快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 四集·阿修罗品 Asuravaggo

本经目录(十)五、阿修罗品一、阿修罗经二、第一定经三、第二定经四、第三定经五、焚尸火把经六、调伏贪经七、速了知经八、自利经九、学处经十、波多利耶经阿修罗品第五。第二五十[经]完毕。

已对照

(十)五、阿修罗品

(10) 5. Asuravaggo
已对照

一、阿修罗经

1. Asurasuttaṃ
91已对照

九十一、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?阿修罗而以阿修罗为眷属者、阿修罗而以天为眷属者、天而以阿修罗为眷属者、天而以天为眷属者。

91. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Asuro asuraparivāro, asuro devaparivāro, devo asuraparivāro, devo devaparivāro.
缅 1.404已对照

“诸比丘,人怎样是阿修罗而以阿修罗为眷属者呢?诸比丘,在此,有一类人是破戒者、有恶法者,他的众也是破戒的、有恶法的。诸比丘,人就是这样是阿修罗而以阿修罗为眷属者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo asuro hoti asuraparivāro? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo, parisāpissa hoti dussīlā pāpadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo asuro hoti asuraparivāro.
已对照

“诸比丘,人怎样是阿修罗而以天为眷属者呢?诸比丘,在此,有一类人是破戒者、有恶法者,然而他的众是持戒的、有善法的。诸比丘,人就是这样是阿修罗而以天为眷属者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo asuro hoti devaparivāro? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo, parisā ca khvassa hoti sīlavatī kalyāṇadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo asuro hoti devaparivāro.
PTS 2.92已对照

“诸比丘,人怎样是天而以阿修罗为眷属者呢?诸比丘,在此,有一类人是持戒者、有善法者,然而他的众是破戒的、有恶法的。诸比丘,人就是这样是天而以阿修罗为眷属者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo devo hoti asuraparivāro? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo, parisā ca khvassa hoti dussīlā pāpadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo devo hoti asuraparivāro.
已对照

“诸比丘,人怎样是天而以天为眷属者呢?诸比丘,在此,有一类人是持戒者、有善法者,他的众也是持戒的、有善法的。诸比丘,人就是这样是天而以天为眷属者。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第一[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo devo hoti devaparivāro? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo, parisāpissa hoti sīlavatī kalyāṇadhammā. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo devo hoti, devaparivāro. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、第一定经

2. Paṭhamasamādhisuttaṃ
92已对照

九十二、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?诸比丘,在此,有一类人是内心之止的获得者,不是增上慧法观的获得者。诸比丘,又在此,有一类人是增上慧法观的获得者,不是内心之止的获得者。诸比丘,又在此,有一类人既不是内心之止的获得者,也不是增上慧法观的获得者。诸比丘,又在此,有一类人既是内心之止的获得者,也是增上慧法观的获得者。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第二[经]。

92. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Dutiyaṃ.
已对照

三、第二定经

3. Dutiyasamādhisuttaṃ
93缅 1.405已对照

九十三、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?诸比丘,在此,有一类人是内心之止的获得者,不是增上慧法观的获得者。诸比丘,又在此,有一类人是增上慧法观的获得者,不是内心之止的获得者。诸比丘,又在此,有一类人既不是内心之止的获得者,也不是增上慧法观的获得者。诸比丘,又在此,有一类人既是内心之止的获得者,也是增上慧法观的获得者。

93. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya.
PTS 2.93已对照

“诸比丘,其中,凡是那内心之止的获得者、不是增上慧法观的获得者的人,诸比丘,那人应立足于内心之止,应当致力于增上慧法观。他后来既是内心之止的获得者,也是增上慧法观的获得者。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na lābhī adhipaññādhammavipassanāya, tena, bhikkhave, puggalena ajjhattaṃ cetosamathe patiṭṭhāya adhipaññādhammavipassanāya yogo karaṇīyo. So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya.
已对照

“诸比丘,其中,凡是那增上慧法观的获得者、不是内心之止的获得者的人,诸比丘,那人应立足于增上慧法观,应当致力于内心之止。他后来既是增上慧法观的获得者,也是内心之止的获得者。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo lābhī adhipaññādhammavipassanāya na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa, tena, bhikkhave, puggalena adhipaññādhammavipassanāya patiṭṭhāya ajjhattaṃ cetosamathe yogo karaṇīyo. So aparena samayena lābhī ceva hoti adhipaññādhammavipassanāya lābhī ca ajjhattaṃ cetosamathassa.
缅 1.406已对照

“诸比丘,其中,凡是那既不是内心之止的获得者、也不是增上慧法观的获得者的人,诸比丘,那人为了获得那些善法,应作强烈的欲、努力、热忱、奋发、不退缩、念与正知。诸比丘,犹如衣服着了火或头着了火的人,为了扑灭那衣服或那头[的火],会作强烈的欲、努力、热忱、奋发、不退缩、念与正知;同样,诸比丘,那人为了获得那些善法,应作强烈的欲、努力、热忱、奋发、不退缩、念与正知。他后来既是内心之止的获得者,也是增上慧法观的获得者。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo na ceva lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya, tena, bhikkhave, puggalena tesaṃyeva kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva [tassa tasseva (sī. syā. kaṃ.)] celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya; evamevaṃ kho, bhikkhave, tena puggalena tesaṃyeva kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ. So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya.
已对照

“诸比丘,其中,凡是那既是内心之止的获得者、也是增上慧法观的获得者的人,诸比丘,那人应立足于那些善法,进而应当致力于诸漏的灭尽。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第三[经]。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya, tena, bhikkhave, puggalena tesuyeva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari [uttariṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ.
已对照

四、第三定经

4. Tatiyasamādhisuttaṃ
94PTS 2.94已对照

九十四、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?诸比丘,在此,有一类人是内心之止的获得者,不是增上慧法观的获得者。诸比丘,又在此,有一类人是增上慧法观的获得者,不是内心之止的获得者。诸比丘,又在此,有一类人既不是内心之止的获得者,也不是增上慧法观的获得者。诸比丘,又在此,有一类人既是内心之止的获得者,也是增上慧法观的获得者。

94. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya, na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya.
已对照

“诸比丘,其中,凡是那内心之止的获得者、不是增上慧法观的获得者的人,诸比丘,那人应去见那位增上慧法观的获得者,这样对他说——‘贤友,应怎样看待诸行?应怎样思择诸行?应怎样观诸行?’那人便如其所见、如其所知地为他解答——‘贤友,应这样看待诸行,应这样思择诸行,应这样观诸行。’他后来既是内心之止的获得者,也是增上慧法观的获得者。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa na lābhī adhipaññādhammavipassanāya, tena, bhikkhave, puggalena yvāyaṃ puggalo lābhī adhipaññādhammavipassanāya so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘kathaṃ nu kho, āvuso, saṅkhārā daṭṭhabbā? Kathaṃ saṅkhārā sammasitabbā? Kathaṃ saṅkhārā vipassitabbā’ [passitabbā (ka.)] ti? Tassa so yathādiṭṭhaṃ yathāviditaṃ byākaroti – ‘evaṃ kho, āvuso, saṅkhārā daṭṭhabbā, evaṃ saṅkhārā sammasitabbā, evaṃ saṅkhārā vipassitabbā’ti. So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya.
缅 1.407已对照

“诸比丘,其中,凡是那增上慧法观的获得者、不是内心之止的获得者的人,诸比丘,那人应去见那位内心之止的获得者,这样对他说——‘贤友,应怎样令心住立?应怎样令心安定?应怎样令心专一?应怎样令心得定?’那人便如其所见、如其所知地为他解答——‘贤友,应这样令心住立,应这样令心安定,应这样令心专一,应这样令心得定。’他后来既是增上慧法观的获得者,也是内心之止的获得者。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo lābhī adhipaññādhammavipassanāya na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa, tena, bhikkhave, puggalena yvāyaṃ puggalo lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘kathaṃ nu kho, āvuso, cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ? Kathaṃ cittaṃ sannisādetabbaṃ? Kathaṃ cittaṃ ekodi kātabbaṃ? Kathaṃ cittaṃ samādahātabba’nti? Tassa so yathādiṭṭhaṃ yathāviditaṃ byākaroti – ‘evaṃ kho, āvuso, cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ, evaṃ cittaṃ sannisādetabbaṃ, evaṃ cittaṃ ekodi kātabbaṃ [ekodi kattabbaṃ (pī.)], evaṃ cittaṃ samādahātabba’nti. So aparena samaye lābhī ceva hoti adhipaññādhammavipassanāya lābhī ca ajjhattaṃ cetosamathassa.
PTS 2.95已对照

“诸比丘,其中,凡是那既不是内心之止的获得者、也不是增上慧法观的获得者的人,诸比丘,那人应去见那位既是内心之止的获得者、也是增上慧法观的获得者,这样对他说——‘贤友,应怎样令心住立?应怎样令心安定?应怎样令心专一?应怎样令心得定?应怎样看待诸行?应怎样思择诸行?应怎样观诸行?’那人便如其所见、如其所知地为他解答——‘贤友,应这样令心住立,应这样令心安定,应这样令心专一,应这样令心得定,应这样看待诸行,应这样思择诸行,应这样观诸行。’他后来既是内心之止的获得者,也是增上慧法观的获得者。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo na ceva lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya, tena, bhikkhave, puggalena yvāyaṃ puggalo lābhī ceva ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘kathaṃ nu kho, āvuso, cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ? Kathaṃ cittaṃ sannisādetabbaṃ? Kathaṃ cittaṃ ekodi kātabbaṃ? Kathaṃ cittaṃ samādahātabbaṃ? Kathaṃ saṅkhārā daṭṭhabbā? Kathaṃ saṅkhārā sammasitabbā? Kathaṃ saṅkhārā vipassitabbā’ti? Tassa so yathādiṭṭhaṃ yathāviditaṃ byākaroti – ‘evaṃ kho, āvuso, cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ, evaṃ cittaṃ sannisādetabbaṃ, evaṃ cittaṃ ekodi kātabbaṃ, evaṃ cittaṃ samādahātabbaṃ, evaṃ saṅkhārā daṭṭhabbā, evaṃ saṅkhārā sammasitabbā, evaṃ saṅkhārā vipassitabbā’ti. So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya.
已对照

“诸比丘,其中,凡是那既是内心之止的获得者、也是增上慧法观的获得者的人,诸比丘,那人应立足于那些善法,进而应当致力于诸漏的灭尽。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第四[经]。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī adhipaññādhammavipassanāya, tena, bhikkhave, puggalena tesu ceva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Catutthaṃ.
已对照

五、焚尸火把经

5. Chavālātasuttaṃ
95已对照

九十五、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?既不为自利而行道、也不为他利者,为他利而行道、不为自利者,为自利而行道、不为他利者,既为自利而行道、也为他利者。

95. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Nevattahitāya paṭipanno no parahitāya, parahitāya paṭipanno no attahitāya, attahitāya paṭipanno no parahitāya, attahitāya ceva [attahitāya ca (sī. syā. kaṃ. pī.)] paṭipanno parahitāya ca.
缅 1.408已对照

“诸比丘,犹如焚尸的火把,两端燃烧,中间沾粪,在村中不能充木材之用,在林中也不能充木材之用;诸比丘,我说这个人与它相似——那既不为自利而行道、也不为他利的人。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, chavālātaṃ ubhato padittaṃ [ādittaṃ (ka.)], majjhe gūthagataṃ, neva gāme kaṭṭhatthaṃ pharati na araññe ( ) [(kaṭṭhatthaṃ pharati) katthaci]; tathūpamāhaṃ, bhikkhave, imaṃ puggalaṃ vadāmi yvāyaṃ puggalo nevattahitāya paṭipanno no parahitāya.
已对照

“诸比丘,其中,凡是那为他利而行道、不为自利的人,这[人]是这两种人之中更超越、更殊胜的。诸比丘,其中,凡是那为自利而行道、不为他利的人,这[人]是这三种人之中更超越、更殊胜的。诸比丘,其中,凡是那既为自利而行道、也为他利的人,他是这四种人中的第一者、最胜者、为首者、最上者、最尊者。

‘‘Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo parahitāya paṭipanno no attahitāya, ayaṃ imesaṃ dvinnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo attahitāya paṭipanno no parahitāya, ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Tatra, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca, ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ aggo ca seṭṭho ca pāmokkho [mokkho (pī.) saṃ. ni. 3.662-663; a. ni. 5.181] ca uttamo ca pavaro ca.
PTS 2.96已对照

“诸比丘,犹如从牛有乳,从乳有酪,从酪有生酥,从生酥有熟酥,从熟酥有醍醐,醍醐被称为其中最上的;同样,诸比丘,凡是那既为自利而行道、也为他利的人,他是这四种人中的第一者、最胜者、为首者、最上者、最尊者。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第五[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gavā khīraṃ, khīramhā dadhi, dadhimhā navanītaṃ, navanītamhā sappi, sappimhā sappimaṇḍo, sappimaṇḍo [sappimhā sappimaṇḍo (ka.)] tattha [tatra (saṃ. ni. 3.662-662)] aggamakkhāyati; evamevaṃ kho, bhikkhave, yvāyaṃ puggalo attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca, ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro ca. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Pañcamaṃ.
已对照

六、调伏贪经

6. Rāgavinayasuttaṃ
96已对照

九十六、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?为自利而行道、不为他利者,为他利而行道、不为自利者,既不为自利而行道、也不为他利者,既为自利而行道、也为他利者。

96. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Attahitāya paṭipanno no parahitāya, parahitāya paṭipanno no attahitāya, nevattahitāya paṭipanno no parahitāya, attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca.
缅 1.409已对照

“诸比丘,人怎样是为自利而行道、不为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人自己为调伏贪而行道,不劝导他人调伏贪;自己为调伏瞋而行道,不劝导他人调伏瞋;自己为调伏痴而行道,不劝导他人调伏痴。诸比丘,人就是这样为自利而行道、不为他利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo attahitāya paṭipanno hoti no parahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attanā rāgavinayāya paṭipanno hoti, no paraṃ rāgavinayāya samādapeti; attanā dosavinayāya paṭipanno hoti, no paraṃ dosavinayāya samādapeti; attanā mohavinayāya paṭipanno hoti, no paraṃ mohavinayāya samādapeti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya.
已对照

“诸比丘,人怎样是为他利而行道、不为自利的呢?诸比丘,在此,有一类人自己不为调伏贪而行道,[却]劝导他人调伏贪;自己不为调伏瞋而行道,[却]劝导他人调伏瞋;自己不为调伏痴而行道,[却]劝导他人调伏痴。诸比丘,人就是这样为他利而行道、不为自利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attanā na rāgavinayāya paṭipanno hoti, paraṃ rāgavinayāya samādapeti; attanā na dosavinayāya paṭipanno hoti, paraṃ dosavinayāya samādapeti; attanā na mohavinayāya paṭipanno hoti, paraṃ mohavinayāya samādapeti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya.
已对照

“诸比丘,人怎样是既不为自利而行道、也不为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人自己不为调伏贪而行道,也不劝导他人调伏贪;自己不为调伏瞋而行道,也不劝导他人调伏瞋;自己不为调伏痴而行道,也不劝导他人调伏痴。诸比丘,人就是这样既不为自利而行道、也不为他利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attanā na rāgavinayāya paṭipanno hoti, no paraṃ rāgavinayāya samādapeti; attanā na dosavinayāya paṭipanno hoti, no paraṃ dosavinayāya samādapeti; attanā na mohavinayāya paṭipanno hoti, no paraṃ mohavinayāya samādapeti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya.
PTS 2.97已对照

“诸比丘,人怎样是既为自利而行道、也为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人自己为调伏贪而行道,又劝导他人调伏贪;自己为调伏瞋而行道,又劝导他人调伏瞋;自己为调伏痴而行道,又劝导他人调伏痴。诸比丘,人就是这样既为自利而行道、也为他利。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第六[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attanā ca rāgavinayāya paṭipanno hoti, parañca rāgavinayāya samādapeti; attanā ca dosavinayāya paṭipanno hoti, parañca dosavinayāya samādapeti; attanā ca mohavinayāya paṭipanno hoti, parañca mohavinayāya samādapeti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、速了知经

7. Khippanisantisuttaṃ
97已对照

九十七、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?为自利而行道、不为他利者,为他利而行道、不为自利者,既不为自利而行道、也不为他利者,既为自利而行道、也为他利者。

97. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Attahitāya paṭipanno no parahitāya, parahitāya paṭipanno no attahitāya, nevattahitāya paṭipanno no parahitāya, attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca.
缅 1.410已对照

“诸比丘,人怎样是为自利而行道、不为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人于诸善法是速了知者;是于所闻诸法有忆持之性者;是详察所忆持诸法之义者;是了知义、了知法而行法随法者;然而言语不良善,不善于言辞,不具足文雅的言语——清晰流利、无有瑕疵,能令人了知义理;不是诸同梵行者的开示者、劝导者、激励者、令欢喜者。诸比丘,人就是这样为自利而行道、不为他利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo khippanisantī ca hoti kusalesu dhammesu, sutānañca dhammānaṃ dhārakajātiko [dhāraṇajātiko (ka.)] hoti, dhātānañca [dhatānañca (sī. syā. kaṃ. pī.)] dhammānaṃ atthūpaparikkhī hoti atthamaññāya dhammamaññāya, dhammānudhammappaṭipanno hoti; no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā, no ca sandassako hoti samādapako [samādāpako (?)] samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya.
已对照

“诸比丘,人怎样是为他利而行道、不为自利的呢?诸比丘,在此,有一类人并不是于诸善法速了知者;不是于所闻诸法有忆持之性者;不是详察所忆持诸法之义者;不是了知义、了知法而行法随法者;然而言语良善,善于言辞,具足文雅的言语——清晰流利、无有瑕疵,能令人了知义理;是诸同梵行者的开示者、劝导者、激励者、令欢喜者。诸比丘,人就是这样为他利而行道、不为自利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo na heva kho khippanisantī hoti kusalesu dhammesu, no ca sutānaṃ dhammānaṃ dhārakajātiko hoti, no ca dhātānaṃ dhammānaṃ atthūpaparikkhī hoti, no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti; kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā, sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya.
PTS 2.98已对照

“诸比丘,人怎样是既不为自利而行道、也不为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人并不是于诸善法速了知者;不是于所闻诸法有忆持之性者;不是详察所忆持诸法之义者;不是了知义、了知法而行法随法者;言语不良善,不善于言辞,不具足文雅的言语——清晰流利、无有瑕疵,能令人了知义理;不是诸同梵行者的开示者、劝导者、激励者、令欢喜者。诸比丘,人就是这样既不为自利而行道、也不为他利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo na heva kho khippanisantī hoti kusalesu dhammesu, no ca sutānaṃ dhammānaṃ dhārakajātiko hoti, no ca dhātānaṃ dhammānaṃ atthūpaparikkhī hoti, no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti; no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā, no ca sandassako hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya.
缅 1.411已对照

“诸比丘,人怎样是既为自利而行道、也为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人于诸善法是速了知者;是于所闻诸法有忆持之性者;是详察所忆持诸法之义者;是了知义、了知法而行法随法者;言语良善,善于言辞,具足文雅的言语——清晰流利、无有瑕疵,能令人了知义理;是诸同梵行者的开示者、劝导者、激励者、令欢喜者。诸比丘,人就是这样既为自利而行道、也为他利。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第七[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo khippanisantī ca hoti kusalesu dhammesu, sutānañca dhammānaṃ dhārakajātiko hoti, dhātānañca dhammānaṃ atthūpaparikkhī hoti atthamaññāya dhammamaññāya, dhammānudhammappaṭipanno hoti; kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā, sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Sattamaṃ.
已对照

八、自利经

8. Attahitasuttaṃ
98已对照

九十八、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?为自利而行道、不为他利者,为他利而行道、不为自利者,既不为自利而行道、也不为他利者,既为自利而行道、也为他利者。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第八[经]。

98. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Attahitāya paṭipanno no parahitāya, parahitāya paṭipanno no attahitāya, nevattahitāya paṭipanno no parahitāya, attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、学处经

9. Sikkhāpadasuttaṃ
99PTS 2.99已对照

九十九、“诸比丘,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?为自利而行道、不为他利者,为他利而行道、不为自利者,既不为自利而行道、也不为他利者,既为自利而行道、也为他利者。

99. ‘‘Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Attahitāya paṭipanno no parahitāya, parahitāya paṭipanno no attahitāya, nevattahitāya paṭipanno no parahitāya, attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca.
缅 1.412已对照

“诸比丘,人怎样是为自利而行道、不为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人自己远离杀生,不劝导他人远离杀生;自己远离不与取,不劝导他人远离不与取;自己远离欲邪行,不劝导他人远离欲邪行;自己远离虚妄语,不劝导他人远离虚妄语;自己远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,不劝导他人远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类。诸比丘,人就是这样为自利而行道、不为他利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attanā pāṇātipātā paṭivirato hoti, no paraṃ pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti; attanā adinnādānā paṭivirato hoti, no paraṃ adinnādānā veramaṇiyā samādapeti; attanā kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, no paraṃ kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti; attanā musāvādā paṭivirato hoti, no paraṃ musāvādā veramaṇiyā samādapeti; attanā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti, no paraṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā samādapeti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo attahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya.
已对照

“诸比丘,人怎样是为他利而行道、不为自利的呢?诸比丘,在此,有一类人自己不远离杀生,[却]劝导他人远离杀生;自己不远离不与取,[却]劝导他人远离不与取;自己不远离欲邪行,[却]劝导他人远离欲邪行;自己不远离虚妄语,[却]劝导他人远离虚妄语;自己不远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,[却]劝导他人远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类。诸比丘,人就是这样为他利而行道、不为自利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attanā pāṇātipātā appaṭivirato hoti, paraṃ pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti; attanā adinnādānā appaṭivirato hoti, paraṃ adinnādānā veramaṇiyā samādapeti; attanā kāmesumicchācārā appaṭivirato hoti, paraṃ kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti; attanā musāvādā appaṭivirato hoti, paraṃ musāvādā veramaṇiyā samādapeti; attanā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā appaṭivirato hoti, paraṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā samādapeti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo parahitāya paṭipanno hoti, no attahitāya.
已对照

“诸比丘,人怎样是既不为自利而行道、也不为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人自己不远离杀生,也不劝导他人远离杀生……乃至……自己不远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,也不劝导他人远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类。诸比丘,人就是这样既不为自利而行道、也不为他利。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti no parahitāya? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attanā pāṇātipātā appaṭivirato hoti, no paraṃ pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti…pe… attanā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā appaṭivirato hoti, no paraṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā samādapeti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti, no parahitāya.
已对照

“诸比丘,人怎样是既为自利而行道、也为他利的呢?诸比丘,在此,有一类人自己远离杀生,又劝导他人远离杀生……乃至……自己远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类,又劝导他人远离[导致]放逸之因的谷酒、花果酒[等]酒类。诸比丘,人就是这样既为自利而行道、也为他利。诸比丘,这就是世间存在、可得的四种人。”第九[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti, parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti…pe… attanā ca surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti, parañca surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā samādapeti. Evaṃ kho, bhikkhave, puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca. Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmi’’nti. Navamaṃ.
已对照

十、波多利耶经

10. Potaliyasuttaṃ
100PTS 2.100缅 1.413已对照

一百、那时,游方者波多利耶来到世尊之处;到了之后,与世尊互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。世尊对坐在一旁的游方者波多利耶这样说——

100. Atha kho potaliyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho potaliyaṃ paribbājakaṃ bhagavā etadavoca –
已对照

“波多利耶,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?波多利耶,在此,有一类人对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤,却不对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞。波多利耶,又在此,有一类人对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞,却不对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤。波多利耶,又在此,有一类人既不对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤,也不对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞。波多利耶,又在此,有一类人既对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤,也对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞。波多利耶,这就是世间存在、可得的四种人。波多利耶,这四种人之中,你认可哪一种人是更超越、更殊胜的?”

‘‘Cattārome, potaliya, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Idha, potaliya, ekacco puggalo [pu. pa. 165] avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca kho vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Idha pana, potaliya, ekacco puggalo vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca kho avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Idha pana, potaliya, ekacco puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Idha pana, potaliya, ekacco puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Ime kho, potaliya, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ kho, potaliya, catunnaṃ puggalānaṃ katamo te puggalo khamati abhikkantataro ca paṇītataro cā’’ti?
PTS 2.101缅 1.414已对照

“乔达摩尊师,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?乔达摩尊师,在此,有一类人对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤,却不对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞。乔达摩尊师,又在此,有一类人对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞,却不对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤。乔达摩尊师,又在此,有一类人既不对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤,也不对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞。乔达摩尊师,又在此,有一类人既对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤,也对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞。乔达摩尊师,这就是世间存在、可得的四种人。乔达摩尊师,这四种人之中,那位既不对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤、也不对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞的人——我认可这种人是这四种人之中更超越、更殊胜的。这是什么缘故呢?乔达摩尊师,因为这是超越的,即:舍。”

‘‘Cattārome, bho gotama, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro? Idha, bho gotama, ekacco puggalo avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca kho vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Idha pana, bho gotama, ekacco puggalo vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca kho avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Idha pana, bho gotama, ekacco puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Idha pana, bho gotama, ekacco puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena. Ime kho, bho gotama, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, bho gotama, catunnaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, no ca vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena; ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Abhikkantā [abhikkantatarā (ka.)] hesā, bho gotama, yadidaṃ upekkhā’’ti.
已对照

“波多利耶,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?……乃至……波多利耶,这就是世间存在、可得的四种人。波多利耶,这四种人之中,那位既对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤、也对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞的人——这种人是这四种人之中更超越、更殊胜的。这是什么缘故呢?波多利耶,因为这是超越的,即:于那各种[场合]知时。”

‘‘Cattārome, potaliya, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro…pe… ime kho, potaliya, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ kho, potaliya, catunnaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena, vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena; ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Abhikkantā hesā, potaliya, yadidaṃ tattha tattha kālaññutā’’ti.
已对照

“乔达摩尊师,世间有这四种人存在、可得。哪四种[人]呢?……乃至……乔达摩尊师,这就是世间存在、可得的四种人。乔达摩尊师,这四种人之中,那位既对应受毁谤者适时地以真实、如实[之言]说毁谤、也对应受称赞者适时地以真实、如实[之言]说称赞的人——我认可这种人是这四种人之中更超越、更殊胜的。这是什么缘故呢?乔达摩尊师,因为这是超越的,即:于那各种[场合]知时。

‘‘Cattārome, bho gotama, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame cattāro…pe… ime kho, bho gotama, cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Imesaṃ, bho gotama, catunnaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā bhūtaṃ tacchaṃ kālena, vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā bhūtaṃ tacchaṃ kālena; ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca. Taṃ kissa hetu? Abhikkantā hesā, bho gotama, yadidaṃ tattha tattha kālaññutā.
缅 1.415已对照

“奇哉!乔达摩尊师,奇哉!乔达摩尊师。乔达摩尊师,犹如把倒覆的扶起,把遮蔽的揭开,为迷路者指示道路,在黑暗中持来油灯,使有眼者得见诸色。正是如此,乔达摩尊师以种种方式开显了法。我皈依乔达摩尊师、法与比丘僧团。愿乔达摩尊师忆持我为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第十[经]。

‘‘Abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti, evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dasamaṃ.
已对照

阿修罗品第五。

Asuravaggo pañcamo.
已对照

其摄颂——

阿修罗、三定,焚尸火把为第五;

贪、了知、自利,学以及波多利耶。

Tassuddānaṃ –
Asuro tayo samādhī, chavālātena pañcamaṃ;
Rāgo nisanti attahitaṃ, sikkhā potaliyena cāti.
已对照

第二五十[经]完毕。

Dutiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ.
3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ