na vedhati na santāsaṃ āpajjati, na ca pana samaṇavacanahetupi gacchatī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、应生悚惧经

8. Saṃvejanīyasuttaṃ
118PTS 2.121缅 1.436已对照

一百一十八、“诸比丘,有这四种处,是有信的良家子应当瞻见、应当生起悚惧之处。哪四种[处]呢?诸比丘,‘如来在此出生’——这是有信的良家子应当瞻见、应当生起悚惧之处。诸比丘,‘如来在此现正觉了无上正等正觉’——这是有信的良家子应当瞻见、应当生起悚惧之处。诸比丘,‘如来在此转了无上法轮’——这是有信的良家子应当瞻见、应当生起悚惧之处。诸比丘,‘如来在此以无余依涅槃界般涅槃’——这是有信的良家子应当瞻见、应当生起悚惧之处。诸比丘,这就是有信的良家子应当瞻见、应当生起悚惧的四种处。”第八[经]。

118. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṃvejanīyāni ṭhānāni. Katamāni cattāri? ‘Idha tathāgato jāto’ti, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṃ saṃvejanīyaṃ ṭhānaṃ. ‘Idha tathāgato anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho’ti, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṃ saṃvejanīyaṃ ṭhānaṃ. ‘Idha tathāgato anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattesī’ti, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṃ saṃvejanīyaṃ ṭhānaṃ. ‘Idha tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto’ti, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṃ saṃvejanīyaṃ ṭhānaṃ. Imāni kho, bhikkhave, cattāri saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṃvejanīyāni ṭhānānī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第一怖畏经

9. Paṭhamabhayasuttaṃ
119已对照

一百一十九、“诸比丘,有这四种怖畏。哪四种[怖畏]呢?生的怖畏、老的怖畏、病的怖畏、死的怖畏——诸比丘,这就是四种怖畏。”第九[经]。

119. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, bhayāni. Katamāni cattāri? Jātibhayaṃ, jarābhayaṃ, byādhibhayaṃ, maraṇabhayaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri bhayānī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、第二怖畏经

10. Dutiyabhayasuttaṃ
120已对照

一百二十、“诸比丘,有这四种怖畏。哪四种[怖畏]呢?火的怖畏、水的怖畏、王的怖畏、盗贼的怖畏——诸比丘,这就是四种怖畏。”第十[经]。

120. ‘‘Cattārimāni, bhikkhave, bhayāni. Katamāni cattāri? Aggibhayaṃ, udakabhayaṃ, rājabhayaṃ, corabhayaṃ – imāni kho, bhikkhave, cattāri bhayānī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

鸡尸品第二。

Kesivaggo dutiyo.
已对照

其摄颂——

鸡尸、速与刺棒,象、处为第五;

不放逸与守护,应生悚惧与两怖畏。

Tassuddānaṃ –
Kesi javo patodo ca, nāgo ṭhānena pañcamaṃ;
Appamādo ca ārakkho, saṃvejanīyañca dve bhayāti.